Dünya Öğretmenler Günü, 5 Ekim 1994 tarihinden beridir her yıl 5 Ekim’de, dünyanın dört bir yanındaki öğretmenleri onurlandırmak amacıyla kutlanıyor.

Bu tarih, ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), UNICEF (Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu), EI (Uluslararası Eğitim) ve UNESCO (Uluslararası Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu) tarafından “Öğretmenlerin Statüsü Tavsiyesi”nin oybirliğiyle kabul edilişinin yıl dönümü olarak kabul ediliyor.

Öğretmenlerin hak ve sorumluluklarına ilişkin referans kriterlerinin yanı sıra, onların sürekli eğitimini, işe alımını, istihdamını ve çalışma koşulunu içeren standartları belirleyen; 1966 tarihli ILO/UNESCO Öğretmenlerin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı’nın imzalanmasını anıyor. 1997’de kabul edilen yükseköğretim personelinin durumuna ilişkin Tavsiye Kararı ile yükseköğretimdeki araştırmaları ve çalışmaları kapsayan 1966 Tavsiye Kararı’nı tamamlıyor.

Öğretmenlik mesleğini icra edenleri onurlandırmak için, dünya çapında ve uluslararası kuruluşlarda çeşitli eğitsel etkinlikler düzenleniyor. Öğretmenlerin eğitimi nasıl dönüştürdüklerini kutlama, yeteneklerini ve mesleki tutkularını tam olarak yapabilmeleri için; gereksinim duydukları desteği sağlama, mesleğin küresel düzeydeki geleceğe yönelik perspektifini yeniden değerlendirme ve gözden geçirmek için de önemli bir fırsat sunuyor.

ÖĞRETMENLERİN YANINDAYIZ!

Her yıl olduğu gibi, bu yıl da “Dünya Öğretmenler Günü” 5 Ekim’de, dünya çapında çeşitli eğitsel ve kültürel etkinliklerle kutlanacak. “Öğretmenlerin Yanındayız: Mesleği Korumanın, Öğretmenlerin Statüsünü Geliştirmenin ve Geleceğimizi Şekillendirmenin 60 Yılı” temasıyla, 1966 ILO/UNESCO Öğretmenlerin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı’nın 60. yıldönümünde, öğretmenlerin temel rolünün tanınmasında kaydedilen ilerlemelere açıklık getirilecektir.

Öğretmenlerin karşılaştıkları zorlukların üstesinden gelebilmek için, seslerinin duyulmasının ve dikkate alınmasının aciliyeti vurgulanacak. Her şeyden önce, uzmanlık bilgilerinin ve eğitime yaptıkları katkıların tanınması ve bunlardan yararlanılması sağlanacak. Öğretmenlik mesleğinin durumuyla ilgili güncel zorlukları ve bunlara yanıt verecek stratejileri inceleme fırsatı sunacaktır.

Aynı zamanda politika yapıcıları ve tüm toplumu bu mesleği korumaya, desteklemeye ve değer vermeye çağıracak. Özellikle de dijital teknolojik gelişmeler, iklim değişikliği, kapsayıcılık, göç ve nüfus hareketleri ile ilgili mesleğin karşı karşıya kaldığı yeni zorluklar nedeniyle Tavsiye Kararı’nın gözden geçirilmesi sürecinin de önünü açacaktır.

Anımsayalım: Öğretmenler üzerindeki siyasi baskılar, öğretmenleri dolaylı olarak etkiliyor.

Öğretmenlerin yeterince tanınmadığı veya değer verilmediği durumlarda mesleğin sembolik değeri de azalıyor. Öğretmenlerin özerkliği, desteği veya politika oluşturma sürecine katılımının sınırlı olduğu, düşük maaş, iş yükü ağırlığı ve çalışma koşullarının zorluğu; öğretmenlerin rollerini tam olarak yerine getirmelerine izin vermediğinden dolayı mesleğinde de etkili olamıyor.

UNESCO’DAKİ KUTLAMALAR

UNESCO, Uluslararası Çalışma Örgütü, UNICEF, Uluslararası Eğitim tarafından ortaklaşa düzenlenecek ve UNESCO Genel Direktörü Halid El-Enany tarafından açılışı yapılacak olan Paris’teki UNESCO Merkezi’ndeki kutlama, UNESCO, ILO, UNICEF ve Uluslararası Eğitim’den üst düzey mesajların yer aldığı bir açılış töreninin yapılması sağlanacaktır.

Günün programında, öğretmenlik mesleğinin korunması ve geliştirilmesi üzerine tartışmalar, öğretmenler ve tüm katılımcıların görüşlerini paylaşma ve fikir alışverişinde bulunma fırsatı sunan paneller ve UNESCO Korosu’nun bir performansı yer alacak. Yapılacak etkinliklerde, öğretmenlik mesleğinin karşılaştığı zorlukların analiz edilmesine, öğretmenleri ve eğitimcileri cezbetmeye; elde tutmaya ve motive etmeye yönelik ilham verici bilgiler sunmaya olanak sağlayacaktır.

Bu kutlama dünyadaki öğretmenleri, eğitim bakanlarını, politika yapıcıları, akademisyenleri, gençleri, öğretmen örgütlerini, ortakları ve eğitim kurumlarını bir araya getirecek. Öğretmenlerin, eğitim politikalarına «uyum” sağlaması ve mesleki gelişimlerine elverişli bir ortam yaratılmasının önemi vurgulanacak. Öğretmenlerin karşılaştıkları belli başlı sorunların yanı sıra, artan öğretmen açığı ve kötüleşen çalışma koşullarına ilişkin önemli açıklamalar yapılacaktır.

Ayrıca, eğitimde yeni bir sosyal sözleşmeye duyulan ihtiyaç üzerinde durulacak. Dünyadaki öğretmenlerin koşullarının iyileştirilmesine yönelik fikirler paylaşılacak. Toplumun öğretmenleri nasıl tanıdığını, takdir ettiğini ve aktif desteklediğini göstermek için bir fırsat sunacak. Mesleğin korunması ve statüsünün geliştirilmesi üzerine olacak tartışmaların yanı sıra, 9. kez verilecek olan UNESCO-Hamdan Öğretmen Mesleki Gelişim Ödülü’nün sunumunu da içerecektir.

70 MİLYON ÖĞRETMEN AÇIĞI

Bugün, dünya çapında öğretmenlerin çalışma koşulları ve statülerinin giderek kötüleşmesi nedeniyle; dünya çapında 70 milyon kadar benzeri görülmemiş bir öğretmen açığı var. Öğretmenlik mesleği, sürdürülebilir bir geleceği şekillendirmeyi oluşturmak, herkesin gelişimini teşvik etmek ve başkalarının yaşamlarını sürdürülebilir bir şekilde dönüştürmek için çok önemlidir.

Öğretmenler Günü kutlamalarında, öğretmenlerin iyi çalışma koşullarına, mesleki gelişim fırsatlarına erişime ve daha iyi bir mesleki statüye sahip olmalarının nasıl sağlanacağını gösteren bir dizi etkinlik yapılacak. UNESCO, bu değişim öncülerinin temel rolünden yararlanmak için, birlikte çalışmayı tercih ediyor. Bir etkinlik takvimi ve iletişim materyalleri, çevrimiçi olarak yayınlanması ve düzenli olarak sürekli güncellenmesi kaçınılmazdır.

Anımsanacağı gibi, 2015’te dünyanın bütün liderleri, eğitimi herkes için erişilebilir kılmak, sürdürülebilir kalkınma ve barışın temeli yapmak için; önemli bir gündem olan Eğitim 2030 Eylem Çerçevesi’ni onayladı. Bununla ilgili olarak, UNESCO Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi olan eğitim hedeflerine ulaşmak için; eğitimle ilgili uluslararası düzeyde gerçekleşen bütün etkinliklere destek sunma, kapasite geliştirme, izleme ve savunuculuk yoluyla koordine ediyor.

Öğretmenlik mesleği mutlak bir önceliği temsil ediyor. İyi eğitimli, nitelikli, yetenekli ve kendi alanlarında uzman öğretmenler; herkes için kaliteli bir eğitimi sağlamak ve 2030’un eğitim hedeflerine ulaşmak için son derece önemli bir rol oynayabilir. Durum böyleyken, bugün dünyada hâlâ daha 70 milyona yakın öğretmen açığı var. Bu utanç verici tablo dikkate alınarak, bu alanda bazı etkinliklerin ivedilikle yapılması ve gerekli önlemlerin bir an önce alınması gerekiyor.