43 yıllık bir çalışma yaşamının ardından, ilk gün işe gider gibi erkenden uyanmak… Ama bu kez kapıyı açıp dışarı çıkmadan, öylece oturmak. Ne garip bir duygu! Biraz sıkıcı, biraz hüzünlü, ama bir o kadar da düşündürücü…
Zaman durmuş gibi. Oysa anılar çoktan yola çıkmış, seni alıp geçmişin derinliklerine götürüyor. Önce çocukluğun beliriyor gözlerinin önünde, ardından gençlik yılların… Yaşanmışlıklar birer birer kapını çalıyor. Sorular birbirini izliyor: Ne yaptım? Neleri yapabilirdim? Doğru mu yaşadım, doğru kararlar mı verdim? İnsan, dönüp kendi yaşamına baktığında, her anının ardında başka bir soru, her sorunun içinde başka bir hikâye buluyor.
Peki, şimdi ne istiyorsun?
43 yıllık çalışma hayatını geride bırakmış, emeklilik denilen yeni bir yolculuğun eşiğine gelmişsin. Sevinmen, kendini özgür hissetmen gerekirken içinde tarifsiz bir ürperti var. Belki de geride bıraktığın yalnızca bir çalışma hayatı değil; dostluklar, paylaşılan sevinçler, birlikte yürünmüş yollar ve artık aramızda olmayan yoldaşlar…
İnsan yaş aldıkça ölüm de daha sık uğruyor düşüncelerine. Bir dostunun ölüm haberini aldığında, kendi yaşamından da bir şeylerin eksildiğini hissediyorsun. Her giden, sana zamanın ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Anlıyorsun ki geriye kalan her gün, yaşanmaya değer bir gün olmalı. Her an, bir dostlukla, bir sevgiyle, bir şiirle, bir güzellikle anlam bulmalı.
Yetmiş yaşına doğru uzanan bu yolculukta, insan ister istemez kendine soruyor: Yolun daha ne kadarı kaldı? Bu yolculuk nerede son bulacak? Geriye kalan zamanı nasıl yaşamalı, neler yapmalı?
Emeklilikle başlayan bu yeni zaman, seni yeniden gençlik yıllarına götürüyor. İçinde hâlâ bitmemiş hayaller, söylenmemiş sözler, yazılmayı bekleyen şiirler var. Sanki önünde daha uzun, upuzun bir zaman varmış gibi yeniden planlar yapıyor, yeniden çalışmaya koyuluyorsun. Çünkü insanın içinde yaşama sevinci ve üretme arzusu varsa, takvim yapraklarının değişmesi pek de önemli değil.
Şimdi kendine yeni bir yol çiz.
Şiirler yaz, dostluğa dair…
Masallar anlat, çocukların özgürce koşabildiği, korkusuzca gülebildiği bir dünya kur hayallerinde.
İnsanların birbirini anlamayı öğrendiği, farklılıkların ayrılık değil zenginlik sayıldığı bir dünya düşle.
Geriye bakıp geçmişin içinde kaybolmadan, geleceğe yeni bir pencere aç. Fırtınalardan korkma. Bir yelken aç, okyanuslara doğru yol al. Rüzgâr nereye götürürse götürsün, kendi yolunu kendin çiz. Çünkü özgürlük, insanın yalnızca istediği yere gidebilmesi değil, kendi yaşamına yeniden yön verebilmesidir.
Ve yaşa…
Sev, üret, yaz, düşle…
Ölüm kapını çalana kadar yaşamın içinde kal.
Belki de emeklilik, bir ömrün sona eren çalışma döneminden çok, insanın kendisine, hayallerine ve hayata yeniden dönmesidir. Belki de şimdi başlıyor insanın kendisiyle baş başa kaldığı en özgür zaman.
Bu yazıyı bir şiirle bitirirken, geçmişin anılarına bir selam, kaybettiğim dostlarıma bir özlem, geleceğe ise bir umut bırakıyorum.
Emeklilikle başlayan yeni zamanıma merhaba!
Zamana akıp Giden Anılar
Zamana akıp giden anılar,
ırmaklar gibi öylece akıp gitmez;
bizimle birlikte yaşlanır, yol arkadaşlarımız olur,
saçlarımızdaki ak tellerde,
yüzümüze kazınan çizgilerde yaşamaya devam eder.
Birlikte yaşadıklarımız asla unutulmaz:
aynı sofrada bölüştüğümüz ekmek,
aynı ateşin başında büyüttüğümüz umut,
aynı gökyüzünün altında kurduğumuz düşler.
Aynı örtünün sıcaklığı altında
kışın dondurucu soğuğuna direndik.
Ve bir gün
sanki ölüme meydan okumak istercesine,
yıldızlara doğru koştuk;
beklentisiz, çıkarsız,
yalnızca inandığımız o sabahı gözleyerek.
Dağlar seslerimizin tanığıdır,
vadiler adımlarımızı tanır.
Rüzgâr hâlâ
yarım kalmış şarkılarımızı uzaklara taşır.
Bir zamanlar omuz omuza yürüyenlerin izleri
toprağın belleğinden silinmez.
Ve aradan nice yıllar geçmiş olsa da
anılar bir çağrı gibi yeniden yükselir.
Çünkü bazı dostluklar zamandan daha güçlüdür;
ne ayrılıklar onları tüketebilir
ne de ölüm.
Yol arkadaşlarım,
birlikte yaşadığımız her an,
bir destanın unutulmaz bir dizesidir;
ve biz bu destanın içinde yaşamaya devam ediyoruz,
zamana meydan okuyan anılar olarak.
Hıdır Eren Çelik (Almanca „Erinnerungen, die mit der Zeit fließen“ şiirimin çevirisi)
Bonn, 01.06.2026
