İsrail'in saldırılarına karşı misillemede bulunan İran’ın Katar’daki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesislerinden biri olan Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne yönelik saldırıları sonrası petrol ve doğalgaz fiyatları hızla yükselirken, ABD’den çatışmayı daha da büyütebilecek yeni açıklamalar geldi.
Katar merkezli enerji şirketi Qatar Energy, Ras Laffan’daki tesislerin İran’ın balistik füze saldırıları sonucu “büyük yangınlar ve ağır hasar” aldığını duyurdu. Yetkililer, saldırılarda can kaybı yaşanmadığını belirtirken, hasarın kontrol altına alınması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Ras Laffan, küresel LNG ticaretinin en kritik merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Dünyanın en büyük LNG limanı olan tesis, uluslararası enerji arzı açısından kilit rol oynarken, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve devam eden çatışmalar nedeniyle sevkiyatların büyük ölçüde aksadığı ifade ediliyor.
Öte yandan İran’ın saldırıları Körfez'de bölge geneline yayıldı. Suudi Arabistan’ın Yanbu kentindeki bir rafineri hedef alınırken, Birleşik Arap Emirlikleri’nde hava savunma sistemlerinin müdahalesi sonucu düşen parçaların enerji tesislerinde hasara yol açtığı bildirildi. Kuveyt’te ise iki rafinerinin vurulduğu ve birinde yangın çıktığı aktarıldı.
Petrol ve doğal gaz fiyatları yükseldi
Enerji altyapısına yönelik saldırılar piyasalarda sert tepkiye neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 10’dan fazla artarak 119 doların üzerine çıkarken, Avrupa’da referans kabul edilen TTF doğalgaz kontratı kısa süreliğine yüzde 35 yükseldi. Fiyatlar kısmen gerilese de savaş öncesine kıyasla iki katından fazla seviyede kalmaya devam etti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik sert bir uyarıda bulunarak, Katar’daki enerji tesislerine saldırıların sürmesi halinde İran’daki Güney Pars doğalgaz sahasına “daha önce görülmemiş güçte” bir saldırı düzenleneceğini açıkladı. Güney Pars sahası, İran’ın doğalgaz üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılıyor.
Öte yandan ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in açıklamaları, Washington’ın askeri operasyonlarını daha da genişletebileceğine işaret etti. İran savaşının 19’uncu gününde konuşan Hegseth, ABD’nin şimdiye kadar İran genelinde 7 binden fazla hedefi vurduğunu belirterek, “Kesin biçimde kazanıyoruz ve bunu kendi şartlarımızla yapıyoruz” dedi.
ABD Savaş Bakanı: “Yukarıdan ölüm ve yıkım yağdırıyoruz”
Hegseth, gün içinde savaşın en büyük saldırı dalgasının başlatılacağını açıklarken, operasyonların “kademeli değil, hassasiyetle uygulanmış ezici güç” içerdiğini savundu. İran’ın askeri kapasitesinin zayıfladığını öne süren Hegseth, “Yukarıdan ölüm ve yıkım yağdırıyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD Savaş Bakanı ayrıca Körfez ülkelerinin Washington’a destek verdiğini belirterek Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Suudi Arabistan’ın ABD ile birlikte hareket ettiğini söyledi. Operasyonların ne zaman sona ereceğine ilişkin net bir takvim olmadığını vurgulayan Hegseth, nihai kararın Başkan Trump tarafından verileceğini ifade etti.
Savaşın maliyetine de değinen Hegseth, şu ana kadar yaklaşık 200 milyar dolarlık bir harcamadan söz ederek, bu rakamın artabileceğini belirtti.
DSÖ’den nükleer savaş uyarısı
Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), çatışmaların daha da tırmanması halinde nükleer felaket riski bulunduğu uyarısında bulundu. DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Direktörü Hanan Balkhy, olası bir nükleer olayın yalnızca bölgeyi değil tüm dünyayı etkileyeceğini belirterek, “Sonuçları onlarca yıl sürebilir” dedi.
DSÖ, şu ana kadar radyoaktif sızıntıya dair bir bulgu olmadığını ancak nükleer tesislerin hedef alınmasının ciddi riskler taşıdığını vurguladı. Kurum ayrıca enerji tesislerine yönelik saldırıların hava kirliliğini artırarak özellikle solunum yolu hastalıklarını tetikleyebileceğine dikkat çekti.
Uzmanlar, enerji altyapısının hedef alınmasının küresel arz krizini derinleştirebileceği ve ekonomik etkilerinin uzun süre hissedilebileceği uyarısında bulunuyor.
