Dünyanın en büyük doğalgaz rezervlerinden biri olan Güney Pars sahası, Basra Körfezi’nde İran ile Katar arasında paylaşılıyor. Katar’ın “Kuzey Kubbe” olarak adlandırdığı alanla birlikte düşünüldüğünde, yaklaşık 1.800 trilyon fit küplük rezervin dünya enerji ihtiyacını yıllarca karşılayabilecek büyüklükte olduğu belirtiliyor.
İsrail’in saldırılarında, İran tarafındaki gaz tankları ve rafineri altyapısının zarar gördüğü bildirildi. Bu gelişmenin ardından İran, Katar’daki Ras Laffan Sanayi Bölgesi’nde bulunan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesislerini hedef aldı. Katar Energy, saldırılarda tesislerin ciddi hasar gördüğünü açıklarken, yangınların kontrol altına alındığı ve can kaybı yaşanmadığı bildirildi.
Katar yönetimi saldırıyı “tüm kırmızı çizgilerin aşılması” olarak nitelendirirken, İranlı diplomatik temsilcilerin ülkeden sınır dışı edildiği duyuruldu. Birleşik Arap Emirlikleri de yaşananları “ciddi bir tırmanış” olarak değerlendirdi.
Bölgedeki gerilim yalnızca Katar’la sınırlı kalmadı. Suudi Arabistan’daki iki rafinerinin de saldırılardan etkilendiği aktarılırken, Abu Dabi’de bir petrol ve gaz tesisinde füze saldırısı sonrası güvenlik gerekçesiyle faaliyetlerin durdurulduğu bildirildi.
Yaşanan gelişmelerin ardından küresel enerji arzına ilişkin endişeler derinleşti. Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma ve enerji altyapılarına yönelik saldırılar, piyasaları baskı altına alırken petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Uzmanlar, üretim ve işleme tesislerinde oluşan hasarın giderilmesinin aylar hatta yıllar sürebileceğine dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump da gerilimin tırmanması üzerine İran’a yeni bir uyarıda bulundu. İsrail'e ses çıkarmayan Trump, İran’ın Katar’daki enerji tesislerine yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde Güney Pars doğalgaz sahasına “daha önce görülmemiş güçte” bir saldırı düzenleneceğini söyledi. Trump ayrıca ABD’nin İsrail’in Güney Pars’a yönelik saldırısından önceden haberdar olmadığını savundu.
Ancak ABD basınına konuşan İsrailli yetkililer, söz konusu operasyonun Washington ile koordinasyon içinde gerçekleştirildiğini öne sürdü. Trump ise İsrail’in saldırıyı “bölgedeki gelişmelere duyduğu öfke nedeniyle” gerçekleştirdiğini ifade etti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise yaptığı açıklamada, bölgedeki saldırıların kontrolsüz bir tırmanmaya yol açabileceği uyarısında bulunarak, gelişmelerin küresel sonuçlar doğurabileceğini dile getirdi.
Güney Pars sahası, İran’ın doğalgaz üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini karşılaması nedeniyle ülkenin enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip. Aynı zamanda Katar’ın küresel LNG pazarındaki kilit rolü nedeniyle sahada yaşanacak herhangi bir kriz, dünya enerji arzını doğrudan etkileyebilecek nitelik taşıyor.
