Senato'da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Temsilciler Meclisi'nde de kontrolü yeniden ele geçirdi. Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu eyaletlerde yaşanan seçim kayıpları, Trump yönetiminin Kongre'deki hareket alanını önemli ölçüde daralttı.
ABD'de 2026 ara seçimlerinin ilk sonuçları, Kongre'deki siyasi dengelerin değiştiğini ortaya koydu. Associated Press (AP) ve Reuters'ın aktardığı sonuçlara göre Demokratlar, hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanarak Washington'da siyasi kontrolü Cumhuriyetçilerden devraldı.
Başkan Donald Trump'ın ikinci döneminin ortasında gerçekleştirilen seçimler, yönetimin politikalarına yönelik önemli bir değerlendirme niteliği taşıdı. Seçimlerde artan yaşam maliyetleri, ticaret politikaları, İran savaşı ve yönetimin icraatları öne çıkan tartışma başlıkları arasında yer aldı.
Senato'da Demokrat çoğunluğu sağlandı
Seçimlerin en önemli sonuçlarından biri Senato'da yaşandı. Cumhuriyetçilerin seçim öncesinde 53 sandalyeyle kontrol ettiği Senato'da Demokratlar, Cumhuriyetçilerin elindeki en az yedi kritik koltuğu kazanarak çoğunluğu elde etti.
Demokratların kazandığı önemli Senato yarışları şöyle sıralandı:
-
Kuzey Carolina: Eski Demokrat Vali Roy Cooper, Cumhuriyetçi Michael Whatley'i mağlup etti.
-
Teksas: James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı yenerek 1988'den bu yana eyalette Senato'ya seçilen ilk Demokrat oldu.
-
Kansas: Adam Hamilton, Cumhuriyetçi Roger Marshall'ı mağlup ederek partisinin eyalette yaklaşık 94 yıl sonra Senato koltuğu kazanmasını sağladı.
-
Iowa: Josh Turek, Cumhuriyetçi Ashley Hinson karşısında zafer kazandı.
-
Ohio: Eski Demokrat Senatör Sherrod Brown, Cumhuriyetçi Jon Husted'ı geride bıraktı.
-
South Carolina: Annie Andrews, Cumhuriyetçi Darline Graham'ı mağlup ederek önemli bir sürprize imza attı.
-
Maine: Demokrat Troy Jackson, uzun yıllardır Senato'da görev yapan Cumhuriyetçi Susan Collins'i yenerek koltuğu partisinin saflarına kattı.
Demokrat Senatör Jon Ossoff ise Georgia'da Cumhuriyetçi Mike Collins karşısında kazanarak koltuğunu korudu. New Hampshire'da Demokrat Chris Pappas da seçimi kazanarak Senato'ya seçilen ilk açık eşcinsel erkek oldu.
Fox News'in 4 Kasım erken saatlerde yayımladığı sonuç tablosunda Demokratlar 53, Cumhuriyetçiler 41 sandalyede görünüyordu.
Temsilciler Meclisi'nde de kontrol el değiştirdi
435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde de Demokratlar çoğunluğu yeniden kazandı. Seçim öncesinde Cumhuriyetçilerin elinde bulunan dar çoğunluk, Demokratların özellikle rekabetin yoğun olduğu bölgelerde elde ettiği kazanımlarla sona erdi.
AP'nin sonuç değerlendirmesine göre Demokratlar, Cumhuriyetçilerin 2024 başkanlık seçimlerinde güçlü destek aldığı bazı bölgelerde de önemli başarılar elde etti. Böylece Trump yönetiminin Kongre'nin iki kanadında da kendi partisinin çoğunluğuna dayanarak hareket etme imkânı ortadan kalktı.
Demokratların Temsilciler Meclisi'ndeki lideri Hakeem Jeffries'in, çoğunluğun resmen kesinleşmesinin ardından Meclis Başkanlığı için öne çıkan isim olması bekleniyor.
Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde tarihi sonuçlar
Seçim gecesinin en dikkat çekici gelişmeleri, geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde yaşandı.
Teksas'ta James Talarico'nun Senato yarışını kazanmasının yanı sıra Demokrat Gina Hinojosa, valilik seçiminde Cumhuriyetçi Greg Abbott'ı mağlup etti. Hinojosa, eyalet tarihinin ilk Latin kökenli kadın valisi oldu.
Georgia'da Demokrat Keisha Lance Bottoms, Cumhuriyetçi rakibini geride bırakarak valiliği kazandı. Bottoms, ABD tarihinde valiliğe seçilen ilk siyahi kadın oldu. Böylece Georgia'da yaklaşık 24 yıldır devam eden Cumhuriyetçi yönetim sona erdi.
Iowa'da Demokrat Rob Sand, Ohio'da ise Amy Acton valilik yarışlarını kazanan isimler oldu. Ohio'da Acton, Cumhuriyetçi Vivek Ramaswamy'yi mağlup etti.
Wisconsin'de David Crowley de valilik yarışını kazanarak eyalet tarihinin ilk siyahi valisi oldu.
Trump: "Seçim sonuçlarını kabul etmeye hazırım"
Seçim sonuçlarının Cumhuriyetçiler açısından olumsuz bir tablo ortaya koymasının ardından Donald Trump, sonuçları kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı.
Reuters'ın aktardığına göre Trump, New York Times'a verdiği röportajda Demokratlarla iş birliğine açık olduğunu belirterek, "Demokratlarla birlikte çalışacağız. Onlarla çalışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz. Muhtemelen bir uzlaşma yolu bulacağız" ifadelerini kullandı.
Trump, Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıplara ilişkin değerlendirmesinde ise kendi adının oy pusulasında bulunması halinde partisinin seçimi büyük farkla kazanacağını savundu.
Seçim yenilgisinin doğrudan kendi politikalarına yönelik bir tepki olduğu değerlendirmesini kabul etmeyen Trump, Cumhuriyetçi adayların performansını da eleştirdi.
Trump için 'topal ördek' dönemi
Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazanması, Trump'ın başkanlığının kalan iki yılında siyasi hareket alanını önemli ölçüde daraltacak.
ABD siyasetinde "topal ördek" (lame duck) ifadesi, görevdeki başkanın siyasi gücünün ve karar alma kapasitesinin zayıfladığı dönemleri tanımlamak için kullanılıyor.
Yeni Kongre'nin ocak ayında göreve başlamasıyla birlikte:
-
Trump yönetiminin yasa tasarılarını Kongre'den geçirmesi zorlaşacak.
-
Bütçe ve kamu harcamalarına ilişkin düzenlemelerde Demokratların onayı önem kazanacak.
-
Senato komitelerinin kontrolünün Demokratlara geçmesiyle yönetim hakkında soruşturma ve incelemeler gündeme gelebilecek.
-
Bakanlık ve büyükelçilik atamalarında Demokratların denetimi ve itirazları belirleyici olacak.
-
Yönetimin politikaları ve uygulamaları Kongre'de daha yoğun biçimde sorgulanabilecek.
Özellikle Senato'nun atama yetkisi, yönetimin üst düzey görevlendirmelerinde Demokratlara önemli bir siyasi güç sağlayacak. Bununla birlikte başkanın veto yetkisi devam edecek.
Seçimlerde ekonomik kaygılar ve İran savaşı öne çıktı
Yaklaşık 250 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu ara seçimlerde Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı, Senato'nun 100 sandalyesinden 35'i ve 36 eyaletin valilik makamı için seçim yapıldı.
Seçim kampanyasının başlıca gündem maddelerini hayat pahalılığı, enflasyon, Trump yönetiminin gümrük tarifeleri ve İran'a karşı yürütülen savaş oluşturdu.
AP'nin seçmen araştırmasına göre ekonomik koşullardan duyulan rahatsızlık, Trump yönetimine yönelik memnuniyetsizlik ve başkanlık makamı üzerinde daha güçlü Kongre denetimi kurulması isteği seçim sonuçlarında etkili oldu.
Genç seçmenler ve Hispanik seçmenler arasında Demokratlara yönelişin artması da Cumhuriyetçilerin seçim performansını etkileyen gelişmeler arasında gösterildi.
Tlaib ve Omar yeniden seçildi
Temsilciler Meclisi seçimlerinde Demokratların mevcut üyelerinden Rashida Tlaib ve Ilhan Omar da yeniden seçilerek koltuklarını korudu.
Michigan'ın 13'üncü seçim bölgesinden yarışan Filistin asıllı Tlaib, Cumhuriyetçi rakibi James D. Hooper'ı geride bıraktı. Minnesota'dan seçime giren Somali asıllı Ilhan Omar da yeniden Temsilciler Meclisi'ne girmeyi başardı.
Demokratların Kongre'deki çoğunluğu yeniden kazanmasıyla birlikte her iki siyasetçinin de önümüzdeki dönemde parti içindeki etkilerini sürdürmesi bekleniyor.
Washington'da yeni siyasi dönem
2026 ara seçimleri, Donald Trump'ın ikinci başkanlık döneminin kalan iki yılı açısından yeni bir siyasi tablo ortaya çıkardı. Senato ve Temsilciler Meclisi'nin Demokratların kontrolüne geçmesiyle Beyaz Saray ile Kongre arasında güç dengesi değişti.
Demokratlar, ocak ayında göreve başlayacak yeni Kongre'de Trump yönetiminin politikalarını denetleme, yasa tekliflerini engelleme ve yönetim hakkında soruşturma başlatma konusunda daha geniş yetkilere sahip olacak.
Cumhuriyetçiler ise Beyaz Saray'ı ellerinde bulundurmalarına rağmen Kongre'deki çoğunluğu kaybederek Trump'ın siyasi gündemini hayata geçirmesinde önemli bir engelle karşı karşıya kalacak.
