2024/2025 eğitim yılında kentteki okullarda 5 bin 550 Ukraynaca konuşan çocuk ve genç öğrenim görürken, dokuz okulda toplam 19 Ukraynaca kursu düzenleniyor. Yeni uygulamanın hayata geçmesi için müfredat hazırlanması, yeterli sayıda nitelikli öğretmen yetiştirilmesi ve eyaletler arasında uzlaşma sağlanması gerekiyor.
Almanya’nın Hamburg kentinde Ukraynacanın lise bitirme sınavı Abitur’da sınav dersi olarak seçilebilmesi için önemli bir adım atıldı. Hamburg Eyalet Meclisi, 14 Ekim 2026’da aldığı kararla eyalet yönetiminden Ukraynacanın Abitur sınavlarına dahil edilmesi için gerekli hazırlıkları yapmasını istedi.
SPD ve Yeşiller’in girişimiyle gündeme gelen düzenleme, özellikle Ukrayna kökenli öğrencilerin ana dillerindeki bilgi ve becerilerini eğitim sistemi içinde geliştirmelerine ve belgelemelerine olanak sağlamayı amaçlıyor. Ancak Ukraynaca henüz Abitur sınavında seçilebilen dersler arasına girmiş değil. Bunun için eğitim planının hazırlanması, yeterli sayıda öğretmenin görevlendirilmesi ve Almanya genelinde gerekli onayların alınması gerekiyor.
Hamburg okullarında 5 bin 550 Ukraynaca konuşan öğrenci
SPD ve Yeşiller’in meclise sunduğu başvuruda yer alan verilere göre, 2024/2025 eğitim yılında Hamburg’daki okullarda yaklaşık 5 bin 550 Ukraynaca konuşan çocuk ve genç öğrenim gördü.
Bu öğrenciler Almancalarını geliştirirken ana dillerindeki becerilerini korumak ve Ukrayna’nın kültürü ile tarihine ilişkin bilgilerini derinleştirmek de istiyor. Hamburg’daki okullarda hâlihazırda dokuz okulda toplam 19 Ukraynaca kursu sunuluyor. Bu kurslarda dokuz öğretmen görev yapıyor.
Kentte Ukraynaca eğitimi farklı okul kademelerinde zaten mümkün. Öğrenciler bu dili ek ders, ikinci veya üçüncü yabancı dil ya da lise üst kademesinde çekirdek ders kapsamında seçebiliyor. Ancak mevcut sistemde Ukraynaca, Abitur sınavında doğrudan sınava girilebilen dersler arasında bulunmuyor.
Yeni düzenlemeyle bu eksikliğin giderilmesi ve Ukraynacanın diğer sınav dilleriyle aynı eğitim olanaklarına kavuşması hedefleniyor.
Müfredat ve öğretmen ihtiyacı belirleyici olacak
Hamburg Eyalet Meclisi’nin görevlendirmesi doğrultusunda eyalet yönetiminin, Ukraynacanın Abitur düzeyinde okutulması ve sınavının yapılması için kapsamlı bir çerçeve program hazırlaması gerekiyor.
Bu programın yanı sıra lise üst kademesinde kesintisiz eğitim verebilecek, öğrencileri Abitur sınavına hazırlayabilecek ve sınav sorularını oluşturabilecek yeterli sayıda nitelikli öğretmenin bulunması da önem taşıyor.
Bir diğer koşul ise Almanya’daki eyaletlerin eğitim bakanlarının temsil edildiği Eğitim Bakanları Konferansı (Kultusministerkonferenz – KMK) düzeyinde gerekli uzlaşmanın sağlanması. Dolayısıyla Hamburg’daki meclis kararı, uygulamanın önünü açan önemli bir adım olmakla birlikte, Ukraynacanın Abitur sınavına ne zaman dahil edileceği henüz kesinleşmiş değil.
SPD ve Yeşiller’in başvurusunda, eyalet yönetiminin uygulama sürecine ilişkin meclise 31 Aralık 2027’ye kadar rapor sunması da öngörülüyor.
SPD ve Yeşiller: Çok dillilik eğitimde bir kazanım
Girişimi destekleyen SPD ve Yeşiller, Ukraynacanın Abitur sınavına dahil edilmesinin Hamburg’un kültürel çeşitliliğini güçlendireceğini savunuyor.
İki partiye göre, çok dillilik öğrencilerin sahip olduğu önemli bir beceri. Gençlerin ana dillerini geliştirmelerine ve bu alandaki yeterliliklerini resmî bir sınavla ortaya koyabilmelerine imkân tanınması, eğitimde fırsat eşitliği açısından da önem taşıyor.
Yeşiller’in eğitim, göç ve uyum politikalarından sorumlu sözcüsü Parica Partoshoar, Ukrayna’dan gelen gençlerin Almanca öğrenirken kendi dil ve kültürlerini de korumak istediklerini belirterek, Ukraynacanın Abitur sınavına alınmasının bu öğrencilere yeni eğitim fırsatları sunacağını ifade etti.
SPD’nin eğitim politikaları uzmanı Tom Hinzmann da çok dilliliğin Hamburg okullarında günlük yaşamın bir parçası hâline geldiğine dikkat çekti. Hinzmann’a göre, Ukraynacayı ileri düzeyde bilen ve bu dilde eğitim alan öğrencilerin Abitur sınavına da Ukraynaca girebilmesi, mevcut eğitim olanaklarının genişletilmesi anlamına geliyor.
Ukraynaca, diğer sınav dilleri arasına girebilir
Hamburg’da Abitur sınavlarında Arapça, Çince, Farsça, Fransızca, İtalyanca, Lehçe, Portekizce, Rusça, İspanyolca ve Türkçenin de aralarında bulunduğu çeşitli diller seçilebiliyor. Ukraynacanın bu listeye eklenmesi, özellikle ana dili Ukraynaca olan öğrencilerin dil yeterliliklerini lise bitirme sınavında değerlendirebilmelerini sağlayacak.
Bu adım, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının ardından Almanya’ya gelen ve Hamburg’da eğitim hayatına devam eden çocuklar açısından da önem taşıyor. Öğrencilerin Almanca öğrenmeleri ve Alman eğitim sistemine katılmaları hedeflenirken, ana dillerini ve kültürel bağlarını koruyabilmeleri de eğitim politikasının bir parçası olarak öne çıkıyor.
Hamburg’daki kararın uygulamaya dönüşmesi, hazırlanacak müfredatın yanı sıra öğretmen kapasitesine ve eyaletler arasındaki eğitim politikası uzlaşmasına bağlı olacak. Sürecin tamamlanması hâlinde Ukraynaca, Hamburg’da Abitur sınavında seçilebilen diller arasına katılacak.
