Soruşturmanın, iş insanı Christina Block'un çocuklarının kaçırılması dosyasında yapılan bir aramada ele geçirilen gizli BND belgeleriyle bağlantılı olarak başlaması ise dosyaya yeni bir boyut kazandırdı.
Almanya'da 1998-2005 yılları arasında BND Başkanlığı yapan 80 yaşındaki August Hanning, salı sabahı Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Nordwalde'de bulunan evinde Federal Kriminal Dairesi (BKA) ekiplerince gözaltına alındı. Aynı operasyon kapsamında Hanning'in eski büro şefi Manfred D. de Bavyera'da gözaltına alındı.
Federal Başsavcılık, Hanning hakkında yabancı bir istihbarat servisi adına ajanlık faaliyeti yürütme, devlet sırlarını araştırma/ele geçirme ve vatana ihanet teşebbüsü şüpheleri bulunduğunu açıkladı. Manfred D. ise bu suçlara yardım etmekle suçlanıyor.
Yaklaşık 2 bin gizli belge iddiası
Soruşturmanın merkezinde, Hanning'in BND'den ayrılmasından sonra da kurum içinden gizli bilgilere ulaşmaya devam ettiği iddiası bulunuyor.
Federal Başsavcılığın soruşturma bulgularına göre Hanning ile eski büro şefi Manfred D. arasında 2010 yılı civarında, D.'nin para karşılığında eski patronuna BND'den bilgi sağlaması konusunda anlaşma yapılmış olabileceği değerlendiriliyor.
D.'nin, 2022 yılının haziran ayına kadar Hanning'e yaklaşık 2 bin belge ulaştırdığı öne sürülüyor. Belgeler arasında gizlilik derecesi bulunan ve BND'nin üst yönetimi ile Başbakanlık'taki istihbarat değerlendirmeleri için kullanılan dokümanların da bulunduğu belirtiliyor.
Manfred D., Hanning'in BND Başkanlığı döneminde büro şefiydi. Daha sonra kurumda görev yapmaya devam eden D., Mart 2012'den Mart 2026'ya kadar sonraki BND başkanlarının da büro şefliğini yürüttü. Bu görev nedeniyle çok sayıda hassas bilgiye erişim imkânına sahip olduğu belirtiliyor.
Azerbaycan iddiası soruşturmanın yeni ayağı
Soruşturmayla ilgili yeni ayrıntılar ise Alman Der Spiegel dergisinin haberinde yer aldı.
Habere göre Alman soruşturmacılar, Hanning'in Azerbaycan istihbaratından bir kişiyle bağlantısı olduğu şüphesini araştırıyor. Hanning'in, eski BND çalışanından aldığı gizli bilgilerden yararlanarak yabancı bir istihbarat servisi çalışanı için bir analiz hazırladığı ve bu kişinin Azerbaycan istihbaratıyla bağlantılı olabileceği öne sürülüyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Federal Başsavcılık, Hanning'in hangi ülke veya istihbarat servisi adına çalışmış olabileceğini resmen açıklamadı. Başsavcılığın kamuoyuna açıkladığı bilgilerde yalnızca yabancı bir istihbarat servisinin çalışanı için analiz hazırlandığı belirtiliyor. Analizin gerçekten ilgili kişiye ulaşıp ulaşmadığının da henüz kesinleşmediği bildiriliyor.
Bu nedenle Azerbaycan bağlantısı şu aşamada medya kaynaklarına dayanan ve soruşturmacılar tarafından araştırıldığı bildirilen bir iddia niteliğinde.
Soruşturma Christina Block dosyasından çıktı
Hanning hakkındaki casusluk soruşturmasının dikkat çeken yönlerinden biri de dosyanın başlangıç noktasının farklı bir soruşturma olması.
Alman iş insanı Christina Block'un çocuklarının Danimarka'dan Almanya'ya zorla getirilmesiyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında Eylül 2025'te Hanning'in ev ve işyerlerinde aramalar yapılmıştı.
Bu dosyada Hanning'in bağlantılı olduğu özel güvenlik çevrelerinin, Block'un eski eşiyle yaşadığı velayet anlaşmazlığı bağlamında çocukların geri getirilmesine yönelik başarısız bir operasyonla ilişkisi olup olmadığı araştırılmıştı. Hanning bu suçlamaları reddetti. Hanning, Block'un çocuklarının kaçırılması davasında sanıklar arasında yer almıyor.
Söz konusu aramalarda Hanning'in elinde bulunmaması gereken gizli BND belgelerinin tespit edilmesi, daha sonra casusluk soruşturmasının başlatılmasına yol açtı. Dosya Mayıs 2026'da Federal Başsavcılığa devredildi.
İsrail bağlantısı da mercek altında
Hanning'in özel sektördeki faaliyetleri nedeniyle soruşturmanın arka planında İsrail bağlantısı da dikkat çekiyor.
Hanning, kamu görevlerinden ayrıldıktan sonra güvenlik ve danışmanlık sektöründe çalışmaya başladı. Temmuz 2021'de siber güvenlik alanında faaliyet gösteren WHEN Group şirketinin danışma kuruluna katıldı. Şirketin kendi internet sitesinde Hanning halen danışma kurulu üyesi olarak gösterilirken, şirket başkanı olarak İsrail'in eski Mossad Direktörü Tümgeneral (emekli) Danny Yatom yer alıyor.
Hanning'in WHEN Group'a katıldığı dönemde Yatom da şirketin başkanlığını yürütüyordu. Dönemin şirket açıklamasında Yatom, Hanning'i uluslararası istihbarat ve güvenlik deneyimine sahip bir isim olarak tanımlamıştı.
Ancak mevcut bilgiler açısından Hanning'in WHEN Group'taki görevi ile bugün yürütülen casusluk soruşturması arasında doğrudan bir bağlantı kurulmuş değil. İsrail bağlantısı, Hanning'in özel sektör faaliyetleri ve Christina Block dosyasında adı geçen eski İsrailli güvenlik görevlileri nedeniyle dosyanın arka planında yer alıyor; bu durum tek başına casusluk suçlamasının İsrail'le bağlantılı olduğu anlamına gelmiyor.
Berlin'de "eski istihbaratçılara" yönelik kurallar tartışılıyor
Hanning'in tutuklanması Almanya'da eski üst düzey istihbarat yetkililerinin görevden ayrıldıktan sonra özel sektörde çalışmasına ilişkin kuralları da yeniden gündeme taşıdı.
Federal Meclis'teki bazı siyasetçiler, özellikle üst düzey gizli bilgilere erişmiş eski istihbarat yöneticilerinin güvenlik ve danışmanlık sektöründeki faaliyetlerinin daha sıkı denetlenmesini istiyor.
Federal Meclis Başkanvekili Omid Nouripour, eski üst düzey istihbarat çalışanlarının özel sektördeki yeni görevlerinin incelenmesi ve güvenlik alanındaki lobi faaliyetlerine sınırlama getirilmesi çağrısında bulundu. Yeşiller ve SPD'den bazı milletvekilleri ise görevden ayrılan üst düzey istihbarat personeli için daha uzun, hatta bazı durumlarda ömür boyu "bekleme süresi" uygulanmasını savundu.
Parlamenter İstihbarat Denetim Kurulu Başkanı CDU'lu Marc Henrichmann da mevcut düzenlemelerin yeterli olup olmadığı konusunda soru işaretleri bulunduğunu söyledi ve soruşturmanın kapsamlı biçimde aydınlatılması gerektiğini belirtti.
Hanning bugün hâkim karşısına çıkacak
Hanning'in dosyasında bir sonraki kritik aşama bugün Karlsruhe'deki Federal Adalet Divanı'nda (BGH) gerçekleşecek.
Hanning'in soruşturma hâkimi önüne çıkarılması ve hakkında verilen tutuklama kararının açıklanması bekleniyor. Hâkim, Hanning'in tutuklu yargılanıp yargılanmayacağına da karar verecek. Eski büro şefi Manfred D. ise aynı soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderilmiş durumda.
