Reuters’a konuşan ABD’li bir yetkiliye göre, söz konusu e-postada İspanya’nın NATO üyeliğinin askıya alınması ve bazı müttefiklerin ittifak içindeki kritik görevlerden dışlanması gibi seçenekler yer alıyor.
“Uyumsuz ülkelere” yaptırım seçenekleri
Yetkili, e-postada “zor” ya da “uyumsuz” olarak değerlendirilen ülkelerin NATO içinde önemli ve prestijli pozisyonlardan uzaklaştırılmasının da gündeme geldiğini belirtti. Bu değerlendirmelerin, özellikle ABD’nin İran’a yönelik operasyonları sırasında müttefiklerden beklediği askeri erişim, üs kullanımı ve hava sahası desteğinin (ABO) sağlanmamasına duyulan rahatsızlıktan kaynaklandığı ifade edildi.
E-postada, bu tür desteklerin NATO için “asgari gereklilik” olduğu vurgulandı.
İspanya ve İngiltere başlıkta
Değerlendirilen seçenekler arasında, İspanya’nın NATO üyeliğinin askıya alınmasının sembolik açıdan güçlü bir mesaj vereceği belirtilirken, ABD’nin İngiltere’nin Falkland Adaları üzerindeki egemenlik iddiasına verdiği desteği gözden geçirmesi de öneriler arasında yer aldı.
Ancak yetkili, NATO’dan tamamen çekilme ya da Avrupa’daki ABD üslerinin kapatılması gibi daha radikal adımların bu e-postada yer almadığını ifade etti.
Trump yönetiminden sert eleştiriler
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce NATO müttefiklerini Hürmüz Boğazı’nın açılması için yeterli askeri destek vermemekle sert şekilde eleştirmişti. Trump, ittifakın “tek taraflı bir yapı olamayacağını” vurgularken, ABD’nin NATO’dan çekilme ihtimalini de gündeme getirmişti.
Pentagon Sözcüsü Kingsley Wilson ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “ABD’nin müttefikleri kendileri için yapılanlara karşılık vermedi” diyerek, Başkan’ın önüne “güvenilir seçenekler” sunulacağını söyledi.
Avrupa’dan temkinli yaklaşım
Avrupa ülkeleri ise ABD’nin İran’a yönelik askeri adımlarına doğrudan katılmanın savaşa dahil olmak anlamına geleceğini savunuyor. İngiltere ve Fransa gibi ülkeler, ancak kalıcı bir ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasına katkı sunabileceklerini belirtiyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise söz konusu iddialara ilişkin yaptığı açıklamada, “Biz e-postalar üzerinden değil, resmi belgeler ve hükümet pozisyonları üzerinden hareket ederiz” diyerek temkinli bir tutum sergiledi.
NATO içinde “ayrışma” endişesi
ABD’li yetkililere göre söz konusu seçenekler, Avrupa ülkelerinde oluştuğu düşünülen “hak edilmişlik duygusunu azaltmayı” ve müttefikleri daha fazla sorumluluk almaya zorlamayı hedefliyor.
Öte yandan, ABD-İran savaşı NATO’nun geleceğine dair ciddi soru işaretleri doğururken, Avrupa’da Washington’un olası bir saldırı durumunda müttefiklerine destek verip vermeyeceği konusunda endişelerin arttığı belirtiliyor.
Pentagon’daki değerlendirmelerin henüz resmi politika haline gelmediği vurgulanırken, ittifak içinde gerilimin önümüzdeki dönemde daha da artabileceği ifade ediliyor.
