VVD lideri, hükümetteki pozisyonların dağılımına ilişkin parti içinde görüşmelerin sürdüğünü belirterek, “Benim için bu, Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı olarak Hollanda için çalışmak anlamına geliyor” ifadelerini kullandı. Sosyal medya paylaşımında ise “Özgürlüğümüzün ve güvenli yaşamımızın asla hafife alınmaması gerektiğini her gün görüyoruz” vurgusunda bulundu.
Üç partili azınlık hükümeti
Hollanda’da Ekim 2025’te yapılan erken genel seçimlerin ardından, Avrupa yanlısı merkez sol Demokratlar 66 (D66), muhafazakâr Hristiyan Demokrat Parti (CDA) ve muhafazakâr-liberal VVD, geçen ay bir azınlık hükümeti kurma konusunda uzlaşmıştı.
“Lahey’de ‘Aan de slag’ (İşe koyulalım) sloganıyla tanıtılan koalisyon programı, D66 lideri Rob Jetten, VVD lideri Dilan Yeşilgöz ve CDA lideri Henri Bontenbal tarafından kamuoyuna açıklandı. Programın tanıtımında konuşan Jetten’in, yeni hükümette başbakan olması öngörülüyor. Kabinenin geri kalanının ise önümüzdeki haftalarda netleşmesi bekleniyor. Hükümetin 23 Şubat’ta yemin etmesi planlanıyor.
Savunma harcamaları artıyor, sosyal alanda kesintiler geliyor
Koalisyon sözleşmesinin merkezinde, Hollanda’nın NATO’nun yüzde 3,5’lik savunma harcaması hedefini yakalaması yer alıyor. Buna göre savunma bütçesi, yıllık 19 milyar euro ek kaynakla önemli ölçüde artırılacak.
Bu artışın finansmanı ise sosyal alanlarda ciddi kesintiler yoluyla sağlanacak. Planlanan düzenlemeler arasında:
-
Sağlık sigortasında kişisel katkı payının artırılması,
-
İşsizlik ödeneği süresinin iki yıldan bir yıla düşürülmesi,
-
Ortalama yaşam süresine endeksli emeklilik yaşının daha hızlı yükseltilmesi bulunuyor.
Ayrıca savunma ve istihbarat harcamalarını finanse etmek amacıyla, gelir vergisi üzerinden alınacak yeni bir “özgürlük katkı payı” (Freiheitsabgabe) da gündemde.
Konut ve çevre krizi için milyarlık plan
Seçimlerde aşırı sağcı Özgürlük Partisi’ni (PVV) kıl payı geride bırakan D66’nın lideri Jetten, koalisyonun “büyük kararlar” aldığını söyledi. Buna göre 2029’dan itibaren her yıl 1 milyar euro, uygun fiyatlı konut inşası için ayrılacak.
Yeni hükümet ayrıca uzun süredir çözülemeyen azot (nitrojen) krizini de ele almayı hedefliyor. Bu kapsamda milyarlarca euroluk yatırımla çiftçilerin satın alınması ve hayvan varlığının azaltılması planlanıyor. Koalisyon, derin toplumsal kutuplaşmanın yaşandığı ülkede “karşı karşıya gelmek yerine birlikte hareket etmeyi” savunan yeni bir başlangıç mesajı veriyor.
Mecliste uzlaşma arayışı
Azınlık hükümeti, Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için 10, Senato’da ise 16 sandalye eksiğiyle göreve başlayacak. Bu nedenle her yeni yasa ve proje için muhalefetin desteğine ihtiyaç duyulacak.
Koalisyon liderleri, diğer partilerle geniş iş birliğine açık olduklarını vurgularken, kırmızı-yeşil sol ittifakın lideri Jesse Klaver, yazdan önce belirli başlıklarda uzlaşmalar sağlanabileceğini açıkladı. Bu durum, yeni hükümetin sürekli bir müzakere süreci içinde olacağını gösteriyor.
Göç ve iltica politikasında sert çizgi korunuyor
Yeni koalisyon, iltica ve göç konusunda önceki sağ hükümetin izlediği sert politikayı büyük ölçüde sürdürmeyi planlıyor. Geçici “acil önlemler”, oturum sürelerinin sınırlandırılması ve kalıcı oturum hakkının kısıtlanması gündemde. Buna karşın iltica başvuruları ve barınma için ayrılan bütçenin artırılması öngörülüyor. Ülke genelinde sığınmacıların dengeli dağıtımını amaçlayan yasa ise korunacak.
