Avrupa'da yaşayan Türkiye kökenli sanat ve edebiyat dünyasının önde gelen isimleri, komedyen Deniz Göktaş'ın tutuklanmasına karşı ortak bir bildiri yayımladı.
Açıklamada, "Sanat ve mizah cezalandırılamaz. İfade özgürlüğü demokratik toplumların vazgeçilmez temelidir" denildi.
Aralarında Almanya'nın ilk Türkiye kökenli kabare sanatçısı Şinasi Dikmen, sanatçı Ferhat Tunç, rapçi Ezhel, gazeteciler Can Dündar, Doğan Özgüden, İnci Tuğsavul, Osman Okkan, Gürsel Köksal, Erdinç Utku, Süheyla Kaplan, Işın Ertürk, Recai Aksu, Adil Yiğit, tiyatro yönetmenleri İbrahim Yarar, Atilla Cansever, Şaban Ol, yazarlar Aslı Erdoğan, Atilla Keskin, Yener Orkunoğlu, Murat Tuncel, Kazım Gündoğan Murat Çakır, Selçuk Şahin Polat, Hıdır Eren Çelik, İlhami Yazgan, halk ozanları Âşık Şahturna ve Ozan Emekçi, ressam Aslı Filiz, karikatüristler İsmail Doğan ile Erdoğan Karayel ve çok sayıda kültür-sanat emekçisinin bulunduğu 100'ü aşkın imzacı, Göktaş'ın derhâl serbest bırakılmasını istedi.
"İfade özgürlüğü yalnızca beğenilen düşünceler için değildir"
Ortak açıklamada, düşünce ve ifade özgürlüğünün, sanatın ve mizahın demokratik yaşamın ayrılmaz parçaları olduğu vurgulandı. Toplumu düşündüren, eleştiren ve sorgulatan mizahın tarih boyunca ifade özgürlüğünün en önemli araçlarından biri olduğu belirtilen açıklamada, sanatçıların eleştirel ya da mizahi ifadeleri nedeniyle cezalandırılmasının hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı ifade edildi.
Açıklamada, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi hatırlatılarak, ifade özgürlüğünün yalnızca toplumun benimsediği düşünceleri değil, rahatsız edici, eleştirel ve mizahi ifadeleri de güvence altına aldığına dikkat çekildi.
"Sanatın özgür olmadığı yerde demokrasi eksik kalır"
Bildiride, sanatın ve mizahın baskı altına alınmasının demokratik toplum açısından ciddi sonuçlar doğuracağı belirtilerek şu değerlendirmeye yer verildi:
"Eleştiri, mizah ve sanat cezalandırılması değil korunması gereken alanlardır. Bir düşünceye katılmamak, onu ceza tehdidiyle susturmanın gerekçesi olamaz. Sanatın ve mizahın özgür olmadığı bir toplumda demokrasinin de eksik ve güdük kalması kaçınılmazdır."
Açıklamada ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Eon/Fransa kararına atıfta bulunularak hicvin demokratik toplumlarda meşru bir ifade biçimi olduğunun altı çizildi.
"Nasrettin Hoca'nın ülkesinde mizah cezalandırılamaz"
Ortak bildiride Türkiye'nin köklü mizah geleneğine de vurgu yapıldı. Nasrettin Hoca, Bektaşi fıkraları, Karagöz-Hacivat geleneği ve Mevlânâ'nın hoşgörü anlayışı hatırlatılarak, böylesine zengin bir kültürel mirasa sahip bir ülkede sanatçıların cezai yaptırım korkusu yaşamadan üretim yapabilmesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamada, Osmanlı döneminde Diyojen dergisiyle kurumsallaşan modern mizah geleneğinin mirasına sahip çıkılması gerektiği belirtilerek, tüm demokratik kamuoyu ifade özgürlüğünü ve hukukun üstünlüğünü savunmaya çağrıldı.
"Tutuklama kararı yeniden değerlendirilmeli"
İmzacılar, son gösterisindeki bazı mizahi ifadeler gerekçe gösterilerek "Cumhurbaşkanına hakaret" ve "dini değerleri alenen aşağılama" suçlamalarıyla tutuklanan Deniz Göktaş hakkında verilen kararın ifade özgürlüğü açısından kaygı verici olduğunu belirtti.
Açıklamanın sonunda şu çağrı yapıldı:
"Kararın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ışığında yeniden değerlendirilmesini talep ediyor, Deniz Göktaş'ın temel hak ve özgürlükler çerçevesinde derhâl serbest bırakılmasını bekliyoruz. Kutuplaşmanın yerini yeniden barışa, hoşgörüye ve özgür düşünceye bıraktığı demokratik bir gelecek diliyoruz."
Avrupa'nın birçok ülkesinden geniş destek
Ortak çağrıya Almanya başta olmak üzere Belçika, Hollanda, Fransa, Avusturya, İsveç, İngiltere ve İsviçre'de yaşayan çok sayıda yazar, gazeteci, tiyatrocu, müzisyen, şair, ressam ve karikatürist imza attı.
İşte ilk imzacıların tam listesi:
1-İbrahim Yarar (Tiyatro Yönetmeni- Hollanda)
2- Erdinç Utku (Mizah Yazarı ve Tiyatro Yönetmeni - Belçika)
3- Aşık Şahturna (Halk Ozanı- Aktivist)
4- Ezhel (Rapçi - Almanya)
5- Doğan Özgüden (Gazeteci, Yazar - Belçika)
6- İnci Tuğsavul (Gazeteci, Yazar - Belçika)
7- Can Dündar (Gazeteci Yazar - Almanya)
8- Ozan Şiar (Yazar- Sanatçı, Şair ve Gazeteci - Almanya)
9- Haydar Eroğlu (Şair - Hollanda)
10- İsmail Doğan (Karikatürist - Belçika)
11- Birol Kılıç (Yayıncı Yazar - Avusturya)
12- Gürsel Köksal (Gazeteci Yazar - Almanya)
13- Attilla Keskin (Yazar- Almanya)
14- Erdoğan Karayel (Karikatürist - Almanya)
15- Ali Cabbar (Sanatçı ve Yazar - Belçika)
16- Nihat Kemal Ateş (Şair - Belçika)
17- Tanar Çatalpınar (Sanatçı - Belçika)
18- Sibel Dinçer (Tiyatrocu Müzisyen - Belçika)
19- Atilla Cansever ( Theater Ulm Tiyatro Yönetmeni - Almanya)
20- Mehmet Tanlı (Gazeteci - Almanya)
21- Mehmet Emin Alkanlar (Gazeteci-Hollanda)
22- Adil Yiğit, (Gazeteci - Almanya)
23- Süheyla Kaplan (Gazeteci - Almanya)
24-Ufuk Evlâ Bostan (Gazeteci - Almanya)
25- Ali Bağseven (Sanat Organizatörü - Belçika)
26- Doç.Dr. Hıdır Eren Çelik (Yazar - Almanya)
27- Murat Çakır (Yazar - Almanya)
28- Murat Saydam (Şair Yazar Radyo Programcısı - Belçika)
29- Selçuk Şahin Polat (Yazar - Almanya)
30- Ferman F. Karayığit (Tiyatro Yönetmeni - Almanya)
31- Kasım Palabıyık (Tiyatro Oyuncusu - Almanya)
32-Leyla Dönmez Suveren ( Ressam - Almanya)
33-Ali Temiz (Müzisyen - Almanya)
34- Nida Sevindik (Oyuncu - Almanya)
35- Meryem Ağgül (Oyuncu - Almanya)
36- Nuhmettin Karagül (Tiyatro Grubu Yöneticisi - Almanya)
37- Serpil Yıldız ( Oyuncu - Almanya)
38- Pakize Palabıyık ( (Tiyatro Grubu Yöneticisi - Almanya)
39- Maviṣ Güneșer (Müzisyen - Almanya)
40- Reyhan Kuyumcu (Yönetmen - Almanya)
41- Fatma Çiftçi (Oyuncu- Almanya)
42- Gülşure Keskin (Müzisyen - Almanya)
43- Taner Tanrıverdi (Müzisyen - Almanya)
44- Orhan Çelik (Yazar- Almanya)
45- Ümmü Yılmaz (Oyuncu - Fransa)
46- Nurcan Keskin (Tiyatrocu - Almanya)
47- Mehmet Esatoğlu (Tiyatro Yönetmeni- Almanya/Türkiye)
48- Sevim Tarhan (Șair/Yazar - Almanya)
49- Ali Riza Korkut (Tiyatrocu/Eğitmen - Almanya)
50- Erdal Boyoğlu (Yazar- Almanya)
51- Ali Haydar NERGİS (Gazeteci - İsveç)
52- Faruk Eskioğlu (Gazeteci Yazar - İngiltere)
53- İbrahim Eroğlu (Yazar/Şair - Hollanda)
54- Yalçın Baykul (Yazar - Almanya)
55- Arif Bektaş (Gazeteci - İngiltere)
56- Hasan Boz (Gazeteci Yazar - İngiltere)
57- Sedat Sarıcı (Müzisyen Yazar - İngiltere)
58- Fergül Yücel (Heykeltraş Yazar - İngiltere)
59- Nevzat Çopur (Ressam - Belçika)
60- Kadir Kankılıç ( Besteci Müzisyen - Belçika)
61- Cemal Bozoğlu ( Gazeteci - Almanya)
62- Mevlüt Asar (Yazar - Almanya)
63- Prof. de. H. Neşe Özgen (Yazar - Almanya)
64-Zeki Rüzgar ( Gazeteci - Almanya)
65- Cem Duman (Yayıncı-Yazar-Hollanda)
66- Medine Durmann (Gazeteci - Almanya)
67- Aslı Filiz (Ressam -Almanya)
68- Kazım Gündoğan (Araştırmacı Yazar - Almanya)
69- Ozan Emekçi (Halk Ozanı - Almanya)
70- Ümit Kaya (Şair Müzisyen - Almanya)
71- Şükrü Yıldız (Gazeteci - Almanya)
72- Kenan Taşkesen (Tiyatrocu - Almanya)
73- Zerrin Buğday ( Müzisyen - Almanya)
74- Işın Ertürk- (Gazeteci- Almanya)
75- Ferhat Tunç (Sanatçı - Almanya)
76- Hasan Hayri Ateş (Yazar - Almanya)
77- Yaşar Kahraman ( Müzisyen - Almanya)
78- Seher Yeğin (Yazar - Almanya)
79- İlhan Atasoy (Kabaretist ve yazar - Almanya )
80- Canan Kayışlı (Yazar- Almanya)
81- Kazım Cumert (Yazar- Hollanda)
82- Cemal Akça (Yazar, Fotoğraf Sanatçısı- Hollanda)
83- Recai Aksu (Gazeteci,- Almanya)
84- Ahmet Sefa (Yazar- Hollanda)
85- Aytekin Kılıç (Saz Sanatçısı- Belçika)
86- Kamil Aydemir (Şair- Hollanda)
87- Bülent Kaya (Yazar - İsviçre)
88- Agop Yıldız (Halk Ozanı- Hollanda)
89- Sırrı Ayhan (Yazar- Almanya)
90- Serap Varan (Şair- Hollanda)
91- Cahide Özer (Şair- Almanya)
92- Gani Cansever (Şair Halk Ozanı- Almanya)
93- Ali Yıldırım (Yazar, Sanatçı- Hollanda)
94- Sabri Varan (Yazar Fotoğraf Sanatçısı - Almanya)
95- Yaşar Çiçekdemir (Yazar- Hollanda)
96- Murat Tuncel (Yazar Gazeteci- Hollanda)
97- Ali Gümüş (Şair- Hollanda)
98- İrfan Erdoğan (Yazar- Almanya)
99- Halit Umar (Yazar, Şair- Hollanda)
100- Hilal Nesin (Tiyatrocu ve Yazar - Fransa)
101- Şinasi Dikmen (Kabaretist ve yazar - Almanya)
102- Şaban Ol (Tiyatro Yönetmeni ve Yazar - Hollanda)
103- Hıdır Murat Doğan (Sanatçı Yazar - Almanya)
104- Mustafa Temel (Gazeteci- Almanya)
105- Hayati Boyacıoğlu ( Karikatürist- Almanya)
106- Osman Okkan ( Gazeteci- Almanya)
107- Yener Orkunoğlu (Yazar- Almanya)
108- Selma Koçiva ( Yazar- Almanya)
109- Mehmet Taş (Yazar- İngiltere)
110- Selman Şimşek (Şair, Yazar, Yayıncı - Hollanda)
111- Gülnar Meral ( Şair, Tiyatro Sanatçısı- Hollanda)
112- Berin Uyar ( Yazar- Almanya)
113- Nilüfer Yıldırım ( Şair- Hollanda)
114- Erkan Pehlivan ( Gazeteci- Almanya)
115- Çağdaş Gökbel ( Gazeteci- Yazar İrlanda)
116- Vicdan Özerdem (Yazar- Almanya)
117- Sultan Karataş ( Şair, Yazar- İngiltere)
118- Seda Şanlıer (Gazeteci- İsveç)
119- Aslı Erdoğan ( Yazar- Almanya)
120- Erhan Eren ( Yapımcı- Yönetmen- Almanya)
121- Olcay Jennings ( Çevirmen- İngiltere)
Bu ortak bildiri, Deniz Göktaş'ın tutuklanmasının ardından Avrupa'dan gelen en geniş katılımlı kültür ve sanat dayanışması açıklamalarından biri olarak değerlendiriliyor.
