Temel Demirer
Temel Demirer
Yazarın Makaleleri
Unutamadığım Film(ler), Yönetmen(ler), Oyuncu(lar[*]
'Fotoğraf bir gerçek ve sinema bir saniyede 24 kez gerçek.” [1] Sinema veya Yedinci Sanat hikâyesi, Fransız Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin, sinematograf aygıtını icadıyla başladı; gölge oyunlarını saymazsak… İlk biletli...
SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]
'İnsanın kendini fethetmesi zaferlerin en büyüğüdür.” Gidenlerin, ölüm(süz)lerin arkasından yazmak zordur; hele hele bu bize 'her ölüm erkendir” dedirten bir zamansız kayıp yani Aytaç Arman ise… * * * * * Çok da yaşlı sayılmayacak...
IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK[1]
'Fotoğraf; bir kalma inadı.”[2] İnsan, her şeye görmekle başladı. Kolay mı? Görebilmek belki de beş duyunun en anlamlısıydı. Elbette bakmakla görmek arasında, kesin bir fark vardır. John Berger'ın, 'Belli bir anı ve onun...
Emperyalizm çağında barış savaş demektir, savaş da barış!
'İnsanların kardeşliği ve dayanışması bir gün, savaşın ve yıkımın kanlı çizgilerini ufuktan silecektir.” III. Büyük Buhranı ile kıvranan kapitalist dünya sistemi, sürdürülemez özellikleriyle müthiş bir tıkanıklık, kriz...
BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…[*]
'Müzik insanlığın ortak dilidir.”[1] ‘Blues, Caz, Rock ve Ötesi…' konusunda okumak/ yazmak; biliyorum kimilerine 'nafile” bir şey gibi geliyor. Ancak benim için böyle değil; sadece benim için de değil… Çünkü müzikoloji,...
HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL[*]
'Çıktığın yolda, bugün, yelken açık, yapyalnız, Gözlerin arkaya çevrilmeyerek, pervasız, Yürü! Hür maviliğin bittiği son hadde kadar! İnsan, âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.”[1] 1 Mayıs 2012'de hayata gözlerini yumdu;...
AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR[1]
'Biz de bir güneş sığdıralım ömrümüze. Ve aldırmayalım hiç, gelen geceye.”[2] ‘Acılara Tutunmak, ‘An Gelir', ‘İyimser Bir Gül', ‘Sevgi Duvarı', ‘Dokunma Yanarsın', ‘Kendine İyi Bak', ‘Mahur Beste',...
KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL[1]
'Sevdim soluğunu rüzgâr kılan insanları soluğumu soluklarına kattım.”[2] Şiirleri için, 'Yazana değil, yazdırana bakın” diyecek kadar mütevazı; yayımlanmış son şiiri, 'Bu Gökyüzünde Grev Var” olan bir 'Kutup...
TÜRKÜLERİN SEVDALISI RUHİ SU[*]
'Ruhi Su'yu dinlemek Pişkin bir kısrağı kıraçta Dört nala kaldırmaktır Öpüşerek yüzmektir temmuz denizlerinde Dutu daldan yemektir Meyvalarla kuzularla kuşlarla sevişmektir Ruhi Su'yu dinlemek.”[1] Gerçek adından sonra Mehmet...
ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ[1]
 'Antik dünyanın kapısına ‘kendini bil' yazıldı. Yeni dünyanın kapısına da ‘kendin ol' yazılsın.”[2] Bir şey ne kadar göklere çıkarılıp, parlatılırsa parlatılsın; kendi hesabıma ben de, 'Eleştiri kamunun...
KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA[*]
'Ben şunu söylüyorum sevgi her şeyin ilacıdır. Sevgi kardeşliktir.”[1] 'Domates güzelimiz, Vecihi'nin biricik aşkı Fikret'i, ‘Süt Kardeşler'in Emine'si, ‘Çiçek Abbas'ın Şükriye'si, ‘Çöpçüler...
CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)[*]
'Müziğin amacı heyecandır hiçbir sanat insan kalbinde bu kadar yüce bir insanlık duygusu uyandıramaz.”[1] Platon'un, 'Müziğin insanı götüreceği yer güzellik sevgisidir”; Esma Redzepova'nın, 'Müzik fakirlerin tek...
“LÜZUM” ÜZERE: BİR KEZ DAHA İSTANBUL SEÇİMİ[*]
SİBEL ÖZBUDUN - TEMEL DEMİRER 'Solcular yalan söylemez Yalan söyleyenler Solcu olduğunu söyler.”[1] Öncelikle şu çerçeveden hareket ettiğimi(zi)n altını özenle çizelim. Seçim kapışmasının arka planında, Türk(iye) sermayesinin...
HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL[*]
'Her ölüm biraz erken ölümdür!”[1] İnsan ve insanlık için, yaşadığı her yılın hakkını vermiş biri için -belki- 90'lı bir yaş yeterince uzun sayılabilir; ama yine de Cemal Süreya'nın dediği üzere, 'Her ölüm...
“HATIRLAMIYORUM!” NAKARATLARINA HATIRLATALIM![1]
'Nasıl da kayıtsız gülüyorsun hayata, Öldüğünden haberi yok fotoğraflarının.”[2] Bana hep Edip Cansever'in, 'Gökyüzü gibi bir şey bu çocukluk/ Hiçbir yere gitmiyor,” dizelerini anımsatan Ahbarig Hrant'ı bizden almaları...
“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)[*]
'Nebin şîrigê sûçên dewleta xwe.”[1] Geç milliyetçiliklerin (Katalonya, İskoçya, Korsika, Kürdistan vb. örneklerindeki yakıcılıkla), netameli bir konu olduğu bir 'sır” değil; hem de 'Kudüs'un yanındayım, Kürt...
ABD emperyalizmi, 2019 Ocak’ında da yine emperyalistliğini yapıyor!
Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun, 'Tarihsel bir savaştan geçiyoruz, bu yüzden hiçbirimiz gardını indirmemeli. Cumhuriyetin, anayurdun varlığını savunuyoruz. Ve başında bulunduğum hükümet bunu her ne pahasına olursa olsun savunacaktır,”...
I. AYRIM: YERKÜRENİN HÂLİ
I.1) KAPİTALİST YIKIM TABLOSU I.2) FOSİL YAKIT(LAR), KARBON TİCARETİ II. AYRIM: COĞRAFYAMIZIN DURUMU III. AYRIM: YALAN(LAR) İLE İDDİA(LAR) IV. AYRIM: ALTERNATİF, ÇÖZÜM IV.1) GERÇEK, ZIRVA(LAR),...
TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I[*]
TEMEL DEMİRER 'Dogmanın, sansürün ve keyfiliğin, ilerleme ve insan onurunun ölümcül düşmanları olduklarını göstererek, yola devam edeceğiz…”[1] 'Seyirciyi rahatsız etmek istiyorum,” diyen Erdal Beşikçioğlu'na göre,...
MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI)[*]
'Geçmişi inkâr etmek, geleceği inkâr etmektir.”[1]   Yaşanmışa ilişkin Ömer Laçiner'in, 'Bütün bunlar sönmüş bir ateşin külleri gibiydiler şüphesiz,”[2] notunu düştüğü tarih konusunda -'tehdit altındaki”(?)...
İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI[*]
'Necesse est maximorum minima esse initia.”[1] İçişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Zolfeqalî'nin, eylemlere katıldıkları gerekçesiyle gözaltına alınanların yüzde 90'ının 25 yaşın altındaki kişiler olduğunu söylediği;[2] 'Kadınların...
GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI[*]
'karayı kaldırın, mavi koyun, umudumu yitirmedim.”[1]   Siz aldırmayın, şiir faslındaki pesimist hezeyenlara… Şiir önemlidir, önemini asla kaybetmeyecektir; 'Orhan Pamuk, bir demecinde, şiirin yaygınlığını yitirdiğini,...
HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU (*)
'Sessizlikte bütün şarkılardan daha çok müzik var.(1) Attila Özdemiroğlu... Türkiye müzik ve sinema tarihiyle bütünleşmiş bir ömür... Gezi Direnişi'nde de vardı, sansüre karşı mücadelede de... Müziğin insanlık için ortak...
SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN[*]
'Ben çiçeklileri Renklileri Delileri severim, Bir de delilikleri.”[1] Akif Kurtuluş'un, 'Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya; bana aynı gün ölmüş gibi geliyor hep. Bunu yeni düşünmeye başladım,” saptamasını müthiş...
İnsan(lık), ona inanan şair(lerin)in şiir(lerin)e muhtaç[*]
                                                                         ...
ÖYKÜ(MÜZ) DEYİNCE VEYA SAİT FAİK İLE SABAHATTİN ALİ[*]
'Dar pirin, lê hemû fêkiyan nagirin.”[1] 'Dünyanın kötülüğünden, canavarlığın zaferinden yakınmak, bir gün haklılar kazanacaktır diye tehditler savurmak, yeryüzünün bütün bunların söylemesine göz yumulan bölgelerinde...
Futbol: Gerçek ve bağlantılarıyla tartışalım mı, tartışmayalım mı?[*]  
                                                                                     'Neynik dostê min ê herî başe.”[1]                                                   ...
KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]
                                                                         ...
GİDEN(LERİN) İKİ(SİN)DEN KALAN(LAR)[*]
'Bir insanın anlattığı hikâyelerin hatırlanması o insanı ölümsüz kılar.”[1] 13 Nisan 2015 günü, dünyanın iki ayrı köşesinden iki yazarı aldı götürdü. İki çok yönlü entelektüel, Uruguaylı Eduardo Galeano ile Almanyalı Günter...
YAZMAK EYLEMİNİN KADINLARI
'Gecenin karanlığında güneşi pencerene çizebilmek.”[1]                                                    ...
DİK DURAN NİKBİNLİK: SABAHATTİN ALİ[*]
TEMEL DEMİRER 'Non segnis stat remeatque dies.” [1] Cumhuriyet tarihinin -bilinen- ilk 'faili (belli) meçhul”üdür Sabahattin Ali; elbette bilinmeyenler hariç. Kafası taşla ezildi; başka bir rivayete göre bir polis amirinin elinde kaldı....
“GÜLMEK” EYLEMİNİN TİYATRODAKİ KARŞILIĞI[*]
'Gülmek... Dünyanın en incelikli müziği.”[1] Thomas Carlyle'ın, 'Gülmesini bilmeyen bir insan yalnız ihanet etmekle kalmaz, kendi hayatı bile bir ihanettir”... Victor Borge'un, 'Gülümseme iki insan arasındaki en kısa...
MANDELA: “GENCİ BİZİMDİR, YAŞLISI SİZİN OLSUN”![*]
'Ben bir komünist değilim ama bizi onlardan başka anlayan da olmadı.”[1] 'Şimdi, nerden çıktı bu Mandela meselesi?” diyen olacaktır elbet… Latince de ironi için kullanılan, 'Plusquam perfectum/ Çoktan geçmiş zamanlar”dan...
BAŞKALDIRAN HAFIZA + İSYANCI VİCDAN = EDUARDO GALEANO[*]
'Esto, quod esse videris.”[1] Latin Amerika'nın başkaldıran hafızasıydı O… Diz çökmeyen, dik duran bir aykırıydı. Her isyancı gibi çok önemli soru(n)lardan söz ederdi; tıpkı ‘Verdiğim Rahatsızlıktan Dolayı Bağışlayınız'...
BİR AYDIN(LIK) HÂLİ FİKRET BAŞKAYA[*]
'Dünyamızı sorularımızın cesareti ve yanıtlarımızın derinliğiyle önemli kılarız.”[1] Bir aydın, bir insan olarak Fikret Başkaya, önemlidir. 'Entelektüellere ihtiyaç duyan bir toplum değiliz”;[2] 'Aydın kavramı raf...
2005’DEN 2013’E 17’LERİN DÖNÜŞÜ: İSYAN GÜNLERİ[1]
'İnsan ışığı görmez, ışıkla görür.”[2[ Bugün, coğrafyamızın isyan günlerinde, daha doğrusu '17'lerin dönüşü” olarak betimlenmesi mümkün olan koordinatlarda 17'leri anmak üzere bir araya geldik, toplandık....
“İYİLER DÜŞMANSIZ OLMAZ”[1]
TEMEL DEMİRER 'Ağırdır sevmelerim, her yürek taşıyamaz. Büyüktür umutlarım, her omuz kaldıramaz.”[2] 'İyiler düşmansız olmaz,” der A. Manzoni. Çok doğru; aynen öyle... 'Sanatın içine tükürenler”; heykel yıktıranlar;...
HRANT’IN KATLİ = ERMENİ SOYKIRIMI SÜRÜYOR[1]
TEMEL DEMİRER 'Doğru ancak gerçeğin derinliğinde bulunabilir.”[2] Hrant'ın katli, siyasi bir cinayet olmanın da ötesinde, Ermeni Soykırımı'nın sür(dürül)düğünün önemli bir verisi, somut kanıtıdır. Bunu açık açık...
ÇİN: KARMAŞIK BİR SORU(N)…[1]
TEMEL DEMİRER 'ben hiç başlamamış bir dündeyim. yağmur yağacak... hiç başlamamış bir yarın çok var. hiç bitmeyen bir dün de çok var...”[1] Arif Dirlik'in, 'Sadece bir ulus değildir; bir uygarlıktır,” notunu düştüğü...

banner68

banner69

banner71

banner84

banner62

banner85

banner73

banner11

banner56

banner51

banner58

banner61

banner82

banner27

banner12

banner81