Temel Demirer
Temel Demirer
Yazarın Makaleleri
YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ[*]
'Yazar, başkalarından daha zor yaşayan kişidir.”[1] Yazmak, bir eylem, serüven olmanın yanında yaşama dokunan bir değerlendirme, itiraz, eleştiridir. O hâlde, 'Biçimi eleştirmeli eleştiri, düşüncelerinizin, cümlelerinizin...
KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]
'Müziksiz bir hayat, hatadır.”[1] Müzik; müthiş bir şeydir; 'Müziksiz bir hayat hatadır,” diyen Friedrich Nietzsche'ye katılmamak mümkün mü? Elbette değil… 'Müzik dediğimiz şey, insanın doğadaki sesleri organize...
“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE[1]
'İnsan kalmanın tek yolu, bu insanlık dışı sisteme karşı savaşmaktır.”[2] Kapitalist sömürüden ve/veya kapitalizmin ücretli kölelik cehenneminden söz etmeden işçi sınıfına dair bir şeyler söylemek imkânsızdır. Çünkü kapitalist...
ANILAR, SESLER, ŞARKILAR[1]
'Zamanla Zamanla, Geçer her şey geçip gider, zamanla Unuturuz yüzü ve sesi unuturuz Kalp daha da yenilince, gitmek dert olmaz Aramak daha uzağı, peşini bırakmak gerekir Ve çok iyidir Zamanla.” Bazı şarkılar, 'Sen sus ben meselenin...
MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER[*]
'Gülen kitap yeğdir ağlayan kitaptan, gülmektir çünkü insanı insan eden.”[1] ABD'nin muhafazakârlarından ‘The Wall Street Journal'ın bile, 'Siyasi mizah kuşatıldı,”[2] demek durumunda kaldığı bir kesitten geçiyorken;...
Dede Efendi’li, İtrî’li, Limonciyan’lı Klasik Mûsikî[1]
'Sesler biter, notalar devrilir, çalgılar susar; felaket olur.”[2] Batı felsefesinde kadim Yunan filozofu Pythagoras'ın, müziğin mucidi olarak kabul edildiğinin[3] altını çizerek ekleyeyim: Teorik ve soyut olarak 'Müziğin...
“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA[*]
'Geçmiş asla ölü değildir; geçmiş, geçmiş bile değildir.”[1] 'Şiir olmasaydı, yaşama dediğimiz oluşun çarklarından biri eksilirdi. Belki kıyamet kopmazdı ama insanlar sevişemez, öpüşemez, beğenemez, yarınların yeni düzenine...
Yapıtlarıyla hafızalardan silin(e)meyen Agnès Varda[*]
'Sanatçı gerçeği yalnızca yansıtmaz, onu açıklar ve yargılar. Bunu yaparken de tarafsız kalamaz.”[1] Pauline Kael'in, 'Filmin sonsuz olanakları neredeyse unutuldu, öncüler ve çoğu sinema aşığıyla birlikte sinema da kendinden...
ŞAİRLER GALERİSİ[*]
'Çünkü bütün şiirler Çiğnenmiş çiçeklere özlemi anlatır.”[1] 'Şiirimizin sahipsizliği beni şaşırtıyor,”[2] betimlemesiyle malûl bir zaman diliminde, Eugene Ionesco, 'Her umutsuzluk mesajı, herkesin özgürce çıkış...
Covid-19 günlerinde soru(n)lar, sorumluluklar[1]
'Yanıtlarım sizi korkutuyorsa, o zaman korkutucu sorular sormayı bırakmalısınız.”[2] Değinilen soru(n)ların kavranılabilir olması için somuta mündemiç, teorik ve soyut bir çerçeveye ihtiyacı olduğu kanısından hareketle şunların...
“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM[*]
'Gerçek; ölümü yok etmiyor, mesafeleri azaltmıyor, zamanı geciktirmiyor ama bize aslında ne olduğumuzu anlatıyor.”[1] Hâlâ birçok epigonu ile 'yaşayan” -22 Haziran 2015'de sonuncu doğum gününü kutlayan- Çetin Altan'ı...
AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU[*]
'Düşünmek, bir yıkıma hazırlanmaktır.”[1] Bir zamanlar, Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk, Türkiye'de siyasetten kaçmanın imkânsız olduğunu ve bazen 'ağzını kapalı tutmayı” başaramadığı vurgusuyla; 'Aslında benim...
VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN[*]
'O sözler ki kalbimizin üstünde Dolu bir tabanca gibi Ölüp ölesiye taşırız O sözler ki bir kere çıkmıştır ağzımızdan Uğrunda asılırız...”[1] 25 Ekim 2020 sabahı. Saat 06.00 suları. Mavi ile Tarçın ortalığı yıkarcasına...
ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR[1]
  'Şiir insanları sevmeye yarar.”[2] 'Şiir hep üvey evlat olacaktır,”[3]vurgusuyla, 'Yeryüzünde şiirden başka yalnız var mıdır acaba?”[4] diyen Süreyya Berfe'nin görüşünü paylaşmayanlardan biri olarak...
Ölüm orucunun 320. gününde İbrahim Gökçek için
SİBEL ÖZBUDUN-TEMEL DEMİRER 'Sözler değil. Eylem!” (Cesare Pavese.) İnsanın içini doldurup düşündüren, umutlandıran, ısıtan anlam dolu kelimeler vardır: Devrim, aşk veya özgürlük gibi… Ya da çocukların, çiçeklerin adları…...
“İKİ KARDEŞ YAN YANA VE OMUZ OMUZA”: MUZAFFER –İLHAN- ERDOST
'Hayvan, hayvan olarak doğar; insan, insan olarak doğmaz, sonradan oluşturulur.” Coğrafyamızı Marksist-Leninist klasiklerle tanıştırandı; 25 Şubat 2020'de veda edip ayrıldı aramızdan; 88 yaşındaydı ve yoldaşı Remzi İnanç'ın...
Unutamadığım Film(ler), Yönetmen(ler), Oyuncu(lar[*]
'Fotoğraf bir gerçek ve sinema bir saniyede 24 kez gerçek.” [1] Sinema veya Yedinci Sanat hikâyesi, Fransız Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin, sinematograf aygıtını icadıyla başladı; gölge oyunlarını saymazsak… İlk biletli...
SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]
'İnsanın kendini fethetmesi zaferlerin en büyüğüdür.” Gidenlerin, ölüm(süz)lerin arkasından yazmak zordur; hele hele bu bize 'her ölüm erkendir” dedirten bir zamansız kayıp yani Aytaç Arman ise… * * * * * Çok da yaşlı sayılmayacak...
IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK[1]
'Fotoğraf; bir kalma inadı.”[2] İnsan, her şeye görmekle başladı. Kolay mı? Görebilmek belki de beş duyunun en anlamlısıydı. Elbette bakmakla görmek arasında, kesin bir fark vardır. John Berger'ın, 'Belli bir anı ve onun...
Emperyalizm çağında barış savaş demektir, savaş da barış!
'İnsanların kardeşliği ve dayanışması bir gün, savaşın ve yıkımın kanlı çizgilerini ufuktan silecektir.” III. Büyük Buhranı ile kıvranan kapitalist dünya sistemi, sürdürülemez özellikleriyle müthiş bir tıkanıklık, kriz...
BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…[*]
'Müzik insanlığın ortak dilidir.”[1] ‘Blues, Caz, Rock ve Ötesi…' konusunda okumak/ yazmak; biliyorum kimilerine 'nafile” bir şey gibi geliyor. Ancak benim için böyle değil; sadece benim için de değil… Çünkü müzikoloji,...
HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL[*]
'Çıktığın yolda, bugün, yelken açık, yapyalnız, Gözlerin arkaya çevrilmeyerek, pervasız, Yürü! Hür maviliğin bittiği son hadde kadar! İnsan, âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.”[1] 1 Mayıs 2012'de hayata gözlerini yumdu;...
AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR[1]
'Biz de bir güneş sığdıralım ömrümüze. Ve aldırmayalım hiç, gelen geceye.”[2] ‘Acılara Tutunmak, ‘An Gelir', ‘İyimser Bir Gül', ‘Sevgi Duvarı', ‘Dokunma Yanarsın', ‘Kendine İyi Bak', ‘Mahur Beste',...
KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL[1]
'Sevdim soluğunu rüzgâr kılan insanları soluğumu soluklarına kattım.”[2] Şiirleri için, 'Yazana değil, yazdırana bakın” diyecek kadar mütevazı; yayımlanmış son şiiri, 'Bu Gökyüzünde Grev Var” olan bir 'Kutup...
TÜRKÜLERİN SEVDALISI RUHİ SU[*]
'Ruhi Su'yu dinlemek Pişkin bir kısrağı kıraçta Dört nala kaldırmaktır Öpüşerek yüzmektir temmuz denizlerinde Dutu daldan yemektir Meyvalarla kuzularla kuşlarla sevişmektir Ruhi Su'yu dinlemek.”[1] Gerçek adından sonra Mehmet...
ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ[1]
 'Antik dünyanın kapısına ‘kendini bil' yazıldı. Yeni dünyanın kapısına da ‘kendin ol' yazılsın.”[2] Bir şey ne kadar göklere çıkarılıp, parlatılırsa parlatılsın; kendi hesabıma ben de, 'Eleştiri kamunun...
KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA[*]
'Ben şunu söylüyorum sevgi her şeyin ilacıdır. Sevgi kardeşliktir.”[1] 'Domates güzelimiz, Vecihi'nin biricik aşkı Fikret'i, ‘Süt Kardeşler'in Emine'si, ‘Çiçek Abbas'ın Şükriye'si, ‘Çöpçüler...
CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)[*]
'Müziğin amacı heyecandır hiçbir sanat insan kalbinde bu kadar yüce bir insanlık duygusu uyandıramaz.”[1] Platon'un, 'Müziğin insanı götüreceği yer güzellik sevgisidir”; Esma Redzepova'nın, 'Müzik fakirlerin tek...
“LÜZUM” ÜZERE: BİR KEZ DAHA İSTANBUL SEÇİMİ[*]
SİBEL ÖZBUDUN - TEMEL DEMİRER 'Solcular yalan söylemez Yalan söyleyenler Solcu olduğunu söyler.”[1] Öncelikle şu çerçeveden hareket ettiğimi(zi)n altını özenle çizelim. Seçim kapışmasının arka planında, Türk(iye) sermayesinin...
HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL[*]
'Her ölüm biraz erken ölümdür!”[1] İnsan ve insanlık için, yaşadığı her yılın hakkını vermiş biri için -belki- 90'lı bir yaş yeterince uzun sayılabilir; ama yine de Cemal Süreya'nın dediği üzere, 'Her ölüm...
“HATIRLAMIYORUM!” NAKARATLARINA HATIRLATALIM![1]
'Nasıl da kayıtsız gülüyorsun hayata, Öldüğünden haberi yok fotoğraflarının.”[2] Bana hep Edip Cansever'in, 'Gökyüzü gibi bir şey bu çocukluk/ Hiçbir yere gitmiyor,” dizelerini anımsatan Ahbarig Hrant'ı bizden almaları...
“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)[*]
'Nebin şîrigê sûçên dewleta xwe.”[1] Geç milliyetçiliklerin (Katalonya, İskoçya, Korsika, Kürdistan vb. örneklerindeki yakıcılıkla), netameli bir konu olduğu bir 'sır” değil; hem de 'Kudüs'un yanındayım, Kürt...
ABD emperyalizmi, 2019 Ocak’ında da yine emperyalistliğini yapıyor!
Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun, 'Tarihsel bir savaştan geçiyoruz, bu yüzden hiçbirimiz gardını indirmemeli. Cumhuriyetin, anayurdun varlığını savunuyoruz. Ve başında bulunduğum hükümet bunu her ne pahasına olursa olsun savunacaktır,”...
I. AYRIM: YERKÜRENİN HÂLİ
I.1) KAPİTALİST YIKIM TABLOSU I.2) FOSİL YAKIT(LAR), KARBON TİCARETİ II. AYRIM: COĞRAFYAMIZIN DURUMU III. AYRIM: YALAN(LAR) İLE İDDİA(LAR) IV. AYRIM: ALTERNATİF, ÇÖZÜM IV.1) GERÇEK, ZIRVA(LAR),...
TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I[*]
TEMEL DEMİRER 'Dogmanın, sansürün ve keyfiliğin, ilerleme ve insan onurunun ölümcül düşmanları olduklarını göstererek, yola devam edeceğiz…”[1] 'Seyirciyi rahatsız etmek istiyorum,” diyen Erdal Beşikçioğlu'na göre,...
MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI)[*]
'Geçmişi inkâr etmek, geleceği inkâr etmektir.”[1]   Yaşanmışa ilişkin Ömer Laçiner'in, 'Bütün bunlar sönmüş bir ateşin külleri gibiydiler şüphesiz,”[2] notunu düştüğü tarih konusunda -'tehdit altındaki”(?)...
İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI[*]
'Necesse est maximorum minima esse initia.”[1] İçişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Zolfeqalî'nin, eylemlere katıldıkları gerekçesiyle gözaltına alınanların yüzde 90'ının 25 yaşın altındaki kişiler olduğunu söylediği;[2] 'Kadınların...
GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI[*]
'karayı kaldırın, mavi koyun, umudumu yitirmedim.”[1]   Siz aldırmayın, şiir faslındaki pesimist hezeyenlara… Şiir önemlidir, önemini asla kaybetmeyecektir; 'Orhan Pamuk, bir demecinde, şiirin yaygınlığını yitirdiğini,...
HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU (*)
'Sessizlikte bütün şarkılardan daha çok müzik var.(1) Attila Özdemiroğlu... Türkiye müzik ve sinema tarihiyle bütünleşmiş bir ömür... Gezi Direnişi'nde de vardı, sansüre karşı mücadelede de... Müziğin insanlık için ortak...
SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN[*]
'Ben çiçeklileri Renklileri Delileri severim, Bir de delilikleri.”[1] Akif Kurtuluş'un, 'Turgut Uyar, Edip Cansever, Cemal Süreya; bana aynı gün ölmüş gibi geliyor hep. Bunu yeni düşünmeye başladım,” saptamasını müthiş...
İnsan(lık), ona inanan şair(lerin)in şiir(lerin)e muhtaç[*]
                                                                         ...
ÖYKÜ(MÜZ) DEYİNCE VEYA SAİT FAİK İLE SABAHATTİN ALİ[*]
'Dar pirin, lê hemû fêkiyan nagirin.”[1] 'Dünyanın kötülüğünden, canavarlığın zaferinden yakınmak, bir gün haklılar kazanacaktır diye tehditler savurmak, yeryüzünün bütün bunların söylemesine göz yumulan bölgelerinde...
Futbol: Gerçek ve bağlantılarıyla tartışalım mı, tartışmayalım mı?[*]  
                                                                                     'Neynik dostê min ê herî başe.”[1]                                                   ...
KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]
                                                                         ...

banner67

banner68

banner69

banner71

banner84

banner62

banner3

banner73

banner57

banner11

banner56

banner51

banner58

banner61

banner82

banner27

banner12

banner81