Temel Demirer
Temel Demirer
Yazarın Makaleleri
SİNEMA BÜYÜSÜ (VE BÜYÜCÜLERİ)[*]
'Herkesin kendi ışığı vardır ve onunla parlar.”[1] V. İ. Lenin'in'in, 'Sinema tüm sanatların içinde bizim için en önemli olanıdır”; Luis Buñuel'in, 'Sinema, duygular, düşler ve içgüdü dünyalarını anlatmak...
MÜZİK, MÜTHİŞ ÖNEMLİDİR[*]
'Aşk denen şey, müzikten başka bir şey değildir.”[1] Her fırsatta ısrarla ifade ettiğim gibi hayatı, onun lisanı müziği müthiş önemser[2] ve AKP'li Cumhurbaşkanı sözcüsü İbrahim Kalın'la birlikte çalan Erkan Oğur'un,...
YOKSULLAŞTIRAN TALANIN İSRAF EKONOMİSİ[*]
'İtiraz etmeyen, karşı koymayan herkes suç ortağıdır.”[1] Coğrafyamızdaki, sürdürülemez özellikleri giderek öne çıkan yoksullaştıran talanın israf ekonomisi için 'devr-i saadet” kapanırken, çöküş eğilimi öne çıkıyor....
KANAYAN YARA(MIZ): (C)EZAEV(LER)İ[1]
'Değil mi ki, cezaevleri var, hangimizin içinde olduğunun önemi yok.” Egemenlerin (c)ezaev(ler)i, yüzlerce yıldır ve bugünde hâlâ kanayan yara(mız)dır. Suriye'nin Şam'ındaki El Meze ile Halep'in Merkez Cezaevi'ni;...
YIKIM İLE YABANCILAŞMA KISKACINDA İNSAN(SIZLIK)[*]
'Üç şey birlikte doğdu. İnsan, özgürlük ve ışık.”[1] İnsan olmak ve kalmak fiilini felce uğratan kapitalist yıkım ve yabancılaşma dünyasında delirmemek mümkün mü? Hem de Miguel de Unamuno, 'Deli olmayan ya aptaldır ya da...
UMUTSUZLUĞUN KORKULARINA SON VERMEK[1]
'Seni öpsem, gülse bir halk Seni öpsem, yoksulluk Utansa verdiği acılardan Kırılsa her türlü korkunun kanadı.”[2] Thomas Stearns Eliot'un, 'Bir şeylerin yoluna girmesi için, her şeyin raydan çıkması gerekir bazen,”...
MİNYATÜR ORTADOĞU: LÜBNAN[*]
'Son yargılama gününü beklemeyin. O, her gün olmaktadır.”[1] Yıllar önce, 'Ortadoğu ‘geneli'nin özeti ya da bir başka deyişle ‘hûlâsası', ‘Küçük Ortadoğu' diye anılmayı hak eden Lübnan'dır,”[2] diye...
İSTİBDAT’A BAŞ EĞMEYEN ÖZGÜRLÜK OZANI[*]
'Düşsün, zorbalık için, sana eğilen başlar birer birer! Kopsun, seni bir hak diye alkışlayan eller!”[1] Ruşen Eşref'in, 'O, toplumdaki bütün titreşimleri gece gündüz uyumadan izleyen bir tür sismograf gibiydi,” diye betimlediği...
CORONA GÜNLERİNDE AÇLIK[*]
'Dünya çarelidir. İnsanlar dünyaya bir çare bulacaklar.”[1] Karl Marx'ın, 'Yoksulluğu azaltmadan zenginliği arttıran ve suç işleme bakımından, sayılardan daha hızlı artış gösteren bir toplumsal sistemin özünde çürümüş...
EKİM DEVRİMİ: GEÇMİŞ DEĞİL, GELECEĞİN BUGÜNÜ[*]
'yumuşak ve derin sesiyle Lenin: ‘dün erkendi, yarın geç zaman tamam bugün,' dedi. yağlı çarklılarla yağlı işçiler: ‘bugün!' dedi.”[1] Dr. Hikmet Kıvılcımlı'nın, 'Yeryüzünde en çok tartışılan bir sözcük...
EDEBİYATIN -“SİHİRLİ”- GÜCÜ[1]
'Söz sanatı insanî değerlerin her zaman başında gelmiştir.”[1] Albert Camus'nün, 'Nerede varsa, orada umut vardır”; Murathan Mungan'ın, 'Aşkın en büyük sığınağıdır,” diye tarif ettikleri edebiyatın -'sihirli”-...
TÜRBÜLANSTAN SERT DÜŞÜŞE DEVLETİN SİYASAL HÂL(LER)İ[*]
'Bu düzen size insanlığınızı unutturacak.”[1] Geleceğ(imiz)i biçimlendiren günlerin karmaşasıyla yüzleşiyoruz. Bu durumu yani 'Türbülanstan sert düşüş trendine devletin siyasal hâl(ler)i”ni anlamak/ anlatmak bir anlamda yapan(lar)ı...
IV. DALGA VESİLESİYLE YENİDEN CORONA[*]
'Kıyamet çoktan koptu. Haberiniz yok. Siz hâlâ güneşin, her sabah doğuşuna güvenin.”[1] Corona: Yeniden; bir kez daha; hatta fazlasıyla… 'İyiyle kötüyü ayırt edemiyoruz artık,” vurgusuyla Max Horkheimer'ın, 'Akıl...
‘ATEŞTEN YAŞAMLAR’IN, DÜŞLERİN ROMANI[*]
'Dinlediğim için bir hikâye anlatıcısıyım.” Dersimli kadim bir dostu(mu)n, 11 yıl 10 ay hapis cezası çarptırılıp,[2] Elazığ (2 No'lu Yüksek Güvenlikli CİK) Zindanı'nda yatan kardeşim Ergin Doğru'nun ‘Ateşten...
MADIMAK’TA YAKILIP YIKILAN HEPİMİZDİK[*]
'İnsan ışığı görmez, ışıkla görür.” 'Recorder, anımsamak; Latincesi ‘re-cordis', yani kalbi delip geçmek,”[2] demekmiş. Doğrudur! Dört yüzyıl önce Giordano Bruno'nun, Roma'da diri diri yakılmasını;...
FUTBOL FELAKETİ[*]
'Futbol, tanrıya ne yönüyle benzer? Hemen söyleyeyim: Birçok insanın ona inanmasıyla ve entelektüellerin ona kuşkuyla yaklaşmasıyla.”[1]   'Futbol: Güzel Oyun,”[2] derler; inanmayın![3] 'Futbolu Seviyoruz, Metalaşmayı...
MAFYASIZ KAPİTALİZM OL(A)MAZ[*]
'Suç, düzenin aynasıdır.”[1] Kısa bir süre önce AKP'yi alkışlayan bir liberalin dahi, 'Son gelişmelerden, Peker'in arka arkaya gelen açıklamalarından sonra Türkiye'de hukuk devletinin ‘yok hükmünde' olduğu...
ANIN YAZARI: ADALET AĞAOĞLU[*]
'Kişi, sorabilmek için okumalıdır.”[1] Önceleri, 'Allah'a inanmıyorum, cenaze istemem. Beni yakın, küllerim savrulsun,” diyen Adalet Ağaoğlu, 'Yaşamaktan çok sıkılmıştı, uzun yaşamı boyunca çektiklerinden, gördüklerinden...
YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ[*]
'Yazar, başkalarından daha zor yaşayan kişidir.”[1] Yazmak, bir eylem, serüven olmanın yanında yaşama dokunan bir değerlendirme, itiraz, eleştiridir. O hâlde, 'Biçimi eleştirmeli eleştiri, düşüncelerinizin, cümlelerinizin...
KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]
'Müziksiz bir hayat, hatadır.”[1] Müzik; müthiş bir şeydir; 'Müziksiz bir hayat hatadır,” diyen Friedrich Nietzsche'ye katılmamak mümkün mü? Elbette değil… 'Müzik dediğimiz şey, insanın doğadaki sesleri organize...
“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE[1]
'İnsan kalmanın tek yolu, bu insanlık dışı sisteme karşı savaşmaktır.”[2] Kapitalist sömürüden ve/veya kapitalizmin ücretli kölelik cehenneminden söz etmeden işçi sınıfına dair bir şeyler söylemek imkânsızdır. Çünkü kapitalist...
ANILAR, SESLER, ŞARKILAR[1]
'Zamanla Zamanla, Geçer her şey geçip gider, zamanla Unuturuz yüzü ve sesi unuturuz Kalp daha da yenilince, gitmek dert olmaz Aramak daha uzağı, peşini bırakmak gerekir Ve çok iyidir Zamanla.” Bazı şarkılar, 'Sen sus ben meselenin...
MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER[*]
'Gülen kitap yeğdir ağlayan kitaptan, gülmektir çünkü insanı insan eden.”[1] ABD'nin muhafazakârlarından ‘The Wall Street Journal'ın bile, 'Siyasi mizah kuşatıldı,”[2] demek durumunda kaldığı bir kesitten geçiyorken;...
Dede Efendi’li, İtrî’li, Limonciyan’lı Klasik Mûsikî[1]
'Sesler biter, notalar devrilir, çalgılar susar; felaket olur.”[2] Batı felsefesinde kadim Yunan filozofu Pythagoras'ın, müziğin mucidi olarak kabul edildiğinin[3] altını çizerek ekleyeyim: Teorik ve soyut olarak 'Müziğin...
“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA[*]
'Geçmiş asla ölü değildir; geçmiş, geçmiş bile değildir.”[1] 'Şiir olmasaydı, yaşama dediğimiz oluşun çarklarından biri eksilirdi. Belki kıyamet kopmazdı ama insanlar sevişemez, öpüşemez, beğenemez, yarınların yeni düzenine...
Yapıtlarıyla hafızalardan silin(e)meyen Agnès Varda[*]
'Sanatçı gerçeği yalnızca yansıtmaz, onu açıklar ve yargılar. Bunu yaparken de tarafsız kalamaz.”[1] Pauline Kael'in, 'Filmin sonsuz olanakları neredeyse unutuldu, öncüler ve çoğu sinema aşığıyla birlikte sinema da kendinden...
ŞAİRLER GALERİSİ[*]
'Çünkü bütün şiirler Çiğnenmiş çiçeklere özlemi anlatır.”[1] 'Şiirimizin sahipsizliği beni şaşırtıyor,”[2] betimlemesiyle malûl bir zaman diliminde, Eugene Ionesco, 'Her umutsuzluk mesajı, herkesin özgürce çıkış...
Covid-19 günlerinde soru(n)lar, sorumluluklar[1]
'Yanıtlarım sizi korkutuyorsa, o zaman korkutucu sorular sormayı bırakmalısınız.”[2] Değinilen soru(n)ların kavranılabilir olması için somuta mündemiç, teorik ve soyut bir çerçeveye ihtiyacı olduğu kanısından hareketle şunların...
“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM[*]
'Gerçek; ölümü yok etmiyor, mesafeleri azaltmıyor, zamanı geciktirmiyor ama bize aslında ne olduğumuzu anlatıyor.”[1] Hâlâ birçok epigonu ile 'yaşayan” -22 Haziran 2015'de sonuncu doğum gününü kutlayan- Çetin Altan'ı...
AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU[*]
'Düşünmek, bir yıkıma hazırlanmaktır.”[1] Bir zamanlar, Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk, Türkiye'de siyasetten kaçmanın imkânsız olduğunu ve bazen 'ağzını kapalı tutmayı” başaramadığı vurgusuyla; 'Aslında benim...
VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN[*]
'O sözler ki kalbimizin üstünde Dolu bir tabanca gibi Ölüp ölesiye taşırız O sözler ki bir kere çıkmıştır ağzımızdan Uğrunda asılırız...”[1] 25 Ekim 2020 sabahı. Saat 06.00 suları. Mavi ile Tarçın ortalığı yıkarcasına...
ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR[1]
  'Şiir insanları sevmeye yarar.”[2] 'Şiir hep üvey evlat olacaktır,”[3]vurgusuyla, 'Yeryüzünde şiirden başka yalnız var mıdır acaba?”[4] diyen Süreyya Berfe'nin görüşünü paylaşmayanlardan biri olarak...
Ölüm orucunun 320. gününde İbrahim Gökçek için
SİBEL ÖZBUDUN-TEMEL DEMİRER 'Sözler değil. Eylem!” (Cesare Pavese.) İnsanın içini doldurup düşündüren, umutlandıran, ısıtan anlam dolu kelimeler vardır: Devrim, aşk veya özgürlük gibi… Ya da çocukların, çiçeklerin adları…...
“İKİ KARDEŞ YAN YANA VE OMUZ OMUZA”: MUZAFFER –İLHAN- ERDOST
'Hayvan, hayvan olarak doğar; insan, insan olarak doğmaz, sonradan oluşturulur.” Coğrafyamızı Marksist-Leninist klasiklerle tanıştırandı; 25 Şubat 2020'de veda edip ayrıldı aramızdan; 88 yaşındaydı ve yoldaşı Remzi İnanç'ın...
Unutamadığım Film(ler), Yönetmen(ler), Oyuncu(lar[*]
'Fotoğraf bir gerçek ve sinema bir saniyede 24 kez gerçek.” [1] Sinema veya Yedinci Sanat hikâyesi, Fransız Auguste ve Louis Lumière kardeşlerin, sinematograf aygıtını icadıyla başladı; gölge oyunlarını saymazsak… İlk biletli...
SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]
'İnsanın kendini fethetmesi zaferlerin en büyüğüdür.” Gidenlerin, ölüm(süz)lerin arkasından yazmak zordur; hele hele bu bize 'her ölüm erkendir” dedirten bir zamansız kayıp yani Aytaç Arman ise… * * * * * Çok da yaşlı sayılmayacak...
IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK[1]
'Fotoğraf; bir kalma inadı.”[2] İnsan, her şeye görmekle başladı. Kolay mı? Görebilmek belki de beş duyunun en anlamlısıydı. Elbette bakmakla görmek arasında, kesin bir fark vardır. John Berger'ın, 'Belli bir anı ve onun...
Emperyalizm çağında barış savaş demektir, savaş da barış!
'İnsanların kardeşliği ve dayanışması bir gün, savaşın ve yıkımın kanlı çizgilerini ufuktan silecektir.” III. Büyük Buhranı ile kıvranan kapitalist dünya sistemi, sürdürülemez özellikleriyle müthiş bir tıkanıklık, kriz...
BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…[*]
'Müzik insanlığın ortak dilidir.”[1] ‘Blues, Caz, Rock ve Ötesi…' konusunda okumak/ yazmak; biliyorum kimilerine 'nafile” bir şey gibi geliyor. Ancak benim için böyle değil; sadece benim için de değil… Çünkü müzikoloji,...
HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL[*]
'Çıktığın yolda, bugün, yelken açık, yapyalnız, Gözlerin arkaya çevrilmeyerek, pervasız, Yürü! Hür maviliğin bittiği son hadde kadar! İnsan, âlemde hayal ettiği müddetçe yaşar.”[1] 1 Mayıs 2012'de hayata gözlerini yumdu;...
AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR[1]
'Biz de bir güneş sığdıralım ömrümüze. Ve aldırmayalım hiç, gelen geceye.”[2] ‘Acılara Tutunmak, ‘An Gelir', ‘İyimser Bir Gül', ‘Sevgi Duvarı', ‘Dokunma Yanarsın', ‘Kendine İyi Bak', ‘Mahur Beste',...
KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL[1]
'Sevdim soluğunu rüzgâr kılan insanları soluğumu soluklarına kattım.”[2] Şiirleri için, 'Yazana değil, yazdırana bakın” diyecek kadar mütevazı; yayımlanmış son şiiri, 'Bu Gökyüzünde Grev Var” olan bir 'Kutup...
TÜRKÜLERİN SEVDALISI RUHİ SU[*]
'Ruhi Su'yu dinlemek Pişkin bir kısrağı kıraçta Dört nala kaldırmaktır Öpüşerek yüzmektir temmuz denizlerinde Dutu daldan yemektir Meyvalarla kuzularla kuşlarla sevişmektir Ruhi Su'yu dinlemek.”[1] Gerçek adından sonra Mehmet...
ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ[1]
 'Antik dünyanın kapısına ‘kendini bil' yazıldı. Yeni dünyanın kapısına da ‘kendin ol' yazılsın.”[2] Bir şey ne kadar göklere çıkarılıp, parlatılırsa parlatılsın; kendi hesabıma ben de, 'Eleştiri kamunun...

banner67

banner68

banner69

banner71

banner84

banner62

banner85

banner73

banner57

banner11

banner56

banner51

banner58

banner61

banner82

banner27

banner12

banner81