Eyalet Başbakanı Dietmar Woidke (SPD), haftalardır süren krizlerin ardından koalisyonun artık yönetilebilir olmadığını belirterek ortaklığı bitirdiklerini açıkladı.
Almanya siyasetinde son bir yılın en dikkat çeken yeni aktörlerinden biri olan Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW), Şubat 2025’te yapılan federal seçimlerde yüzde 5 barajını çok az farkla aşamayarak Federal Meclis’e (Bundestag) girememişti. Parti, bu sonucun ardından oyların yeniden sayılması talebiyle Karlsruhe’deki Federal Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuş, ancak federal düzeyde temsil hakkı elde edememişti.
Koalisyon hükümeti sona erdi
Almanya’nın Brandenburg eyaletinde Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile BSW arasında kurulan ve ülke genelinde ilk ve tek olma özelliği taşıyan koalisyon hükümeti sona erdi. Başbakan Dietmar Woidke (SPD), haftalardır süren krizlerin ardından koalisyonun artık sürdürülemez olduğunu açıklayarak ortaklığı bitirdiklerini duyurdu.
“Demokratik çoğunluk fiilen ortadan kalktı”
Woidke, Potsdam’da yaptığı açıklamada, BSW eyalet parlamento grubundan art arda gelen istifaların koalisyonun dayandığı çoğunluğu ortadan kaldırdığını söyledi.
“BSW fraksiyonundaki çözülme devam ediyor. Bu şartlar altında demokratik bir çoğunluğa dayanan bir hükümetten söz edilemez,” diyen Woidke, geçici olarak azınlık hükümetiyle yola devam edeceklerini, ancak hedefinin CDU ile yeni bir koalisyon kurmak olduğunu belirtti.
Koalisyonu bitiren kırılma: Crumbach’ın istifası
Krizin merkezinde, BSW’nin kurucuları arasında yer alan Brandenburg Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Robert Crumbach’ın, partisinden istifa ederek SPD’ye geçmesi yer alıyor. Crumbach, kararını
“BSW artık benim partim değil” sözleriyle gerekçelendirdi ve eyaletin siyasi istikrara ihtiyaç duyduğunu vurguladı. İstifasını önceden Başbakan Woidke’ye bildirdiği de açıklandı.
Crumbach’ın ardından BSW’li milletvekilleri Jouleen Gruhn ve André von Ossowski de partiden ayrılarak SPD saflarına katıldı. Bu geçişlerle SPD’nin sandalye sayısı 34’e yükseldi. Böylece SPD ile CDU arasında olası bir koalisyon için iki sandalyelik net bir çoğunluk ihtimali doğdu.
BSW’den sert tepki: “SPD sorumluluktan kaçıyor”
BSW cephesinde ise koalisyonun dağılmasına yönelik öfke büyük. Parti eş başkanı Amira Mohamed Ali, SPD’yi ağır biçimde suçladı. Woidke’nin “sorumsuz davrandığını” savunan Ali, “BSW alışılmış siyasetin dışında bir çizgi temsil ediyor. Sorun da tam olarak bu,” ifadelerini kullandı.
Aylar süren iç kriz ve güven kaybı
SPD–BSW koalisyonu Aralık 2024’te kurulmuştu. Ancak BSW’nin henüz yeni ve örgütsel olarak kırılgan bir parti olması, başından itibaren yönetimi zorlaştırdı. Kasım ayında BSW’den dört milletvekilinin “otoriter eğilimler” gerekçesiyle istifa etmesi krizi derinleştirdi. Her ne kadar iki milletvekili daha sonra geri dönse de güven bunalımı aşılamadı.
Gerilim, kamu yayıncılığı reformu oylamasında açık bir kopuşa dönüştü. BSW’nin büyük bölümü reformu reddetti, koalisyon kendi çoğunluğunu sağlayamadı ve yasa ancak CDU’nun desteğiyle geçti.
CDU hazır, aşırı sağcı AfD erken seçim istiyor
Woidke, önümüzdeki haftalarda mevcut bakanların görevde kalacağı bir azınlık hükümetiyle çalışılacağını, bu süreçte CDU ile ciddi koalisyon görüşmelerine başlanacağını açıkladı. CDU Brandenburg Eyalet Başkanı Jan Redmann, “Brandenburg’un istikrara ihtiyacı var” diyerek görüşmelere açık olduklarını duyurdu.
Aşırı sağcı AfD ise yaşananları “yönetim kaosu” olarak nitelendirerek erken seçim çağrısı yaptı. Ancak Woidke bu talebi reddetti ve “Yeni bir seçim büyük olasılıkla benzer bir tablo üretir. Brandenburg’un buna ihtiyacı yok.” ifadelerini kullandı.
Son anketlerde AfD’nin eyalette yüzde 35 ile birinci parti konumuna yükselmesi, SPD ve CDU’yu AfD’siz tek hükümet alternatifi olarak birbirine daha da yaklaştırmış durumda.
Brandenburg’daki bu koalisyon çöküşü, yalnızca eyalet siyasetini değil, federal seçim barajını aşamayan BSW’nin Almanya genelindeki siyasi dayanıklılığını ve gelecekteki koalisyon kapasitesini de ciddi biçimde tartışmaya açmış görünüyor.
