Almanya Federal İstatistik Dairesi’nin (Destatis) açıkladığı verilere göre, 2024 yılında Almanya’da çalışan doktorların yüzde 13’ü Alman vatandaşlığına sahip değil. Bu oran 10 yıl önce yüzde 7 seviyesindeydi ve yaklaşık 30 bin yabancı doktora karşılık geliyordu.
Diş hekimleri dahil olmak üzere, yurtdışından göç etmiş doktorların toplam sayısı 121 bine ulaştı. Bu rakam, Almanya’daki tüm doktorların yaklaşık yüzde 24’üne denk geliyor. Ancak bu grubun bir kısmı sonradan Alman vatandaşlığı aldığı için, Alman pasaportu taşımayanların sayısı 64 bin olarak kaydedildi. Göçmen doktorların yüzde 42’sinin Almanya’da 10 yıldan daha kısa süredir bulunduğu belirtildi.
Göçmen doktorlar daha genç
Yabancı uyruklu doktorların yaş ortalamasının Alman meslektaşlarına göre daha düşük olduğu dikkat çekiyor. 2024 itibarıyla yabancı doktorların yaklaşık yarısı 35 yaşın altında. Alman doktorlarda ise bu oran yüzde 18’de kaldı.
Öte yandan Almanya’daki doktor nüfusu da yaşlanıyor. 2024 yılında doktorların yüzde 31’i 55 yaş ve üzerindeydi. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda emeklilik nedeniyle sağlık sisteminde ciddi bir boşluk oluşabileceğine dikkat çekiyor.
Çalışma saatleri azaldı, yarı zamanlı çalışma arttı
Son 10 yılda doktorların haftalık çalışma sürelerinde de düşüş yaşandı. 2014’te doktorların yüzde 15’i yarı zamanlı çalışırken, bu oran 2024’te yüzde 28’e yükseldi. Buna rağmen doktorlar haftada ortalama 40,3 saat çalışarak Almanya genelindeki çalışanlardan yaklaşık 6 saat daha fazla mesai yapıyor.
Yabancı diplomalara denklik artıyor
2024 yılında yaklaşık 7 bin 600 yabancı tıp ve diş hekimliği diploması Almanya’da tam denklik aldı. Böylece doktorluk, hemşirelik mesleğinden sonra en fazla tanınan yabancı meslek diploması oldu.
Denklik verilenlerin yüzde 21’ini (yaklaşık 1.400 kişi) yurt dışında tıp eğitimi almış Alman vatandaşları oluşturdu. Bunları yüzde 11 ile yaklaşık 800 Suriyeli doktor izledi. Diş hekimliğinde ise 2024’te yaklaşık 700 diploma tanındı; burada da en büyük grubu yüzde 46 ile Alman vatandaşları, ikinci sırayı ise yüzde 12 ile Suriyeliler aldı.
Alman öğrenciler yurtdışını tercih ediyor
Almanya’da tıp fakültelerine girişteki kontenjan sınırlamaları nedeniyle çok sayıda Alman öğrenci eğitim için yurtdışına yöneliyor. 2023’te Avusturya’da yaklaşık 2 bin 600 Alman öğrenci tıp eğitimi alırken, Macaristan’da bu sayı 2024 itibarıyla yaklaşık 1.900 oldu. Diş hekimliğinde de en çok tercih edilen ülkeler Avusturya (500 öğrenci) ve Macaristan (300 öğrenci) olarak kaydedildi.
Buna karşılık Almanya’da tıp eğitimine başlayan öğrenci sayısı da arttı. 2014’te 12 bin 200 olan yeni kayıt sayısı, 2024/2025 kış döneminde 15 bin 900’e yükseldi. Diş hekimliğinde ise başlangıç sayısı son 10 yılda yaklaşık 2 bin seviyesinde sabit kaldı.
Almanya’dan doktor göçü de artıyor
Alman Tabipler Birliği verilerine göre, 2024 yılında 2 bin 197 doktor Almanya’dan ayrıldı. Bunların 1.279’u Alman vatandaşıydı. Yurt dışına giden doktorların 675’i İsviçre’ye, 331’i ise Avusturya’ya göç etti.
Buna rağmen Almanya’daki toplam doktor sayısı 2024 yılında yüzde 2,1 artarak 581 bine çıktı. Aktif olarak mesleğini icra eden doktor sayısı ise yüzde 2 artışla 437 bine yükseldi.
“Bürokrasi bazen süreci uzatıyor”
Yabancı doktorların denklik süreçleri her zaman sorunsuz ilerlemiyor. Bazı eyaletlerde işlemlerin yıllarca sürebildiği ve standartların farklılık gösterdiği belirtiliyor. Uzmanlar, dil ve mesleki yeterlilik sınavlarının ülke genelinde merkezi ve standart hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.
Uzmanlara göre, yaşlanan doktor nüfusu ve artan sağlık hizmeti ihtiyacı göz önüne alındığında, yurtdışından gelen genç hekimler Almanya’nın sağlık sistemi için kritik önem taşıyor. Ancak mevcut artışın dahi uzun vadede oluşacak açığı kapatmaya yetip yetmeyeceği tartışma konusu.
