Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF) bütçe gerekçesiyle entegrasyon kurslarına erişimi kısıtladı.
Süheyla KAPLAN
Ukraynalılar, iltica süreci devam edenler, "Duldung" (geçici oturum müsaadesi) statüsündekiler, Ukrayna'dan gelen mülteciler ve bazı AB vatandaşları artık ya dışarıda kalacak ya da kurs ücretini kendi ceplerinden ödeyecek. Bu kararın siyasi sorumluluğu ise Federal İçişleri Bakanlığı ve onun başındaki CSU'lu Alexander Dobrindt'e ait.
Resmi gerekçe: Bütçe açığı.
Ama mesele bütçe değil. Mesele siyasi öncelik.
Silaha Var, Entegrasyona Yok mu?
Son yıllarda Almanya savunma bütçesini tarihi ölçüde artırdı. "Zeitenwende" söylemiyle milyarlarca Euro silahlanmaya, askeri modernizasyona ve NATO hedeflerine yönlendirildi. Devlet kasası konu savunma olduğunda açılıyor; konu entegrasyon olduğunda ise "tasarruf" deniliyor.
Bu çelişki tesadüf değil.
Bir ülkede öncelikler bütçeyle okunur. Eğer milyarlar silaha ayrılırken birkaç yüz milyonluk entegrasyon harcaması "yük" olarak görülüyorsa, burada ideolojik bir tercih vardır. Sosyal uyum yerine güvenlikçi refleks tercih edilmiştir. Sınıfsal ve toplumsal yatırım yerine askeri güç.
Tablo aslında son derece nettir: Kaynaklar yukarıya ve savaşa, kemer sıkma ise aşağıya ve göçmenlere.
60 Yıllık Göç Tarihi Geriye Mi Gidiyor?
Almanya'nın göç tarihi 1960'ların "Gastarbeiter" anlaşmalarına uzanır. Türkiye'den, İtalya'dan, Yunanistan'dan gelen işçiler bu ülkenin sanayisini ayağa kaldırdı. Başlangıçta "geçici" denilen bu insanlar kalıcı oldu. Alman toplumu değişti, dönüştü, çeşitlendi.
Bugün ise entegrasyon kurslarını kısmak, o tarihsel öğrenmeyi tersine çevirmek anlamına geliyor.
Dil öğrenemeyen bir göçmen iş bulamaz. İş bulamayan sosyal yardıma mahkûm olur. Sosyal yardıma mahkûm edilen de "yük" olarak damgalanır. Böylece siyasi söylem kendini doğrulayan bir kehanete dönüşür.
Bu, entegrasyonun bilinçli olarak zayıflatılmasıdır.
Yüzlerce Öğretmen Açıkta Kalacak, Okullar Kapanma Riskiyle Karşı Karşıya
Kararın bir başka boyutu da eğitim emekçileri. Volkshochschule'ler, özel dil okulları, serbest çalışan öğretmenler... Binlerce insan bu kurslarla geçimini sağlıyor. Zaten güvencesiz ve düşük ücretle çalışan öğretmenler şimdi işsiz kalma riskiyle karşı karşıya.
Yıllar içinde kurulmuş entegrasyon altyapısı bir kalemde zayıflatılıyor. Kurs merkezleri kapanırsa, öğretmenler mesleği bırakırsa, bu kapasiteyi yeniden kurmak kolay olmayacak.
Devlet kendi kurduğu sistemi kendi eliyle buduyor.
AfD'ye Göz Kırpmak mı?
Bu politikanın siyasi bağlamını görmezden gelmek mümkün değil. Göç ve entegrasyon tartışmaları sertleşirken, aşırı sağın yükselişi sürerken, entegrasyonun kısılması hangi mesajı verir?
Topluma şu sinyal verilir: "Göçü istemiyoruz, entegrasyonu da öncelik görmüyoruz."!!!
Bu, yıllardır göç karşıtı ajandayı yükselten ırkçı, popülist parti AfD'nin söylemleriyle tehlikeli bir paralellik taşır. Entegrasyon kapasitesini daraltmak, aşırı sağın "uyum başarısız oldu" iddiasını güçlendirebilir.
Bu bir güvenlik politikası değil; toplumsal risk politikasıdır.
Göçmenler Kendi Çarelerine Mi Bırakılacak?
Kısıtlama özellikle gönüllü katılımcıları vuruyor. Yani "Ben Almanca öğrenmek istiyorum" diyenler eleniyor. Bu insanlar ne yapacak?
Ya düşük ücretli, kayıt dışı işlerde dil bilmeden çalışacaklar, ya sosyal yardıma bağımlı kalacaklar, ya da tamamen sistem dışına itilecekler.
Bu, entegrasyon değil; dışlama politikasıdır.
Mesele çok açık: Devlet, emek gücüne ihtiyaç duyduğu dönemlerde göçmenleri çağırıyor; kriz dönemlerinde ise ilk tasarrufu onlardan yapıyor. Bu yaklaşım insanı değil, sadece ekonomik faydayı merkeze koyar.
Savaşa Değil, Sosyal Barışa Bütçe
Almanya gerçekten güvenlik istiyorsa, bunu tanklarla değil toplumsal eşitlikle sağlar. Gerçek güvenlik, insanların dil öğrenebildiği, çalışabildiği, hak talep edebildiği bir toplumda mümkündür.
Savaşa bütçe ayırıp uyuma kısıtlama getirmek, uzun vadede iç barışı zayıflatır. Toplumsal gerilim artar. Eşitsizlik derinleşir.
Savaşlara "dur" demek, yalnızca dış politikada değil, içeride de militarist önceliklere karşı çıkmak demektir. Sosyal devleti budayıp askeri devleti büyütmek, demokratik bir gelecek vaat etmez.
Almanya Nereye Gidiyor?
Bugün entegrasyon kurslarına getirilen kısıtlama bir teknik düzenleme gibi sunuluyor. Oysa bu karar, Almanya'nın nasıl bir toplum olmak istediğine dair temel bir tercih içeriyor.
Çok kültürlü, sosyal adaleti önceleyen, göç gerçeğini kabul eden bir ülke mi?
Yoksa güvenlikçi, dışlayıcı ve militarize bir yönelime savrulan bir ülke mi?
60 yıllık göç tarihinin kazanımları bir kalemde silinemez. Ama adım adım geriye götürülebilir.
Entegrasyonu kısmak kısa vadede bütçe rahatlatabilir. Ancak uzun vadede Almanya'yı daha eşitsiz, daha kutuplaşmış ve daha kırılgan hale getirir.
Gerçek soru şu: Silahlanmaya milyarlar bulunurken, neden dil kurslarına kaynak bulunamıyor?
Bir ülkenin geleceği tanklarla değil, sınıflarda yazılır. Ve bugün o sınıfların kapısına kilit vuruluyor.
NOT: Uyum kursları 700 saatten oluşuyor: 600 saat Almanca, 100 saat hukuk, tarih ve toplumsal düzen bilgisi. Hedef seviye B1. Bu, bir kişinin iş piyasasında ayakta kalabilmesi için asgari eşik.
Kurs başına maliyet yaklaşık 3.500 Euro. Federal bütçe içinde bu rakam büyük bir yük değil. Ancak sembolik değeri büyük. Çünkü bu kurslar, "Burada kalacaksanız, dil öğrenecek ve topluma katılacaksınız" mesajının kurumsal karşılığıdır.
Bugün getirilen kısıtlama ise farklı bir mesaj veriyor: "Kaynak yok, öncelik değilsiniz."