Derginin araştırmasına göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), saldırı planlarından aylar öncesinde haberdardı ve ilk aşamada planlara karşı çıkmadı.
Habere göre, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından kısa süre sonra Ukraynalı bir gizli operasyon ekibi, ABD’li yetkililerle bir araya gelerek boru hatlarını havaya uçurma planını detaylarıyla anlattı. “Operation Diameter” (Çap Operasyonu) kod adı verilen plan kapsamında sabotajın teknik ayrıntıları, kullanılacak güzergâhlar, gemiler, patlayıcılar ve uygun dalgıçların seçimi gibi konular haftalar süren görüşmelerde ele alındı.
Der Spiegel’in aktardığına göre, ABD’li yetkililer başlangıçta fikre açık yaklaştı ve planlama sürecine olumlu geri bildirim verdi. Ukraynalı yetkililer, ABD’nin operasyona mali destek sağlayabileceği ya da en azından finansman konusunda yardımcı olabileceği izlenimine kapıldı.
ABD yaz aylarında geri adım attı
Ancak Haziran 2022’de ABD’nin plandan uzaklaştığı öne sürüldü. Hollanda Askerî İstihbarat Servisi’nin (MIVD) hazırlıklardan haberdar olduğu ve hem CIA’yı hem de Almanya Federal İstihbarat Teşkilatı’nı (BND) uyardığı belirtildi. Bunun üzerine ABD’nin Ukraynalı yetkilileri, hatta doğrudan Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’ni operasyona karşı uyardığı ifade edildi.
Habere göre bu uyarılara rağmen sabotaj planı durdurulamadı.
Zelenskiy’in bilgisi yoktu iddiası
Der Spiegel’e konuşan kaynaklara göre, operasyon için nihai onay dönemin Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujniy tarafından verildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in ise operasyondan haberdar olmadığı öne sürüldü.
ABD’nin finansman sağlamaktan vazgeçmesinin ardından operasyonun maliyetini bir Ukraynalı özel kişinin üstlendiği belirtildi. Yaklaşık 300 bin doların ekipman, patlayıcı ve sabotajda kullanıldığı belirtilen “Andromeda” adlı yelkenlinin kiralanması için harcandığı aktarıldı.
Patlamalar Eylül 2022’de gerçekleşti
7 Eylül 2022’de Almanya’nın Warnemünde kentinden yola çıkan yedi kişilik ekibin, Baltık Denizi’nde boru hatlarına patlayıcı yerleştirdiği iddia edildi. 26 Eylül 2022’de meydana gelen patlamalar sonucu Kuzey Akım hatlarının üçü kullanılamaz hale geldi.
Alman soruşturma makamları, sabotajın arkasında Ukraynalı bir grubun bulunduğu ihtimali üzerinde duruyor. Almanya’da Ukraynalı Serhij K.’nin sabotajı koordine ettiği şüphesiyle Hamburg’da tutuklu bulunduğu bildirildi. Ayrıca Ukraynalı eski komando eğitmeni Volodimir Z. hakkında Avrupa çapında yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.
CIA iddiaları reddetti
Der Spiegel’in sorularını yanıtlayan bir CIA sözcüsü, söz konusu iddiaları “tamamen ve bütünüyle yanlış” olarak nitelendirdi ancak ayrıntılı bir gerekçe sunmadı.
Kuzey Akım hattı yıllardır tartışma konusuydu
Kuzey Akım boru hatları, Rus gazını doğrudan Almanya’ya taşıması nedeniyle uzun yıllar siyasi tartışmaların odağında yer aldı. ABD ve birçok Avrupa Birliği ülkesi projeye karşı çıkmış; bunun Ukrayna’yı transit gelirlerinden mahrum bırakacağı ve Almanya’yı Rusya’ya enerji açısından bağımlı hale getireceği uyarısında bulunmuştu.
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından bu bağımlılık tartışmaları yeniden gündeme gelmişti.