ALMANYA

Zschäpe, eski arkadaşını savundu: “NSU cinayetlerinden haberi yoktu”

Almanya'da ırkçı terör örgütü NSU’nun (Nasyonal Sosyalist Yeraltı) hayatta kalan 'tek üyesi' olan aşırı sağcı terörist Beate Zschäpe, Dresden Yüksek Eyalet Mahkemesi’nde (OLG) görülen ve NSU’ya yardım etmekle suçlanan Susann E. hakkındaki davada üç gün süren tanıklığını tamamladı. Zschäpe, ifadesinde eski arkadaşı Susann E.’nin NSU tarafından işlenen ırkçı cinayetlerden haberdar olmadığını savundu.

Zschäpe’ye göre Susann E. yalnızca banka soygunlarını biliyor, üçlünün zamanaşımı süresi dolduktan sonra teslim olacağına inanıyordu.

Mahkeme Başkanı Simone Herberger, bu anlatımın, NSU’nun yıllar boyunca banka soygunlarını sürdürmesiyle çeliştiğine dikkat çekti. Zschäpe ise buna, “Sorular çok fazla değildi, bu da bizim için elbette pratiktir,” sözleriyle karşılık verdi.

Savcılığın suçlamaları

Susann E., daha önce NSU’ya yardım etmekten mahkûm edilen André E.’nin eşi. Federal Savcılık, Susann E.’nin de “Nasyonal Sosyalist Yeraltı” (NSU) adlı terör örgütünü desteklediğini öne sürüyor. İddianameye göre E., Zschäpe’ye sağlık sigortası kartını ve kişisel bilgilerini verdi, ayrıca NSU’nun 4 Kasım 2011’de Eisenach’ta gerçekleştirdiği son banka soygununda kullanılan karavanın teslim alınmasına katıldı. Savcılığa göre Susann E., en geç 2007 yılının başından itibaren NSU’nun ırkçı cinayetlerinden haberdardı.

Zschäpe ise mahkemedeki ifadesinde bu iddiaları reddetti. Susann E.’nin cinayetlerden bilgisi olmadığını, yalnızca soygunlardan söz edildiğini söyledi. Savunmaya göre, “cinayet suçunun zamanaşımına uğramadığı” gerçeği dikkate alındığında, sanığın böyle bir bilgiye sahip olması mantıklı değil.

Kimlik ve sağlık kartı kullanımı

Zschäpe, Susann E.’ye ait kimliği ve sağlık sigortası kartını çeşitli durumlarda kullandığını kabul etti. Baltık Denizi kıyısındaki bir kamp tatilinde, uzun süreli yokluk sırasında kendini tanıtabilmek veya bisiklet kiralarken belgeyi teminat olarak bırakabilmek için Susann E.’nin nüfus cüzdanını yanında taşıdığını anlattı. Ancak bu kimliğin kendisine André E. mi yoksa Susann E. tarafından mı verildiğini ve bunun hangi yıl gerçekleştiğini hatırlamadığını söyledi.

Daha önceki duruşmalarda da Zschäpe, komşular arası bir anlaşmazlık nedeniyle polis tarafından ifadesi alındığında Susann E.’nin kimliğiyle kendini tanıttığını belirtmişti. Ayrıca 2008 ve 2009 yıllarında Zwickau’daki bir diş hekimi muayenehanesinde tedavi gördüğünü ve Susann E.’nin sağlık sigortası kartını kullandığını da doğruladı. Mahkeme, bu nedenle diş hekimi ve yardımcılarının mesleki sır saklama yükümlülüğünden muaf tutulmasına karar verdi ve tanık olarak dinlenmelerini planlıyor.

“Her şeyi biliyorlardı” ifadesi

Zschäpe, Susann E. ve eşi André E.’nin NSU’nun yeraltında yaşadığını bildiklerini, ancak cinayetlerden haberdar olmadıklarını öne sürdü. Zwickau’daki Frühlingsstraße 23 numaralı dairede silahların bulunduğunu, ancak Susann E. ve çocuklarının ziyaretleri sırasında silahların daha yükseğe kaldırıldığını söyledi. Buna karşın, evin bu ziyaretler öncesinde tam anlamıyla toparlanmadığını da kabul ederek, “Zaten her şeyi biliyorlardı,” ifadesini kullandı.

Zschäpe, Susann E. ile arkadaşlığının esas olarak 2007’den sonra geliştiğini, siyasi görüşler ve ideoloji üzerine neredeyse hiç konuşmadıklarını savundu. Görüşmelerin çoğunun çocuklar etrafında döndüğünü, bunun kendisi için “normal hayata kısa bir bakış” anlamına geldiğini söyledi.

Beklentiler boşa çıktı

Dresden’deki dava, NSU kurbanlarının yakınları ve onları destekleyen çevreler tarafından yakından izleniyor. Chemnitz’te 2025 yılında açılan NSU Dokümantasyon Merkezi’nin de destekçileri arasında yer alan RAA Sachsen’den Jörg Buschmann, Zschäpe’nin tanıklığına büyük beklentiler bağlandığını, ancak bu beklentilerin karşılanmadığını belirtti. Buschmann’a göre Zschäpe, çevresini bilinçli olarak korudu ve yalnızca dosyalarda zaten yer alan bilgileri kabul etti; hassas konuları ise ustaca geçiştirdi.

Zschäpe, Ağustos 2025’te bir neonazi çıkış programına kabul edilmişti ve bu süreçte Dresden’deki tanıklığının cezasının kısaltılmasına katkı sağlayabileceği yönünde spekülasyonlar yapılmıştı. Ancak Zschäpe, son duruşmadan bir gün önce yapılan “infaz planı konferansı”nda ifadesinin herhangi bir rol oynamadığını söyledi.

NSU’nun cinayetleri

Dava dosyasına göre NSU, Beate Zschäpe, Uwe Böhnhardt ve Uwe Mundlos’tan oluşuyordu. Üçlü, 2000 yılından itibaren Almanya genelinde dokuzu Türkiye kökenli, biri Yunan kökenli olmak üzere dokuz esnafı ve bir Alman kadın polis memurunu öldürdü; toplam can kaybı 10 oldu. Ayrıca Köln’ün Keupstrasse semtinde iki bombalı saldırı düzenleyerek onlarca kişiyi yaraladı. Böhnhardt ve Mundlos, 2011 yılında Eisenach’ta yakalanmamak için bulundukları karavanı ateşe verdikten sonra intihar etti. Bu olayın ardından NSU ilk kez kamuoyunda açığa çıktı.

Zschäpe ise 2018 yılında Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

Dresden’de Susann E. hakkında görülen davada duruşmaların haziran ortasına kadar sürmesi bekleniyor. Zschäpe’nin tanıklığı, mahkemenin değerlendirmesine sunulmuş olsa da, NSU’nun destekçi ağına ilişkin sorular şimdilik yanıtını bulmuş değil.