Trump ise NATO müttefiklerinin destek vermemesi durumunda bunun ittifakın geleceği açısından “çok kötü sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.
Fransa ve Almanya’dan açık ret
France 24’e konuşan Fransa Silahlı Kuvvetler ve Gaziler İşleri Bakanı Catherine Vautrin, Hürmüz Boğazı’na askerî gemi gönderilmesinin şu anda gündemde olmadığını söyledi.
“Şu an itibarıyla Hürmüz Boğazı’na herhangi bir gemi gönderme söz konusu değil” diyen Vautrin, Paris’in bu yönde bir planı bulunmadığını belirtti.
Benzer bir açıklama Berlin’den geldi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile Berlin’de düzenlediği ortak basın toplantısında Almanya’nın Hürmüz’de askerî bir görev üstlenmeyeceğini söyledi.
Merz, savaşın nasıl sona ereceğine dair net bir strateji bulunmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Her şeyden önce şu soru hâlâ geçerliliğini koruyor: Bu savaş ne zaman bitecek ve sona ermesi için hangi strateji kullanılacak? Bu sorulara henüz kesin bir yanıt verilmedi. Bu nedenle, benim bakış açımdan, şu anda su yollarının askerî olarak korunmasını düşünmek için hiçbir neden yok.”
Norveç Başbakanı Støre de benzer şekilde ülkesinin böyle bir planı olmadığını belirterek, “Orada bir savaş başladı ve sonu görünmeden tırmanıyor. Şu anda orada askerî operasyon yürütme planımız yok” dedi.
Merz’den Trump’a sert eleştiri
Almanya Başbakanı Merz, daha sonra yaptığı açıklamada ABD Başkanı Trump’ın yaklaşımını da eleştirdi. NATO’nun bir müdahale ittifakı olmadığını vurgulayan Merz, “NATO bir savunma ittifakıdır, müdahale ittifakı değildir” dedi.
Merz, İran savaşının NATO’nun meselesi olmadığını belirterek Almanya’nın savaş sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı’nda askerî operasyonlara katılmayacağını ifade etti. Böyle bir operasyonun nasıl gerçekleştirileceğine dair bir planın da kendilerine sunulmadığını söyledi.
İran’daki rejimin değişmesi gerektiğini düşündüklerini belirten Merz, ancak bunun bombardıman yoluyla sağlanamayacağını dile getirdi. Bölgenin “hedefi belirsiz bir sonsuz savaşa sürüklenmemesi” gerektiğini vurgulayan Alman lider, çatışmaların mümkün olan en kısa sürede bir strateji çerçevesinde sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.
Ret yanıtları artıyor
Trump’ın çağrısına karşı çıkan ülkeler sadece Almanya ve Fransa ile sınırlı kalmadı.
Avustralya Altyapı ve Ulaştırma Bakanı Catherine King, ABC News’e yaptığı açıklamada ülkesinin Hürmüz Boğazı’nda güvenli seyrüsefer sağlamak amacıyla gemi göndermeyeceğini duyurdu.
Yunanistan hükümeti sözcüsü Pavlos Marinakis de Atina’nın bölgede herhangi bir askerî operasyona katılma planı olmadığını açıkladı.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise ülkesinin Kızıldeniz’de savunma amaçlı deniz görevlerinde yer aldığını, ancak bu operasyonların Hürmüz Boğazı’na kadar genişletilmesinin düşünülmediğini söyledi.
Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi de benzer bir açıklama yaparak Japonya’nın böyle bir askerî planı olmadığını belirtti. Koizumi, “En önemlisi, diplomatik çabalarımız da dahil olmak üzere tüm gayretimizi durumu sakinleştirmeye yöneltmektir” dedi.
İngiltere kararsız
İngiltere’nin ise henüz net bir karar vermediği bildirildi. Enerji Bakanı Ed Miliband, Londra’nın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak amacıyla Orta Doğu’ya gemiler ve mayın avlama dronları göndermeyi değerlendirdiğini söyledi.
Ancak İngiltere merkezli The Telegraph gazetesi, Başbakan Keir Starmer’ın Trump’ın teklifini reddettiğini öne sürdü.
Trump’tan müttefiklere baskı
ABD Başkanı Donald Trump ise Financial Times’a verdiği röportajda Hürmüz Boğazı’ndan petrol tedarik eden ülkelerin bu geçiş yolunun güvenliğini sağlamaya katkı sunması gerektiğini söyledi.
Trump, NATO müttefiklerine destek çağrısı yaparak şu ifadeleri kullandı:
“Boğazdan faydalananların, orada kötü bir şey olmamasını sağlamaya yardımcı olmaları son derece uygundur. Eğer yanıt gelmezse ya da olumsuz olursa bunun NATO’nun geleceği için çok kötü olacağını düşünüyorum.”
Trump, Avrupa ülkelerinin ABD’ye kıyasla çok daha fazla mayın tarama gemisine sahip olduğunu belirterek müttefiklerin bu gemileri bölgeye göndermesi gerektiğini söyledi.
Trump: İran’da kimin lider olduğunu bilmiyoruz
Trump ayrıca İran’daki siyasi durumun belirsiz olduğunu savundu. ABD’nin şu anda İran’da ülkeyi kimin yönettiğini tam olarak bilmediğini belirten Trump, bazı kişilerin müzakere etmek istediğini söylediğini ancak kim olduklarının net olmadığını ifade etti.
Trump, İran’ın yeni lideri olduğu belirtilen Mojtaba Hamaney’in durumu hakkında da farklı iddialar bulunduğunu dile getirdi. Hamaney’in ağır yaralı ya da ölmüş olabileceğine dair söylentiler bulunduğunu belirten Trump, “Kimse onun yüzde yüz sağlıklı olduğunu söylemiyor” dedi.
Trump’tan müttefiklere eleştiri
ABD Başkanı ayrıca bazı müttefiklerinin tutumundan memnun olmadığını söyledi. Özellikle İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi gönderme konusundaki temkinli yaklaşımını eleştirdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron hakkında ise daha ılımlı bir değerlendirme yapan Trump, Macron’un bu konuda “sıfırdan ona kadar bir ölçekte sekiz” puan aldığını söyledi.
Trump, buna rağmen ABD’nin müttefiklere muhtaç olmadığını belirterek Amerikan ordusunun dünyanın en güçlü ordusu olduğunu savundu.
Petrol fiyatları vurgusu
Trump ayrıca İran savaşının sona ermesi durumunda petrol fiyatlarının hızla düşeceğini öne sürdü. ABD Başkanı, İran’ın nükleer silah elde etmesinin engellenmesinin ise kısa vadeli enerji fiyatlarından daha önemli olduğunu söyledi.