Güney Tribünü önündeki anıtta düzenlenen anma etkinliğinin ardından stadyumda büyük bir koreografi gerçekleştirildi. Maç öncesi sahaya çıkan takımlar, üzerinde “Affetmek yok, unutturmak yok!” yazılı pankart taşıdı.
St. Pauli taraftarlarının gerçekleştirdiği anma da, sporun yalnızca bir oyun olmadığını; toplumsal sorumluluk ve tarihsel hafızayla iç içe geçtiğini bir kez daha gösterdi.
Bir daha asla faşizm
Auschwitz Toplama Kampı’nın kurtuluşunun üzerinden 81 yıl geçmiş olmasına rağmen verilen mesaj netti: Bir daha asla faşizm. Anma, Almanya’da köklü bir hatırlama kültürüne sahip olan St. Pauli kulübünün, ırkçılık ve faşizme karşı duruşunun bir kez daha altını çizdi.
Holokost ne anlama geliyor?
“Holokost” kelimesi Eski Yunancadan geliyor ve “tamamen yakılmış” anlamını taşıyor. İkinci Dünya Savaşı’ndan önce farklı halk gruplarının kökten yok edilmesini tanımlamak için kullanılan kavram, 1945’ten sonra ağırlıklı olarak Nasyonal Sosyalizm döneminde Avrupa’daki Yahudilerin sistematik biçimde katledilmesiyle eş anlamlı hale geldi. İbranice’de ise “büyük felaket” anlamına gelen “Şoa” kelimesi kullanılıyor.
Holokost neydi?
Nasyonal Sosyalistlerin 1933’te Almanya’da iktidarı ele geçirmesinin ardından Yahudilere ve diğer gruplara yönelik sistematik bir dışlama, zulüm ve yok etme politikası başlatıldı. “Aşağı ırk” olarak damgalanan Yahudiler temel haklarından mahrum bırakıldı, mallarına el konuldu ve 1941’den itibaren kıyafetlerinde Yahudi yıldızı taşımaya zorlandı. Milyonlarca insan gettolara sürüldü ya da toplama ve imha kamplarında katledildi.
Yahudilerin yanı sıra Sinti ve Romanlar, siyasi muhalifler ve diğer birçok grup da bu soykırımın hedefi oldu. 1933–1945 yılları arasında yaklaşık 6 milyon insan yaşamını yitirdi. Bunların yaklaşık 2,7 milyonu, Polonya’daki Auschwitz-Birkenau başta olmak üzere imha kamplarında öldürüldü.
Neden Holokost Anma Günü 27 Ocak’ta?
27 Ocak, 1945 yılında Auschwitz-Birkenau Toplama Kampı’nın kurtarıldığı tarih olması nedeniyle her yıl Holokost kurbanlarını anma günü olarak kabul ediliyor. Almanya’da bu tarih, 1996’da dönemin Federal Cumhurbaşkanı Roman Herzog tarafından “Nasyonal Sosyalizm Kurbanlarını Anma Günü” ilan edildi. Birleşmiş Milletler ise 2005 yılında 27 Ocak’ı Uluslararası Holokost Kurbanlarını Anma Günü olarak kabul etti.
Bu kapsamda Almanya genelinde her yıl okumalar, tiyatro gösterileri, dini törenler ve anma etkinlikleri düzenleniyor. Dünyanın dört bir yanında insanlar #WeRemember etiketiyle Holokost’u unutmama kararlılığını paylaşıyor.
Alman hatırlama kültürü
Savaş, diktatörlük ve 20. yüzyılın ideolojik suçlarının kurbanlarını anmak, Almanya’nın hatırlama kültürünün temelini oluşturuyor. Bu geçmişten ders çıkarma anlayışı genellikle “Bir daha asla” sözüyle ifade ediliyor. Berlin’deki Avrupa’da Katledilen Yahudiler Anıtı, Berlin Yahudi Müzesi ve sanatçı Gunter Demnig’in Almanya ve Avrupa genelinde yerleştirdiği 90 binden fazla tökezleme taşı (Holokost kurbanlarını anmak için yerleştirilen anı taşları), bu hafızanın canlı tutulmasına katkı sunan sembolik örnekler arasında yer alıyor.