Eski Alman İmparatorluğu’na ait bayraklar, davullar ve tarihi semboller taşıyan grubun kent merkezindeki yürüyüşü, karşı göstericilerin oluşturduğu blokaj nedeniyle planlanan güzergâhta sürdürülemedi.
“25+1 Federal Devletin Büyük Buluşması” adıyla düzenlenen toplantı, Darmstadt’taki Karolinenplatz’da başladı. “Özgürlük, Barış, Egemenlik” sloganıyla düzenlenen etkinlikte, kendilerini eski Alman İmparatorluğu’nun temsilcileri olarak gören katılımcılar, davullar ve geçmişteki krallık ile prensliklere ait bayraklarla kent merkezinde yürümeyi planladı.
Organizatörler toplantıya yaklaşık 1.500 kişinin katılmasını bekliyordu. Ancak etkinliğe yaklaşık 200 kişi geldi. Bu buluşmanın 2023’te Magdeburg’da başlayan ve daha sonra Dresden, Gera, Münih, Schwerin, Greiz, Karlsruhe, Braunschweig ve Weimar’a taşınan toplantıların onuncusu olduğu belirtildi.
Darmstadt’ın seçilmesinin de sembolik bir anlam taşıdığı belirtildi. Kent, Alman İmparatorluğu döneminde Hessen Büyük Dükalığı’nın başkentiydi ve bu nedenle Reichsbürger ideolojisi açısından tarihi bir öneme sahip.
800’den fazla kişi karşı gösteri düzenledi
"Reichsbürger" (İmparatorluk Vatandaşları) hareketinin toplantısına karşı Darmstadt’ta çeşitli protestolar düzenlendi. “İmparator tahttan çekildi, demokrasi yaşıyor!” sloganıyla çağrı yapan Antifa ve Darmstadt Sağ’a Karşı İttifakı’nın (Bündnis gegen Rechts Darmstadt) gösterisine yüzlerce kişi katıldı.
Polisin verdiği bilgilere göre üç ayrı karşı gösteriye katılanların sayısı gün içinde yaklaşık 800’e ulaştı. Karşı göstericiler, Reichsbürger grubunun yürüyüşünü sloganlar ve düdüklerle protesto etti.
Darmstadt Belediye Meclisi de toplantı öncesinde oybirliğiyle Reichsbürger ideolojisinden uzak durduğunu belirten bir karar almıştı. Kararda Darmstadt’ın “dünyaya açık, çeşitlilik içeren ve demokratik” bir kent olduğu vurgulandı.
Yürüyüş güzergâhı bloke edildi
Reichsbürger grubunun bayraklarla kent merkezinde yapması planlanan yürüyüş saat 16.20 sıralarında başladı. Ancak kısa süre sonra karşı göstericiler, Schulstraße ve Kirchstraße bölgesinde yürüyüş güzergâhını kapattı.
Polis, birkaç yüz kişinin oluşturduğu blokaj nedeniyle yürüyüşün planlanan güzergâhta devam edemediğini açıkladı. Güvenlik güçleri karşı göstericilerden yolu açmalarını istedi ancak blokaj kaldırılmadı.
Bunun üzerine Reichsbürger yürüyüşünün sorumluları, gösteri makamlarıyla yapılan görüşmenin ardından güzergâhı değiştirme ve Karolinenplatz’a geri dönme kararı aldı. Böylece planlanan uzun yürüyüş yerine daha kısa bir güzergâh kullanıldı. Yürüyüş yaklaşık saat 18.25’te sona erdi.
Karşı göstericilerden biri piroteknik bir ürün kullanınca Kirchstraße üzerinde kırmızı duman yükseldi.
Gün boyunca kentte zaman zaman trafik ve toplu taşıma aksamaları yaşandı.
Reichsbürgerler Federal Almanya’nın varlığını reddediyor
Reichsbürger hareketinin mensupları, Federal Almanya Cumhuriyeti’nin ve demokratik devlet yapısının meşruiyetini kabul etmiyor. Hareket içinde, Alman İmparatorluğu’nun hiçbir zaman ortadan kalkmadığını ve günümüzde yalnızca “faaliyetsiz” durumda olduğunu savunan kişiler bulunuyor.
Darmstadt’taki toplantıya katılanlar ise kendilerine “Reichsbürger” denmesini kabul etmediklerini belirtti. Katılımcılardan bazıları, 1871 sonrası dönemdeki Alman İmparatorluğu’na bağlı prenslik ve krallıkların yeniden kurulmasını, imparatorluğun geri getirilmesini ve merkezi olmayan bir devlet yapısına dönülmesini savundu.
Toplantının organizatörleri ayrıca “Reichsbürger” kavramının 1935 tarihli bir yasadan geldiğini ve kendilerinin Nasyonal Sosyalizm ile ilgilerinin bulunmadığını savundu.
Katılımcılardan bazıları Federal Almanya Cumhuriyeti’nin varlığını da reddetti. Bir katılımcı, Almanya Federal Cumhuriyeti’nin yalnızca insanları yöneten bir “şirket” olduğunu ileri sürerken, kimlik belgesini teslim ettiğini ve sözleşmelerini feshettiğini söyledi.
Anayasayı Koruma Teşkilatı: Aşırı sağcılıkla kesişmeler bulunuyor
Hessen Anayasayı Koruma Teşkilatı’na göre Reichsbürger ve “Selbstverwalter” olarak adlandırılan yapı, çok sayıda farklı grup ve kişiden oluşan heterojen bir çevreyi kapsıyor.
Kuruma göre bu çevrede Federal Almanya’nın devlet ve hukuk sistemini tanımayan grupların yanı sıra komplo teorileri bulunuyor. Hareketin bazı kesimlerinde antisemitik, ırkçı ve milliyetçi söylemler tespit edildiği ve bu nedenle aşırı sağcılık alanıyla kesişmeler bulunduğu belirtiliyor.
Uzman Oliver Gottwald da Reichsbürger hareketinin yalnızca tarihi kostümler ve bayraklarla ortaya çıkan kişilerden ibaret olmadığını belirterek, hareket içerisinde radikal, aşırıcı ve şiddete eğilimli kişilerin de bulunduğunu söyledi.
Gottwald, Reichsbürger çevresindeki bazı kişilerin silahlı darbe planları ve dönemin Federal Sağlık Bakanı Karl Lauterbach’ın kaçırılmasına yönelik planlarla bağlantılı olduğunu hatırlattı.
Hessen’de Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından yaklaşık 1.200 Reichsbürger’in izlendiği, hareketin ideolojisini benimseyenlerin sayısının ise daha yüksek olduğu ifade edildi.
“Reichsbürger toplantıları yasaklanmalı mı?”
Darmstadt yönetimi toplantının engellenmesi seçeneğini de değerlendirdi. Ancak Belediye Meclisi’nden sorumlu yetkili Paul Wandrey, geçmiş yıllardaki benzer toplantıların genel olarak barışçıl geçmesi nedeniyle etkinliğin yasaklanması için hukuki bir imkân bulunmadığını söyledi.
Reichsbürger toplantılarının yasaklanmasını doğru bulmayan uzman Gottwald ise toplantı ve gösteri hakkının demokratik sistem açısından temel bir hak olduğunu belirtti. Ona göre bu tür etkinliklerle demokratik hukuk düzeni içinde mücadele edilmesi gerekiyor.
Reichsbürger’ler neyi savunuyor?
Hessen Anayasayı Koruma Teşkilatı’na (LfV) göre Reichsbürgerler, Federal Almanya Cumhuriyeti’ni, hukuk sistemini ve devlet kurumlarını tanımayan kişi ve gruplardan oluşuyor. Hareket mensupları, Temel Yasa’nın, demokratik hukuk devletinin ve demokratik yollarla seçilmiş temsilcilerin meşruiyetini reddediyor.
Reichsbürgerler ayrıca Federal Almanya Cumhuriyeti’nin mevcut sınırlarını kabul etmiyor ve bunun yerine Alman İmparatorluğu’nun yeniden kurulmasını savunuyor. Darmstadt’taki toplantı da LfV’ye göre, 1871 Alman İmparatorluğu’nun varlığını sürdürdüğünü savunan “1871 hareketi”nin taraftarlarını bir araya getirdi.
Güvenlik makamlarının açıklamalarına göre “Büyük 25+1 Federal Devletler Buluşması” olarak adlandırılan bu tür toplantılar, Ağustos 2023’ten bu yana Reichsbürger ve kendisini “öz-yönetici” olarak tanımlayan gruplar tarafından düzensiz aralıklarla düzenleniyor.
LfV, Reichsbürger çevresini farklı görüşlere sahip çok sayıda grup ve kişinin oluşturduğu heterojen bir yapı olarak tanımlıyor. Bu çevrenin bazı kesimlerinde antisemitik, ırkçı ve milliyetçi söylemler bulunduğu ve aşırı sağcılıkla kesişmeler görüldüğü belirtiliyor.