Funke Medya Grubu’nun sorularını yanıtlayan BAMF sözcüsü, 2025 yılında federal hükümetin mali desteğiyle gönüllü olarak ülkelerine dönen sığınmacı sayısının 16 bin 576’ya ulaştığını açıkladı. Bu sayı 2024’te 10 bin 358, 2023’te ise 10 bin 762 olarak kayıtlara geçmişti. Veriler, gönüllü geri dönüşlerde ciddi bir sıçramaya işaret ediyor.
Suriye’ye dönüşte yoğun ilgi
BAMF’nin verdiği bilgilere göre, savaş nedeniyle bir süre askıya alınan Suriye’ye yönelik destekli dönüş programı Ocak 2025’te yeniden başlatıldı. Aralık ayı sonuna kadar Suriye’ye gönüllü dönüş için 5 bin 976 kişi başvuruda bulundu, bu kişilerden 3 bin 678’i Almanya’dan ayrılarak ülkesine döndü.
Yetkililer, Suriye’nin destekli geri dönüş programları kapsamında en çok ilgi gören hedef ülkelerden biri haline geldiğini vurguladı. Gönüllü dönüşlerin bir kısmı eyaletler aracılığıyla da organize edilirken, bu kapsamda Aralık 2024 ile Ocak 2026 sonu arasında 426 Suriyelinin dönüşü BAMF tarafından finanse edildi.
Mali destek: Uçak bileti ve başlangıç yardımı
Federal hükümetin gönüllü dönüş programı kapsamında, dönüş yapmak isteyen mültecilerin uçak bileti masrafları karşılanıyor. Ayrıca yetişkinlere 1.000 Euro, çocuk ve gençlere ise 500 Euro “başlangıç yardımı” ödeniyor. Program, kalıcı bir oturum perspektifi görmeyen ya da ülkelerindeki koşulların kısmen iyileştiğini düşünen kişiler için bir seçenek sunuyor.
2026 yılı federal bütçesinde geri dönüş programları için yaklaşık 38 milyon Euro ayrılması planlanıyor. Bu rakam, bir önceki yıla göre artış anlamına geliyor.
Hükümet: “Gönüllü dönüş göç politikasının önemli bir ayağı”
Federal İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, gönüllü geri dönüşleri göç politikasındaki dönüşümün önemli bir unsuru olarak değerlendirdi. Dobrindt, “Kalma perspektifi olmayan kişilere gönüllü dönüş için hedefli destek sağlıyoruz” açıklamasında bulundu.
Öte yandan Almanya, gönüllü dönüşlerin yanı sıra Suriye’ye sınır dışı uygulamalarını da yeniden başlattı. Aralık 2024’te, 2011’de başlayan iç savaştan bu yana ilk kez bir hükümlü suçlu Suriye’ye sınır dışı edildi. Ocak ayında ise yine hüküm giymiş üç kişinin daha sınır dışı edildiği açıklandı. İçişleri Bakanlığı, bu tür bireysel sınır dışı işlemlerinin süreceğini bildirdi.
İltica başvurularında sert düşüş
BAMF verilerine göre, Suriyelilerin Almanya’ya yaptığı iltica başvurularında da keskin bir düşüş yaşanıyor. 2025 yılında yaklaşık 23 bin başvuru yapılırken, bu sayı 2024’te 77 bin, 2023’te ise 100 binin üzerindeydi. 2025’te sonuçlanan başvuruların yalnızca yaklaşık yüzde 5’i olumlu sonuçlandı. Önceki yıllarda bu oran neredeyse yüzde 100’dü.
Yetkililer, şu aşamada özellikle suç işlemiş kişiler, güvenlik riski taşıyanlar ve yalnız seyahat eden genç erkeklerin dosyalarının öncelikli olarak değerlendirildiğini, aileler, kadınlar ve çocuklara ilişkin başvuruların ise büyük ölçüde beklemede olduğunu belirtti.
Siyasi tartışma sürüyor
Muhalefetteki Sol Parti, Suriye’de hâlâ iç savaş benzeri koşulların sürdüğünü savunarak, gönüllü dönüş ve sınır dışı tartışmalarını sert şekilde eleştiriyor. Yeşiller Partisi ise gönüllü dönüşü desteklemekle birlikte, Almanya’da çalışan çok sayıda Suriyelinin özellikle sağlık ve bakım gibi kritik sektörlerde önemli rol oynadığını vurguluyor.
Yetkililer, güvenlik durumu netleşmeden Suriye’ye “keşif amaçlı” ziyaretlere izin verilmediğini, bu tür seyahatlerin koruma statüsünün kaybına yol açabileceğini hatırlatıyor.