Etkinliğin açılış konuşmasını Kuzey Duisburg Alevi Toplumu Başkanı Düzgün Küçükdoğan yaptı. Konuşmasında Küçükdoğan, 74 yıl önce Pakistan’ın resmi dil olarak Urduca’yı dayatmasına karşı Bangladeş halkının başlattığı protestolara değinerek, 21 Şubat 1952’de “Bengal Dil Hareketi” kapsamında düzenlenen yürüyüşte güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiğini hatırlattı. Küçükdoğan, bu olayın ardından 21 Şubat’ın UNESCO tarafından Dünya Anadil Günü ilan edildiğini belirtti.
“Her ot kendi kökünde biter”
Bazı kayıpların sessiz yaşandığını ifade eden Küçükdoğan, “Ne bir çığlığı vardır ne de anında fark edilir. Ama zamanla, farkına varmadan içimizden bir şeyleri eksiltir. Bir dilin yavaş yavaş susması da böyledir” dedi.
Küçükdoğan konuşmasında şu sözlere yer verdi:
“Her was serê koka xo de reseno, her têyr zonê xo de waneno. Sey Qaji (Her ot kendi kökünde biter, her kuş kendi dilinde öter.)”
“Zazaca UNESCO tarafından yok olma tehlikesi altında”
Zazaca (Kırmanckî, Dimilkî) dilinin UNESCO tarafından yok olma tehlikesi altındaki diller arasında yer aldığını belirten Küçükdoğan, anadilin önemine vurgu yaptı.
“Önce bir kelime eksilir hayattan, sonra bir deyiş, ardından bir dua… Ve bir gün gelir, bir halk kendi sesini duyamaz olur. Bugün dünyada baskın diller çoğalırken nice kadim dil gözlerimizin önünde eriyip gidiyor. Çünkü bir topluluk anadilini sahiplenmezse o dil yetim kalır; yetim kalan her şey gibi zamanla sessizce yok olur.
Zazaca bir zamanlar Erzincan’da, Tunceli’de, Bingöl’de, Elazığ’da, Hınıs’ta, Warto’da, Diyarbakır’da, Aksaray’da ve daha nice yerde yaşamın diliydi. Deyişlerimiz Zazacaydı. Dualarımız Zazacaydı. Ağıtlarımız, sevinçlerimiz, gündelik muhabbetimiz Zazacaydı. Dersim yöresinde bu dile boşuna ‘Hızır’ın dili’ denmezdi. Çünkü bu dil dara düşenin elinden tutardı. İnsanların kalbine yol bulan bir dildi. Ancak bugün her geçen gün biraz daha susuyor. Gençler anlamıyor, çocuklar konuşamıyor, yaşlılar anlatacak kimse bulamıyor. Bir dil daha yalnızlığa terk ediliyor.
Unutmayalım: Bir dil ölürse yalnızca kelimeler ölmez. Bir halkın hafızası, acısı, sevinci ve duası da onunla birlikte toprağa verilir. Bu yüzden Zazacayı yaşatmak bir seçenek değil; insani ve vicdani bir sorumluluktur.” dedi.
Yoğun katılım ve yeni dil kursu
Program kapsamında kısa bir tanışmanın ardından Zazaca klamlar saz eşliğinde seslendirildi. Katılımcılar Zazaca sohbet ederken, dili öğrenmek isteyen gençler kurs hocasıyla tanışarak kayıt yaptırma imkânı buldu.
Etkinlikte Grup La Liberta, Grup Mızrap 81 ve Necati Teyhani Zazaca klamlar seslendirdi.
Yeni açılacak Kırmanckî–Zazaca Dil Kursu için 54’ten fazla kayıt yapıldığı bildirildi. Kursun, en kısa sürede Necati Teyhani tarafından başlatılacağı belirtildi.
Başkan Düzgün Küçükdoğan, bu özel günde kendilerini yalnız bırakmayan Grup La Liberta, Grup Mızrap 81 ve kurs hocası Necati Teyhani’ye teşekkür ederek, etkinliğin gerçekleşmesinde emeği geçen herkese şükranlarını sundu. Küçükdoğan, “Anadilimizin yaşatılması yolunda birlikte yürümekten onur duyuyoruz” ifadelerini kullandı.