Aşırı sağcı Nigel Farage liderliğindeki Reform UK Partisi önemli kazanımlar elde ederken, Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi ciddi oy kaybı yaşadı. Galler’de İşçi Partisi ilk kez üçüncü sıraya gerilerken, İskoçya’da İskoç Ulusal Partisi (SNP) yeniden birinci parti oldu.
Yaklaşık 136 yerel yönetimde 5 bine yakın sandalye için yapılan seçimler, 2024 genel seçimlerinden sonraki en büyük siyasi sınav olarak değerlendirildi.
Reform UK’den tarihi yükseliş
Yerel seçimlerin en dikkat çekici sonucu, Nigel Farage’ın liderliğini yaptığı Reform UK’in yükselişi oldu. Parti şimdiye kadar yaklaşık bin belediye meclisi sandalyesi kazanarak hem İşçi Partisi’nin hem de Muhafazakârların güçlü olduğu bölgelerde önemli başarılar elde etti.
Reform UK; Sunderland, Barnsley, Hartlepool, Redditch, Tameside ve Cannock Chase gibi geleneksel İşçi Partisi bölgelerinde belediye yönetimlerini kazanırken, Muhafazakârların etkili olduğu Newcastle-under-Lyme, Suffolk, Essex ve Norfolk gibi bölgelerde de kontrolü ele geçirdi.
Parti ayrıca Londra’daki Havering Belediyesi’ni kazanarak başkentte ilk büyük yerel seçim başarısını elde etti.
Nigel Farage yaptığı açıklamada, sonuçların “İngiliz siyasetinde tarihi bir değişime işaret ettiğini” savundu.
İşçi Partisi’nde kriz tartışmaları
Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi ülke genelinde yüzlerce sandalye kaybetti. Parti; Oxford, Exeter, Hartlepool, Redditch, Wandsworth ve Tameside dahil birçok belediyede kontrolü yitirdi.
En büyük siyasi darbe ise Galler’de yaşandı. İşçi Partisi, 100 yılı aşkın süredir ilk kez bölgede seçimleri kaybetti. Galler Parlamentosu Senedd seçimlerinde milliyetçi Plaid Cymru 43 sandalye ile birinci olurken, Reform UK 34 sandalye ile ikinci sıraya yerleşti. İşçi Partisi ise üçüncü sıraya geriledi.
Galler Özerk Yönetimi Başbakanı Eluned Morgan seçim yenilgisinin ardından istifa ettiğini açıkladı. Morgan, “Eski siyasi dengeler dağıldı. İşçi Partisi yeniden işçi sınıfının partisi olmak zorunda” dedi.
İşçi Partisi içerisinden de sert eleştiriler geldi. Parti milletvekili Ian Lavery, seçim sonuçlarının ardından Labour’ın “kendini yok etme sürecine girdiğini” savundu. Labour’a yakın “Unite the Union” sendikasının Genel Sekreteri Sharon Graham ise “İşçi sınıfı yalnız bırakıldı ve kararını verdi” açıklamasını yaptı.
Buna karşın Başbakan Starmer görevden çekilmeyeceğini belirterek, “Ülkeyi kaosa sürüklemeyeceğim. Halk bize beş yıllık görev verdi ve bunu tamamlayacağım” dedi.
İskoçya’da SNP yeniden birinci
İskoçya’da ise İskoç Ulusal Partisi (SNP) seçimleri yeniden önde tamamladı.
İskoçya Başbakanı John Swinney, sonuçların Birleşik Krallık siyasetinde büyük değişimlere yol açabileceğini belirterek, “Kuzey İrlanda, Galler ve İskoçya’nın milliyetçi liderler tarafından yönetilmesi Birleşik Krallık’ı temelden değiştirebilir” dedi.
İskoç Yeşiller Partisi de Edinburgh’da SNP’li Bakan Angus Robertson’u mağlup ederek dikkat çekici bir başarı elde etti.
Muhafazakârlar da ağır kayıplar yaşadı
Ana muhalefetteki Muhafazakâr Parti de seçimlerde ciddi kayıplar verdi. Parti Hampshire’ın kontrolünü kaybederken, Suffolk, Essex ve Norfolk gibi önemli bölgelerde Reform UK’e karşı geriledi.
Buna karşın Muhafazakârlar Westminster Belediyesi’ni yeniden kazanmayı başardı. Londra’daki bu sonuç, parti açısından nadir olumlu gelişmelerden biri olarak değerlendirildi.
Yeşiller ve Liberal Demokratlar güç kazandı
Yeşiller Partisi özellikle büyük şehirlerde dikkat çekici sonuçlar aldı. Parti, Londra’nın Hackney ve Lewisham bölgelerinde ilk kez belediye başkanlığı kazanırken, Norwich Belediyesi’nin kontrolünü de İşçi Partisi’nden aldı.
Liberal Demokratlar ise Stockport ve Portsmouth’ta belediye yönetimini ele geçirirken, Richmond-upon-Thames ve Sutton’daki üstünlüğünü korudu.
Brexit sonrası siyasi yapı değişiyor
Seçim sonuçları, İngiltere’de uzun yıllardır hakim olan iki partili siyasi yapının çözülmeye devam ettiğine işaret etti. Reform UK’in yükselişi, Yeşillerin güç kazanması ve İskoçya ile Galler’de bağımsızlık yanlısı partilerin öne çıkması, ülke siyasetinde parçalı bir dönemin başladığı yorumlarına yol açtı.
İngiliz basını, seçim sonuçlarının ardından Başbakan Starmer’ın önümüzdeki günlerde Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurulmasını hedefleyen yeni ekonomik ve siyasi adımlar açıklamaya hazırlandığını yazdı.