Hazırlanan yeni düzenlemeyle gazetecilerin sosyal medya hesaplarının incelenmesinin kapsamı genişletilirken, ABD'de çalışma sürelerinin de 240 günle sınırlandırılması öngörülüyor. Basın özgürlüğü örgütleri ise düzenlemenin bağımsız habercilik üzerinde baskı oluşturacağı uyarısında bulunuyor.
ABD yönetimi, vize başvurularında uygulanan güvenlik kontrollerini genişletmeye hazırlanıyor. Muhafazakâr yayın organı The Daily Signal'ın kurum içi belgelere dayandırdığı haberine göre, yeni düzenlemeyle yabancı gazeteciler de sosyal medya incelemesine tabi tutulacak.
Sosyal medya hesapları herkese açık olacak
Buna göre, başvuru sahiplerinden Instagram, X ve benzeri sosyal medya hesaplarının gizlilik ayarlarını "özel"den "herkese açık" konumuna getirmeleri istenecek. Böylece ABD makamları, başvuru sahiplerinin çevrim içi faaliyetlerini vize değerlendirme sürecinde inceleyebilecek.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, söz konusu haberi sosyal medya hesabından paylaşmasına rağmen iddiaları resmen doğrulamadı. ABD Dışişleri Bakanlığı ise kurum içi belgelere ilişkin yorum yapmazken, vize başvurularındaki inceleme süreçlerinin sürekli gözden geçirildiğini açıkladı.
Bakanlık, sosyal medya incelemelerinin amacının ulusal güvenliği korumak, sahteciliği önlemek ve başvuru sahiplerinin ABD yasalarına uygunluğunu değerlendirmek olduğunu savundu.
Gazetecilere 240 gün sınırı
Trump yönetimi, yabancı gazetecilerin ABD'de çalışma süresini de önemli ölçüde kısaltmayı planlıyor. Yeni düzenlemeye göre yabancı gazeteciler en fazla 240 gün süreyle ABD'de görev yapabilecek. Sürenin sonunda en fazla 240 günlük uzatma talebinde bulunulabilecek. Çinli gazeteciler için ise vizelerin 90 günle sınırlandırılması öngörülüyor.
ABD'de yabancı gazetecilere verilen vizeler halen çoğunlukla beş yıllık sürelerle düzenleniyor.
Trump yönetimi geçen ay da yabancı öğrencilerin vizelerinin en fazla dört yıl geçerli olacağını açıklamıştı.
RSF: Bağımsız habercilik baskı altına girebilir
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), yeni düzenlemelerin uluslararası gazetecilerin çalışmalarını zorlaştıracağı uyarısında bulundu.
RSF Amerika Basın Sözcüsü Maren Pfalzgraf, yabancı gazetecilerin her sekiz ayda bir vize uzatma başvurusu yapmak zorunda kalmasının sürekli bir belirsizlik yaratacağını belirterek, "Çalışma iznini kaybetme korkusuyla gazeteciler yetkililere yönelik eleştirel haberlerden kaçınmak zorunda kalabilir" değerlendirmesinde bulundu.
Kuruluş, ABD Kongresi'ne çağrı yaparak düzenlemenin geri çekilmesini ve yabancı gazetecilerin siyasi baskı ya da gereksiz bürokratik engeller olmadan görev yapabilmesinin güvence altına alınmasını istedi.
"Kötüye kullanılabilir" uyarısı
RSF'ye göre yeni sistem, İç Güvenlik Bakanlığı'na yabancı gazetecilerin vizelerini uzatmama yoluyla baskı kurma imkânı verebilir. Kuruluş, eleştirel gazetecilerin vizelerinin yenilenmemesi yönteminin otoriter yönetimlerde sıkça başvurulan bir uygulama olduğuna dikkat çekti.
Ayrıca Trump yönetiminin son dönemde basına yönelik baskıyı artırdığına işaret eden RSF, New York Times, Wall Street Journal ve Washington Post gazetecilerinin haber kaynaklarını açıklamaya zorlanmasına yönelik girişimlerin de bu politikanın bir parçası olduğunu savundu.
Turistler de etkilenebilir
ABD basınında yer alan haberlere göre, hazırlıkları süren yeni giriş kuralları kapsamında Almanya başta olmak üzere bazı ülkelerden gelen turistlerden de sosyal medya kullanımlarına ilişkin bilgi vermeleri istenebilecek. Düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceği ise henüz açıklanmadı.
Yeni uygulama, Trump yönetiminin göçmenlik ve vize politikalarında dijital geçmişi daha kapsamlı biçimde inceleme yönündeki yaklaşımının son adımı olarak değerlendiriliyor.