ABD ordusu, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırılarına karşılık olarak 80'den fazla askeri hedefi vururken, Tahran da Körfez'deki ABD üslerine füze ve İHA saldırılarıyla karşılık verdi. Böylece, kırılgan ateşkes bir kez daha ciddi biçimde sarsıldı.
Operasyon emri Ankara'da verildi
ABD basınında yer alan haberlere göre Donald Trump, NATO Zirvesi için bulunduğu Ankara'da Savunma Bakanı Pete Hegseth, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile bir güvenlik toplantısı gerçekleştirdi. Toplantının ardından Trump'ın İran'a yönelik operasyonu onayladığı ve saldırı emrini verdiği belirtildi.
ABD'li bir yetkili, operasyonun "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen sivil ticaret gemilerine yönelik uluslararası hukuku ihlal eden saldırılarına doğrudan bir yanıt" olduğunu söyledi.
ABD: 80'den fazla hedef vuruldu
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın güneyindeki ve Hürmüz Boğazı çevresindeki 80'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı.
Açıklamaya göre saldırılarda; Hava savunma sistemleri, gemi savar füze bataryaları, devrim Muhafızları'na ait 60'tan fazla sürat botu ve boğaz çevresindeki çeşitli askeri tesisler hedef alındı.
Washington, operasyonun amacının İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini tehdit etme kapasitesini zayıflatmak olduğunu bildirdi.
ABD ordusu ayrıca, İran'ın boğazdan geçen üç ticaret gemisine düzenlediği saldırının "ateşkesin açık ihlali" olduğunu belirterek Tahran'ın bunun "ağır bedelini ödeyeceğini" açıkladı.
İran'dan misilleme
İran ise ABD saldırılarına kısa süre içinde karşılık verdi.
Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiği duyuruldu.
İran devlet televizyonu, toplam 85 ABD askeri hedefinin vurulduğunu öne sürerken, Bahreyn ve Kuveyt yönetimleri hava savunma sistemlerinin devreye alındığını doğruladı.
Öte yandan İran medyası, Bandar Abbas, Sirik ve Keşm Adası çevresinde çok sayıda patlama meydana geldiğini aktardı. Tahran yönetimi saldırıları doğruladı ancak can kaybı veya hasara ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.
Petrol yaptırımları yeniden yürürlükte
Askeri operasyonla eş zamanlı olarak Washington yönetimi, İran petrolünün satışına ilişkin daha önce tanınan lisansı da iptal etti.
ABD Hazine Bakanlığı, yaptırımların yeniden yürürlüğe girdiğini belirterek, İran'ın uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmediği sürece herhangi bir yaptırım kolaylığından yararlanamayacağını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı ise kararı ateşkes anlaşmasının ihlali olarak nitelendirerek Washington'u bölgedeki gelişmelerden sorumlu tuttu. Açıklamada, "Ulusal güvenliğimizi korumak için gerekli tüm adımları atacağız" denildi.
NATO'dan ABD'ye destek
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'daki zirvede yaptığı değerlendirmede ABD'nin saldırılarını "kesinlikle gerekli" olarak nitelendirdi.
Rutte, İran'ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, "ABD'nin kararlı şekilde karşılık vermesi son derece önemliydi" ifadelerini kullandı.
Eski NATO Avrupa Kuvvetleri Komutanı James Stavridis de CNN'e yaptığı açıklamada Trump yönetiminin izlediği stratejiyi destekledi. Stavridis, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını kırmanın yolunun askeri baskının yanı sıra ekonomik yaptırımların artırılmasından geçtiğini belirterek, "Başarının anahtarı İran ekonomisi üzerindeki baskının ne kadar sürdürülebileceğidir" değerlendirmesinde bulundu.
Ateşkes yeniden tehlikede
Geçtiğimiz ay haftalar süren çatışmaların ardından varılan geçici ateşkesin ardından taraflar kapsamlı bir anlaşma için müzakere yürütmeyi planlıyordu. Ancak son askeri operasyonlar ve karşılıklı saldırılar, diplomatik sürecin yeniden çıkmaza girdiğine işaret ediyor.
ABD Başkanı Trump daha önce İran'a yönelik "Ya anlaşma yapılacak ya da işi tamamen bitireceğiz" uyarısında bulunmuştu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise tehditler sürdüğü sürece kalıcı bir anlaşma için müzakerelere başlamayacaklarını açıklamıştı.