AVRUPA

AB, İsrailli Yerleşimcilere Yönelik Yaptırımlarda Uzlaştı

Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, Brüksel’de gerçekleştirilen toplantıda Batı Şeria’daki şiddet olaylarına karışan radikal İsrailli yerleşimcilere yönelik yeni yaptırımlar konusunda siyasi uzlaşmaya vardı.

Karar, uzun süredir süreci bloke eden Macaristan’ın tutumunu değiştirmesiyle mümkün oldu.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada “Başardık” ifadelerini kullandı. AB kaynaklarına göre yaptırım listesine en az yedi yerleşimci ya da yerleşimci kuruluşu ile birlikte Hamas bağlantılı bazı isimler de eklendi.

Planlanan yaptırımlar kapsamında AB ülkelerindeki mal varlıklarının dondurulması öngörülüyor. Listede yer alan kişilere ayrıca AB’ye giriş ve transit geçiş yasağı uygulanacak.

İsrailli bakanlara yaptırım çıkmadı

Alman haber ajansı dpa’ya göre yaptırım uygulanacak kişi ve kuruluşların isimleri, kararların önümüzdeki haftalarda resmen kabul edilmesinin ardından açıklanacak.

Ancak ilk aşamada gündeme gelen İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ile Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’e yönelik yaptırımlar konusunda AB içinde gerekli mutabakat sağlanamadı.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, “Şiddet yanlısı yerleşimcilere yönelik yaptırımlar konusunda siyasi anlaşma bekliyorum” demişti.

Batı Şeria’daki şiddet artışı

AB’ye göre, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği saldırının ardından başlayan Gazze savaşıyla birlikte Batı Şeria’da radikal İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere ve mülklerine yönelik saldırılarında ciddi artış yaşandı.

Birlik, hem Filistinlilere yönelik saldırıları hem de Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini Orta Doğu’da kalıcı barış çabalarının önündeki engeller arasında görüyor.

AB, yerleşimci şiddeti nedeniyle ilk yaptırımları 2024 yılında devreye sokmuştu. Ancak sonraki ek yaptırım planları Macaristan tarafından engellenmişti. Brüksel’deki siyasi uzlaşının, hafta sonu Macaristan’da yaşanan hükümet değişikliğinin ardından mümkün olduğu belirtildi.

İsrail’den sert tepki

İsrail hükümeti ise AB’nin yaptırım planlarına sert tepki gösterdi. Dışişleri Bakanı Gideon Saar yaptığı açıklamada, ülkeye yaptırımlar yoluyla siyasi dayatmada bulunulmasının kabul edilemez olduğunu ve sonuç vermeyeceğini söyledi.

Saar ayrıca, AB’nin İsrailli vatandaşlarla Hamas mensuplarını aynı kategoriye koymasının “katlanılamaz bir eşitleme” olduğunu savundu. Bu açıklamanın, AB’nin Hamas’a yönelik yeni yaptırım kararlarına gönderme yaptığı değerlendiriliyor.

Rusya’ya da yeni yaptırımlar

Öte yandan AB dışişleri bakanları, Ukraynalı çocukların sistematik ve yasa dışı şekilde Rusya’ya götürülmesi nedeniyle de yeni yaptırımlar kabul etti.

AB üyesi ülkelerin temsilcilerinden yapılan açıklamaya göre, yaptırımlar 16 kişi ile yedi kurum ve kuruluşu kapsıyor. Bu kapsamda da mal varlıklarının dondurulması ve seyahat yasakları uygulanacak.

Uluslararası Ceza Mahkemesi, Ukraynalı çocukların zorla Rusya’ya götürülmesi nedeniyle üç yıldan uzun süre önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı.

AB tahminlerine göre Rusya, savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 20 bin 500 Ukraynalı çocuğu zorla yerinden etti. Bu çocukların bir kısmının kimlik ve vatandaşlık bilgilerinin değiştirildiği ve evlatlık verildiği belirtiliyor.

Ukraynalı yetkililere göre uluslararası girişimlere rağmen şimdiye kadar yalnızca yaklaşık 2 bin 100 çocuk ülkeye geri getirilebildi.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul adına Brüksel’de bulunan Avrupa İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Gunther Krichbaum ise yaşananları “insani bir felaket” olarak nitelendirdi.