Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, seçim zaferinin ardından Yeşiller ve SPD ile bir araya gelerek üçlü bir koalisyon kurmak istediğini açıkladı.

Berlin'de gözler koalisyon görüşmelerinde

20 Eylül seçimlerinden Sol Parti'nin birinci çıkması, Berlin'de siyasi dengeleri önemli ölçüde değiştirdi. Ancak seçim zaferi tek başına hükümeti kurma garantisi sağlamıyor.

Elif Eralp'in başbakanlığındaki Sol Parti-SPD-Yeşiller hükümetinin kurulabilmesi için üç partinin tartışmalı başlıklarda uzlaşması gerekiyor. Görüşmelerin başarısız olması halinde ise CDU'nun başbakan adayı Stefan Evers'in liderliğinde farklı bir koalisyon formülü gündeme gelebilecek.

SPD ve Yeşillerden şartlı destek

Sol Parti, Yeşiller ve SPD geçtiğimiz günlerde hükümet kurma sürecine ilişkin ilk görüşmelerini gerçekleştirdi. Tarafların özellikle antisemitizm, ırkçılık, organize suç ve güvenlik politikaları gibi tartışmalı başlıklarda ortak bir zemin aradığı bildirildi. Görüşmeler henüz resmi koalisyon müzakereleri niteliğinde değil.

SPD içinde Sol Parti ile hükümet kurma konusunda farklı görüşlerin bulunduğu belirtiliyor. Bazı sosyal demokratlar, seçimlerde SPD'nin yüzde 12,1 ile tarihinin en düşük sonuçlarından birini almasının ardından hükümete katılmak yerine dışarıdan destek vermenin de değerlendirilebileceğini savunuyor.

Eralp'in “Rote Hilfe” üyeliği gündemde

Koalisyon sürecinde tartışılan konulardan biri de Elif Eralp'in geçmişte “Rote Hilfe” adlı derneğe üyeliği oldu.

Eralp'in hukuk eğitimi sırasında derneğe üye olduğu, 2025 yılında ise “kısmen farklı siyasi görüşler” nedeniyle üyeliğini sonlandırdığı açıklandı. Eralp'in üyeliğinin pasif nitelikte olduğu ve geçmişte kamuoyuna açık şekilde bildirildiği belirtildi.

“Rote Hilfe”, sol görüşlü aktivistlere hukuki destek sağlayan bir kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. Almanya Federal ve eyalet düzeyindeki Anayasayı Koruma Teşkilatlarının raporlarında ise kuruluş aşırı solcu bir yapı olarak sınıflandırılıyor.

Eralp'in geçmişteki üyeliği, özellikle CDU ve bazı siyasetçiler tarafından eleştirilirken, Sol Parti ise üyeliğin geçmişte kaldığını ve Eralp'in neden ayrıldığını açıklamış durumda.

Parti içindeki tartışmalar da koalisyon sürecini etkiliyor

Berlin Sol Partisi son günlerde yalnızca Eralp'in geçmişteki üyeliği nedeniyle değil, bazı parti mensuplarının organize suç çevreleriyle temasları ve seçim kampanyası sırasında yaşanan tartışmalar nedeniyle de eleştiriliyor.

Sol Parti milletvekili Ferat Koçak'ın Berlin'deki bir organize suç çevresiyle bağlantılı bir kişiyle iletişim kurduğunun ortaya çıkması da kamuoyunda tartışma yarattı. Koçak, söz konusu temasları kabul ederek konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Sol Parti ise olayın parti içinde inceleneceğini bildirdi.

Focus dergisinin haberine göre, seçim gecesi düzenlenen bir parti etkinliğinde organize suç çevreleriyle bağlantılı olduğu öne sürülen kişilerin ve tartışmalı Filistin yanlısı aktivistlerin bulunması da eleştirilere neden oldu.

CDU liderliğinde alternatif hükümet ihtimali

Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasında anlaşma sağlanamaması halinde Berlin'de başka koalisyon seçenekleri de gündeme gelebilir.

Seçimi ikinci sırada tamamlayan CDU'nun başbakan adayı Stefan Evers, diğer partilerle görüşmeye açık olduklarını açıkladı. Berlin'de CDU, SPD ve Yeşillerden oluşacak bir “Kenya koalisyonu” alternatif seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

CDU-SPD-Yeşiller üçlüsünün parlamentoda çoğunluk oluşturabilecek sandalye sayısına ulaşması mümkün. Ancak böyle bir hükümetin kurulabilmesi için üç partinin siyasi açıdan uzlaşması gerekiyor.

Bir diğer seçenek olarak CDU ve Yeşillerden oluşan bir azınlık hükümeti de Berlin'deki siyasi tartışmalarda gündeme geliyor.

Yeşiller karar aşamasında

Yeşiller içinde de Sol Parti ile koalisyon konusunda farklı görüşler bulunuyor.

Yeşiller Federal Meclis Grup Başkanı Katharina Dröge, Sol Parti içinde antisemitizm konusunda daha net bir tutum ortaya konulmasını istedi. Dröge, mevcut mekanizmaların yeterli olmadığını savunarak, Sol Parti'nin bu konudaki yaklaşımının olası görüşmeler açısından önem taşıdığını belirtti.

Derginin hesaplamalarına göre Boehringer ailesinin tahmini serveti 66,7 milyar euro. İkinci sırada 53,7 milyar euroluk servetiyle Lidl ve Kaufland'ın sahibi Dieter Schwarz, üçüncü sırada ise 50,7 milyar euroluk servetiyle Merck ailesi bulunuyor.

BMW'nin önemli hissedarları Susanne Klatten ve Stefan Quandt ailesi 33,3 milyar euroyla dördüncü sırada yer alırken, Aldi Süd'ün sahibi Albrecht ve Heister aileleri 29,8 milyar euroluk servetle beşinci sırada bulunuyor.

Teknoloji yatırımcısı Andreas von Bechtolsheim ise 27,7 milyar euroluk tahmini servetiyle listenin altıncı sırasına yükseldi.

Almanya'daki milyarder sayısı rekor kırdı

Bu yıl 26'ncı kez hazırlanan Almanya'nın en zenginleri listesine göre ülkede milyarder sayısı da yeni bir rekora ulaştı.

Almanya'da toplam 257 milyarder bulunuyor. Bu rakam, bireysel servet sahiplerinin yanı sıra milyarlarca euroluk serveti birlikte kontrol eden büyük aileleri de kapsıyor.

Listenin verilerine göre Almanya'nın en zengin 100 kişi ve ailesinin toplam serveti son 12 ayda yüzde 3,4 artarak yaklaşık 784 milyar euroya yükseldi. Aynı dönemde Almanya'nın önde gelen borsa endeksi DAX yaklaşık yüzde 9 değer kazandı.

Ancak ekonomik koşullar ve şirket değerlerindeki dalgalanmalar, bazı büyük servet sahiplerini de olumsuz etkiledi. Porsche ailesi ile Klatten ve Quandt ailelerinin yanı sıra SAP'nin önemli hissedarları Hasso Plattner ve Dietmar Hopp'un tahmini servetlerinde gerileme yaşandı.

Buna karşılık Dieter Schwarz ve Andreas von Bechtolsheim gibi isimler servetlerini önemli ölçüde artırdı.

Listede üç Türk kökenli isim

2026 listesinin dikkat çeken ayrıntılarından biri de Türk kökenli isimlerin sıralamadaki varlığı oldu.

BioNTech'in kurucu ortakları Uğur Şahin ve Özlem Türeci, toplam 3,8 milyar euroluk tahmini servetleriyle listenin 71'inci sırasında yer aldı.

Şahin ve Türeci geçen yıl yaklaşık 4 milyar euroluk servetleriyle listede bulunuyordu. Böylece çiftin tahmini servetinde bir yıl içinde yaklaşık 200 milyon euroluk düşüş yaşandı.

Uğur Şahin ve Özlem Türeci, COVID-19'a karşı geliştirilen mRNA tabanlı aşının başarısının ardından dünya çapında tanınan bilim insanları ve girişimciler arasında yer aldı. Almanya'da pandemi öncesinde orta ölçekli bir biyoteknoloji şirketi olarak faaliyet gösteren BioNTech, aşının küresel başarısıyla birlikte kısa sürede milyarlarca euroluk bir şirket haline geldi.

Şahin ve Türeci, 2026 yılında BioNTech'ten bağımsız yeni bir biyoteknoloji şirketi kurma planlarını da açıkladı. Yeni şirketin özellikle yeni nesil mRNA teknolojileri üzerinde çalışması hedefleniyor.

BioNTech ise faaliyetlerini özellikle kanser tedavileri ve yeni nesil biyoteknoloji alanlarına yoğunlaştırmayı sürdürüyor.

Hakan Koç 200'üncü sırada

Listede yer alan bir diğer Türk kökenli isim ise Hakan Koç oldu.

Berlin merkezli ikinci el otomobil satış platformu Auto1'in kurucu ortaklarından Koç, iş ortağı Christian Bertermann ile birlikte yaklaşık 1,2 milyar euroluk tahmini servete sahip.

Koç ve Bertermann, Almanya'nın en zenginleri listesinde 200'üncü sırada yer aldı.

Auto1, internet üzerinden ikinci el otomobil alım satımına aracılık eden ve Avrupa'nın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren önemli otomotiv teknoloji şirketlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Boehringer ailesi ilk kez zirvede

2026 listesinin en önemli değişikliklerinden biri Boehringer ailesinin ilk sıraya yerleşmesi oldu.

Manager Magazin, Boehringer Ingelheim'ın ortaklarının geçmiş yıllarda listeye dahil edilmediğini belirtti. Bunun, listenin ilk yıllarında yapılan bir anlaşmadan kaynaklandığı ifade edildi.

Dergiye göre, Almanya'daki mahkemelerin servet listesinin hukuki durumunu kabul etmesi ve listenin uluslararası ölçekte yerleşik hale gelmesinin ardından Boehringer ailesi bu yıl listeye dahil edildi.

Böylece 66,7 milyar euroluk tahmini servetiyle Boehringer ailesi, Almanya'nın 2026 yılındaki en zengin ailesi oldu.

İlk 10'da kimler var?

2026 Manager Magazin listesinde Almanya'nın en zengin 10 kişi ve ailesi şöyle sıralandı:

1. Boehringer Ingelheim ortakları ailesi – 66,7 milyar euro

2. Dieter Schwarz – 53,7 milyar euro

3. Merck ailesi – 50,7 milyar euro

4. Susanne Klatten ve Stefan Quandt ailesi – 33,3 milyar euro

5. Albrecht ve Heister aileleri – 29,8 milyar euro

6. Andreas von Bechtolsheim – 27,7 milyar euro

7. Reimann ailesi – 21,5 milyar euro

8. Henkel ailesi – 19,6 milyar euro

9. Theo Albrecht Jr. ve Babette Albrecht aileleri – 17,8 milyar euro

10. Hasso Plattner ailesi – 15,6 milyar euro

Manager Magazin, listedeki servet rakamlarının kesin miktarlar olmadığını, çeşitli araştırmalara dayanılarak hesaplanan tahmini değerler olduğunu belirtiyor.

Hanns-Joachim-Friedrichs Derneği tarafından yapılan açıklamaya göre ödül, ZDF Hukuk ve Adalet Redaksiyonu Başkanı Sarah Tacke ile “Heute-Journal” ve “Morgenmagazin” programlarının sunucusu Dunja Hayali arasında eşit olarak paylaştırılacak.

Jüri, bu yıl özellikle düşünce ve basın özgürlüğüne katkı sağlayan gazetecilik çalışmalarına odaklandığını açıkladı.

Hayali’ye cesur gazetecilik vurgusu

Jüri, Dunja Hayali’nin günümüz gazeteciliğinde kamuoyuna ulaşmanın yeni yollarını ortaya koyan cesur ve etkili bir model sunduğunu belirtti. Hayali’nin, uzun yıllardır maruz kaldığı yoğun eleştiri, nefret söylemi ve şiddet tehditlerine rağmen gazetecilik faaliyetlerini sürdürmesi övgüye değer bulundu.

Tacke’ye doğruluk ve tarafsızlık ödülü

Hukuk doktorası bulunan Sarah Tacke ise jüri tarafından demokratik tartışma ortamına doğruluk ve açıklık kazandıran gazetecilik çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

Jürinin değerlendirmesine göre Tacke, ZDF’nin haber ve magazin programları ile “Heute-Journal”da hukuki konuları anlatırken uzmanlığını ve tarafsızlığını izleyiciye yansıtıyor. Jüri, Tacke’nin gazeteciliğini “politik ancak politize olmayan bir gazetecilik” olarak nitelendirdi.

Özel ödül “Zapp”a

Bu yılın Hanns-Joachim-Friedrichs Özel Ödülü, NDR’nin medya programı “Zapp”a verilecek. Program, tartışmalı medya konularını farklı yönleriyle ele alması ve izleyiciye anlaşılır bir çerçeve sunması nedeniyle ödüle layık görüldü.

Teşvik Ödülü ise NDR gazetecisi Manuel Biallas’a verilecek. Biallas, hazırladığı film ve yazılarda ele aldığı kişilere yakın durması, konuları anlaşılır biçimde aktarması ve anlatımında muhataplarıyla eşit bir ilişki kurması nedeniyle ödüllendirildi.

Ödül töreni 5 Kasım’da Hamburg’da

Ödüllerin 5 Kasım’da Hamburg’da düzenlenecek törenle sahiplerine verilmesi planlanıyor. Tören kapsamında “Gazetecilik ve demokrasiye yönelik saldırı – Bir davanın tarafı olmanın zamanı mı?” başlıklı bir tartışma da gerçekleştirilecek. Programı gazeteci ve televizyon sunucusu Caren Miosga yönetecek.

Ödül töreninin aynı akşam kayda alınarak yayımlanması planlanıyor.

Ödülün adı Hanns-Joachim Friedrichs’ten geliyor

Hanns-Joachim-Friedrichs Ödülü, 1995 yılından bu yana eleştirel ve bağımsız gazetecilere veriliyor. Ödüle adını veren, 1995 yılının mart ayında hayatını kaybeden gazeteci ve “Tagesthemen” sunucusu Hanns-Joachim Friedrichs, gazetecilik anlayışını şu sözlerle ifade etmişti:

“İyi bir gazeteciyi, hiçbir davayla özdeşleşmemesinden tanırsınız; iyi bir dava söz konusu olsa bile.”

Ödülün geçmişteki sahipleri arasında Petra Gerster, Anne Will, Maybrit Illner, Sandra Maischberger, Marietta Slomka, Oliver Welke, Claus Kleber, Ina Ruck ve Elmar Theveßen gibi gazeteciler bulunuyor.

Anadolu’dan evrensele uzanan bir kültür köprüsü

Ağdaşan’ın hazırladığı ansiklopedi, Anadolu’nun zengin sözlü kültür mirasını evrensel bir sanat ve düşünce dünyasıyla buluşturuyor. Eserde Homeros’tan Âşık Veysel’e, Hacı Bektaş-ı Veli’den Federico García Lorca’ya, Yunus Emre’den Seyrani’ye, Dadaloğlu’ndan Nasreddin Hoca’ya; Mehmet Âkif Ersoy, Ahmed Arif ve Cemil Meriç’ten Dede Korkut ve Nâzım Hikmet’e uzanan geniş bir kültür ve düşünce yelpazesi dikkat çekiyor.

Türkçe, Almanca, İngilizce, Fransızca, Azerbaycan Türkçesi ve Rusça olmak üzere altı dilde hazırlanan kitap; şiir, müzik, felsefe ve toplumsal bilinç ekseninde âşıklık ve ozanlık geleneğinin geçmişten günümüze uzanan serüvenini inceliyor.

“Türk ve Dünya Âşıklar-Ozanlar Ansiklopedisi (4 S)”, Anadolu’nun sözlü kültür mirasını Avrupa, Kafkasya ve dünyanın farklı bölgelerindeki halk kültürleriyle buluşturan kapsamlı bir çalışma olarak öne çıkıyor. Eser, âşıklık ve ozanlık geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik önemli bir kaynak olmayı amaçlıyor.

Gazetecilik meslek örgütleri, T24 haber portalı hakkında verilen erişim engeli kararına ilişkin ortak açıklama yaptı. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Demokrasimizin, hukuk devleti ilkelerinin ve basın özgürlüğünün giderek aşındığı zor dönemlerden geçerken, ülkemizin en çok okunan, onlarca basın emekçisinin çalıştığı ve en köklü haber portallarından olan t24'ün dayanaksız gerekçelerle, hukuka ve anayasaya aykırı bir biçimde kapatılması kararını mesleğimize yönelik ağır bir saldırı olarak nitelendiriyoruz.

Kapatılmaya gerekçe olarak gösterilen 'Ailem Güvende' soruşturması, ilk günden itibaren basın ve ifade özgürlüğünü hedef almış, bir meslektaşımız tutuklanmış, haber sitelerinin, meslektaşlarımızın sosyal medya hesaplarına ve bazı internet sitelerine erişim engeli getirilmiştir. t24 haber portalına yönelik kapatma kararı, iktidarın basın ve ifade özgürlüğüne yönelik çok ağır bir ihlali olmasının yanı sıra yurttaşın haber alma hakkını doğrudan engellemektedir. Bu kararın ivedi biçimde geri alınması gerektiğine inanıyoruz. Mesleğimize yönelik bu saldırıların karşısında mesleğimizi ve meslektaşlarımızı savunmaya devam edeceğimizi duyuruyoruz."

Ortak açıklamaya Avrupa Gazeteciler Birliği Türkiye Temsilciliği, Basın Konseyi, DİSK Basın-İş, Çağdaş Gazeteciler Derneği, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği, Diplomasi Muhabirleri Derneği, Ekonomi Muhabirleri Derneği, Gazeteciler Cemiyeti, İzmir Gazeteciler Cemiyeti, KESK Haber-Sen, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve Uluslararası Basın Enstitüsü imza attı.

Kaynak: ANKA

Ülke genelinde bu konuda güncel ve kesin bir istatistik bulunmuyor. Federal Polis Suç İstatistikleri’nde geçen yıl akaryakıt ücretini ödemeden istasyondan ayrılma vakalarında yüzde 23,5 oranında düşüş kaydedilmişti. Ancak sektör temsilcileri son dönemde yeniden artış yaşandığını belirtiyor.

Akaryakıt İstasyonu İşletmecileri Birliği (Tankstellen-Interessenverband) adlı sektör kuruluşunun bir temsilcisi, Bild gazetesine yaptığı açıklamada, akaryakıt fiyatlarının litre başına 2,40 avro seviyesine çıkmasının, bazı sürücüleri yakıt ücretini ödemeden istasyondan ayrılmaya daha fazla yönelttiğini söyledi.

Bazı istasyonlarda gece önlemi

Kiel’deki bir akaryakıt istasyonunun yöneticisi, özellikle gece saatlerinde ödeme yapmadan ayrılma riskinin daha yüksek olduğunu belirtti.

İstasyon yönetimi bu nedenle bazı pompaları saat 20.00 ile 05.00 arasında kullanıma kapattı. Böylece sürücülerin satış bölümünün önünde veya güvenlik kameralarının doğrudan görüş alanında yakıt almaları sağlanıyor.

Almanya’daki birçok akaryakıt istasyonunda güvenlik kameraları bulunmasına rağmen, sektör temsilcileri yüksek fiyatların bazı sürücüler açısından ödeme yapmadan ayrılma konusunda caydırıcılığı azalttığını ifade ediyor.

Akaryakıtta vergi indirimi 1 Ekim’de yürürlüğe giriyor

Almanya’da hükümetin akaryakıt üzerindeki enerji vergisini 1 Ekim’den itibaren önemli ölçüde düşürmesi bekleniyor. Düzenlemeyle benzin ve motorin fiyatlarında sürücüler lehine bir düşüş sağlanması hedefleniyor.

Ancak tüketici kuruluşları ve otomobil kulüpleri, vergi indiriminin tamamının pompa fiyatlarına yansıyıp yansımayacağı konusunda temkinli.

Avrupa Otomobil Kulübü (ACE), son dönemde Super E5 ve E10 fiyatlarının yeniden yüksek seviyelere çıktığına dikkat çekerek, vergi indiriminin ardından akaryakıt fiyatlarının kısa sürede aynı oranda düşeceğinin garanti olmadığını belirtti.

Alman Tüketici Danışma Merkezleri Birliği (Verbraucherzentrale) de daha önceki akaryakıt vergisi indirimine işaret ederek, indirimin tüketicilere tamamen yansıtıldığı konusunda güçlü şüpheler bulunduğunu bildirdi.

ACV Otomobil Kulübü ise vergi indiriminin doğrudan sürücülere yansıması gerektiğini belirterek, düzenlemenin akaryakıt şirketlerinin marjlarını artırmak amacıyla kullanılmaması gerektiğini savundu.

ADAC’tan akaryakıt şirketlerine çağrı

Alman Otomobil Kulübü (ADAC) da petrol fiyatları ve avro-dolar kurundaki gelişmelerin mevcut akaryakıt fiyatlarını tamamen açıklamadığını belirtti.

ADAC, yeni vergi indiriminin tüketicilere mümkün olduğunca eksiksiz şekilde yansıtılmasını beklediğini açıkladı.

Federal Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt da akaryakıt şirketlerine indirimi mümkün olduğunca hızlı ve eksiksiz biçimde tüketicilere yansıtma çağrısında bulundu.

Akaryakıt fiyatlarının son dönemde Ortadoğu’daki gelişmeler ve petrol piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle yükselmesi, sürücülerin üzerindeki mali baskıyı artırdı.

Hükümetin 1 Ekim’de uygulamaya koyacağı vergi indiriminin pompa fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ve yüksek fiyatların ödeme yapmadan istasyondan ayrılma vakaları üzerindeki etkisi önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.

Wüst, Türkiye ziyaretinin Ankara ayağında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildi. Ankara’da dört bakanla da görüşen Wüst, muhalefet temsilcileri ve farklı alanlardan sivil toplum kuruluşlarıyla da bir araya geldi.

İstanbul’da ziyaretinin son gününde konuşan Wüst, Türkiye’de muhalefetin ve sivil toplumun durumuna ilişkin değerlendirmesinde, resmi görevle Türkiye’ye gelen bir siyasetçinin muhalefet ve sivil toplum temsilcileriyle görüşmesi gerektiğini belirtti.

Wüst, muhalif siyasetçiler ve sivil toplum temsilcilerinin, taleplerinin resmi görüşmelerde dile getirilmesini istediğini belirterek, bu talepleri görüşmelerinde gündeme getirdiğini söyledi. CDU’lu siyasetçi, bu temasların muhalefet tarafından bir destek olarak görüldüğünü ifade etti.

Erdoğan’la görüşme

Wüst, pazartesi ve salı günleri Ankara’da siyasi temaslarda bulundu. Programında Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüşmenin yanı sıra dört bakanla görüşmeler ve muhalefet temsilcileriyle temaslar yer aldı.

Türkiye’de muhalefete yönelik soruşturmalar ve tutuklamalar son dönemde uluslararası kamuoyunun da gündeminde. Özellikle İstanbul Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı ve Erdoğan’ın siyasi rakiplerinden Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması uluslararası alanda geniş yankı buldu.

İmamoğlu hakkında yolsuzluk ve suç örgütü kurma gibi suçlamalar bulunuyor. İmamoğlu’nun destekçileri davanın siyasi amaç taşıdığını savunurken, hükümet yargıya müdahale edildiği iddialarını reddediyor.

Wüst, Erdoğan’la görüşmesinin hemen ardından Türkiye’deki insan hakları durumuna ilişkin sorulara daha temkinli yanıt vermiş ve bu konuların kapalı görüşmelerde ele alınması gerektiğini söylemişti. Ziyaretinin son gününde ise muhalefet ve sivil toplum temsilcileriyle yapılan görüşmelerin resmi temasların bir parçası olduğunu daha açık biçimde dile getirdi.

Türk iş insanlarına vize kolaylığı

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin son günü ağırlıklı olarak ekonomik ilişkilere ayrıldı. Wüst, Dışişleri Bakanlığı Devlet Bakanı Serap Güler ile birlikte katıldığı ekonomi konferansında, Türk iş insanlarının Almanya’ya girişlerinde uygulanacak vize kolaylıklarının genişletileceğini açıkladı.

Ağustos 2025’ten bu yana Almanya ile özel ticari bağları bulunan ve güvenilir kabul edilen Türk şirketleri için özel bir vize prosedürü uygulanıyor. Halen yaklaşık 400 şirketi kapsayan uygulamanın genişletilmesi planlanıyor.

Yeni düzenleme kapsamında, Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’na (DEİK) bağlı ve Almanya ile ticari ilişkileri bulunan şirketlerin de kapsama alınması öngörülüyor.

Wüst, vize işlemlerindeki kolaylaştırmanın Kuzey Ren-Vestfalya’nın ekonomik konumu açısından önemli olduğunu belirterek, uzun ve zahmetli vize süreçlerinin şirketler arasındaki iş birliğini yıllardır zorlaştırdığını söyledi.

Kuzey Ren-Vestfalya’da yaklaşık 1.300 Türk şirketi faaliyet gösteriyor. Bu sayı, Almanya’daki eyaletler arasında en yüksek düzeyde bulunuyor.

Türkiye ile yeni ekonomik anlaşmalar

Wüst’ün ziyareti sırasında Türkiye ve Kuzey Ren-Vestfalya arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çeşitli anlaşmalar da imzalandı.

Anlaşmalar arasında ticaret ve yatırımların artırılması ile yeni iş bağlantılarının kurulmasını amaçlayan bir çerçeve anlaşması yer aldı.

Köln/Bonn Havalimanı ile İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, havalimanı işletmeciliğinin geliştirilmesi konusunda daha yakın iş birliği yapma konusunda anlaştı.

Duisburg Limanı ise Türk şirketleri Arkas ve Mars Logistics ile Kuzey Ren-Vestfalya ile Türkiye arasındaki yük taşımacılığının güçlendirilmesine yönelik iş birliği hedefliyor.

Messe Düsseldorf ile Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği de Türk şirketlerinin gelecek yıl düzenlenecek bir metal fuarına katılımını öngören bir anlaşmaya vardı.

Kuzey Ren-Vestfalya hükümetinin verilerine göre, Almanya ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin yaklaşık beşte biri bu eyalet üzerinden gerçekleşiyor. 2025 yılında iki ülke arasındaki mal ticaretinin toplam hacmi 11,2 milyar avroya ulaştı.

Wüst, 1961’de Almanya’ya gelen Türk işçiyle görüştü

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin bir diğer önemli başlığı ise Almanya ile Türkiye arasındaki iş gücü göçünün 65. yılı oldu.

1961 yılında imzalanan İşgücü Anlaşması kapsamında, sonraki 12 yıl içinde yaklaşık 900 bin Türk işçinin Almanya’ya göçünün önü açıldı.

Wüst, ziyaretinin sonunda İstanbul Boğazı kıyısında, Almanya’ya giden ilk kuşak Türk işçilerinden 91 yaşındaki Sabri Aydın ile bir araya geldi. Aydın, 1961 yılında Almanya’ya gitmiş ve Duisburg’da maden işçisi olarak çalışmıştı.

Wüst, Türkiye ziyaretiyle ilgili olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile de görüş alışverişinde bulunacağını söyledi.

Yurt dışında başbakan olarak görev yapmaktan duyduğu memnuniyete ilişkin soruya ise Wüst, Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı olmaktan her gün mutluluk duyduğunu belirterek, bunun günün nerede başladığından bağımsız olduğunu ifade etti.

Wüst’ün adı son haftalarda, Almanya’da gelecekte federal düzeyde CDU liderliği ve başbakanlık için olası isimler arasında anılıyor.

Alman basınında geniş yer bulan haberlerde, CDU’lu Kuzey Ren-Vestfalya (Nordrhein-Westfalen) Başbakanı Hendrik Wüst, Erdoğan’ın Almanya’daki son seçim sonuçlarına ve özellikle Almanya’nın iç siyasi gelişmelerine yakından ilgi gösterdiğini söyledi.

Görüşmede Wüst’ün, Türkiye’deki insan hakları ve hukuk devleti konusundaki gelişmeleri de gündeme getirdiği belirtildi. NRW Eyalet Hükümeti tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’deki iç siyasi gelişmelerin kaygıyla takip edildiği, bununla birlikte Türkiye ile açık diyaloğun sürdürüldüğü ifade edildi. Wüst ise eleştirel konuların doğrudan görüşülebilmesinin, karşılıklı ilişkilerde ilerleme sağlanması açısından önemli olduğunu belirtti.

Erdoğan, Almanya’daki seçim sonuçlarını sordu

Wüst, Erdoğan’ın Almanya’daki son seçim sonuçlarıyla da yakından ilgilendiğini belirterek, Cumhurbaşkanı’nın kendi değerlendirmesini sorduğunu ve bu konuda kapsamlı bir görüş alışverişinde bulunduklarını söyledi. Erdoğan’ın Almanya’nın yanı sıra Kuzey Ren-Vestfalya’daki siyasi gelişmeleri de yakından takip ettiği aktarıldı.

Görüşmede savunma sanayisi alanındaki işbirliği de gündeme geldi. Wüst, Türkiye’nin NATO üyesi olması nedeniyle savunma alanında daha yakın çalışmaya ve karşılıklı olarak yeniliklerden yararlanmaya yönelik ilginin bulunduğunu söyledi.

Gümrük Birliği ve ticari ilişkiler

Wüst, Türkiye’nin uzun süredir gündeme getirdiği Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği’nin modernizasyonu konusunda destek verdi. İş dünyası açısından vize işlemlerinin kolaylaştırılması ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi de ziyaretin önemli başlıkları arasında yer aldı.

NRW ile Türkiye arasındaki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 10-12 milyar avro seviyesinde olduğu, NRW’de 1.300’den fazla Türk şirketinin faaliyet gösterdiği belirtildi. Bu ekonomik ilişkiler, Wüst’ün üç günlük Türkiye ziyaretinin temel başlıklarından biri oldu.

65 yıllık göç geçmişine vurgu

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin ana gündemlerinden birini, 1961 yılında imzalanan Almanya-Türkiye İşgücü Anlaşması’nın 65. yılı oluşturdu. Anlaşmanın ardından 12 yıl içinde Türkiye’den Almanya’ya yaklaşık 900 bin kişinin çalışmak amacıyla geldiği ve bu insanların özellikle sanayi ve madencilik gibi alanlarda çalıştığı belirtildi.

Wüst, Ankara’daki bir Henkel fabrikasını ziyareti sırasında Türkiye’den Almanya’ya gelen işçilerin ülkenin savaş sonrası ekonomik kalkınmasına yaptığı katkıyı vurguladı. Türk kökenli göçmenlerin Almanya’nın ekonomik gelişimindeki rolünün önemine dikkat çekti.

NRW, Türkiye ile Almanya arasındaki göç ve ekonomik ilişkiler açısından özel bir konuma sahip. Almanya’da Türkiye kökenli nüfusun yaklaşık üçte birinin NRW’de yaşadığı belirtiliyor.

Ziyaret İstanbul’daki ekonomi konferansıyla tamamlandı

Wüst, Ankara’daki siyasi temaslarının ardından ziyaretinin son bölümünde İstanbul’a geçti. Üç günlük Türkiye ziyaretinin son gününde ekonomi konferansına katılan Wüst’ün programında şirketler arasında çeşitli anlaşmaların imzalanması ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik görüşmeler yer aldı.

İstanbul programında ayrıca 1961 yılında Türkiye’den Almanya’ya gelen ilk işçilerden biri olan 91 yaşındaki Sabri Aydın ile bir şehir gezisi yapılması planlandı. Böylece ziyaretin ekonomik gündeminin yanı sıra Almanya-Türkiye arasındaki 65 yıllık göç geçmişine de vurgu yapıldı.

Wüst, İstanbul’da ayrıca eski Alman milli takım kaptanı İlkay Gündoğan’a, toplumsal dayanışma ve hoşgörüye katkıları nedeniyle Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti’nin Mevlüde Genç Madalyası’nı verdi.

Programda, Güney’in sanatçı kimliğinin yanı sıra yaşamı ve mücadelesine de vurgu yapıldı.

Anma programında Yılmaz Güney’in kızı Elif Güney’in de konuşma yapması planlanırken, rahatsızlığı nedeniyle etkinliğe katılamadı. Eski HDP milletvekili İdris Baluken ve ATİF Temsilcisi ise birer konuşma yaptı. Programda ayrıca Haluk Tolga İlhan ile Grup Cemre sahne aldı ve Güney’in yaşamı ile sanat çalışmalarından kesitlerin yer aldığı sinevizyon gösterimi yapıldı.

[related-posts id="117822" color="bg-danger"][/related-posts]

Güney’in sanat yaşamı ve mücadelesi ele alındı

Etkinlikte yapılan konuşmalarda, Yılmaz Güney’in sanat anlayışı ve yaşamı ele alınırken, sanatçının toplumsal sorunları ve halkın yaşam mücadelesini eserlerine taşıdığı vurgulandı. Güney’in sinema alanındaki çalışmalarının yanı sıra sanat ve mücadele anlayışının da anlatıldığı programda, eserleriyle bıraktığı mirasa dikkat çekildi.

Konuşmalarda ayrıca Güney’in çocukluk ve gençlik yıllarının yanı sıra Türkiye’de yaşanan toplumsal ve siyasal gelişmelerin sanat yaşamı üzerindeki etkilerine değinildi.

Madımak katliamının 33. yılı da anıldı

Etkinlikte, Yılmaz Güney’in ölümünün 42. yılının yanı sıra Sivas Katliamı’nın 33. yılı da anıldı. Konuşmalarda, 2 Temmuz 1993’te Madımak Oteli’nde yaşamını yitiren 33 aydın, yazar ve sanatçı saygıyla anıldı.

Programda güncel gelişmelere de değinilirken, sanatçı ve sanat alanına yönelik baskılar konusunda değerlendirmeler yapıldı. Nazım Hikmet’in bir şiirinin de okunduğu etkinlikte, sanat ve toplum ilişkisi üzerinden değerlendirmeler paylaşıldı.

Program, Yılmaz Güney’in sanat ve mücadele yaşamının anılması ve sanatçının bıraktığı kültürel mirasa vurgu yapılmasıyla sona erdi.

[related-posts id="117789" color="bg-danger"][/related-posts]

Medine Durmann / Frankfurt

Medine Durman ve Kasım Koç’un sunuculuğunu üstlendiği etkinliğin açılışında, Hozat Gönüllüleri adına yapılan konuşmada, dayanışmanın yalnızca maddi destekle sınırlı olmadığı; Hozat’ın diline, kültürüne, doğasına ve toplumsal hafızasına sahip çıkmanın da dayanışmanın bir parçası olduğu vurgulandı. Avrupa’da yaşayan Dersimlilerin memleketleriyle bağlarını korumasının ve bu bağı gelecek kuşaklara aktarmasının önemine dikkat çekildi.

Hozat Belediye Başkanı Aydın Kaya, katılımcılara seslenerek Hozat’ta yürütülen çalışmalar ve dayanışmanın belediye hizmetleri açısından taşıdığı önem üzerinde durdu. Rüsselsheim Dersim Spor Yönetim Kurulu adına Doğan Arsu da bir konuşma yaptı. Rüsselsheim Belediye Başkanı Murat Karakaya etkinliğe katılarak Hozat’la dayanışma gösterdi. Çeşitli kurum ve derneklerin gönderdiği dayanışma mesajları da program sırasında katılımcılarla paylaşıldı.

Ana diller, türküler ve halaylar aynı sahnede

Etkinliğin kültür-sanat programında Gulê Mayêra, Ali Asker Ceylan, Mikail Aslan, Ali Rıza Kahraman ve Grubu, Devrim Bozkurt, Barış Yıldız, Yaşar Kahraman, Murat Kılavuz, Cemil Qocgiri ve Barış Kılıçlı sahne aldı.

Kürtçe, Kırmancki, Zazaca ve Türkçe ezgiler ile konuşmaların yer aldığı etkinlikte, ana dilde seslendirilen eserler Hozat’ın ve Dersim’in dilsel ve kültürel mirasını sahneye taşıdı. AKM Frankfurt Halk Dans Grubu’nun gösterisi de katılımcılardan büyük ilgi gördü.

Etkinlikten elde edilen gelirle Hozat Belediyesi’nin hizmet ve üretim kapasitesine katkı sunulması ve belediyeye traktör ile kepçe kazandırılması hedefleniyor.

Fotoğraflar: Enver Enli

Halit Yaşar Demirbağ / Hannover

İlk turda da rakibinin açık ara önünde bulunan Belit Onay, 13 Eylül’deki seçimde oyların yüzde 45,6’sını almıştı. SPD adayı Axel von der Ohe ise yüzde 21,5'te kalmıştı. İlk turda hiçbir aday yüzde 50’yi aşamadığı için en yüksek oyu alan iki aday ikinci turda yarıştı.

Toplam dokuz adayın katıldığı ilk turda CDU adayı Peter Karst da yarışmıştı. İlk turdaki katılım oranı yüzde 63,3 olurken, ikinci turda bu oran yüzde 45’e geriledi.

Onay, sonuçların açıklanmasının ardından yaptığı konuşmada seçmenlerden aldığı desteğin büyüklüğünden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, bundan sonraki dönemde “Hannover’deki herkesin belediye başkanı” olacağını vurguladı. Onay, kentin daha dayanışmacı ve iklim dostu hale getirilmesi ve toplumsal birlikteliğin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Siyasi küçük hesaplar değil, büyük hedefler”

Belit Onay, özellikle belediye meclisi seçimlerinin ardından demokratik partilere iş birliği çağrısında bulundu. Hannover’in önündeki temel sorunların birlikte çözülmesi gerektiğini belirten Onay, “siyasi küçük hesaplar değil, büyük hedefler” doğrultusunda çalışılması gerektiğini ifade etti.

Onay’ın açıklamaları, SPD ile Hannover Belediye Meclisi’nde yeniden iş birliği kurulabileceği yönünde de dikkat çekti. SPD, 2023 yılında Yeşiller ile oluşturduğu kırmızı-yeşil koalisyondan ayrılmıştı.

Seçimi kaybeden SPD adayı Axel von der Ohe ise Onay’ı kutlayarak ikinci döneminde başarı diledi. Von der Ohe, kentin bir arada tutulması ve Hannover’ın herkesin kendisini güvende ve iyi hissettiği bir şehir haline getirilmesi için önlerinde önemli görevler bulunduğunu söyledi.

SPD’nin seçim sonucunu kabul etmesi ve önümüzdeki dönemde kentin yönetimine “yapıcı bir şekilde katkı sunması” gerektiğini belirten von der Ohe, partisinin de bu yönde çalışmaya hazır olduğu izlenimini taşıdığını ifade etti.

2019’dan bu yana Hannover Belediye Başkanı

1981 yılında Goslar’da, Türkiye’den Almanya’ya göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Belit Onay, hukuk eğitimi aldı. 2013 yılında Aşağı Saksonya Eyalet Meclisi’ne seçilen Onay, 2019’da Hannover Büyükşehir Belediye Başkanlığı için yarıştı.

2019’daki ikinci turda CDU tarafından desteklenen bağımsız aday Eckhard Scholz’u geride bırakan Onay, Hannover’in ilk Yeşiller Partili Oberbürgermeister’i oldu. 2026’daki seçimi kazanarak ikinci dönem için yeniden Hannover Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Onay, görevini sekiz yıl daha sürdürecek.

Hannover, Yeşiller Partisi’nin Aşağı Saksonya’daki en güçlü olduğu kentlerden biri olarak öne çıkıyor. Eylül ayında yapılan yerel seçimlerde Yeşiller, Hannover Belediye Meclisi’nde en fazla sandalyeye sahip siyasi güç konumuna gelmişti.

ABD ordusu 2003 yılında Irak’a girmiş ve dönemin Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’i devirmişti. ABD askerleri 2011’de ülkeden çekilmiş, ancak IŞİD’in güç kazanmasının ardından 2014 yılında örgütle mücadele amacıyla yeniden Irak’a dönmüştü.

Kürdistan bölgesi yüzlerce füze ve İHA saldırısının hedefi oldu

İran ile savaşın şubat ayında başlamasından bu yana Irak’ın kuzeyindeki Kürdistan bölgesi yüzlerce füze ve insansız hava aracı saldırısının hedefi oldu. Yerel yönetimin verilerine göre bölgeye en az 1.000 İran füzesi ve insansız hava aracı yöneltildi.

Saldırıların çoğu İranlı Kürt muhalif grupların eğitim kampları ile ABD askeri hedeflerini hedef aldı. Ancak saldırılardan Barzani’nin Erbil’deki ofisi de etkilendi.

İran, Irak Kürdistan Bölgesi’ni kendi topraklarındaki Batı ve İsrail müttefiki olarak görüyor. Erbil’de ABD’nin ana askeri üssünün bulunduğu havaalanına bağlı çok uluslu bir askeri tesis bulunuyor. ABD ordusu gelişmiş hava savunma sistemleriyle saldırıların bazılarını engelledi.

Ancak IKBY’nin kendi hava savunma sistemleri bulunmuyor. Barzani, bölgesel yönetimin bu sistemleri kendisinin satın alamadığını, hava savunma sistemlerinin Bağdat’taki federal hükümet tarafından satın alınması gerektiğini söyledi.

Barzani, yeterli silah ve gelişmiş savunma sistemlerini satın almalarının engellenmesinin bölgeyi daha savunmasız ve daha zayıf hale getirdiğini belirtti.

Barzani: “ABD’nin çekilmesi özellikle kritik bir dönemde gerçekleşiyor”

Barzani, ABD’nin çekilmesinin bölgesel gerilimin yüksek olduğu bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekti. İran’la bağlantılı güçlü Şii milislerin silah bırakmayı reddetmesinin de Irak’ın federal yapısını zayıflatabileceğini ve Kürtlerin Bağdat karşısında elde ettiği özerkliği tehdit edebileceğini söyledi.

Barzani, ABD ile İran arasındaki savaş devam ettiği sürece Kürdistan Bölgesi’nin tehdit altında kalacağını belirterek, “Biz ABD’nin müttefikiyiz ve ABD’nin müttefiki olmaktan gurur duyuyoruz” dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise Irak güvenlik güçleri ve Peşmerge güçlerinin yeteneklerini geliştirdiğini belirtti. Bakanlık, ABD’nin Irak’tan çekilmesinin Washington ile Bağdat arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu savundu.

ABD ayrıca, İran yanlısı milis grupların saldırıları nedeniyle Erbil’deki konsolosluk personelinin bir bölümünün geçici olarak başka yere gönderildiğini açıkladı.

ABD’nin çekilmesi Kürtler için neden önemli?

ABD’nin Irak’taki askeri varlığının sona ermesi, Iraklı Kürtler açısından sembolik bir anlam da taşıyor. Kürtlerin Saddam Hüseyin yönetimine karşı korunmasında ABD’nin 1991’den itibaren büyük ölçüde uyguladığı uçuşa yasak bölge önemli rol oynadı.

Çekilme anlaşması kapsamında Irak’ta kalan birkaç yüz ABD askeri de ülkeden ayrılacak. Bu askerlerin büyük bölümünün Kürdistan Bölgesi’nde bulunduğu belirtiliyor.

ABD geçen yıl Erbil’de 800 milyon dolarlık yeni bir konsolosluk binası açmıştı. Dünyanın en büyük ABD konsolosluğu olarak tanımlanan bina, birçok Kürt tarafından Washington’ın bölgede uzun süreli varlığının işareti olarak görülüyordu. Ancak İran’la yaşanan çatışmalar sırasında zorunlu olmayan personelin bölgeden çekilmesinin ardından konsolosluk son haftalarda büyük ölçüde boş kaldı.

Barzani’den ABD’ye uyarı

Barzani, ABD’nin 2011’de dönemin Başkanı Barack Obama döneminde Irak’tan askerlerini çekmesinin ardından yaşanan güvenlik boşluğunun IŞİD’in yükselişine zemin hazırladığını hatırlatarak benzer bir durumun yeniden yaşanabileceği uyarısında bulundu.

ABD daha sonra 2014 yılında IŞİD’e karşı oluşturulan uluslararası koalisyona liderlik etmek üzere Irak’a geri dönmüş ve örgüt 2018 yılında yenilgiye uğratılmıştı.

Barzani, güvenlik durumunun kötüleşmesi halinde uluslararası toplumun bölgeyi yeniden istikrara kavuşturmak için geri dönmek zorunda kalabileceğini belirterek, bunun durum daha da kötüleşmeden önce yapılabileceğini söyledi.

Erbil-Bağdat ilişkileri de gerilimli

Irak Kürdistan Bölgesi ile Bağdat yönetimi arasındaki ilişkiler son on yılda daha da gerildi. Kürtlerin 2017’de bağımsızlık referandumuna gitmesinin ardından Bağdat, Kürt yönetiminin elindeki bazı yetkileri ve gelir kaynaklarını sınırlandırdı.

Bağdat ayrıca petrol üretiminin önemli merkezlerinden Kerkük’ün kontrolünü Kürt yönetiminden aldı.

IKBY’nin bugün temel gelir kaynağı federal Irak bütçesinden aldığı pay. Kürt yönetiminin kamu çalışanlarının maaşları ve diğer harcamalar da dahil olmak üzere bütçenin yaklaşık yüzde 13’ünü alması öngörülüyor.

Kürt siyasi partileri arasındaki rekabet ve güvensizlik nedeniyle yeni hükümetin kurulmasına ilişkin görüşmeler de sonuçsuz kalmış durumda.

ABD’nin çekilmesiyle birlikte Erbil yönetimi hem İran kaynaklı tehditler hem de Bağdat ile devam eden anlaşmazlıklar arasında yeni bir güvenlik dönemine giriyor.

“25+1 Federal Devletin Büyük Buluşması” adıyla düzenlenen toplantı, Darmstadt’taki Karolinenplatz’da başladı. “Özgürlük, Barış, Egemenlik” sloganıyla düzenlenen etkinlikte, kendilerini eski Alman İmparatorluğu’nun temsilcileri olarak gören katılımcılar, davullar ve geçmişteki krallık ile prensliklere ait bayraklarla kent merkezinde yürümeyi planladı.

Organizatörler toplantıya yaklaşık 1.500 kişinin katılmasını bekliyordu. Ancak etkinliğe yaklaşık 200 kişi geldi. Bu buluşmanın 2023’te Magdeburg’da başlayan ve daha sonra Dresden, Gera, Münih, Schwerin, Greiz, Karlsruhe, Braunschweig ve Weimar’a taşınan toplantıların onuncusu olduğu belirtildi.

Darmstadt’ın seçilmesinin de sembolik bir anlam taşıdığı belirtildi. Kent, Alman İmparatorluğu döneminde Hessen Büyük Dükalığı’nın başkentiydi ve bu nedenle Reichsbürger ideolojisi açısından tarihi bir öneme sahip.

800’den fazla kişi karşı gösteri düzenledi

"Reichsbürger" (İmparatorluk Vatandaşları) hareketinin toplantısına karşı Darmstadt’ta çeşitli protestolar düzenlendi. “İmparator tahttan çekildi, demokrasi yaşıyor!” sloganıyla çağrı yapan Antifa ve Darmstadt Sağ’a Karşı İttifakı’nın (Bündnis gegen Rechts Darmstadt) gösterisine yüzlerce kişi katıldı.

Polisin verdiği bilgilere göre üç ayrı karşı gösteriye katılanların sayısı gün içinde yaklaşık 800’e ulaştı. Karşı göstericiler, Reichsbürger grubunun yürüyüşünü sloganlar ve düdüklerle protesto etti.

Darmstadt Belediye Meclisi de toplantı öncesinde oybirliğiyle Reichsbürger ideolojisinden uzak durduğunu belirten bir karar almıştı. Kararda Darmstadt’ın “dünyaya açık, çeşitlilik içeren ve demokratik” bir kent olduğu vurgulandı.

Yürüyüş güzergâhı bloke edildi

Reichsbürger grubunun bayraklarla kent merkezinde yapması planlanan yürüyüş saat 16.20 sıralarında başladı. Ancak kısa süre sonra karşı göstericiler, Schulstraße ve Kirchstraße bölgesinde yürüyüş güzergâhını kapattı.

Polis, birkaç yüz kişinin oluşturduğu blokaj nedeniyle yürüyüşün planlanan güzergâhta devam edemediğini açıkladı. Güvenlik güçleri karşı göstericilerden yolu açmalarını istedi ancak blokaj kaldırılmadı.

Bunun üzerine Reichsbürger yürüyüşünün sorumluları, gösteri makamlarıyla yapılan görüşmenin ardından güzergâhı değiştirme ve Karolinenplatz’a geri dönme kararı aldı. Böylece planlanan uzun yürüyüş yerine daha kısa bir güzergâh kullanıldı. Yürüyüş yaklaşık saat 18.25’te sona erdi.

Karşı göstericilerden biri piroteknik bir ürün kullanınca Kirchstraße üzerinde kırmızı duman yükseldi.

Gün boyunca kentte zaman zaman trafik ve toplu taşıma aksamaları yaşandı.

Reichsbürgerler Federal Almanya’nın varlığını reddediyor

Reichsbürger hareketinin mensupları, Federal Almanya Cumhuriyeti’nin ve demokratik devlet yapısının meşruiyetini kabul etmiyor. Hareket içinde, Alman İmparatorluğu’nun hiçbir zaman ortadan kalkmadığını ve günümüzde yalnızca “faaliyetsiz” durumda olduğunu savunan kişiler bulunuyor.

Darmstadt’taki toplantıya katılanlar ise kendilerine “Reichsbürger” denmesini kabul etmediklerini belirtti. Katılımcılardan bazıları, 1871 sonrası dönemdeki Alman İmparatorluğu’na bağlı prenslik ve krallıkların yeniden kurulmasını, imparatorluğun geri getirilmesini ve merkezi olmayan bir devlet yapısına dönülmesini savundu.

Toplantının organizatörleri ayrıca “Reichsbürger” kavramının 1935 tarihli bir yasadan geldiğini ve kendilerinin Nasyonal Sosyalizm ile ilgilerinin bulunmadığını savundu.

Katılımcılardan bazıları Federal Almanya Cumhuriyeti’nin varlığını da reddetti. Bir katılımcı, Almanya Federal Cumhuriyeti’nin yalnızca insanları yöneten bir “şirket” olduğunu ileri sürerken, kimlik belgesini teslim ettiğini ve sözleşmelerini feshettiğini söyledi.

Anayasayı Koruma Teşkilatı: Aşırı sağcılıkla kesişmeler bulunuyor

Hessen Anayasayı Koruma Teşkilatı’na göre Reichsbürger ve “Selbstverwalter” olarak adlandırılan yapı, çok sayıda farklı grup ve kişiden oluşan heterojen bir çevreyi kapsıyor.

Kuruma göre bu çevrede Federal Almanya’nın devlet ve hukuk sistemini tanımayan grupların yanı sıra komplo teorileri bulunuyor. Hareketin bazı kesimlerinde antisemitik, ırkçı ve milliyetçi söylemler tespit edildiği ve bu nedenle aşırı sağcılık alanıyla kesişmeler bulunduğu belirtiliyor.

Uzman Oliver Gottwald da Reichsbürger hareketinin yalnızca tarihi kostümler ve bayraklarla ortaya çıkan kişilerden ibaret olmadığını belirterek, hareket içerisinde radikal, aşırıcı ve şiddete eğilimli kişilerin de bulunduğunu söyledi.

Gottwald, Reichsbürger çevresindeki bazı kişilerin silahlı darbe planları ve dönemin Federal Sağlık Bakanı Karl Lauterbach’ın kaçırılmasına yönelik planlarla bağlantılı olduğunu hatırlattı.

Hessen’de Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından yaklaşık 1.200 Reichsbürger’in izlendiği, hareketin ideolojisini benimseyenlerin sayısının ise daha yüksek olduğu ifade edildi.

“Reichsbürger toplantıları yasaklanmalı mı?”

Darmstadt yönetimi toplantının engellenmesi seçeneğini de değerlendirdi. Ancak Belediye Meclisi’nden sorumlu yetkili Paul Wandrey, geçmiş yıllardaki benzer toplantıların genel olarak barışçıl geçmesi nedeniyle etkinliğin yasaklanması için hukuki bir imkân bulunmadığını söyledi.

Reichsbürger toplantılarının yasaklanmasını doğru bulmayan uzman Gottwald ise toplantı ve gösteri hakkının demokratik sistem açısından temel bir hak olduğunu belirtti. Ona göre bu tür etkinliklerle demokratik hukuk düzeni içinde mücadele edilmesi gerekiyor.

Reichsbürger’ler neyi savunuyor?

Hessen Anayasayı Koruma Teşkilatı’na (LfV) göre Reichsbürgerler, Federal Almanya Cumhuriyeti’ni, hukuk sistemini ve devlet kurumlarını tanımayan kişi ve gruplardan oluşuyor. Hareket mensupları, Temel Yasa’nın, demokratik hukuk devletinin ve demokratik yollarla seçilmiş temsilcilerin meşruiyetini reddediyor.

Reichsbürgerler ayrıca Federal Almanya Cumhuriyeti’nin mevcut sınırlarını kabul etmiyor ve bunun yerine Alman İmparatorluğu’nun yeniden kurulmasını savunuyor. Darmstadt’taki toplantı da LfV’ye göre, 1871 Alman İmparatorluğu’nun varlığını sürdürdüğünü savunan “1871 hareketi”nin taraftarlarını bir araya getirdi.

Güvenlik makamlarının açıklamalarına göre “Büyük 25+1 Federal Devletler Buluşması” olarak adlandırılan bu tür toplantılar, Ağustos 2023’ten bu yana Reichsbürger ve kendisini “öz-yönetici” olarak tanımlayan gruplar tarafından düzensiz aralıklarla düzenleniyor.

LfV, Reichsbürger çevresini farklı görüşlere sahip çok sayıda grup ve kişinin oluşturduğu heterojen bir yapı olarak tanımlıyor. Bu çevrenin bazı kesimlerinde antisemitik, ırkçı ve milliyetçi söylemler bulunduğu ve aşırı sağcılıkla kesişmeler görüldüğü belirtiliyor.

Türkiye’de yatırım fonları piyasasında yaşanan çalkantının ardından 194 X hesabına erişim engeli getirildi. Engellenen hesaplar arasında ekonomistler, gazeteciler, yatırım danışmanları ve piyasa yorumcularının hesapları da bulunuyor.

İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) aktardığına göre, İstanbul ve Ankara’daki savcılıkların yürüttüğü soruşturmalar kapsamında, sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcılarda korku ve panik yaratabilecek spekülatif paylaşımlar yaptıkları iddiasıyla söz konusu hesaplar hedef alındı. Hesapların toplam takipçi sayısının yaklaşık 12 milyon olduğu belirtildi.

Erişime engellenen hesaplar arasında ekonomist ve köşe yazarı Uğur Gürses, ekonomist Veysel Ulusoy, finans profesörü Bilge Yılmaz, kripto para analisti Ted Pillows, yatırım danışmanı Emre Şirin, gazeteciler Naz Yavuzarslan ve Dinçer Gökçe ile oyuncu Orhan Aydın da bulunuyor.

Gürses’in 16 Eylül tarihli paylaşımlarından biri de erişim engeli getirilen içerikler arasında yer aldı. Gürses, Devlet Denetleme Kurulu’nun fonlarda yaşananlarla ilgili inceleme yapmasını isterken, sürecin bu noktaya gelmesine kimin izin verdiğini, neden önlem alınmadığını ve bundan kimin yararlandığını sordu. İFÖD, Gazete Pencere, Evrensel ve Sözcü’de yayımlanan üç habere de erişim engeli getirildiğini açıkladı.

131 fon tasfiye ediliyor

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verdi. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) kayıtlarına göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğünün yaklaşık 891 milyar lira, yani yaklaşık 18,3 milyar dolar olduğu belirtildi.

Bazı fonların yatırımcıların paylarını geri alma taleplerini karşılayamamasının ardından başlayan satış dalgası, piyasada sert kayıplara yol açtı. Borsa İstanbul’un BIST 100 endeksi hafta içinde yüzde 8’den fazla geriledi.

Fonların önemli bölümünün likiditesi düşük hisselerde yoğunlaşması, yatırımcıların para çekme taleplerinin karşılanmasını zorlaştırdı. Fonların bu hisseleri satın alması fiyatları yükseltirken, yükselen fiyatların fon getirilerini artırması yeni yatırımcıların ilgisini çekti. Yeni yatırımlarla aynı veya bağlantılı hisselerin yeniden alınması, kendi kendini besleyen bir fiyat ve yatırım döngüsü oluşturdu.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, fonlarda oluşan yapının yeni yatırımcıların sisteme giren paralarıyla sürdürüldüğünü belirterek bunu “Ponzi sistemi”ne benzetti.

Tera Yatırım yöneticileri tutuklandı

Fon krizine ilişkin soruşturma kapsamında Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile şirket yöneticileri Alper Öztürk, Emre Alkin ve Kerem Alkin ile Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan tutuklandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturması kapsamında tutuklanan beş kişi hakkında yargılama süreci devam ediyor.

Emre Tezmen’in başında bulunduğu Tera Yatırım, fon yönetimi iştiraki üzerinden bazı ödemelerin gerçekleştirilememesiyle başlayan krizin merkezindeki şirketlerden biri oldu.

Kerem Alkin, 2021-2024 yılları arasında Türkiye’nin OECD Büyükelçisi olarak görev yapmış, daha önce Halkbank ve Türkiye Varlık Fonu’nun yönetim kurullarında yer almıştı. Kardeşi Emre Alkin ise ekonomist ve televizyon yorumcusu olarak tanınıyor; İstanbul Topkapı Üniversitesi’nin rektörlüğünü yürütüyor.

Soruşturma kapsamında bazı finans şirketlerinin yöneticilerinin mal varlıklarına tedbir konulduğu, eşleri ve yakınlarının işlemlerine de kısıtlama getirildiği bildirildi. Yurt dışına para ve kripto varlık transferleriyle ilgili olarak da 2024 yılından bu yana gerçekleştirilen işlemlere ilişkin bilgi talep edildi.

Düzenleyicilerin daha önce uyarıldığı iddiası

Fon krizinin ardından tartışmalar yalnızca soruşturmayla sınırlı kalmadı. Piyasanın neden daha önce denetlenmediği ve olası risklere neden zamanında müdahale edilmediği de gündeme geldi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Şubat 2025’te SPK’ya gönderdiği ve bu hafta ortaya çıkan bir yazıda, savcılığın Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız’ın şüpheli hisse işlemlerinin araştırılmasını istediği belirtildi.

Türkiye’nin mali suçlarla mücadele birimi MASAK’ın eski başkan yardımcılarından Ramazan Başak da şüpheli işlemler konusunda yetkilileri defalarca uyardığını ancak uyarılarının dikkate alınmadığını söyledi.

Başak, nisan ayında sosyal medya üzerinden yanıltıcı bilgi yaydığı gerekçesiyle gözaltına alınmıştı. Söz konusu paylaşımlarından birinde bir fonun yüzde 10 bin 128 oranındaki getirisinin mümkün olup olmadığını sorgulamıştı.

Başak, bu hafta yaptığı çevrim içi bir görüşmede daha önce birçok kez uyarıda bulunduklarını, ancak önlem alınmadığını savundu.

194 X hesabına erişim engeli

Fon krizine ilişkin soruşturmaların devam ettiği sırada ekonomistler, gazeteciler ve piyasa yorumcularına ait 194 X hesabına erişim engeli getirilmesi de tartışma konusu oldu.

İFÖD, kısıtlamaların 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında uygulandığını açıkladı. Söz konusu madde, milli güvenlik ve kamu düzeni gibi gerekçelerle internet içeriklerine erişimin engellenmesine olanak tanıyor.

İFÖD, düzenlemenin tek tek paylaşımlar yerine bütün sosyal medya hesaplarına erişimin engellenmesi amacıyla kullanılmasını eleştirdi. Dernek, bu tür uygulamaların yalnızca soruşturma konusu içeriklere değil, hesaplarda yer alan diğer materyallere erişimi de engelleyebileceğini ve ifade özgürlüğü üzerinde orantısız bir etki yaratabileceğini belirtti.

Halk TV gazetecisi Dinçer Gökçe de hesabına getirilen kısıtlamayı eleştirerek gazetecilerin ve yorumcuların hesaplarının engellenmesinin fonlarla ilgili sorunları çözmeyeceğini söyledi.

Krizin daha geniş bir finansal krize dönüşüp dönüşmeyeceği izleniyor

Fon krizinin, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Türkiye’nin ekonomi yönetimine yönelik güveni yeniden tesis etmeye çalıştığı bir dönemde yaşanması dikkat çekti.

BIST 100 endeksi geçen haftaki yüzde 8’lik düşüşün ardından toparlanma işaretleri gösterirken, yerli yatırımcıların panik halinde döviz veya altına yöneldiğine ilişkin sınırlı kanıt bulunduğu belirtildi. Goldman Sachs’ın hesaplamasına göre 15 Eylül’e kadar olan haftada lira mevduatları 12 milyar dolar arttı.

Ancak binanın 2018 yılında Urbagestión Desarrollo e Inversión S.L. adlı gayrimenkul şirketi tarafından satın alınmasıyla sorun başladı. Şirket, eski kira sözleşmesinin Abascal’a ikinci kez devredilmesinin geçersiz olduğunu savundu.

Abascal’ın yıllardır yaklaşık 500 avro kira ödediği belirtilirken, Urbagestión’un binayı satın almasının ardından kirayı yüzde 200’den fazla artırmak istediği bildirildi. Talep edilen yeni kira bedeli, 87 yaşındaki kadının emekli maaşının çok üzerinde bulunuyordu. Bunun üzerine gayrimenkul şirketi, Abascal’ın evden çıkarılması için hukuki süreç başlattı.

Dava süreci sonunda konu İspanya Yüksek Mahkemesi’ne kadar taşındı. İlk derece mahkemesi Abascal lehine karar verirken, Yüksek Mahkeme mart ayında mülk sahibinin lehine karar verdi.

Abascal’ın tahliyesi daha önce de ertelenmişti. İlk tahliye girişimi Ekim 2025’te sonuçsuz kaldı. Haziran ayında da tahliye için iki ayrı tarih belirlenmesine rağmen işlemler gerçekleştirilemedi. Birleşmiş Milletler’e bağlı bir komitenin de Abascal’a yeni bir konut bulunana kadar tahliye işleminin durdurulmasını istediği bildirildi. Ancak Madrid’deki bir mahkeme bu talebi kabul etmeyerek tahliye tarihini 23 Eylül 2026 olarak belirledi.

Tahliye günü protestolar yaşandı

23 Eylül Çarşamba günü sabahın erken saatlerinde polis, Abascal’ın yaşadığı binanın çevresinde güvenlik önlemleri aldı ve bölgeyi kapattı. Aylardır yaşlı kadına destek veren çok sayıda kişi tahliyeyi engellemek amacıyla binanın önünde toplandı.

Saat 10.45 sıralarında görevlilerin gelmesiyle polis ile göstericiler arasında gerginlik yaşandı. Göstericilerin Abascal’ın evine ulaşmasını engellemek isteyen polislerin müdahalesinde biber gazı kullanıldığı bildirildi.

Tahliye işleminin tamamlanmasının ardından öğle saatlerinde sağlık ekipleri binaya geldi. Abascal, ambulansla hastaneye götürüldü.

87 yaşındaki kadının bundan sonra nerede yaşayacağı ise belirsizliğini koruyor. Abascal’ın, kendisine sunulan bazı destekli yaşam ve bakım kuruluşlarında kalma tekliflerini kabul etmediği bildirildi. Abascal için 17 yaşından beri yaşadığı evin yerine kabul edilebilir bir alternatif bulunmadığı ifade edildi.

Tahliye konut krizinin sembolü oldu

Abascal’ın evinden çıkarılması, İspanya’da konut fiyatları ve kiralardaki artışla ilgili tartışmaları yeniden ülke gündeminin merkezine taşıdı. Madrid ve diğer kentlerde olayın ardından protestolar düzenlendi.

İspanya’nın en büyük kiracı örgütlerinden biri, hükümetten kiracıları daha iyi koruyacak yeni bir düzenleme hazırlanmasını istedi. Örgüt, düzenlemenin Abascal’ın adını taşıyan bir “Maricarmen Kararnamesi” olarak çıkarılmasını talep etti.

Kiracı örgütünün talepleri arasında kira sözleşmelerinin otomatik olarak uzatılması da bulunuyor. Örgüt, kiracıların korunmasına yönelik kapsamlı bir paketin Bakanlar Kurulu’nda kabul edilmesini istiyor.

Başbakan Pedro Sánchez liderliğindeki sol hükümet, ülkedeki konut sıkıntısı nedeniyle baskı altında bulunuyor. Hükümet son yıllarda uygun fiyatlı konut arzını artırmak ve kira artışlarını sınırlamak amacıyla çeşitli önlemler aldı.

Konut sıkıntısının özellikle büyük kentlerde ağırlaştığı İspanya’da, gayrimenkul fonları ve Airbnb gibi platformlar üzerinden yapılan kısa süreli kiralamalar da yükselen fiyatlar ve konut arzındaki daralmanın nedenleri arasında gösteriliyor.

Program, özellikle 2020'den itibaren araştırmacı gazetecilik ile hicvi bir araya getiren yayınlarıyla öne çıktı. Böhmermann ve ekibi, farklı konularda yaptıkları araştırmaları mizahi bir anlatımla geniş kitlelere ulaştırdı.

Programın geçmişteki araştırmalarından biri, RTL'nin “Gelin Aranıyor” (“Schwiegertochter gesucht”) adlı reality programı adlı formatına yönelik olmuştu. Program ekibi, formatın katılımcılarını nasıl ele aldığı ve kamuoyuna nasıl sunduğuna ilişkin eleştirilerini, programa oyuncular yerleştirerek yaptığı bir araştırmayla gündeme getirmişti.

Programın sona erme kararı Böhmermann'dan geldi

Programın sona ermesiyle ilgili farklı iddialar gündeme gelirken, “taz” gazetesine konuşan kaynaklara göre programı bitirme kararını ZDF değil, Böhmermann aldı. Böhmermann'ın kendisi de yaptığı açıklamada, “Bir kez daha başka bir program yapmak istiyorum” ifadesini kullandı.

ZDF ise Böhmermann ile “olası yeni bir program konsepti” konusunda görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Ancak programın sona ermesi yalnızca ekranlardaki bir değişiklik anlamına gelmiyor. Yapımcı Unterhaltungsfernsehen Ehrenfeld (UE GmbH) bünyesinde çalışan yaklaşık 80 kişinin büyük bölümü yıl sonunda işini kaybedecek.

Yapım şirketinde yaklaşık 80 kişi işini kaybediyor

Şirketin işyeri temsilciliğinin verdiği bilgiye göre, 2027 yılında yapım şirketinde en fazla üç kişinin çalışması bekleniyor. Çalışanların bir bölümü şimdiden yeni iş arayışına başladı.

UE GmbH Genel Müdürü Alexander Hesse ise çalışanların büyük bölümünün sözleşmelerinin “sektörde yaygın olduğu üzere yapım süresiyle sınırlı” olduğunu belirtti. Hesse, çalışanların ZDF ile yapılan bir yıllık yapım sözleşmesinin süresini bildiklerini ifade etti.

Hesse'ye göre mevcut durumda en fazla dört kişi için işletme kaynaklı işten çıkarma söz konusu olacak.

Şirketin işyeri temsilciliği, çalışanların 18 Eylül 2026'da Böhmermann ve şirket yöneticisi tarafından programın sona ereceği ve şirket faaliyetlerinin 2027'den itibaren büyük ölçüde durdurulacağı konusunda bilgilendirildiğini açıkladı.

“Araştırmacı gazetecilik ile hiciv arasında önemli bir bağ kurdu”

Hamburg Üniversitesi İletişim Bilimleri Profesörü Katharina Kleinen-von Königslöw, “ZDF Magazin Royale”in kamu yayıncılığında hiciv açısından uzun süre önemli bir konumda olduğunu belirtti.

Kleinen-von Königslöw'e göre program, araştırmacı gazeteciliği hicivle birleştirerek araştırmaların daha geniş bir kamuoyuna ulaşmasını sağladı. Programda paravan şirketler ve engelli bireylerin çalıştığı atölyelerdeki çalışma koşulları gibi çeşitli konular da ele alınmıştı.

Uzman, özellikle sosyal medyanın geleneksel medyanın erişimini etkilediği bir dönemde bu tür programların araştırmacı gazetecilik açısından önem taşıdığını ifade etti.

Böhmermann'ın ardından yeni siyasi hiciv program geliyor

Böhmermann'ın programının sona ereceğinin açıklanmasının ardından ZDF, yeni bir siyasi hiciv programı duyurdu. “Journal Deluxe – mit Florian Schroeder” adlı programı kabare sanatçısı Florian Schroeder sunacak.

Yeni gece programının 3 Kasım 2026'da saat 00.45'te ZDF'de yayımlanmaya başlaması planlanıyor. Program aynı zamanda canlı yayın olarak Joyn üzerinden izlenebilecek. İlk bölümün ZDF'nin medya kütüphanesinde 29 Ekim'den, 3sat'ta ise 30 Ekim saat 00.05'ten itibaren erişime açılması planlanıyor.

ZDF, yeni programı “anarşik, oyuncu ve erişilebilir” bir format olarak tanımladı. Schroeder'in programda güncel gelişmeleri ele alacağı ve farklı konuklarla mizahi bir karşılaşma gerçekleştireceği belirtildi.

Schroeder ise yeni programı, “Şimdiye kadar olmayan yeni bir hiciv rengi bizi bekliyor” sözleriyle tanımladı.

DGB, Aşağı Saksonya'nın farklı bölgelerinden katılımcıların Hannover'e ulaşabilmesi için yaklaşık 70 ücretsiz otobüs organize edildiğini açıkladı. Sendika, kentte binlerce kişinin toplanmasını bekliyor.

Gündemde çalışma hayatı, bakım ve emeklilik var

Hannover'deki mitingde IGBCE Genel Başkanı Michael Vassiliadis, Volkswagen İşletme Konseyi Başkanı Daniela Cavallo ve DGB Aşağı Saksonya Başkanı Ernesto Harder konuşma yapacak.

Harder, milyonlarca insanın çalışma hayatındaki haklarına, yaşlılık dönemindeki güvenceye, iyi sağlık hizmetlerine ve karşılanabilir bakım hizmetlerine güvendiğini belirtti. Bunların “sadaka” olmadığını söyleyen Harder, söz konusu hakların çalışanların mücadelesiyle elde edildiğini ve finanse edildiğini ifade etti.

Harder, bu hakların sorgulanmasının veya tasarruf amacıyla kısıtlanmasının toplumun büyük bölümüne karşı bir politika anlamına geleceğini savundu.

DGB: Zayıflayan sosyal devlet demokrasiyi de zayıflatır

DGB, sosyal devletin zayıflatılmasının demokrasiyi de olumsuz etkileyeceğini belirtti. Hayat pahalılığının artması ve insanların sosyal açıdan gerileme endişesinin büyümesinin, toplumsal bölünmeleri artırabileceği ifade edildi.

DGB'ye göre bu durum, basit çözümler sunan, suçlular arayan ve toplumu bölmeye çalışan kesimlerin güç kazanmasına zemin hazırlayabilir.

Sendika, bu nedenle siyasi politikaların değiştirilmesi çağrısında bulundu. Harder, “Sosyal devlet daha güçlü hale gelmeli, zayıflamamalı. Demokrasimizi ancak bu şekilde savunabiliriz” dedi.

Kuzey Almanya'da da gösteriler düzenlenecek

DGB, kuzey Almanya'daki diğer kentlerde de gösterilere katılım çağrısında bulundu.

Hamburg'da gösteri saat 10.30'da ana tren istasyonundaki Heidi-Kabel-Platz'da başlayacak ve yürüyüşün ardından burada miting düzenlenecek.

Kiel'de eylem saat 11.55'te Rathausplatz'da başlayacak. Rostock'taki gösterinin başlangıç noktası ise DGB'nin (Gewerkschaftshaus) bulunduğu August-Bebel-Straße 89 olacak.

“Hükümet zorunlu askerliğe adım adım ilerliyor”

“Schulstreik gegen Wehrpflicht” sözcüsü Bela Breitner, hükümetin zorunlu askerliği aşamalı olarak yeniden uygulamaya koyma konusunda ciddi olduğunu savundu. Breitner, gençlere gönderilen soru formlarına verilen yanıtların, gençlerin Almanya Federal Ordusu'na (Bundeswehr) katılmak istemediğini gösterdiğini söyledi.

Yeni sistemde ilk aşama zorunlu yoklama

Yeni askerlik hizmetine ilişkin yasa ocak ayında yürürlüğe girdi. Düzenlemenin temel unsurlarından biri, 2008 doğumlu erkeklerden başlayarak zorunlu askerlik yoklamasının yapılması. Hükümet bu uygulamayla gönüllü olarak Bundeswehr'e katılacak kişilerin sayısını artırmayı ve silahlı kuvvetlerin personel yapısını güçlendirmeyi hedefliyor.

Yeni sistemin temelinde gönüllülük bulunuyor. Ancak gönüllü asker sayısının belirlenen hedeflerin altında kalması halinde Federal Meclis, zorunlu askerlik hizmetinin yeniden uygulanıp uygulanmayacağı konusunda karar verebilecek.

Zorunlu askerlik 2011'de askıya alınmıştı

Almanya'da zorunlu askerlik 2011 yılında askıya alınmıştı. Yeni düzenlemeyle birlikte zorunlu askerlik doğrudan yeniden yürürlüğe sokulmazken, erkekler için zorunlu yoklama süreci yeniden başlatılmış oldu.

Hedef 2035'e kadar 270 bin asker

Hükümet ve Almanya Federal Ordusu (Bundeswehr), yeni askerlik hizmetiyle aktif asker sayısını 2035 yılına kadar 255 bin ila 270 bin arasına çıkarmayı hedefliyor.

Bundeswehr, bu yıl en az 186 bin askerden oluşan personel hedefine ulaşmıştı. Savunma Bakanlığı'nın ağustos ayında açıkladığı verilere göre, 31 Temmuz itibarıyla silahlı kuvvetlerde yaklaşık 186 bin 700 kadın ve erkek görev yapıyordu. Bu sayı, 13 yılın en yüksek personel seviyesi olarak kaydedilmişti.

Sorunun giderilmesi için direksiyon bağlantısında kullanılan vidanın, korozyona karşı daha dayanıklı yeni bir vidayla değiştirilmesi gerekiyor.

Geri çağırma kapsamında Volkswagen’in Tiguan, Touran, Golf Variant, Caddy ve Golf modelleri bulunuyor. 24 Eylül 2013 ile 1 Temmuz 2024 tarihleri arasında üretilen araçları kapsayan geri çağırmada dünya genelinde yaklaşık 2,16 milyon aracın potansiyel olarak etkilendiği, bunların yaklaşık 900 bininin Almanya’da bulunduğu bildiriliyor.

Audi tarafında ise 31 Ekim 2017 ile 23 Mayıs 2024 tarihleri arasında üretilen Q3 modelleri geri çağırma kapsamında yer alıyor. Dünya genelinde yaklaşık 700 bin aracın potansiyel olarak etkilendiği belirtilirken, Almanya’da bu sayı 58 bin 555 olarak açıklandı.

Aynı sorun SEAT’ın Ateca ve Tarraco modellerinde de tespit edildi. Nisan 2016 ile Eylül 2024 arasında üretilen araçları kapsayan geri çağırma kapsamında dünya genelinde 66 bin 224 aracın, Almanya’da ise 43 bin 574 aracın bulunduğu bildirildi.

KBA’nın geri çağırma kayıtlarına göre Volkswagen için 17016R, Audi için 17014R ve SEAT için 17017R referans numaralarıyla kayıt altına alınan işlemlerde, araçlardaki direksiyon bağlantı vidalarının daha korozyona dayanıklı vidalarla değiştirilmesi amaçlanıyor.

Hamburg Savcılığı sözcüsü Mia Sperling-Karstens, yapılan soruşturmaların çocuğun daha önce Hamburg’da bir kişiyi öldürme görevi aldığı yönünde güçlü işaretler ortaya koyduğunu belirtti. Ancak savcılık, devam eden soruşturma nedeniyle hedef kişinin kimliği hakkında bilgi vermedi.

Çocuk, yakalanmasının ardından Hollanda makamlarına teslim edildi. Almanya’da 14 yaşından küçük çocuklar ceza sorumluluğuna sahip olmadığı için 13 yaşındaki çocuk hakkında Almanya’da cezai soruşturma yürütülmüyor. Hollanda’da ise ceza sorumluluğu 12 yaşın tamamlanmasıyla başlıyor.

Hedef Hells Angels üyesi miydi?

Alman basınında yer alan bilgilere göre, 13 yaşındaki çocuğun Hamburg’da bir Hells Angels üyesini öldürmek üzere görevlendirildiği öne sürüldü.

SPIEGEL TV’nin haberine göre, soruşturma kapsamında çocuğun telefonunda bir Hells Angels üyesinin özel adresi bulundu. Bunun üzerine güvenlik güçleri söz konusu kişiyi olası saldırı konusunda uyardı.

Hamburg Eyalet Kriminal Dairesi (LKA) ekiplerinin yaptığı uyarının ardından, hedef olduğu değerlendirilen kişinin güvenliği konusunda önlem alındı. Savcılık ise soruşturmanın gizliliği nedeniyle bu kişinin kimliği hakkında açıklama yapmadı.

Savcılık, olayın arkasındaki kişiler hakkında öldürmeye teşvik veya azmettirme şüphesiyle soruşturma yürütüyor.

Çocuğun Hamburg’a gelişi araştırılıyor

Hollanda basınında yer alan bilgilere göre, çocuğun annesi oğlunu Haziran 2026’da kayıp olarak bildirdi. Çocuğun kardeşinin ise onun Hamburg’a gittiğine ilişkin polise bilgi verdiği belirtildi.

Hollanda basınında ayrıca çocuğun Amsterdam bölgesinden Hamburg’a geldiği ve kendisine burada bir kişiyi vurma görevi verildiğinin çevresindeki kişiler tarafından bilindiği öne sürüldü.

“Het Parool” gazetesinin haberine göre ise çocuk, Snapchat üzerinden Amsterdam’da yaşayan 26 yaşındaki bir kadın tarafından bu işe dahil edilmiş olabilir. Bu iddia henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmadı.

Hamburg polisi, kentte genç bir saldırganın bulunabileceğine ilişkin aldığı ihbar üzerine harekete geçti. 13 yaşındaki çocuk, St. Pauli’deki Balduinstraße’de yakalandı.

Hollanda basınında çocuğun üzerinde bir tabanca ve 50’den fazla mermi bulunduğu da öne sürüldü.

St. Pauli’deki silahlı saldırılarla bağlantı araştırılıyor

Olay, Hamburg’un St. Pauli semtinde suç çevreleri arasındaki çatışmaların gündeme geldiği bir dönemde ortaya çıktı.

Eylül ayının başında Lagerstraße’de düzenlenen silahlı saldırıda iki kişi hayatını kaybetmiş, bir kişi de yaralanmıştı. Alman güvenlik makamları, saldırının suç çevreleri arasındaki bir anlaşmazlıkla bağlantılı olabileceği ihtimali üzerinde durmuştu.

Ancak 13 yaşındaki çocuğun söz konusu silahlı saldırıyla doğrudan bağlantılı olduğuna ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.

Soruşturmanın odağında azmettiriciler var

Hamburg Savcılığı, 13 yaşındaki çocuğun Almanya’da ceza sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle soruşturmayı olayın arkasındaki kişiler üzerinde yoğunlaştırdı.

Savcılık sözcüsü, “Hedefin kim olması gerektiğine ilişkin ipuçlarımız var ancak devam eden soruşturmanın korunması amacıyla bu konuda bilgi veremiyoruz” açıklamasında bulundu.

Toplam 24 sayfadan oluşan ve çoğu özel haberler ile gündeme yönelik gazeteci ve yazar dostlarımızın köşe yazılarının yer aldığı bu sayımızla okurlarımıza "Merhaba" diyoruz.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Yeni sayımızdaki ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde, Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu? gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Yaklaşık 6 yıldır Almanya'nın başkenti Berlin'de yaşayan dünyaca ünlü yazar Aslı Erdoğan'ın yaşadığı ağır sağlık sorunlarının yanında, yasal statüsü ile ilgili kamuoyuna ilk kez Avrupa Postası aracılığı ile ulaşan, Avrupa ve Türkiye'de geniş yankı bulan haberimizin kısaltılmış şekline yer verdik.

Unutmadan geçemeyeceğimiz haberler arasında, 40 yıl önce Almanya'nın başkenti Berlin'de İdare Mahkemesi'nin altıncı katından atlayarak canına kıymak zorunda kalan Cemal Kemal Altun ile Türk sinemasının 'Çirkin Kral'ı Yılmaz Güney'in ölümünün 39. yılında yapılan anmalara yer verdik. Aynı şekilde 3 Kasım 1982 yılında Köln'de Türkiye Başkonsolosluğu'nu işgal edenler arasında bulunan Devrimci Sol taraftarı Haşım Ağırgöl'ün Leverkusen'deki anması ile 1988 yılında idam hükümlüsü Abdulkadir Konuk'un Çapa Tıp Fakültesi hastanesinden film gibi bir firarı sonrası, yaşadığı Almanya'da sessizlik içinde hayatını kaybetmesi ile ilgili haberler de geçmiş anıları yaşatmak için kayda değer önemdedir.

Bu sayımızda başta yazar dostlarımızın köşe yazıları olmak üzere, güncel Avrupa ve Almanya haberlerinin okurun dikkatini çekerek, birçok telefon ve mail aracılığı ile destek mesajlarını ilk haftada göndermesi bizleri daha da umutlandırdı.

Kısacası Ortadoğu'daki savaştan siyasete, ekonomiden spora ve magazinden bulmacaya kadar daha birçok haberle siz okurlarımıza yeniden 'Merhaba' diyoruz.

Yeni sayımızda ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Berlin İdari Mahkemesi'nin önünde gerçekleşen anma sırasında Cemal Kemal Altun adına yapılmış anıt heykelin önüne kırmızı karanfiller ve çiçekler bırakıldı.

Duygu dolu konuşmalarda Cemal Kemal Altun'un 30 Ağustos 1983 de Berlin İdare Mehkemesi binasının altıncı katından ölüme atlayarak hayatını kaybettiği, sorumlusunun da zamanın Federal Almanya Hükümeti ve İçişleri Bakanı F. Zimmermann olduğu belirtildi.

Türkiye'de 12 Eylül 1980 sonrası darbeci faşist generaller ile Almanya'daki Kohl hükümetinin ikili kirli ticari, askeri ve diplomatik ilişkileri sonucu Altun'un ölüme sürüklendiği belirtildi.  

Almanca ve Türkçe olarak "Ölümünün 40. yılında Kemal Altun'u unutmayacağız" ile "Özlemle anıyoruz" yazan pankart ve dövizlerin taşındığı anmaya, çevreden geçenlerin yoğun ilgisi oldu.

Anma sırasında aralarında Berlin Keuzkirche (Protestan Kilisesi) emekli Papazı Jürgen Quand, Cemal Kemal Altun Dayanışma Komitesi kurucularından gazeteci Adil Yiğit ve yazar Selçuk Şahin Polat ile Mülteci İnisiyatifi'nden Almaz Haile, birer konuşma yaptılar. 

Almanca ve Türkçe yapılan konuşmalarda "Cemal Kemal Altun'un katillerini dün gibi hatırlıyoruz!. Türkiye'de işkence altında alınan gerçek dışı bir ifade sonrası, iadesini isteyen zamanın darbeci faşist generalleri ile Almanya'da iltica dilekçesinin kabul edilmesine rağmen iade teröründe kararlı olan Federal İçişleri Bakanı Friedrich Zimmermann'dır" denildi.

Konuşmaların devamında, Hitler faşizminin yaşandığı bir ülkede Cemal Kemal Altun’u, zalim 12 Eylül cuntasına teslim etme kararını alan zamanın yöneticileri sert dille eleştirilerek, "Almanya'ya sığınan bir siyasi mültecinin ölümü kurtuluş olarak seçmesini anlamaktan uzak kalanları şiddetle kınıyoruz.

Ölümünün 40'ıncı yılında Cemal Kemal Altun'u sevgi ve özlemle anıyoruz! Cemal Kemal Altun ölmedi yaşıyor! Seni unutmayacağız!" ifadelerinden sonra hep bir ağızdan " Hoch die Internationale Solidarität" (Yaşasın Uluslararası Dayanışma) sloganı haykırıldı.Anma, Altun'un Mariendorf'daki mezarının ziyaret edilmesi ile son buldu. Alman basının anma öncesi ve sonrası siyasi mülteciler için sembol haline gelen Cemal Kemal Altun ile ilgili geniş haberler yapması dikkat çekti.

Anma ile ilgili Alman basınına yansıyan haberlerin bir bölümünün linkleri şu şekilde:

https://www.berliner-zeitung.de/mensch-metropole/gedenken-an-cemal-kemal-altun-die-asylpolitik-ist-unmenschlich-li.383860

https://www.jungewelt.de/artikel/458002.gedenken-todessprung.html

https://taz.de/Der-Fall-Altun/!5952693/

https://www.tagesspiegel.de/berlin/todessprung-aus-dem-gerichtsaal-6941098.html

https://www.nd-aktuell.de/artikel/1175888.kirchenasyl-der-beginn-der-kirchenasylbewegung.html

https://www.dw.com/de/kirchenasyl-als-zuhause-auf-zeit/a-66660945

https://www.jungewelt.de/artikel/457961.pro-asyl-erinnert-an-cemal-altuns-40-todestag.html

Karabayır, “Gebelikten itibaren bebeğin iki yaşına kadar olan dönem, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu ve bebeğin çevresel faktörlerden en fazla etkilendiği dönemdir. Bebeklerin bu dönemde en uygun şekilde beslenmesi gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) başta olmak üzere çocuk sağlığı ile uğraşan bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini, altıncı ayda uygun ve güvenli tamamlayıcı besinlere başlanarak emzirmenin en az 2 yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Bu nedenle doğumdan hemen sonra anne-bebek ten teması sağlanmalı ve ilk 1 saat içinde emzirme başlatılmalıdır” diye konuştu.

HAYATTA KALMA ŞANSI 6 KAT DAHA FAZLA!

Anne sütünün bebekler için ideal besin, temiz ve güvenli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Karabayır, şunları kaydetti:

“Anne sütü büyüme ve gelişmenin sağlanması, sağlığın korunması için gereken tüm enerji, besin öğeleri ve çocukluk çağı hastalıklarından koruyan antikorlar ve canlı hücreler içerir. Anne sütü orta kulak iltihabı, ishal, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları, bakteriyemi, menenjit, idrar yolu enfeksiyonu gibi hastalıkları önler ya da hafif geçirilmesini sağlar. Erken dönemde bebeğin yeterli kilo almasını sağlar ve beslenme bozukluğundan korur. Alerjik hastalıkların (astım, besin alerjisi, atopik dermatit gibi) daha geç yaşta ortaya çıkmasını ve daha hafif seyretmesini sağlar.

Dünya çapında, emzirme oranlarının artırılması ile 5 yaş altı çocuk ölümlerinde yüzde 13 azalma olacağı, yıllık 820 bin çocuk ölümünün önleneceği hesaplanmıştır. Anne sütü alan bebeklerin almayanlara göre hayatta kalma şansı en az 6 kat daha yüksektir. Yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre anne sütü ile beslenen bebeklerde ölüm oranı, anne sütü ile beslenmeyen bebeklere göre yüzde 33 daha azdır. Daha önce yapılmış bir çalışmada ise anne sütü ile beslemeye başlama ile yaşamın ilk yılında ölüm sıklığının yüzde 19 ila 26 azalma saptanmıştır. Bu durum anne sütü ile beslenen bebeklerde ani bebek ölümü nekrotizan enterokolit, ishal, zatürre, kulak enfeksiyonu gibi enfeksiyon hastalıkları ile alerji, diyabet, obezite gibi kronik hastalıkların daha az görülmesi ile ilişkilidir.”

Son olarak Rönesans döneminde yaşamış İtalyan hezârfen Leonardo da Vinci'nin Mona Lisa tablosu, yapay zeka tarafından yeniden çizildi.

Yapay zeka ile çizilen resimde geniş gözler, biraz makyaj ve büyük göğüs dekoltesi dikkat çekti.

Sosyal medyada viral olan çizim, bazı insanların da tepkisini çekti.

Resmin yaratıcısı Gianpaolo Rosa, "Leonardo Da Vinci'nin başyapıtını onurlandırmak" amacıyla yapıldığını iddia ettiği resimle ilgili tartışmalara değinirken, kadınların cinselleştirilmesinin "üzücü" ve "sorunlu" olduğunu, ancak resmin "sanatı ve kadınları nasıl algıladığımız" konusunda bir diyalog başlatmasını umduğunu belirtti.

Eski Almanya Şanşölyesi Willy Brandt'ın oğlu Prof. Peter Brandt'ın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, "Silahların olmadığı acil barış istiyoruz" talebini dile getirerek, üçlü koalisyon hükümetinin Ukrayna'ya askeri yardım paketlerini sert dille eleştirdiler. 

Hamburger Forum tarafından düzenlenen ve 2 binden fazla göstericinin katıldığı Ostermarsch gösterisi sırasında açılan bir pankart ile ABD ve AB ülkelerinin Venezuela ve Küba'ya karşı uyguladıkları ekonomik ve siyasi yaptırımlar da protesto edildi.

Paris Savcılığı tarafından yapılan açıklamada, saldırgan hakkındaki gözaltı kararı bir gün sonra kaldırılmışti. Paris Savcılığı, doktor raporu sonucu katilin sağlık durumunu gerekçe göstererek, Paris Emniyet Müdürlüğü Psikiyatri Hastanesi’ne kaldırıldığını bildirmişti.

Kürtlerden ve demokratik kamuoyundan gelen yoğun tepkiler sonrası üç Kürt'ün ölümüne yol açan Fransız katil yeniden gözaltına alınmıştı.

Ülke çapında protestolar devam ederken, İranlı öğrencilerin verdiği poz, sosyal medyada gündem oldu.

ÖĞRENCİLER HUMEYNİ'NİN PORTRESİNE ORTA PARMAK İŞARETİ YAPTILAR

Sokaklardaki gösteriler İran'da okullara yayıldı. Birçok kentte İranlı öğrenciler, sınıflarda bulunan Humeyni portresine karşılık başörtülerini çıkartarak orta parmak işareti yaptı

Sosyal medyada paylaşılan bir görüntü ise dünyanın gündemine oturdu.

Öğrenciler daha sonra okulun kontrolünü ele alarak “Diktatöre ölüm” sloganlarını attı. Olaya müdahale etmek isteyen okul müdürü, kız öğrencileri tarafından okuldan dışarıya itildi.

Ülke çapında devam eden protestolarda 130’den fazla kişinin hayatını kaybettiği düşünülüyor.

İsveç devlet televizyonu SVT’de, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan’la dalga geçilen Kürtçe yayın, sosyal medyada gündem oldu ve yoğun şekilde paylaşıldı.

Söz konusu yayında Erdoğan’ın, çeşitli konulardaki tutumlarıyla dalga geçildi. İşte onlardan bazıları:

“Erdoğan, nasıl oluyor da senin gibi bir Türk’ün saçı yok? Herkesin gidip saç ekimi yaptırdığı bir ülkeden geliyorsun. Git hemen saçını ektir ya da bir eşarp tak”

SVT’deki programda “Erdoğan, sen İsveç’ten rejim muhalefetleri ve aktivistleri istiyorsun. Yani sana uymayan ve nefret ettiğin şeyler. İnternet üzeri alışveriş yaptığında da böyle misin? Aman ne kadar çirkin bir şey, bir de beden yanlış. Ama yine de almak istiyorum. Erdoğan, sen kendini dönemin yeni Sultanı sanıyorsun” ifadelerine yer verildi.

Programın sonunda, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi bayrakları açılarak “Yaşasın demokrasi” sloganı atıldı.

Almanya Redaksiyon Ağı’na (RND) konuşan Haldenwang, “Bugünler, Rostock-Lichtenhagen’da yaşanan insanlık düşmanı iğrenç ayaklanmaların 30’uncu yıl dönümü. Aşırı sağcılık ve insana karşı nefret o tarihte kendini günlerce bir şiddet taşkınlığı şeklinde gösterdi” ifadelerini kullandı.

Erdoğan'ın hedef aldığı sosyalist belediye başkanı Fikri Sönmez, bu konuşmasında karaborsaya vurgu yaptı. 

Fatsa’da 1979 yılında yapılan seçimde belediye başkanı seçilen terzi Fikri’nin miting konuşmasındaki. "bu soygun ve sömürü düzeninin beyleri, ağababaları, faizcileri, karaborsacıları bizleri yıllar boyu kendilerine köle etmişlerdir." ifadeleri Türkiye'de fındıkta yaşanan sömürüyü hatırlattı.

TERZİ FİKRİ KİMDİR

Fikri Sönmez, bilinen ismiyle Terzi Fikri, 1938 yılında Ordu-Fatsa'nın Kabakdağı köyünde doğdu. 

1960'lı yılların ortalarında TİP'e üye oldu ve partide aktif olarak görev aldı. Dev-Genç saflarında 6. Filo'ya karşı düzenlenen gösterilere katıldı. 1970 ortalarında sol içinde ortaya çıkan yeni saflaşmalarda Mahir Çayan'ın görüşlerine katılarak THKP-C tarafında yer aldı.

1971-1972 yıllarında Mahir Çayan ve arkadaşlarının Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçışlarından sonra Karadeniz Bölgesi'ne geçmelerinde ve bu bölgedeki ilişkilerinde ve eylemlerinde onlara yardımcı olduğu gerekçesiyle THKP-C Davası'nın diğer sanıklarıyla birlikte 2 yıl kadar tutuklu olarak yargılandı ve 1974 affıyla tahliye oldu.14 Ekim 1979'de yapılan ara seçimler sonrası Devrimci Yol'un bağımsız adayı Fikri Sönmez Fatsa Belediye başkanı seçildi.

Belediye halk komiteleri şeklinde örgütlendi. Her yerde Direniş Komiteleri halkla birlikte karar veriyordu. 

Fatsa’da devrimci belediye başkanı Sönmez, Türkiye’nin hiç de alışık olmadığı bir belediyeciliği hayata geçiriyordu. Çorum’da ise faşist çeteler katliam yapıyordu. Zamanın Başbakanı Demirel, "Çorum’u bırak Fatsa’ya bak" diyerek Fatsa'ya kapsamlı bir askeri operosyonun işaretini vermişti. 8 Temmuz 1980'de askeri birlikler Fatsa ilçesine gönderildi ve 9 Temmuz 1980 tarihinde Kenan Evren ordu komutanlarıyla beraber "inceleme" yapmak için Fatsa'ya gitti. 11 Temmuz sabah erken saatlerinde asker ve polis 'nokta operasyonu' düzenlenmiş ve Fatsa Bağımsız Belediye Başkanı Fikri Sönmez ile beraber 300 kişi daha gözaltına alındı. 12 Temmuz'da sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş ve kaymakam görevden alındı. İddianameye göre direniş komitesi yaratmakla suçlanan Sönmez 18 Temmuz'da tutuklandı. Fatsa Belediye Başkanı 12 Eylül rejiminin işkencehanelerinde 4 Mayıs 1985 günü kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

12 Eylül darbesinde ağır bedeller ödeyen devrimcilerle ilgili kısa bir film. Herkesin izlemesi gereken bir film. Hepsi güzel ve yürekli insanlar. Özellikle günümüz gençlerinin bu insanları tanıması, bilmesi gerekir. Onlardan öğrenecekleri çok şey var.

Rusya – Ukrayna Savaşı başladığından beri yaptığı çıkışlar ile gündeme gelen Çeçen lider Ramazan Kadirov, bu defa bir kısa film yayınladı.

Savaşın başlangıcında Çeçen askerler ile adeta televizyon programı gibi “şov” yaparak videolar hazırlayan ve daha sonra resmi Telegram hesabındaki profil fotoğrafının yerine Vladimir Putin’in fotoğrafını koyan Kadirov, yayınladığı kısa filmde bizzat rol aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi oynayan oyuncu, ağlayarak Putin’den özür diledi. Daha sonra “koşulsuz şartsız teslimiyet” belgesine imza attı. O esnada omzuna bastıran elin, Çeçen Lider Ramazan Kadirov’a ait olduğu görüldü.

Kadirov, videoyu şu notla birlikte resmi Telegram hesabından paylaştı: “Luhansk’ı işgalcilerden kurtardık ve Zelenski koşulsuz şartsız teslim oldu. Sizden rica ediyorum, aman videoya saldırgan yorumlar yapmayın. Zaten zor durumda olan Zelenski kalpten gidebilir.”

Genco Erkal geçen hafta YouTube’a yüklediği “Marx’ın Dönüşü”nün ardından bu hafta da “Sivas 93”ü sanal ortamda izleyiciyle buluşturuyor. 

MÜZİĞİ FAZIL SAY'A AİT

Erkal “Sivas 93”ün YouTuba üzerinden erişime açıldığını perşembe akşamı yaptığı bir canlı yayınla duyurdu. Ardından Twitter üzerinden şunları yazdı: “Bugün (17 Nisan Cuma) 17.00’de “Sivas 93” YouTube’da yayına giriyor. 2007 yılında sahnelenen belgesel oyun, 1993 yılında Sivas’taki Madımak Oteli’nde yaşanan katliamı anlatıyor. Genco Erkal’ın yazıp yönettiği oyunun müziği Fazıl Say’a ait. On yıl önce kaydedilen film ilk kez bugün gösterime giriyor.”

2 TEMMUZ 1993'TE 33 AYDIN YAKILARAK ÖLDÜRÜLDÜ

Sivas’ta Madımak Oteli’nde 2 Temmuz 1993'te 33 aydının yakılarak öldürüldüğü, 2 otel çalışanın da dumandan etkilenerek yaşamını yitirdiği katliamın üzerinden 29 yıl geçti.

Hafızalara bir katliam tarihi olarak kazınan 2 Temmuz günü, Pir Sultan Abdal Şenliklerine katılmak için Sivas'a giden aydın ve sanatçılardan 33'ü ile iki otel görevlisi otelin yakılması sonucu hayatını kaybetti. Olaylarda iki saldırgan da öldü.

33 kişinin en yaşlısı 66 yaşındaki Asım Bezirci, en genci ise folklor gösterisi için Sivas'a giden 12 yaşındaki Koray Kaya'ydı. Hollanda vatandaşı Carina Cuanna Thedora Thuys katliamın tek yabancı kurbanıydı.

Katliamdan iki gün önce kentte bir bildiri dağıtılmıştı. Bildiride Aziz Nesin'in o sırada başyazarı olduğu Aydınlık gazetesinde yayımlanan Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" kitabından bahsedilmiş, Nesin hedef gösterilmişti.

Bildiride dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin'in şenliklere ev sahipliği yapması eleştirilmiş, Nesin için "Şehirde adeta Müslümanlarla alay edercesine gezebilmektedir" ifadesi kullanılmıştı.

2 Temmuz günü Cuma namazının ardından etkinliklerin yapıldığı kültür merkezinin önüne bir yürüyüş başladı. "Sivas laiklere mezar olacak" atılan sloganlardan biriydi. Saldırgan grubun bir kısmı yeni dikilen "Halk Ozanları" heykelini yıkıp, yerde sürüklerken; bir kısmı Valilik önünde Ahmet Karabilgin'i protesto etti.
Valinin katliam sonrası İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği rapora göre, saldırganların sayısı her saat sayısı artıyordu. Yine aynı rapora göre, akşam saat 18.00'de Madımak Oteli'nin önünde o ana kadar hiçbir aşamada dağıtılmamış 15 bin kişi vardı. Otel önündeki araçlar ve sürüklenen heykel ateşe verildi, otelin camları kırıldı.

Yaklaşık 2 saat sonra otel ateşe verildi, saldırgan kalabalık sloganlarına devam etti.

Madımak Oteli'nin önünden çekim yapan İhlas Haber Ajansı'nın görüntülerinde otelin etrafını kuşatanların sloganları yanında sözleri de duyuluyordu. Biri otelin birinci katına çıkan saldırgana "Lan yakın" diye seslenirken, bir diğeri ilk alevin görünmesiyle "Cehennem ateşi işte" diye sesleniyordu.

KATLİAMIN TELSİZ KONUŞMALARI

Katliam sonrasında ortaya çıkan polis telsiz konuşmalarının dökümü ise güvenlik tedbirlerindeki yetersizliği ortaya koydu. O anlar, dönemin Sivas Valisi ile Emniyet Müdürü’nün de yer aldığı konuşmalara şöyle yansıdı:

Saat 19:00: Merkez, heykeli yakıp sürükleyerek meydana götürüyorlar.

19:05: 33 10 merkez (Emniyet müdüründen) 3210 (valiye) Tugay’dan kuvvet gönderin, biz zor durumdayız.

19:05: Madımak Oteli’ne 5-10 kişilik kuvvet gönderdik.

19:05: 33.10'un (emniyet müdürünün) emirleri, cop kullanabilirsiniz.

19:05: 33:10-32:10( emniyet müdürü ve valiye) Otele 5 metre mesafede kaldı, topluluk kontrolden çıktı, acele kuvvet gönderin.

19:05: Merkez, işhanı çatısından aşağıya taş atıyorlar.

19:05: 33 10 Merkez, itfaiyeye söyleyin, buraya gelsin. Tazyikli su sıksın.

19:40: İtfaiye araçları buradan ayrıldı, bilginiz olsun.

19:45: Elektrikler kesildi.

19:45: Merkez, otelin içine girdiler.

19:45: Merkez, kalabalık kontrolden çıktı, otel önünde otolar yanıyor.

19:45: Merkez, itfaiye araçları arka tarafa gitti.

19:50: 32:10 merkez, (valiye) Asker yetişmezse burası harap olur.

19:50: 32:10 Dayan müdür Bey dayan, Tugay’dan asker gelecek. Şimdi buradan geçti, asker geliyor, bilginiz olsun.

19:50: Merkez itfaiye çalışamıyor, vatandaşlar müdahale ediyor. İtfaiye gidemeyeceğini söylüyor.

19:50: 33:10 Merkez, olaylar çığırından çıktı, müdahale edemiyoruz, yangın otelin içine dışına dağıldı.

19:50: Merkez, Madımak Oteli önünde ve içinde yangın var, içinde görevliler var, dışarı çıksınlar.

19:50: Merkez çıkamıyoruz dışarı, bilginiz olsun.

19:50: 33.20 merkez, Madımak Oteli’nde son durum nedir?

Valinin yaptığı son anonsa ise yanıt veren olmadı.

Akit TV ekranlarında program yapan Yusuf Kaplan da skandal sözlere imza attı. Laikliği savunanlara hakaretler yağdıran Kaplan, "Laiklerin kafası basmıyor, beyinsiz adamlar" ifadelerini kullandı.