17 Eylül'de Paris'in banliyösü Creteil'de başlayan protestolar kısa sürede diğer bölgelere yayıldı. Gösterilerin son aşamasında İçişleri Bakanlığına göre 256 bin kişi eylemlere katılırken, yalnızca Paris'te yaklaşık 56 bin kişi gösteri yaptı.

Öğrenciler özellikle öğretmen ve personel eksikliği, eğitim bütçesindeki kesintiler, kalabalık sınıflar, ders iptalleri ve okulların fiziki koşullarının yetersizliği gibi sorunlara dikkat çekiyor. Bazı sınıflarda öğrenci sayısının 35'e kadar çıktığı belirtilirken, öğrenciler bunun sağlıklı bir eğitim ortamı oluşturmadığını savunuyor.

Protestolar belirli bölgelerdeki okullarla sınırlı kalmadı

Protestoların başladığı Seine-Saint-Denis bölgesi, sosyal açıdan daha dezavantajlı nüfusun yoğun yaşadığı ve eğitim kaynaklarının yetersiz olduğu bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Buradaki öğretmenler, uzun süredir bölge için özel bir "acil eylem planı" talep ettiklerini belirtiyor.

Eylemlere 4. Henri Lisesi, Sciences Po Paris ve Inalco gibi prestijli eğitim kurumlarının öğrencilerinin de katılması, eğitim sorunlarının yalnızca belirli bölgelerdeki okullarla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Üniversite öğrencileri, lise öğrencilerinin taleplerinin kendi sorunlarıyla da bağlantılı olduğunu belirterek dayanışma amacıyla gösterilere katılıyor.

Öğrencilere biber gazı kullanıldı

Protestolarda polis müdahalesi ve biber gazı kullanımı da tartışma konusu oldu. Önceki gösterilerde zaman zaman hem protestocular hem de polis tarafında şiddet olayları yaşandığı bildiriliyor. Ancak öğrenciler, medyada şiddet olaylarının eğitim taleplerinden daha fazla öne çıkarılmasının protestoların temel amacını gölgelediğini savunuyor.

Göstericilerin temel talepleri; eğitime daha fazla bütçe ayrılması, öğretmen ve personel eksikliğinin giderilmesi, sınıfların daha uygun hale getirilmesi ve öğrencilerin daha iyi eğitim koşullarına kavuşması olarak öne çıkıyor.

Protestolara katılan öğrenciler ise eylemlerin yalnızca lise eğitimiyle ilgili olmadığını, aynı zamanda Fransa'daki daha geniş sosyal ve ekonomik sorunlara yönelik bir tepkinin parçası olduğunu düşünüyor. Üniversite öğrencileri, öğretmenler ve velilerin lise öğrencilerine verdiği destek de bu dayanışmanın giderek genişlediğini gösteriyor.

Alman ve Hollandalı güvenlik birimleri, Avrupa Polis Teşkilatı Europol'un desteğiyle uluslararası faaliyet gösterdiği öne sürülen bir kara para aklama ve altın kaçakçılığı ağına yönelik eş zamanlı operasyon gerçekleştirdi.

7 Ekim 2026'da düzenlenen operasyonda Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Köln, Düsseldorf, Wuppertal, Leverkusen, Gelsenkirchen ve Viersen kentlerinin yanı sıra Berlin ve Hollanda'nın Friesland bölgesindeki çok sayıda adres arandı. Rotterdam yakınlarında da soruşturmayla bağlantılı bir operasyon gerçekleştirildi.

Aranan adresler arasında çok sayıda kuyumcuya ait konut ve iş yerlerinin bulunduğu bildirildi.

Operasyonda 43, 45 ve 46 yaşlarındaki üç Türk vatandaşı şüpheli gözaltına alındı. Soruşturmanın tamamında ise 24 kişi hakkında işlem yürütüldüğü açıklandı.

40’a yakın adreste arama

Operasyona polis ve gümrük birimlerinden yaklaşık 450 görevlinin katıldığı bildirildi. Aramalarda çok sayıda belge ve dijital veri taşıyıcısının yanı sıra yüksek beş haneli avro tutarında nakit para, yaklaşık 800 gram eritilmiş altın, 12 araç ve bir motosiklet ele geçirildi.

Araçlardan ikisinde profesyonel şekilde hazırlanmış gizli bölmeler tespit edildi. Bu bölmelerin altın ve diğer değerli varlıkların kaçırılmasında kullanıldığı değerlendiriliyor.

Ayrıca altın taşımak amacıyla kullanıldığı düşünülen bir kaçakçılık yeleği ve bir kaçakçılık kemeri de ele geçirildi.

Uyuşturucu gelirlerinin altına dönüştürüldüğü iddiası

Köln Savcılığı ve polis makamlarının açıklamalarına göre soruşturmanın odağında, 43 ila 59 yaşları arasında ve ağırlıklı olarak Türk kökenli olduğu belirtilen bir grup bulunuyor.

Soruşturmacılar, grubun iş bölümü içerisinde hareket ederek üçüncü kişiler adına kara para aklama ve kaçakçılık faaliyetleri yürüttüğünden şüpheleniyor.

İddialara göre grup, özellikle uyuşturucu ticareti gibi suçlardan elde edilen nakit paraları aklamak amacıyla bir tür “Crime-as-a-Service”, yani üçüncü kişilere suç gelirlerini aklama hizmeti sunuyordu.

Bu kapsamda suç gelirlerinden elde edilen nakit paranın, grubun bağlantılı olduğu kuyumcular aracılığıyla hurda ve eski altın satın alınmasında kullanıldığı öne sürülüyor.

Daha sonra bu altınların, suçtan elde edildiği değerlendirilen diğer altın takılarla birlikte eritilerek külçe altına dönüştürüldüğü ve Türkiye'ye gönderildiği iddia ediliyor.

Altınlar Türkiye’ye uçak ve özel araçlarla taşındı

Soruşturma makamlarına göre eritilmiş altın külçeleri Almanya'dan Türkiye'ye hem hava hem de kara yoluyla taşındı.

Kara yoluyla gerçekleştirilen taşımacılıkta özel olarak hazırlanmış ve içerisinde gizli bölmeler bulunan araçların kullanıldığı öne sürülüyor.

Soruşturmanın merkezindeki şüphelilerden birinin, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Übach-Palenberg'de ticari faaliyet yürüten 45 yaşındaki bir kişi olduğu bildirildi.

Yetkililerin mevcut tahminlerine göre, altı yıllık dönemde bir tondan dört tona kadar altın Türkiye'ye taşınmış olabilir. Söz konusu altının toplam değerinin ise yaklaşık 55 milyon ila 210 milyon avro arasında olduğu değerlendiriliyor.

Türkiye'ye gönderilen altının burada yeniden işlendiği veya yüksek değerli altın takılarının satın alınmasında kullanıldığı öne sürülüyor.

Soruşturmacılar, bu işlemlerin ardından elde edilen varlıkların suç gelirlerini aklama hizmetinden yararlanan kişilere geri aktarıldığını değerlendiriyor.

Ayrıca Türkiye'de satın alınan bazı altın takıların veya işlenmiş altınların, gümrük yükümlülükleri yerine getirilmeden yeniden Almanya'ya getirildiği ve bunların ağla bağlantılı kuyumculara teslim edildiği iddia ediliyor.

Soruşturmanın başlangıcı 2023'teki altın operasyonu

Soruşturmanın izinin ilk olarak Ekim 2023'te Bavyera'da gerçekleştirilen bir trafik kontrolü sırasında bulunduğu bildirildi.

Niederbayern Kriminal Polisi'nin açıklamasına göre, A3 otoyolunda yapılan kontrol sırasında Dortmund bölgesinden gelen özel olarak hazırlanmış bir araç durduruldu.

Araçta yapılan aramada gizlenmiş halde 55 kilogramdan fazla altın ve yaklaşık 500 bin avro nakit para bulundu.

Araçtaki 60 yaşındaki Türk vatandaşı sürücü ile 42 yaşındaki Türk vatandaşı kadın yolcu hakkında kara para aklama şüphesiyle tutuklama kararı çıkarıldı.

Bu ayrı soruşturma kapsamında Regensburg Bölge Mahkemesi, ele geçirilen altın ve nakit paranın toplam değeri 4 milyon avronun üzerinde olan kısmının kesin olarak müsadere edilmesine karar verdi.

Bu olayın ardından altın ve nakdin kaynağına ilişkin yürütülen soruşturma genişletildi ve yurt dışı bağlantıları bulunan, ağırlıklı olarak Türk kökenli kişilerden oluştuğu belirtilen bir grup mercek altına alındı.

Köln'de 5 kilogramdan fazla altın takı ele geçirildi

Soruşturmanın devamında Şubat 2026'da Köln'de grubun şüpheli üyeleriyle bağlantılı kişilerin bulunduğu adreslerde arama yapıldı.

Essen Gümrük Soruşturma Dairesi ekipleri tarafından gerçekleştirilen operasyonda 5 kilogramdan fazla altın takı ele geçirildi.

Soruşturmanın ağırlık merkezinin Kuzey Ren-Vestfalya'ya kaymasının ardından dosyanın tamamının Köln Savcılığı tarafından yürütülmeye başlandığı bildirildi.

Eylül 2026'nın başında ise Hamm kentinde 59 yaşındaki bir şüpheli gözaltına alındı. Bu kişinin de büyük çaplı kara para aklama faaliyetleri yürüttüğünden ve söz konusu Türkiye bağlantılı grupla temas halinde olduğundan şüpheleniliyor.

Hollanda bağlantısı

Soruşturmanın uluslararası boyutunda Hollanda da önemli bir yer tutuyor.

Rotterdam Savcılığı ve Rotterdam Liman Polisi tarafından yürütülen soruşturmanın odağında, yasadışı bir finans aracısı olduğu öne sürülen bir kişi bulunuyor.

“Underground Banker” olarak tanımlanan bu kişinin, yaklaşık 60 milyon avro tutarındaki yüksek miktarlı nakit paranın alınması ve başka grup üyelerine gönderilmesinde rol aldığı ve Almanya'daki soruşturmada adı geçen kişilerle yakın bağlantı kurduğu iddia ediliyor.

Alman ve Hollandalı soruşturma ekiplerinin Europol'ün desteğiyle gerçekleştirdiği koordinasyon toplantılarının ardından iki ülkedeki operasyonların aynı gün düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Üç baş şüpheli gözaltında

Operasyon kapsamında grubun başlıca şüphelileri olduğu belirtilen üç kişi hakkında çıkarılan yakalama kararları uygulandı.

Gözaltına alınanların Wuppertal, Übach-Palenberg ve Remscheid bölgesinden 43, 45 ve 46 yaşlarında üç erkek Türk vatandaşı olduğu açıklandı.

Şüphelilerin, operasyonun ardından yetkili soruşturma hâkimlerinin karşısına çıkarılacağı bildirildi.

Soruşturma makamları, dosyada toplam 24 şüpheli hakkında işlem yürütüldüğünü açıkladı.

Mal varlıklarına da el konuluyor

Operasyon kapsamında yalnızca deliller değil, suç gelirleriyle bağlantılı olduğu değerlendirilen mal varlıkları da hedef alındı.

Ele geçirilen 12 araçtan sekizinin müsadere amacıyla muhafaza altına alınacağı, ayrıca 2 milyon avro tutarında zorunlu güvence ipoteği uygulanacağı bildirildi.

Alman makamları, soruşturmanın bundan sonraki aşamasında grubun diğer olası üyelerinin, para ve altının hangi güzergâhlardan taşındığının ve kullanılan finansal bağlantıların araştırılacağını açıkladı.

Soruşturma; suç örgütü kurma, çete ve ticari faaliyet kapsamında kara para aklama ile ticari amaçlı kaçakçılık şüpheleri üzerinden yürütülüyor.

Alman ve Hollandalı makamların soruşturması sürerken, dosyada adı geçen kişiler hakkında masumiyet karinesi geçerli bulunuyor.

Almanya’nın doğusundaki Saksonya-Anhalt eyaletinde yeni yasama döneminin ilk oturumu, ülke siyasetinde önemli sonuçlar doğuran bir seçimle başladı.

35 yaşındaki aşırı sağcı AfD milletvekili Tobias Rausch, Magdeburg’daki Landtag’da yapılan gizli oylamada 82 geçerli oyun 48’ini alarak eyalet parlamentosunun başkanı seçildi. 29 milletvekili Rausch’a karşı oy kullanırken, 5 milletvekili çekimser kaldı. Böylece ırkçı parti AfD, Almanya’da ilk kez bir eyalet parlamentosunun başkanlığını elde etmiş oldu.

Rausch’un seçilmesi öncesinde sonucu büyük ölçüde belirleyen tablo biliniyordu. AfD’nin yeni Landtag’da 39 sandalyesi bulunuyor. Beş sandalyeye sahip BSW ise Rausch’u destekleyeceğini önceden açıklamıştı. Bu iki grubun toplamı 44 sandalyeye ulaşıyor.

Buna karşın Rausch 48 oy aldı. Dolayısıyla AfD ve BSW’nin sandalye toplamının üzerinde dört oy bulunuyor. SPD, Yeşiller ve Sol Parti milletvekilleri Rausch’a karşı oy vereceklerini açıklamıştı. CDU yönetimi ise 15 milletvekiline çekimser kalmaları yönünde tavsiyede bulunmuştu.

Dört oyun kaynağı bilinmiyor

Seçimin ardından Almanya siyasetinin en fazla tartıştığı soru şu oldu: Rausch’a oy veren dört milletvekili kimdi?

Oylama gizli yapıldığı için bu sorunun mevcut durumda kesin bir yanıtı bulunmuyor. CDU Eyalet Meclisi Grup Başkanı ve mevcut Başbakan Sven Schulze, kendi grubunun Rausch’u desteklediğine dair bir bilgisi olmadığını söyledi. Schulze, CDU grubundaki 15 milletvekiline çekimser kalmaları yönünde tavsiyede bulunulduğunu, ancak sonucun beklenenden farklı çıktığını belirtti.

CDU içinde ise sonuçla ilgili tartışma başladı. CDU Genel Sekreteri Franziska Hoppermann, Rausch’un seçilmesini parti açısından “ağır bir darbe” olarak nitelendirdi ve oyların nasıl oluştuğunun açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Bununla birlikte, dört oyun CDU milletvekillerinden geldiği henüz kanıtlanmış değil. Sayısal tablo CDU’dan bazı milletvekillerinin Rausch’u desteklemiş olabileceğine işaret etse de, gizli oy nedeniyle bunu kesin bir sonuç olarak ifade etmek mümkün değil.

SPD’den CDU’ya: “Açıklama yapın”

Rausch’un seçilmesi kısa sürede Berlin’deki Sosyal Demokrat Parti (SPD) ile Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) arasındaki federal koalisyon ilişkilerine de yansıdı.

SPD Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil, Rausch’un AfD ve BSW’nin toplam oyundan daha fazla oy almasının CDU açısından açıklanması gereken sorular ortaya çıkardığını söyledi.

Klingbeil, AfD’li bir siyasetçinin Landtag başkanlığına seçilmesini “tabu ihlali” olarak nitelendirirken, yalnızca BSW’nin değil CDU’nun da seçim sonucunun nasıl ortaya çıktığını açıklaması gerektiğini savundu. SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf da CDU’dan kendi saflarındaki olası desteğin araştırılmasını istedi.

CDU Federal Meclis Grup Başkanı Thorsten Frei ise gizli bir oylama yapıldığını hatırlatarak, belirli milletvekilleri hakkında spekülasyon yapmak istemediğini söyledi. Ancak seçim sonucunu kendisinin de “son derece kaygı verici” bulduğunu belirtti.

CDU’nun “Brandmauer” politikası yeniden tartışılıyor

Almanya’daki tartışmanın merkezinde CDU’nun AfD ile siyasi işbirliğini reddeden ‘Brandmauer’ politikası veya CDU’nun aşırı sağcı AfD ile arasına koyduğu siyasi sınır, yani “Brandmauer” bulunuyor.

CDU federal yönetimi, aşırı sağ olarak sınıflandırılan AfD ile siyasi işbirliğini reddeden çizgisini sürdürüyor. Ancak Saksonya-Anhalt’taki seçim sonucu, özellikle gizli oylamadaki dört fazla oyun kaynağının açıklanamaması nedeniyle bu politikanın eyalet düzeyinde ne ölçüde korunduğu konusunda yeni tartışma başlattı.

Saksonya-Anhalt Anayasayı Koruma Teşkilatı, AfD’nin eyalet teşkilatını 2023'ten bu yana aşırı sağcı bir yapılanma olarak sınıflandırıyor. AfD ise bu sınıflandırmaya karşı hukuki süreç yürütüyor.

Tillschneider da başkan yardımcısı oldu

Rausch’un seçilmesinin ardından AfD için ikinci önemli gelişme yaşandı.

AfD’nin önde gelen isimlerinden Hans-Thomas Tillschneider, Landtag başkan yardımcılığına seçildi. Tillschneider 44 oy aldı; 38 milletvekili karşı oy kullandı. Bu oylamada da oyların parti gruplarına göre nasıl dağıldığı gizli oylama nedeniyle kesin olarak bilinmiyor.

Tillschneider, AfD’nin eyalet teşkilatındaki etkili isimlerden biri olarak biliniyor ve partinin aşırı sağ kanadıyla geçmişteki ilişkileri nedeniyle Almanya'da uzun süredir tartışılıyor. Özellikle Rusya'ya yönelik tutumu ve Rusya yanlısı çevrelerle ilişkileri daha önce Alman kamuoyunda gündeme gelmişti.

Landtag’ın diğer başkan yardımcılığı görevine ise CDU’lu Carsten Borchert seçildi. SPD’nin adayı Armin Willingmann ise 33 “evet” oyuna karşılık 48 “hayır” oyuyla başarısız oldu.

SPD’den Berlin’de protesto

Magdeburg’daki gelişmeye tepki olarak SPD Federal Meclis Grubu Berlin’de protesto yürüyüşü düzenledi.

SPD milletvekilleri Federal Meclis’ten Brandenburg Kapısı üzerinden Bebelplatz’a yürüdü. 1933’te Nazi yönetiminin düzenlediği kitap yakma eylemlerinin sembol mekânlarından biri olan Bebelplatz’ın seçilmesi özellikle dikkat çekti. Bazı milletvekilleri ellerinde Almanya Anayasası’nın nüshalarını taşıdı.

SPD Federal Meclis Grup Başkanı Matthias Miersch, demokrasinin baskı altında olduğunu düşündükleri durumlarda siyasi olarak “sorumluluk almaları” gerektiğini söyledi.

Savunma Bakanı Boris Pistorius ise Rausch’un seçilmesini Almanya’nın parlamenter demokrasisi açısından “eşsiz bir tabu ihlali” olarak nitelendirdi. Pistorius’un konuşmasının ardından SPD milletvekilleri Almanya milli marşını söyledi.

Almanya'da 1998-2005 yılları arasında BND Başkanlığı yapan 80 yaşındaki August Hanning, salı sabahı Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Nordwalde'de bulunan evinde Federal Kriminal Dairesi (BKA) ekiplerince gözaltına alındı. Aynı operasyon kapsamında Hanning'in eski büro şefi Manfred D. de Bavyera'da gözaltına alındı.

Federal Başsavcılık, Hanning hakkında yabancı bir istihbarat servisi adına ajanlık faaliyeti yürütme, devlet sırlarını araştırma/ele geçirme ve vatana ihanet teşebbüsü şüpheleri bulunduğunu açıkladı. Manfred D. ise bu suçlara yardım etmekle suçlanıyor.

Yaklaşık 2 bin gizli belge iddiası

Soruşturmanın merkezinde, Hanning'in BND'den ayrılmasından sonra da kurum içinden gizli bilgilere ulaşmaya devam ettiği iddiası bulunuyor.

Federal Başsavcılığın soruşturma bulgularına göre Hanning ile eski büro şefi Manfred D. arasında 2010 yılı civarında, D.'nin para karşılığında eski patronuna BND'den bilgi sağlaması konusunda anlaşma yapılmış olabileceği değerlendiriliyor.

D.'nin, 2022 yılının haziran ayına kadar Hanning'e yaklaşık 2 bin belge ulaştırdığı öne sürülüyor. Belgeler arasında gizlilik derecesi bulunan ve BND'nin üst yönetimi ile Başbakanlık'taki istihbarat değerlendirmeleri için kullanılan dokümanların da bulunduğu belirtiliyor.

Manfred D., Hanning'in BND Başkanlığı döneminde büro şefiydi. Daha sonra kurumda görev yapmaya devam eden D., Mart 2012'den Mart 2026'ya kadar sonraki BND başkanlarının da büro şefliğini yürüttü. Bu görev nedeniyle çok sayıda hassas bilgiye erişim imkânına sahip olduğu belirtiliyor.

Azerbaycan iddiası soruşturmanın yeni ayağı

Soruşturmayla ilgili yeni ayrıntılar ise Alman Der Spiegel dergisinin haberinde yer aldı.

Habere göre Alman soruşturmacılar, Hanning'in Azerbaycan istihbaratından bir kişiyle bağlantısı olduğu şüphesini araştırıyor. Hanning'in, eski BND çalışanından aldığı gizli bilgilerden yararlanarak yabancı bir istihbarat servisi çalışanı için bir analiz hazırladığı ve bu kişinin Azerbaycan istihbaratıyla bağlantılı olabileceği öne sürülüyor.

Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Federal Başsavcılık, Hanning'in hangi ülke veya istihbarat servisi adına çalışmış olabileceğini resmen açıklamadı. Başsavcılığın kamuoyuna açıkladığı bilgilerde yalnızca yabancı bir istihbarat servisinin çalışanı için analiz hazırlandığı belirtiliyor. Analizin gerçekten ilgili kişiye ulaşıp ulaşmadığının da henüz kesinleşmediği bildiriliyor.

Bu nedenle Azerbaycan bağlantısı şu aşamada medya kaynaklarına dayanan ve soruşturmacılar tarafından araştırıldığı bildirilen bir iddia niteliğinde.

Soruşturma Christina Block dosyasından çıktı

Hanning hakkındaki casusluk soruşturmasının dikkat çeken yönlerinden biri de dosyanın başlangıç noktasının farklı bir soruşturma olması.

Alman iş insanı Christina Block'un çocuklarının Danimarka'dan Almanya'ya zorla getirilmesiyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında Eylül 2025'te Hanning'in ev ve işyerlerinde aramalar yapılmıştı.

Bu dosyada Hanning'in bağlantılı olduğu özel güvenlik çevrelerinin, Block'un eski eşiyle yaşadığı velayet anlaşmazlığı bağlamında çocukların geri getirilmesine yönelik başarısız bir operasyonla ilişkisi olup olmadığı araştırılmıştı. Hanning bu suçlamaları reddetti. Hanning, Block'un çocuklarının kaçırılması davasında sanıklar arasında yer almıyor.

Söz konusu aramalarda Hanning'in elinde bulunmaması gereken gizli BND belgelerinin tespit edilmesi, daha sonra casusluk soruşturmasının başlatılmasına yol açtı. Dosya Mayıs 2026'da Federal Başsavcılığa devredildi.

İsrail bağlantısı da mercek altında

Hanning'in özel sektördeki faaliyetleri nedeniyle soruşturmanın arka planında İsrail bağlantısı da dikkat çekiyor.

Hanning, kamu görevlerinden ayrıldıktan sonra güvenlik ve danışmanlık sektöründe çalışmaya başladı. Temmuz 2021'de siber güvenlik alanında faaliyet gösteren WHEN Group şirketinin danışma kuruluna katıldı. Şirketin kendi internet sitesinde Hanning halen danışma kurulu üyesi olarak gösterilirken, şirket başkanı olarak İsrail'in eski Mossad Direktörü Tümgeneral (emekli) Danny Yatom yer alıyor.

Hanning'in WHEN Group'a katıldığı dönemde Yatom da şirketin başkanlığını yürütüyordu. Dönemin şirket açıklamasında Yatom, Hanning'i uluslararası istihbarat ve güvenlik deneyimine sahip bir isim olarak tanımlamıştı.

Ancak mevcut bilgiler açısından Hanning'in WHEN Group'taki görevi ile bugün yürütülen casusluk soruşturması arasında doğrudan bir bağlantı kurulmuş değil. İsrail bağlantısı, Hanning'in özel sektör faaliyetleri ve Christina Block dosyasında adı geçen eski İsrailli güvenlik görevlileri nedeniyle dosyanın arka planında yer alıyor; bu durum tek başına casusluk suçlamasının İsrail'le bağlantılı olduğu anlamına gelmiyor.

Berlin'de "eski istihbaratçılara" yönelik kurallar tartışılıyor

Hanning'in tutuklanması Almanya'da eski üst düzey istihbarat yetkililerinin görevden ayrıldıktan sonra özel sektörde çalışmasına ilişkin kuralları da yeniden gündeme taşıdı.

Federal Meclis'teki bazı siyasetçiler, özellikle üst düzey gizli bilgilere erişmiş eski istihbarat yöneticilerinin güvenlik ve danışmanlık sektöründeki faaliyetlerinin daha sıkı denetlenmesini istiyor.

Federal Meclis Başkanvekili Omid Nouripour, eski üst düzey istihbarat çalışanlarının özel sektördeki yeni görevlerinin incelenmesi ve güvenlik alanındaki lobi faaliyetlerine sınırlama getirilmesi çağrısında bulundu. Yeşiller ve SPD'den bazı milletvekilleri ise görevden ayrılan üst düzey istihbarat personeli için daha uzun, hatta bazı durumlarda ömür boyu "bekleme süresi" uygulanmasını savundu.

Parlamenter İstihbarat Denetim Kurulu Başkanı CDU'lu Marc Henrichmann da mevcut düzenlemelerin yeterli olup olmadığı konusunda soru işaretleri bulunduğunu söyledi ve soruşturmanın kapsamlı biçimde aydınlatılması gerektiğini belirtti.

Hanning bugün hâkim karşısına çıkacak

Hanning'in dosyasında bir sonraki kritik aşama bugün Karlsruhe'deki Federal Adalet Divanı'nda (BGH) gerçekleşecek.

Hanning'in soruşturma hâkimi önüne çıkarılması ve hakkında verilen tutuklama kararının açıklanması bekleniyor. Hâkim, Hanning'in tutuklu yargılanıp yargılanmayacağına da karar verecek. Eski büro şefi Manfred D. ise aynı soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderilmiş durumda.

Aralarında Aslı Erdoğan, Can Dündar, Mine Söğüt, Haydar Ergülen, Dilek Mayatürk, Burhan Sönmez, Zafer Köse ve Nesip Uzun’un da bulunduğu birçok tanınmış yazar, kitap fuarı kapsamında düzenlenecek etkinliklerde okurlarla buluşacak.

7-11 Ekim tarihleri arasında fuar alanının yanı sıra Frankfurt’un farklı noktalarında düzenlenecek etkinlikler, kenti adeta uluslararası bir edebiyat merkezine dönüştürecek.

Hemen her yıl olduğu gibi bu yıl da Avrupa Postası olarak Frankfurt Kitap Fuarı’nda yerimizi alıyoruz.

Yaklaşık 10 yıldır Almanya’da yaşayan Avrupa Postası yazarı Selçuk Şahin Polat, kısa süre önce yayımlanan “Canlı Tarih-4: Savrulmalar ve Direniş” adlı kitabıyla Frankfurt Kitap Fuarı’nda okurlarıyla buluşacak.

Geçen yıl 240 bin ziyaretçi ağırladı

Frankfurt Kitap Fuarı, dünyanın en büyük ve en önemli yayıncılık buluşması olarak kabul ediliyor. Geçen yıl fuarı yaklaşık 240 bin kişi ziyaret ederken, dünyanın farklı ülkelerinden yaklaşık 8 bin medya mensubu Frankfurt’a geldi.

Fuar alanında yaklaşık 3 bin 500 etkinlik düzenlenirken, 4 bin 350 yayınevi ve kuruluş stantlarıyla yer aldı. Bu yıl da çok sayıda yayınevi, yazar, yayıncılık sektörü temsilcisi ve kitapseverin Frankfurt’a gelmesi bekleniyor.

Yayıncılık dünyasındaki yeni gelişmelerin ve trendlerin ele alınacağı fuarda paneller, tartışma programları, performanslar ve kitap tanıtımları gerçekleştirilecek.

Ancak Frankfurt Kitap Fuarı’nın etkisi yalnızca fuar alanıyla sınırlı kalmayacak. Kent merkezinde düzenlenecek etkinliklerle kitap ve edebiyat atmosferi şehrin tamamına yayılacak.

„Open Books“ ile edebiyat kent merkezine taşınıyor

Fuar alanının kapanmasının ardından edebiyat etkinlikleri Frankfurt şehir merkezinde devam edecek. Frankfurt Belediyesi tarafından düzenlenen „Open Books“ edebiyat festivali kapsamında bu yıl 145 etkinlik gerçekleştirilecek.

Gün boyunca fuar alanında bulunan Alman ve uluslararası yazarlar, akşam saatlerinde Römerberg çevresindeki farklı mekânlarda okurlarıyla buluşacak. Programda roman ve araştırma kitaplarının yanı sıra çizgi romanlar ve çocuk kitaplarına yönelik etkinlikler de yer alacak.

Türkiye kökenli yazarlar Frankfurt’ta

Fuar, 9-11 Ekim tarihleri arasında genel ziyaretçilere açık olacak. Bu tarihlerde fuar alanında ve kent genelinde, aralarında Türkiye kökenli yazarların da bulunduğu isimlerle buluşmalar, söyleşiler, kitap okumaları ve imza etkinlikleri gerçekleştirilecek.

Ayrıca 6-11 Ekim 2026 tarihleri arasında Haziran Kültür Evi ile Saalbau Titus Forum’da, aşağıdaki afişte yer alan etkinlikler düzenlenecek.

Can Dündar ve Aslı Erdoğan ile söyleşi

Fuarın son günü 11 Ekim 2026’da Congress Center, Can Dündar ve Aslı Erdoğan’ı ağırlayacak. Can Dündar ile 12.30-13.00, Aslı Erdoğan ile ise 13.30-14.00 saatleri arasında birer söyleşi gerçekleştirilecek.

Öte yandan yazar Hasan Hüseyin Ateş, “Şer Zamanıydı – Als das Böse erwachte” adlı kitabıyla 7 Ekim Çarşamba günü saat 14.30-15.00 arasında Salon 3.0/J1’de okurlarıyla buluşacak. Özlem Yılmaz İbiş ise “Kırmızı Rujdan Dökülenler” adlı kitabıyla 11 Ekim Pazar günü saat 12.00-14.00 arasında Salon 3.1/G65’te okurlarıyla bir araya gelecek.

Dünyaca ünlü yazarlar Frankfurt Kitap Fuarı’nda

Fuar programında bu yıl çok sayıda uluslararası yazar da yer alacak. 2026 Pulitzer Ödülü sahibi Jill Lepore, International Booker Prize kapsamında öne çıkan Yang Shuang-zi ve dünyaca tanınan çocuk ve gençlik kitabı yazarı Cornelia Funke, fuarın dikkat çeken konukları arasında bulunuyor.

Jill Lepore ayrıca bugün gerçekleştirilecek açılış basın toplantısında konuşacak.

Kitaptan sinema ve televizyona: “Book-to-Screen Day”

Frankfurt Kitap Fuarı bu yıl edebiyat ile görsel medya arasındaki ilişkiye de özel bir programla odaklanacak.

“Book-to-Screen Day” adı verilen etkinlik, 9 Ekim Cuma günü gerçekleştirilecek. Program kapsamında yayıncılık, sinema, televizyon ve dijital yayın platformlarının profesyonelleri bir araya gelecek.

Etkinlikte kitapların film ve televizyon yapımlarına uyarlanması, yayıncılık dünyası ile görsel medya arasındaki iş birlikleri ve yeni projeler ele alınacak.

Programın öne çıkan bölümlerinden biri ise “Adaptation Trends in Europe” başlıklı oturum olacak. Bu oturumda Avrupa’da kitapların sinema ve televizyona uyarlanmasında öne çıkan güncel eğilimler değerlendirilecek.

İkbal ÖZAKINCI / Uetersen

Festivalin açılışını Uetersen Belediye Başkanı Dirk Woschei ve EWB Başkanı Harun Öznarin yaptı.

Belediye Başkanı Woschei festival ile ilgili pozitif yorumlar yaparak, EWB’nin etkinliklerini her zaman takip ettiğini ve uyum sürecine katkıda bulunan çalışmalarını çok takdir ettiğini dile getirdi. Göçmenler Birliği’nin Uetersen şehrinde dolmasından dolayı minnettar olduğunu dile getirdi.

Başkan Öznarin, festival etkinliğinde katkıda bulunan Uetersen Gönüllü İtfaiyesi'ne, polise, TSV Uetersen'e, TSV boks bölümüne, Sport & Spaß'a ve Uetersen Yaşlı Vatandaşlar Danışma Kurulu'na katılımları ve destekleri için yürekten teşekkür ettiğini belirtti. Öznarin ayrıca festivalin muhteşem organizasyonunun gerçekleşmesi için özverileriyle katkıda bulunan EWB ekibine, EWB Gençlik Koluna ve EWB Kadın koluna de ayrıca çok özel teşekkürlerini sunduğunu ifade etti.

Öznarin “Festivale davetlmizi kırmayarak katılıp onur veren CDU'lu Federal Meclis Üyesi Daniel Kölbl ve SPD'li Schleswig-Holstein Eyalet Parlamentosu Üyesi Thomas Hölck’e de çok teşekkürlerimizi sunuyoruz. Uetersen'de buluşmalar, çeşitlilik ve pozitif bir topluluk için birlikteyiz” dedi.

Ayrıca Kültürlerarası Hafta (IKW) kapsamında EWB Göçmenler Birliği, Pinneberg Vilayeti Engerasyon ekibi ile ve Sparkasse Südholstein bankasının katkılarıyla düzenlenen ücretsiz sinema gününde, konusu iki genç, çalınmış bir araba ve unutulmaz bir yaz olan "Tschick" filminin gösterildiği Uetersen Burg sinamasında göçmenlere sinema keyfi yaşattı. Girişin ücretsiz olması, insanlarına sinema kültürünü göstermek, aileleleri ile birlikte bir aktivitede bulunmak gibi etkinlikler çok ilgi gördü, sinema severler 80 kişilik salonun tamamını doldurdu.

Öznarin “Uetersen şehrinde böyle bir projenin ilk olması ve Uetersen halkına böyle bir mutluluk yaşamasına vesile olduğumuzdan dolayı çok memnun olduk. Özellikle çocukların mutlu olması bütün emeğimize değdi. Gerçekten aileler ve çocuklar çok mutluydu” şeklinde ifade etti.

Rhein, Stern dergisine verdiği röportajda, “Parti seçildi ve ona da böyle davranılmalı” ifadelerini kullandı. CDU’nun AfD’den açıkça ayrışması gerektiğini belirten Rhein, bunun partinin parlamentodaki görevlerden tamamen dışlanması anlamına gelmemesi gerektiğini savundu.

Rhein, “AfD’nin Federal Meclis’te, Hessen eyalet parlamentosunda ve diğer eyaletlerde olduğu gibi komisyon başkanlıklarını üstlenebilmesi gerekir” dedi. Rhein’e göre CDU, AfD ile siyasi ve içerik açısından arasına net bir mesafe koymaya devam etmeli, ancak bu durum parlamento çalışmalarında partinin tamamen dışlanmasına dönüşmemeli.

Irkçı AfD’den Rhein’e destek

Rhein’in açıklaması AfD tarafından memnuniyetle karşılandı.

Aşırı sağcı AfD Federal Meclis Grup Sözcüsü Bernd Baumann, Rhein’in çıkışını CDU içerisinde AfD’ye yönelik yaklaşımda daha genel bir değişimin işareti olarak değerlendirdi.

Baumann, Rhein’in AfD’ye Federal Meclis’te komisyon başkanlıklarının verilmesi gerektiği yönündeki görüşünün “sadece ilk adım” olduğunu ve devamının geleceğini savundu. AfD’li siyasetçi, son seçimlerde partisinin güçlenmesi karşısında CDU’nun mevcut dışlama politikasından gelecekte vazgeçeceğini öne sürdü.

Baumann ayrıca Rhein’in açıklamasının “gecikmiş” bir adım olduğunu söyledi. AfD’nin seçmen desteğindeki değişimin CDU içerisinde de yeni bir yaklaşım tartışmasını beraberinde getirdiğini savundu.

CDU/CSU’dan Rhein’e itiraz

Rhein’in açıklamalarına kendi partisinin Federal Meclis grubundan ise doğrudan itiraz geldi.

CDU/CSU Federal Meclis Grubu Parlamenter Genel Sekreteri Catarina dos Santos-Wintz, AfD’nin komisyon başkanlığı için otomatik bir hakka sahip olmadığını söyledi.

Dos Santos-Wintz, komisyon başkanlarının ilgili komisyonların üyeleri tarafından seçildiğini belirterek, AfD milletvekillerinin şimdiye kadar sunduğu adayların gerekli çoğunluğu sağlayamadığını ifade etti.

“Komisyon başkanlığı üzerinde bir hak iddiası yoktur” diyen dos Santos-Wintz, AfD milletvekillerinin adaylarının diğer partilerden yeterli desteği alamadığını belirtti.

SPD: Sorun adaylarda

SPD Federal Meclis Grubu iç politika sözcüsü Sebastian Fiedler de Rhein’in önerisine karşı çıktı.

Fiedler, AfD adaylarının komisyon başkanlığı seçimlerinde gerekli çoğunluğu elde edememesinin komisyon üyelerinden değil, AfD’nin gösterdiği adaylardan kaynaklandığını savundu.

Fiedler, “Boris Rhein’in hangi sorunu olduğunu anlamıyorum” diyerek, adayların yeterli desteği almaları halinde başkan seçilebileceklerini ifade etti.

AfD’nin öneri hakkı var, ancak seçim gerekiyor

Federal Meclis’te uzmanlık komisyonları, yasama çalışmalarının önemli bir bölümünü yürütüyor. Komisyon başkanlıkları, meclisteki gruplar arasında belirli bir dağılım sistemi çerçevesinde paylaştırılıyor ve grupların bu görevler için aday gösterme hakkı bulunuyor.

Ancak bir grubun aday göstermesi, adayın otomatik olarak komisyon başkanı olacağı anlamına gelmiyor. Adayın, ilgili komisyon üyeleri tarafından seçilmesi gerekiyor.

AfD’nin Federal Meclis’te çeşitli komisyon başkanlıkları için gösterdiği adaylar şimdiye kadar yapılan seçimlerde gerekli çoğunluğu elde edemedi. Bu nedenle söz konusu başkanlıkların bazıları vekâleten yürütülüyor.

Almanya Federal Anayasa Mahkemesi de komisyonların genel olarak Federal Meclis’in siyasi bileşimini yansıtması gerektiğine ilişkin karar vermişti. Ancak bu durum, bir siyasi grubun belirli bir komisyonun başkanlığını otomatik olarak alma hakkına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Hessen’de AfD komisyon başkanlıkları yürütüyor

Rhein’in örnek verdiği Hessen Eyalet Meclisi’nde ise AfD’nin bazı komisyonların başkanlığını üstlendiği görülüyor.

Hessen’de Avrupa, Uluslararası İlişkiler ve Bürokrasi Komisyonu, Bütçe Komisyonu ve Hukuk Politikaları Komisyonu başkanlıklarından bazıları AfD milletvekillerinin görevinde bulunuyor.

Rhein ayrıca AfD’nin yasaklanmasına yönelik bir girişime de karşı olduğunu belirterek, partinin hukuki yollarla değil siyasi mücadeleyle karşılanması gerektiğini savundu.

Haftalık Stern dergisi, 4 Eylül 2026’da yayımladığı haber ve dokuz bölümlük “Hilal” podcast’iyle dosyayı yeniden ele aldı. Stern muhabirleri Annalena Antzar ve Nicolas Büchse, aylar süren çalışma kapsamında Hilal’in ailesiyle, tanıklarla ve soruşturmayı yürüten kişilerle görüştü; yıllar içinde ortaya çıkan şüphelileri ve polisin soruşturma sürecini yeniden inceledi.

Son görüldüğü gün

22 Eylül 1988’de Hamburg’da doğan Hilal, kaybolduğu gün okuldan iyi bir karneyle eve dönmüştü. Babasına karnesini göstererek, “Karnem çok güzel. Bana bir öpücük ver” dedi.

Ailesi, başarılı karnesi nedeniyle ona bir Alman Markı verdi. Hilal bu parayla, evlerinin karşısındaki Elbgaupassage alışveriş merkezinde bulunan süpermarketten sakız almak için dışarı çıktı. Ablasına yaklaşık 10 dakika içinde döneceğini söyledi.

Ancak Hilal eve dönmedi.

Stern ekibi, podcast’in ilk bölümünde Hilal’in evinden alışveriş merkezindeki süpermarkete kadar olan son yolunu yeniden yürüdü. Hilal’in o gün attığı yolun yaklaşık 298 adım olduğu belirtildi.

Hilal’in kaybolması, savaş sonrası Hamburg’un en büyük çocuk arama operasyonlarından birinin başlamasına neden oldu. Ailesi sokak sokak dolaşarak Hilal’i aradı, ilanlar dağıttı, komşularla görüştü ve televizyon programlarına katıldı.

Otoparktaki tanıklar

Mart 1999’da iki servis şoförü polise önemli olabilecek bir bilgi verdi. Şoförler, Elbgaupassage’ın otoparkında Hilal’e benzeyen bir kız çocuğunun elinden tutan, iri yapılı ve seyrek kızıl-sarı saçlı bir erkek gördüklerini söyledi.

Ancak bu tanıklık da Hilal’in akıbetinin aydınlatılmasını sağlayamadı.

Soruşturmanın ilk döneminde polis, Hilal’in Türkiye’ye götürülmüş olabileceği ihtimalini de değerlendirdi. Ailenin yakın çevresinden bir kişinin çelişkili ifadeleri nedeniyle aile üyeleri de bir süre şüphe altında kaldı. Ancak daha sonra söz konusu ifadelerin Hilal’in kaybolmasıyla bağlantılı olmadığı ortaya çıktı.

2005’te gelen itiraf

Dosyanın en dikkat çekici gelişmelerinden biri 2005 yılında yaşandı. Tespit edilen bir şüpheli, Hilal’i kaçırdığını ve öldürdüğünü itiraf etti. Ancak şüpheli daha sonra bu ifadesini geri çekti.

Polisin yaptığı aramalarda da Hilal’e ilişkin herhangi bir iz bulunamadı.

Soruşturma kapsamında adı öne çıkan kişilerden biri de Hans-Joachim Q. oldu. Q., 1999 yılında 11 yaşındaki başka bir kız çocuğunu otomobiline zorla bindirmek ve cinsel saldırıda bulunmak suçlarından yargılandı ve yedi yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Hilal’in annesi Ayla Ercan da bu davayı izledi. Polis, Q.’nun Hilal’in kaybolmasıyla bağlantısı olup olmadığını araştırdı. Ancak bu yöndeki soruşturma da Hilal’in akıbetine ilişkin kesin bir sonuca ulaşmadı.

Volkspark’ta yeniden arama

Dosya yıllar boyunca zaman zaman yeniden gündeme geldi. Ekim 2022’de Hamburg polisi ve savcılığı, Volkspark’ta geniş çaplı bir arama gerçekleştirdi.

Aramalardan Hilal’in kayboluşunu aydınlatabilecek herhangi bir sonuç çıkmadı.

Hamburg Savcılığı da 2024 yılında Stern’e yaptığı açıklamada soruşturmanın sürdüğünü, ancak tüm çabalara rağmen Hilal’in kayboluşunu açıklayabilecek bir şüphelinin tespit edilemediğini bildirdi.

Ailenin 27 yıllık bekleyişi

Stern’in haberinde Hilal’in kaybolmasının ailesi üzerindeki etkisine de geniş yer verildi.

Hilal’in annesi Ayla, kızına ait kazakları, elbiseleri, çizimleri ve okul eşyalarını yıllardır bir bavulda saklıyor. Zaman zaman bu eşyaları çıkararak kızının kokusundan geriye bir iz kalıp kalmadığını anlamaya çalışıyor.

Hilal’in kardeşi Abbas Ercan ise ailenin yaşadığı belirsizliği, “Bugüne kadar yas tutabileceğimiz bir mezarımız yok” sözleriyle anlatıyor.

Aile, aradan geçen 27 yılın ardından Hilal’in hayatta olduğuna ilişkin umudunu büyük ölçüde kaybetmiş durumda. Ancak hâlâ bilmek istedikleri tek bir soru var:

Hilal’e ne oldu?

Stern ve RTL+ tarafından hazırlanan dokuz bölümlük “Hilal” podcast’i yalnızca “Fail kim?” sorusuna yanıt aramıyor.

Annalena Antzar ve Nicolas Büchse, Hilal’in kaybolduğu günü ve son görüldüğü noktaları yeniden ele alırken soruşturmadaki gelişmeleri, tanık ifadelerini ve yıllar içinde ortaya çıkan şüphelileri inceliyor. Podcast’te ayrıca soruşturmadaki olası hatalar, polis ile savcılığın yıllar boyunca dosyaya yaklaşımı ve çözülemeyen bir kayıp vakasının aile üzerindeki etkisi de ele alınıyor.

Muhabirler, Hilal’in annesi Ayla’nın yanı sıra ablası ve kardeşi Abbas Ercan ile aylar boyunca görüştü. Aile, 27 yıl boyunca süren umut, korku ve belirsizliği anlattı.

Hilal, 22 Eylül 1988’de doğdu. Bugün hayatta olsaydı 38 yaşında olacaktı.

Ancak 27 Ocak 1999’da Hamburg’da evinden birkaç dakikalığına çıkan 10 yaşındaki kız çocuğunun nerede olduğu ve başına ne geldiği hâlâ bilinmiyor.

Soruşturma devam ediyor.

İspanya’da artan kira fiyatları ve konut sıkıntısına karşı ülke genelinde protestolar düzenlendi. Devlet televizyonu RTVE’nin haberine göre Madrid, Barcelona ve Valencia başta olmak üzere 50’den fazla kentte gösteriler yapılması planlandı.

Başkent Madrid’de düzenlenen protestolara hükümetin verilerine göre yaklaşık 70 bin kişi katıldı. Gösterilerin organizatörleri ise katılımın 500 bine ulaştığını açıkladı. Kent merkezinde yürüyen göstericiler, daha iyi kiracı hakları ve herkes için erişilebilir konut talep etti.

Gösterilerde “Genel greve” çağrısı yapan pankartlar da taşındı.

Madrid Kiracılar Birliği Sözcüsü Valeria Racu, protestolarda yaptığı açıklamada, “Güç yeniden sokaklarda” ifadelerini kullandı. Racu, erken seçim tartışmalarına ilişkin ise hükümete yönelik bir uyarıda bulunarak, konut krizinin çözülmemesi halinde protestoların devam edeceğini söyledi ve genel grev çağrısı yaptı.

Hükümetin konut düzenlemeleri parlamentodan geçmedi

Protestoların öncesinde Başbakan Pedro Sánchez liderliğindeki hükümetin konut krizine yönelik iki kararnamesi parlamentoda reddedildi.

Cuma günü yapılan oylamada, kira artışları ve zorunlu tahliyelerle mücadeleyi amaçlayan düzenlemeler muhafazakâr ve sağ popülist milletvekillerinin karşı çıkması nedeniyle kabul edilmedi.

Düzenlemeler arasında korunmaya muhtaç kişilerin zorunlu tahliyelerinin önlenmesi, gayrimenkul spekülasyonunun sınırlandırılması, kısa süreli kiralamalara daha sıkı kurallar getirilmesi ve konut kiralama ile inşaat faaliyetlerine yönelik vergi teşvikleri bulunuyordu.

Ayrıca İspanya’da genellikle sekiz yıl süreyle yapılan belirli süreli kira sözleşmelerinin süresiz hale getirilmesi de düzenlemeler arasında yer alıyordu.

Valencia’da polis müdahalesi

Protestoların büyük bölümü barışçıl geçerken Valencia’da göstericiler ile polis arasında olaylar çıktı.

RTVE’nin haberine göre polis kalabalığı dağıtmak için plastik mermi ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Yaklaşık 30 göstericinin kentteki Sanat ve Bilim Şehri olarak bilinen kültür kompleksine kısa süreliğine girdiği, daha sonra polis tarafından çıkarıldığı bildirildi.

Barcelona’da yapılması planlanan gösteri ise kötü hava koşulları uyarısı nedeniyle ertelendi.

87 yaşındaki kiracının tahliyesi protestoları büyüttü

Konut krizine ilişkin protestolar, Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın yaşadığı evden tahliye edilmesinin ardından daha da büyüdü.

Abascal’ın yaklaşık 70 yıldır aynı evde yaşadığı belirtildi. Kiracılar birliğinin açıklamasına göre bir yatırımcı tarafından kira bedelinin yüzde 275 artırılarak 2 bin 650 euroya çıkarılmasının ardından tahliye süreci başladı.

Yaşanan gelişmeler ülke genelinde konut hakkı ve zorunlu tahliyelere karşı protestolara neden oldu. Daha sonra Abascal’ın evine geri dönmesini sağlayacak bir anlaşmaya varıldığı bildirildi.

Madrid’in merkezinde reform taleplerini artırmak amacıyla yüzlerce kişinin bir haftadır kamp kurduğu da aktarıldı.

İspanya’da konut açığı 700 binin üzerinde

Konut sıkıntısı ve hızla yükselen fiyatlar, İspanya’nın son yıllardaki önemli sosyal sorunları arasında bulunuyor.

Gayrimenkul platformu Idealista’nın verilerine göre ülkede ortalama kiralar son 10 yılda neredeyse iki katına çıktı. Konut satış fiyatlarının ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 90 arttığı belirtildi.

İspanya Merkez Bankası, ülke genelinde 700 binden fazla konut açığı bulunduğunu tahmin ediyor.

Sánchez hükümeti üzerindeki baskı artıyor

Konut düzenlemelerinin parlamentodan geçmemesi, Pedro Sánchez hükümetinin parlamentodaki hareket alanını daha da daralttı.

Hükümetin, muhafazakâr Katalan ayrılıkçı parti Junts’un yedi milletvekilinin desteğini yaklaşık bir yıl önce çekmesinden bu yana parlamentodan yeni girişimleri geçirmek konusunda zorlandığı belirtiliyor.

Bu gelişmelerin ardından İspanya’da erken seçim tartışmaları yeniden gündeme geldi. İspanyol gazetesi El País, Sánchez’in çevresine dayandırdığı haberinde başbakanın ülke genelindeki protestoların boyutunu gördükten sonra erken seçim konusunda karar vermeyi değerlendirdiğini yazdı.

Bazı haberlerde erken seçimin kasım ayında yapılabileceği öne sürülürken, Sánchez’in ofisi bu iddialar hakkında açıklama yapmadı.

İspanya’da bir sonraki genel seçimin normal takvime göre gelecek yaz yapılması gerekiyor.

Soruşturma kapsamında çok sayıda kişi gözaltına alınırken, AKP’nin eski Genel Başkan Yardımcısı ve eski Aile Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın da soruşturma konusu şirketlerden birinin hisselerinden yüksek kazanç sağladığı haberleri gündeme geldi.

Türkiye’nin finans piyasası, son yılların en büyük borsa manipülasyonuyla karşı karşıya. Çok sayıda yatırım fonunda bazı hisselerin yasa dışı yöntemlerle yapay biçimde yükseltildiği ve bu süreçte yüz binlerce küçük yatırımcının zarara uğradığı açığa çıktı.

Soruşturma kapsamında yedi portföy yönetim şirketinin yönettiği 131 fon incelemeye alınırken, söz konusu fonların toplam büyüklüğünün yaklaşık 18 milyar dolar olduğu ifade ediliyor. Fonlarda 450 binden fazla yatırımcının bulunduğu belirtiliyor.

Hisselerde binlerce puanlık yükseliş

Soruşturmanın merkezinde, piyasada sınırlı miktarda işlem gören ve düşük likiditeye sahip bazı şirketlerin hisseleri bulunuyor.

Haberlere göre söz konusu fonlar, dolaşımdaki hisse miktarı düşük şirketlerin hisselerini kademeli olarak satın alarak fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. Bazı hisselerin değerinin kısa sürede yüzde 100’ün üzerinde arttığı, bazı şirketlerde ise çok daha yüksek oranlarda yükselişler yaşandığı belirtiliyor.

Tera Portföy tarafından yönetilen fonlardan birinin 2025 yılının başından bu yana yüzde 17 binin üzerinde getiri sağladığı da basına yansıyan bilgiler arasında.

İlk fonların 2021 yılında oluşturulduğu, erken dönemde yatırım yapan bazı yatırımcıların yüksek kazanç elde ettiği belirtiliyor. Bazı hisselerin 100 liradan 2 bin liraya kadar yükseldiği ifade ediliyor.

Uzmanlar tarafından sistemin, gerçek hisseler üzerinden yürütülmesine rağmen yeni yatırımcıların sisteme dahil olmasıyla sürdürülebilen bir zincirleme yapıya benzediği değerlendirmeleri yapıldı.

SPK’nın düzenlemesinin ardından satış baskısı oluştu

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) ağustos ayında bazı hisselerde fonların sahip olabileceği paylara ilişkin yeni sınırlar getirmesinin ardından piyasalarda hareketlilik arttı.

Yeni düzenlemeler nedeniyle bazı fonların ellerindeki hisselerin bir bölümünü satmak zorunda kaldığı, bunun da özellikle düşük likiditeli hisselerde sert fiyat düşüşlerine yol açtığı bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından bazı yatırımcıların fonlardan kısa sürede yüksek miktarda para çekmek istediği, ancak fonların talepleri karşılayacak yeterli likiditeye sahip olmadığı belirtildi.

15 Eylül’den itibaren bazı portföy yönetim şirketleri, yatırımcıların satış taleplerini karşılamakta zorlandıklarını açıkladı.

SPK ise 17 Eylül’de soruşturma konusu fonların işlemlerini dondurdu. Fonlara yeni para girişinin ve fonlardan para çıkışının engellenmesinin ardından söz konusu fonların altı ay içinde tasfiye edilmesine karar verildi.

Soruşturma genişliyor

Soruşturma kapsamında ilk aşamada dört portföy yöneticisi gözaltına alınarak tutuklandı. Yaklaşık bir hafta içinde gözaltı ve tutuklama sayısının arttığı, toplam 26 kişinin gözaltına alındığı ve 60’tan fazla kişi hakkında soruşturma yürütüldüğü bildirildi.

Savcılık soruşturmasının; piyasa manipülasyonu, dolandırıcılık, kara para aklama ve suç örgütü kurma suçlamaları üzerinden yürütüldüğü aktarıldı.

AKP yöneticisi Kaya hakkındaki iddialar

Skandalın siyasi boyutuyla ilgili iddialar da gündeme geldi.

Geçen haftaya kadar AKP'nin Genel Başkan Yardımcısı olan eski Aile Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın, soruşturma kapsamında bulunan şirketlerden birinin hisselerini satın aldığı ve söz konusu hisseleri skandalın kamuoyuna yansımasından kısa süre önce sattığı haberi gündemi altüst etti.

Haberlerde Kaya’nın bu işlemlerden 25 milyon doların üzerinde kazanç sağladığı belirtildi. Bazı haberlerde Kaya’nın eşiyle birlikte fonlardan elde ettiği toplam kazancın çok daha yüksek olduğu açıklandı.

Kaya, yaşanan gelişmelerin ardından AKP Genel Başkan Yardımcılığı görevinden ayrıldı. Hakkında ise şu ana kadar herhangi bir dava açılmadığı bildirildi.

Muhalefet lideri Özgür Özel de skandala ilişkin açıklamalarında AKP'li bazı siyasetçilerin ve kamu görevlilerinin olası bağlantılarına dikkat çekti. Özel, görevde bulunan bir bakanın söz konusu sistemden 200 milyon euro kazandığını bildiklerini ifade etti.

Örgüt, CHP’nin üyeliğini askıya alırken, Özel tarafından kurulan YENİ Parti’nin üyelik başvurusunu kabul etti. Kararın ardından Sosyalist Enternasyonal’in resmi internet sitesindeki “Üyeler” bölümünde de değişikliğe gidildi.

CHP listeden çıkarılırken YENİ Parti, Türkiye’den “tam üye” olarak gösterildi. DEM Parti ise örgütteki danışman üye statüsünü korudu.

Karar Etik Komitesi tarafından alındı

CHP’nin üyeliğinin askıya alınması kararı, örgütün Etik Komitesi tarafından alındı.

Böylece 1978 yılından bu yana Sosyalist Enternasyonal’in tam üyesi olan CHP’nin örgüt içindeki statüsü değişmiş oldu.

Süreç CHP kurultayına ilişkin mahkeme kararıyla başladı

Sosyalist Enternasyonal’in CHP yönetimine ilişkin tutumu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin 21 Mayıs’ta CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği “mutlak butlan” kararı sonrasında netleşti.

Mahkeme kararıyla Özgür Özel’in genel başkan seçildiği kurultay geçersiz sayılırken, Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden parti yönetiminin başına dönmesinin önü açıldı.

Sosyalist Enternasyonal, 22 Mayıs’ta yaptığı açıklamada Özgür Özel ve CHP’nin seçilmiş yönetimiyle “tam dayanışma” içinde olduğunu bildirdi.

Örgüt 28 Mayıs’ta yaptığı açıklamada ise Özel’i ve seçilmiş CHP yönetimini dava sonuçlanıncaya kadar tanımayı sürdüreceğini duyurdu. Aynı açıklamada Kılıçdaroğlu’na olağanüstü kurultay çağrısı yapıldı.

Sosyalist Enternasyonal, mahkeme kararını Özel ve seçilmiş CHP yönetimine yönelik bir müdahale olarak değerlendirerek, CHP’nin demokratik işleyişine vurgu yaptı.

Özel’den yeni parti hamlesi

CHP’de yaşanan yönetim krizinin devam etmesinin ardından Özgür Özel, temmuz ayında partiden ayrılarak YENİ Parti’yi kurdu.

Sosyalist Enternasyonal, Özel’in CHP’den ayrılmasının ardından da kendisiyle işbirliğini sürdüreceğini açıkladı.

Sosyalist Enternasyonal Başkanı ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, 24 Temmuz’da yaptığı açıklamada, örgütün YENİ Parti ile yakın işbirliği içinde çalışmaya devam edeceğini bildirdi.

YENİ Parti’nin tam üyeliğinin kabul edilmesiyle birlikte Sosyalist Enternasyonal’in Özel ve yeni siyasi oluşumuyla sürdürdüğü ilişki kurumsal bir nitelik kazanmış oldu.

CHP’nin 1978’den bu yana üyeliği sona mı erdi?

Sosyalist Enternasyonal’in mevcut üyelik listesinde CHP’nin artık yer almaması, partinin örgütteki uzun yıllara dayanan üyeliği açısından önemli bir değişiklik oluşturuyor.

CHP, Bülent Ecevit döneminde Sosyalist Enternasyonal’e katılmış ve 1978 yılından bu yana örgütün tam üyeleri arasında yer almıştı.

Sosyalist Enternasyonal, sosyal demokrat, demokratik sosyalist ve işçi partilerini bir araya getiren uluslararası bir siyasi kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. Merkezi Londra’da bulunan örgütün bugünkü yapısı 1951 yılında oluşturuldu.

Örgüt; demokrasi, insan hakları, sosyal adalet, eşitlik ve barış gibi konularda üye partiler arasında işbirliği ve ortak tutum geliştirmeyi amaçlıyor.

Sosyalist Enternasyonal, üye partiler üzerinde bağlayıcı kararlar alan bir üst siyasi otorite niteliğinde değil. Çalışmalarını ağırlıklı olarak toplantılar, ortak deklarasyonlar ve uluslararası siyasi dayanışma üzerinden yürütüyor.

Son değişiklikle birlikte örgütün resmi üyelik listesinde Türkiye’den tam üye olarak YENİ Parti, danışman üye statüsünde ise DEM Parti yer alıyor.

Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, seçim zaferinin ardından Yeşiller ve SPD ile bir araya gelerek üçlü bir koalisyon kurmak istediğini açıkladı.

Berlin'de gözler koalisyon görüşmelerinde

20 Eylül seçimlerinden Sol Parti'nin birinci çıkması, Berlin'de siyasi dengeleri önemli ölçüde değiştirdi. Ancak seçim zaferi tek başına hükümeti kurma garantisi sağlamıyor.

Elif Eralp'in başbakanlığındaki Sol Parti-SPD-Yeşiller hükümetinin kurulabilmesi için üç partinin tartışmalı başlıklarda uzlaşması gerekiyor. Görüşmelerin başarısız olması halinde ise CDU'nun başbakan adayı Stefan Evers'in liderliğinde farklı bir koalisyon formülü gündeme gelebilecek.

SPD ve Yeşillerden şartlı destek

Sol Parti, Yeşiller ve SPD geçtiğimiz günlerde hükümet kurma sürecine ilişkin ilk görüşmelerini gerçekleştirdi. Tarafların özellikle antisemitizm, ırkçılık, organize suç ve güvenlik politikaları gibi tartışmalı başlıklarda ortak bir zemin aradığı bildirildi. Görüşmeler henüz resmi koalisyon müzakereleri niteliğinde değil.

SPD içinde Sol Parti ile hükümet kurma konusunda farklı görüşlerin bulunduğu belirtiliyor. Bazı sosyal demokratlar, seçimlerde SPD'nin yüzde 12,1 ile tarihinin en düşük sonuçlarından birini almasının ardından hükümete katılmak yerine dışarıdan destek vermenin de değerlendirilebileceğini savunuyor.

Eralp'in “Rote Hilfe” üyeliği gündemde

Koalisyon sürecinde tartışılan konulardan biri de Elif Eralp'in geçmişte “Rote Hilfe” adlı derneğe üyeliği oldu.

Eralp'in hukuk eğitimi sırasında derneğe üye olduğu, 2025 yılında ise “kısmen farklı siyasi görüşler” nedeniyle üyeliğini sonlandırdığı açıklandı. Eralp'in üyeliğinin pasif nitelikte olduğu ve geçmişte kamuoyuna açık şekilde bildirildiği belirtildi.

“Rote Hilfe”, sol görüşlü aktivistlere hukuki destek sağlayan bir kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. Almanya Federal ve eyalet düzeyindeki Anayasayı Koruma Teşkilatlarının raporlarında ise kuruluş aşırı solcu bir yapı olarak sınıflandırılıyor.

Eralp'in geçmişteki üyeliği, özellikle CDU ve bazı siyasetçiler tarafından eleştirilirken, Sol Parti ise üyeliğin geçmişte kaldığını ve Eralp'in neden ayrıldığını açıklamış durumda.

Parti içindeki tartışmalar da koalisyon sürecini etkiliyor

Berlin Sol Partisi son günlerde yalnızca Eralp'in geçmişteki üyeliği nedeniyle değil, bazı parti mensuplarının organize suç çevreleriyle temasları ve seçim kampanyası sırasında yaşanan tartışmalar nedeniyle de eleştiriliyor.

Sol Parti milletvekili Ferat Koçak'ın Berlin'deki bir organize suç çevresiyle bağlantılı bir kişiyle iletişim kurduğunun ortaya çıkması da kamuoyunda tartışma yarattı. Koçak, söz konusu temasları kabul ederek konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Sol Parti ise olayın parti içinde inceleneceğini bildirdi.

Focus dergisinin haberine göre, seçim gecesi düzenlenen bir parti etkinliğinde organize suç çevreleriyle bağlantılı olduğu öne sürülen kişilerin ve tartışmalı Filistin yanlısı aktivistlerin bulunması da eleştirilere neden oldu.

CDU liderliğinde alternatif hükümet ihtimali

Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasında anlaşma sağlanamaması halinde Berlin'de başka koalisyon seçenekleri de gündeme gelebilir.

Seçimi ikinci sırada tamamlayan CDU'nun başbakan adayı Stefan Evers, diğer partilerle görüşmeye açık olduklarını açıkladı. Berlin'de CDU, SPD ve Yeşillerden oluşacak bir “Kenya koalisyonu” alternatif seçeneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

CDU-SPD-Yeşiller üçlüsünün parlamentoda çoğunluk oluşturabilecek sandalye sayısına ulaşması mümkün. Ancak böyle bir hükümetin kurulabilmesi için üç partinin siyasi açıdan uzlaşması gerekiyor.

Bir diğer seçenek olarak CDU ve Yeşillerden oluşan bir azınlık hükümeti de Berlin'deki siyasi tartışmalarda gündeme geliyor.

Yeşiller karar aşamasında

Yeşiller içinde de Sol Parti ile koalisyon konusunda farklı görüşler bulunuyor.

Yeşiller Federal Meclis Grup Başkanı Katharina Dröge, Sol Parti içinde antisemitizm konusunda daha net bir tutum ortaya konulmasını istedi. Dröge, mevcut mekanizmaların yeterli olmadığını savunarak, Sol Parti'nin bu konudaki yaklaşımının olası görüşmeler açısından önem taşıdığını belirtti.

Derginin hesaplamalarına göre Boehringer ailesinin tahmini serveti 66,7 milyar euro. İkinci sırada 53,7 milyar euroluk servetiyle Lidl ve Kaufland'ın sahibi Dieter Schwarz, üçüncü sırada ise 50,7 milyar euroluk servetiyle Merck ailesi bulunuyor.

BMW'nin önemli hissedarları Susanne Klatten ve Stefan Quandt ailesi 33,3 milyar euroyla dördüncü sırada yer alırken, Aldi Süd'ün sahibi Albrecht ve Heister aileleri 29,8 milyar euroluk servetle beşinci sırada bulunuyor.

Teknoloji yatırımcısı Andreas von Bechtolsheim ise 27,7 milyar euroluk tahmini servetiyle listenin altıncı sırasına yükseldi.

Almanya'daki milyarder sayısı rekor kırdı

Bu yıl 26'ncı kez hazırlanan Almanya'nın en zenginleri listesine göre ülkede milyarder sayısı da yeni bir rekora ulaştı.

Almanya'da toplam 257 milyarder bulunuyor. Bu rakam, bireysel servet sahiplerinin yanı sıra milyarlarca euroluk serveti birlikte kontrol eden büyük aileleri de kapsıyor.

Listenin verilerine göre Almanya'nın en zengin 100 kişi ve ailesinin toplam serveti son 12 ayda yüzde 3,4 artarak yaklaşık 784 milyar euroya yükseldi. Aynı dönemde Almanya'nın önde gelen borsa endeksi DAX yaklaşık yüzde 9 değer kazandı.

Ancak ekonomik koşullar ve şirket değerlerindeki dalgalanmalar, bazı büyük servet sahiplerini de olumsuz etkiledi. Porsche ailesi ile Klatten ve Quandt ailelerinin yanı sıra SAP'nin önemli hissedarları Hasso Plattner ve Dietmar Hopp'un tahmini servetlerinde gerileme yaşandı.

Buna karşılık Dieter Schwarz ve Andreas von Bechtolsheim gibi isimler servetlerini önemli ölçüde artırdı.

Listede üç Türk kökenli isim

2026 listesinin dikkat çeken ayrıntılarından biri de Türk kökenli isimlerin sıralamadaki varlığı oldu.

BioNTech'in kurucu ortakları Uğur Şahin ve Özlem Türeci, toplam 3,8 milyar euroluk tahmini servetleriyle listenin 71'inci sırasında yer aldı.

Şahin ve Türeci geçen yıl yaklaşık 4 milyar euroluk servetleriyle listede bulunuyordu. Böylece çiftin tahmini servetinde bir yıl içinde yaklaşık 200 milyon euroluk düşüş yaşandı.

Uğur Şahin ve Özlem Türeci, COVID-19'a karşı geliştirilen mRNA tabanlı aşının başarısının ardından dünya çapında tanınan bilim insanları ve girişimciler arasında yer aldı. Almanya'da pandemi öncesinde orta ölçekli bir biyoteknoloji şirketi olarak faaliyet gösteren BioNTech, aşının küresel başarısıyla birlikte kısa sürede milyarlarca euroluk bir şirket haline geldi.

Şahin ve Türeci, 2026 yılında BioNTech'ten bağımsız yeni bir biyoteknoloji şirketi kurma planlarını da açıkladı. Yeni şirketin özellikle yeni nesil mRNA teknolojileri üzerinde çalışması hedefleniyor.

BioNTech ise faaliyetlerini özellikle kanser tedavileri ve yeni nesil biyoteknoloji alanlarına yoğunlaştırmayı sürdürüyor.

Hakan Koç 200'üncü sırada

Listede yer alan bir diğer Türk kökenli isim ise Hakan Koç oldu.

Berlin merkezli ikinci el otomobil satış platformu Auto1'in kurucu ortaklarından Koç, iş ortağı Christian Bertermann ile birlikte yaklaşık 1,2 milyar euroluk tahmini servete sahip.

Koç ve Bertermann, Almanya'nın en zenginleri listesinde 200'üncü sırada yer aldı.

Auto1, internet üzerinden ikinci el otomobil alım satımına aracılık eden ve Avrupa'nın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren önemli otomotiv teknoloji şirketlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Boehringer ailesi ilk kez zirvede

2026 listesinin en önemli değişikliklerinden biri Boehringer ailesinin ilk sıraya yerleşmesi oldu.

Manager Magazin, Boehringer Ingelheim'ın ortaklarının geçmiş yıllarda listeye dahil edilmediğini belirtti. Bunun, listenin ilk yıllarında yapılan bir anlaşmadan kaynaklandığı ifade edildi.

Dergiye göre, Almanya'daki mahkemelerin servet listesinin hukuki durumunu kabul etmesi ve listenin uluslararası ölçekte yerleşik hale gelmesinin ardından Boehringer ailesi bu yıl listeye dahil edildi.

Böylece 66,7 milyar euroluk tahmini servetiyle Boehringer ailesi, Almanya'nın 2026 yılındaki en zengin ailesi oldu.

İlk 10'da kimler var?

2026 Manager Magazin listesinde Almanya'nın en zengin 10 kişi ve ailesi şöyle sıralandı:

1. Boehringer Ingelheim ortakları ailesi – 66,7 milyar euro

2. Dieter Schwarz – 53,7 milyar euro

3. Merck ailesi – 50,7 milyar euro

4. Susanne Klatten ve Stefan Quandt ailesi – 33,3 milyar euro

5. Albrecht ve Heister aileleri – 29,8 milyar euro

6. Andreas von Bechtolsheim – 27,7 milyar euro

7. Reimann ailesi – 21,5 milyar euro

8. Henkel ailesi – 19,6 milyar euro

9. Theo Albrecht Jr. ve Babette Albrecht aileleri – 17,8 milyar euro

10. Hasso Plattner ailesi – 15,6 milyar euro

Manager Magazin, listedeki servet rakamlarının kesin miktarlar olmadığını, çeşitli araştırmalara dayanılarak hesaplanan tahmini değerler olduğunu belirtiyor.

Hanns-Joachim-Friedrichs Derneği tarafından yapılan açıklamaya göre ödül, ZDF Hukuk ve Adalet Redaksiyonu Başkanı Sarah Tacke ile “Heute-Journal” ve “Morgenmagazin” programlarının sunucusu Dunja Hayali arasında eşit olarak paylaştırılacak.

Jüri, bu yıl özellikle düşünce ve basın özgürlüğüne katkı sağlayan gazetecilik çalışmalarına odaklandığını açıkladı.

Hayali’ye cesur gazetecilik vurgusu

Jüri, Dunja Hayali’nin günümüz gazeteciliğinde kamuoyuna ulaşmanın yeni yollarını ortaya koyan cesur ve etkili bir model sunduğunu belirtti. Hayali’nin, uzun yıllardır maruz kaldığı yoğun eleştiri, nefret söylemi ve şiddet tehditlerine rağmen gazetecilik faaliyetlerini sürdürmesi övgüye değer bulundu.

Tacke’ye doğruluk ve tarafsızlık ödülü

Hukuk doktorası bulunan Sarah Tacke ise jüri tarafından demokratik tartışma ortamına doğruluk ve açıklık kazandıran gazetecilik çalışmaları nedeniyle ödüle layık görüldü.

Jürinin değerlendirmesine göre Tacke, ZDF’nin haber ve magazin programları ile “Heute-Journal”da hukuki konuları anlatırken uzmanlığını ve tarafsızlığını izleyiciye yansıtıyor. Jüri, Tacke’nin gazeteciliğini “politik ancak politize olmayan bir gazetecilik” olarak nitelendirdi.

Özel ödül “Zapp”a

Bu yılın Hanns-Joachim-Friedrichs Özel Ödülü, NDR’nin medya programı “Zapp”a verilecek. Program, tartışmalı medya konularını farklı yönleriyle ele alması ve izleyiciye anlaşılır bir çerçeve sunması nedeniyle ödüle layık görüldü.

Teşvik Ödülü ise NDR gazetecisi Manuel Biallas’a verilecek. Biallas, hazırladığı film ve yazılarda ele aldığı kişilere yakın durması, konuları anlaşılır biçimde aktarması ve anlatımında muhataplarıyla eşit bir ilişki kurması nedeniyle ödüllendirildi.

Ödül töreni 5 Kasım’da Hamburg’da

Ödüllerin 5 Kasım’da Hamburg’da düzenlenecek törenle sahiplerine verilmesi planlanıyor. Tören kapsamında “Gazetecilik ve demokrasiye yönelik saldırı – Bir davanın tarafı olmanın zamanı mı?” başlıklı bir tartışma da gerçekleştirilecek. Programı gazeteci ve televizyon sunucusu Caren Miosga yönetecek.

Ödül töreninin aynı akşam kayda alınarak yayımlanması planlanıyor.

Ödülün adı Hanns-Joachim Friedrichs’ten geliyor

Hanns-Joachim-Friedrichs Ödülü, 1995 yılından bu yana eleştirel ve bağımsız gazetecilere veriliyor. Ödüle adını veren, 1995 yılının mart ayında hayatını kaybeden gazeteci ve “Tagesthemen” sunucusu Hanns-Joachim Friedrichs, gazetecilik anlayışını şu sözlerle ifade etmişti:

“İyi bir gazeteciyi, hiçbir davayla özdeşleşmemesinden tanırsınız; iyi bir dava söz konusu olsa bile.”

Ödülün geçmişteki sahipleri arasında Petra Gerster, Anne Will, Maybrit Illner, Sandra Maischberger, Marietta Slomka, Oliver Welke, Claus Kleber, Ina Ruck ve Elmar Theveßen gibi gazeteciler bulunuyor.

Anadolu’dan evrensele uzanan bir kültür köprüsü

Ağdaşan’ın hazırladığı ansiklopedi, Anadolu’nun zengin sözlü kültür mirasını evrensel bir sanat ve düşünce dünyasıyla buluşturuyor. Eserde Homeros’tan Âşık Veysel’e, Hacı Bektaş-ı Veli’den Federico García Lorca’ya, Yunus Emre’den Seyrani’ye, Dadaloğlu’ndan Nasreddin Hoca’ya; Mehmet Âkif Ersoy, Ahmed Arif ve Cemil Meriç’ten Dede Korkut ve Nâzım Hikmet’e uzanan geniş bir kültür ve düşünce yelpazesi dikkat çekiyor.

Türkçe, Almanca, İngilizce, Fransızca, Azerbaycan Türkçesi ve Rusça olmak üzere altı dilde hazırlanan kitap; şiir, müzik, felsefe ve toplumsal bilinç ekseninde âşıklık ve ozanlık geleneğinin geçmişten günümüze uzanan serüvenini inceliyor.

“Türk ve Dünya Âşıklar-Ozanlar Ansiklopedisi (4 S)”, Anadolu’nun sözlü kültür mirasını Avrupa, Kafkasya ve dünyanın farklı bölgelerindeki halk kültürleriyle buluşturan kapsamlı bir çalışma olarak öne çıkıyor. Eser, âşıklık ve ozanlık geleneğinin gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik önemli bir kaynak olmayı amaçlıyor.

Gazetecilik meslek örgütleri, T24 haber portalı hakkında verilen erişim engeli kararına ilişkin ortak açıklama yaptı. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Demokrasimizin, hukuk devleti ilkelerinin ve basın özgürlüğünün giderek aşındığı zor dönemlerden geçerken, ülkemizin en çok okunan, onlarca basın emekçisinin çalıştığı ve en köklü haber portallarından olan t24'ün dayanaksız gerekçelerle, hukuka ve anayasaya aykırı bir biçimde kapatılması kararını mesleğimize yönelik ağır bir saldırı olarak nitelendiriyoruz.

Kapatılmaya gerekçe olarak gösterilen 'Ailem Güvende' soruşturması, ilk günden itibaren basın ve ifade özgürlüğünü hedef almış, bir meslektaşımız tutuklanmış, haber sitelerinin, meslektaşlarımızın sosyal medya hesaplarına ve bazı internet sitelerine erişim engeli getirilmiştir. t24 haber portalına yönelik kapatma kararı, iktidarın basın ve ifade özgürlüğüne yönelik çok ağır bir ihlali olmasının yanı sıra yurttaşın haber alma hakkını doğrudan engellemektedir. Bu kararın ivedi biçimde geri alınması gerektiğine inanıyoruz. Mesleğimize yönelik bu saldırıların karşısında mesleğimizi ve meslektaşlarımızı savunmaya devam edeceğimizi duyuruyoruz."

Ortak açıklamaya Avrupa Gazeteciler Birliği Türkiye Temsilciliği, Basın Konseyi, DİSK Basın-İş, Çağdaş Gazeteciler Derneği, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği, Diplomasi Muhabirleri Derneği, Ekonomi Muhabirleri Derneği, Gazeteciler Cemiyeti, İzmir Gazeteciler Cemiyeti, KESK Haber-Sen, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve Uluslararası Basın Enstitüsü imza attı.

Kaynak: ANKA

Ülke genelinde bu konuda güncel ve kesin bir istatistik bulunmuyor. Federal Polis Suç İstatistikleri’nde geçen yıl akaryakıt ücretini ödemeden istasyondan ayrılma vakalarında yüzde 23,5 oranında düşüş kaydedilmişti. Ancak sektör temsilcileri son dönemde yeniden artış yaşandığını belirtiyor.

Akaryakıt İstasyonu İşletmecileri Birliği (Tankstellen-Interessenverband) adlı sektör kuruluşunun bir temsilcisi, Bild gazetesine yaptığı açıklamada, akaryakıt fiyatlarının litre başına 2,40 avro seviyesine çıkmasının, bazı sürücüleri yakıt ücretini ödemeden istasyondan ayrılmaya daha fazla yönelttiğini söyledi.

Bazı istasyonlarda gece önlemi

Kiel’deki bir akaryakıt istasyonunun yöneticisi, özellikle gece saatlerinde ödeme yapmadan ayrılma riskinin daha yüksek olduğunu belirtti.

İstasyon yönetimi bu nedenle bazı pompaları saat 20.00 ile 05.00 arasında kullanıma kapattı. Böylece sürücülerin satış bölümünün önünde veya güvenlik kameralarının doğrudan görüş alanında yakıt almaları sağlanıyor.

Almanya’daki birçok akaryakıt istasyonunda güvenlik kameraları bulunmasına rağmen, sektör temsilcileri yüksek fiyatların bazı sürücüler açısından ödeme yapmadan ayrılma konusunda caydırıcılığı azalttığını ifade ediyor.

Akaryakıtta vergi indirimi 1 Ekim’de yürürlüğe giriyor

Almanya’da hükümetin akaryakıt üzerindeki enerji vergisini 1 Ekim’den itibaren önemli ölçüde düşürmesi bekleniyor. Düzenlemeyle benzin ve motorin fiyatlarında sürücüler lehine bir düşüş sağlanması hedefleniyor.

Ancak tüketici kuruluşları ve otomobil kulüpleri, vergi indiriminin tamamının pompa fiyatlarına yansıyıp yansımayacağı konusunda temkinli.

Avrupa Otomobil Kulübü (ACE), son dönemde Super E5 ve E10 fiyatlarının yeniden yüksek seviyelere çıktığına dikkat çekerek, vergi indiriminin ardından akaryakıt fiyatlarının kısa sürede aynı oranda düşeceğinin garanti olmadığını belirtti.

Alman Tüketici Danışma Merkezleri Birliği (Verbraucherzentrale) de daha önceki akaryakıt vergisi indirimine işaret ederek, indirimin tüketicilere tamamen yansıtıldığı konusunda güçlü şüpheler bulunduğunu bildirdi.

ACV Otomobil Kulübü ise vergi indiriminin doğrudan sürücülere yansıması gerektiğini belirterek, düzenlemenin akaryakıt şirketlerinin marjlarını artırmak amacıyla kullanılmaması gerektiğini savundu.

ADAC’tan akaryakıt şirketlerine çağrı

Alman Otomobil Kulübü (ADAC) da petrol fiyatları ve avro-dolar kurundaki gelişmelerin mevcut akaryakıt fiyatlarını tamamen açıklamadığını belirtti.

ADAC, yeni vergi indiriminin tüketicilere mümkün olduğunca eksiksiz şekilde yansıtılmasını beklediğini açıkladı.

Federal Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt da akaryakıt şirketlerine indirimi mümkün olduğunca hızlı ve eksiksiz biçimde tüketicilere yansıtma çağrısında bulundu.

Akaryakıt fiyatlarının son dönemde Ortadoğu’daki gelişmeler ve petrol piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle yükselmesi, sürücülerin üzerindeki mali baskıyı artırdı.

Hükümetin 1 Ekim’de uygulamaya koyacağı vergi indiriminin pompa fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ve yüksek fiyatların ödeme yapmadan istasyondan ayrılma vakaları üzerindeki etkisi önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.

Wüst, Türkiye ziyaretinin Ankara ayağında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildi. Ankara’da dört bakanla da görüşen Wüst, muhalefet temsilcileri ve farklı alanlardan sivil toplum kuruluşlarıyla da bir araya geldi.

İstanbul’da ziyaretinin son gününde konuşan Wüst, Türkiye’de muhalefetin ve sivil toplumun durumuna ilişkin değerlendirmesinde, resmi görevle Türkiye’ye gelen bir siyasetçinin muhalefet ve sivil toplum temsilcileriyle görüşmesi gerektiğini belirtti.

Wüst, muhalif siyasetçiler ve sivil toplum temsilcilerinin, taleplerinin resmi görüşmelerde dile getirilmesini istediğini belirterek, bu talepleri görüşmelerinde gündeme getirdiğini söyledi. CDU’lu siyasetçi, bu temasların muhalefet tarafından bir destek olarak görüldüğünü ifade etti.

Erdoğan’la görüşme

Wüst, pazartesi ve salı günleri Ankara’da siyasi temaslarda bulundu. Programında Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüşmenin yanı sıra dört bakanla görüşmeler ve muhalefet temsilcileriyle temaslar yer aldı.

Türkiye’de muhalefete yönelik soruşturmalar ve tutuklamalar son dönemde uluslararası kamuoyunun da gündeminde. Özellikle İstanbul Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı ve Erdoğan’ın siyasi rakiplerinden Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması uluslararası alanda geniş yankı buldu.

İmamoğlu hakkında yolsuzluk ve suç örgütü kurma gibi suçlamalar bulunuyor. İmamoğlu’nun destekçileri davanın siyasi amaç taşıdığını savunurken, hükümet yargıya müdahale edildiği iddialarını reddediyor.

Wüst, Erdoğan’la görüşmesinin hemen ardından Türkiye’deki insan hakları durumuna ilişkin sorulara daha temkinli yanıt vermiş ve bu konuların kapalı görüşmelerde ele alınması gerektiğini söylemişti. Ziyaretinin son gününde ise muhalefet ve sivil toplum temsilcileriyle yapılan görüşmelerin resmi temasların bir parçası olduğunu daha açık biçimde dile getirdi.

Türk iş insanlarına vize kolaylığı

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin son günü ağırlıklı olarak ekonomik ilişkilere ayrıldı. Wüst, Dışişleri Bakanlığı Devlet Bakanı Serap Güler ile birlikte katıldığı ekonomi konferansında, Türk iş insanlarının Almanya’ya girişlerinde uygulanacak vize kolaylıklarının genişletileceğini açıkladı.

Ağustos 2025’ten bu yana Almanya ile özel ticari bağları bulunan ve güvenilir kabul edilen Türk şirketleri için özel bir vize prosedürü uygulanıyor. Halen yaklaşık 400 şirketi kapsayan uygulamanın genişletilmesi planlanıyor.

Yeni düzenleme kapsamında, Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’na (DEİK) bağlı ve Almanya ile ticari ilişkileri bulunan şirketlerin de kapsama alınması öngörülüyor.

Wüst, vize işlemlerindeki kolaylaştırmanın Kuzey Ren-Vestfalya’nın ekonomik konumu açısından önemli olduğunu belirterek, uzun ve zahmetli vize süreçlerinin şirketler arasındaki iş birliğini yıllardır zorlaştırdığını söyledi.

Kuzey Ren-Vestfalya’da yaklaşık 1.300 Türk şirketi faaliyet gösteriyor. Bu sayı, Almanya’daki eyaletler arasında en yüksek düzeyde bulunuyor.

Türkiye ile yeni ekonomik anlaşmalar

Wüst’ün ziyareti sırasında Türkiye ve Kuzey Ren-Vestfalya arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çeşitli anlaşmalar da imzalandı.

Anlaşmalar arasında ticaret ve yatırımların artırılması ile yeni iş bağlantılarının kurulmasını amaçlayan bir çerçeve anlaşması yer aldı.

Köln/Bonn Havalimanı ile İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı, havalimanı işletmeciliğinin geliştirilmesi konusunda daha yakın iş birliği yapma konusunda anlaştı.

Duisburg Limanı ise Türk şirketleri Arkas ve Mars Logistics ile Kuzey Ren-Vestfalya ile Türkiye arasındaki yük taşımacılığının güçlendirilmesine yönelik iş birliği hedefliyor.

Messe Düsseldorf ile Türkiye Döküm Sanayicileri Derneği de Türk şirketlerinin gelecek yıl düzenlenecek bir metal fuarına katılımını öngören bir anlaşmaya vardı.

Kuzey Ren-Vestfalya hükümetinin verilerine göre, Almanya ile Türkiye arasındaki ticaret hacminin yaklaşık beşte biri bu eyalet üzerinden gerçekleşiyor. 2025 yılında iki ülke arasındaki mal ticaretinin toplam hacmi 11,2 milyar avroya ulaştı.

Wüst, 1961’de Almanya’ya gelen Türk işçiyle görüştü

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin bir diğer önemli başlığı ise Almanya ile Türkiye arasındaki iş gücü göçünün 65. yılı oldu.

1961 yılında imzalanan İşgücü Anlaşması kapsamında, sonraki 12 yıl içinde yaklaşık 900 bin Türk işçinin Almanya’ya göçünün önü açıldı.

Wüst, ziyaretinin sonunda İstanbul Boğazı kıyısında, Almanya’ya giden ilk kuşak Türk işçilerinden 91 yaşındaki Sabri Aydın ile bir araya geldi. Aydın, 1961 yılında Almanya’ya gitmiş ve Duisburg’da maden işçisi olarak çalışmıştı.

Wüst, Türkiye ziyaretiyle ilgili olarak Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile de görüş alışverişinde bulunacağını söyledi.

Yurt dışında başbakan olarak görev yapmaktan duyduğu memnuniyete ilişkin soruya ise Wüst, Kuzey Ren-Vestfalya Başbakanı olmaktan her gün mutluluk duyduğunu belirterek, bunun günün nerede başladığından bağımsız olduğunu ifade etti.

Wüst’ün adı son haftalarda, Almanya’da gelecekte federal düzeyde CDU liderliği ve başbakanlık için olası isimler arasında anılıyor.

Alman basınında geniş yer bulan haberlerde, CDU’lu Kuzey Ren-Vestfalya (Nordrhein-Westfalen) Başbakanı Hendrik Wüst, Erdoğan’ın Almanya’daki son seçim sonuçlarına ve özellikle Almanya’nın iç siyasi gelişmelerine yakından ilgi gösterdiğini söyledi.

Görüşmede Wüst’ün, Türkiye’deki insan hakları ve hukuk devleti konusundaki gelişmeleri de gündeme getirdiği belirtildi. NRW Eyalet Hükümeti tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’deki iç siyasi gelişmelerin kaygıyla takip edildiği, bununla birlikte Türkiye ile açık diyaloğun sürdürüldüğü ifade edildi. Wüst ise eleştirel konuların doğrudan görüşülebilmesinin, karşılıklı ilişkilerde ilerleme sağlanması açısından önemli olduğunu belirtti.

Erdoğan, Almanya’daki seçim sonuçlarını sordu

Wüst, Erdoğan’ın Almanya’daki son seçim sonuçlarıyla da yakından ilgilendiğini belirterek, Cumhurbaşkanı’nın kendi değerlendirmesini sorduğunu ve bu konuda kapsamlı bir görüş alışverişinde bulunduklarını söyledi. Erdoğan’ın Almanya’nın yanı sıra Kuzey Ren-Vestfalya’daki siyasi gelişmeleri de yakından takip ettiği aktarıldı.

Görüşmede savunma sanayisi alanındaki işbirliği de gündeme geldi. Wüst, Türkiye’nin NATO üyesi olması nedeniyle savunma alanında daha yakın çalışmaya ve karşılıklı olarak yeniliklerden yararlanmaya yönelik ilginin bulunduğunu söyledi.

Gümrük Birliği ve ticari ilişkiler

Wüst, Türkiye’nin uzun süredir gündeme getirdiği Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği’nin modernizasyonu konusunda destek verdi. İş dünyası açısından vize işlemlerinin kolaylaştırılması ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi de ziyaretin önemli başlıkları arasında yer aldı.

NRW ile Türkiye arasındaki yıllık ticaret hacminin yaklaşık 10-12 milyar avro seviyesinde olduğu, NRW’de 1.300’den fazla Türk şirketinin faaliyet gösterdiği belirtildi. Bu ekonomik ilişkiler, Wüst’ün üç günlük Türkiye ziyaretinin temel başlıklarından biri oldu.

65 yıllık göç geçmişine vurgu

Wüst’ün Türkiye ziyaretinin ana gündemlerinden birini, 1961 yılında imzalanan Almanya-Türkiye İşgücü Anlaşması’nın 65. yılı oluşturdu. Anlaşmanın ardından 12 yıl içinde Türkiye’den Almanya’ya yaklaşık 900 bin kişinin çalışmak amacıyla geldiği ve bu insanların özellikle sanayi ve madencilik gibi alanlarda çalıştığı belirtildi.

Wüst, Ankara’daki bir Henkel fabrikasını ziyareti sırasında Türkiye’den Almanya’ya gelen işçilerin ülkenin savaş sonrası ekonomik kalkınmasına yaptığı katkıyı vurguladı. Türk kökenli göçmenlerin Almanya’nın ekonomik gelişimindeki rolünün önemine dikkat çekti.

NRW, Türkiye ile Almanya arasındaki göç ve ekonomik ilişkiler açısından özel bir konuma sahip. Almanya’da Türkiye kökenli nüfusun yaklaşık üçte birinin NRW’de yaşadığı belirtiliyor.

Ziyaret İstanbul’daki ekonomi konferansıyla tamamlandı

Wüst, Ankara’daki siyasi temaslarının ardından ziyaretinin son bölümünde İstanbul’a geçti. Üç günlük Türkiye ziyaretinin son gününde ekonomi konferansına katılan Wüst’ün programında şirketler arasında çeşitli anlaşmaların imzalanması ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik görüşmeler yer aldı.

İstanbul programında ayrıca 1961 yılında Türkiye’den Almanya’ya gelen ilk işçilerden biri olan 91 yaşındaki Sabri Aydın ile bir şehir gezisi yapılması planlandı. Böylece ziyaretin ekonomik gündeminin yanı sıra Almanya-Türkiye arasındaki 65 yıllık göç geçmişine de vurgu yapıldı.

Wüst, İstanbul’da ayrıca eski Alman milli takım kaptanı İlkay Gündoğan’a, toplumsal dayanışma ve hoşgörüye katkıları nedeniyle Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti’nin Mevlüde Genç Madalyası’nı verdi.

Programda, Güney’in sanatçı kimliğinin yanı sıra yaşamı ve mücadelesine de vurgu yapıldı.

Anma programında Yılmaz Güney’in kızı Elif Güney’in de konuşma yapması planlanırken, rahatsızlığı nedeniyle etkinliğe katılamadı. Eski HDP milletvekili İdris Baluken ve ATİF Temsilcisi ise birer konuşma yaptı. Programda ayrıca Haluk Tolga İlhan ile Grup Cemre sahne aldı ve Güney’in yaşamı ile sanat çalışmalarından kesitlerin yer aldığı sinevizyon gösterimi yapıldı.

[related-posts id="117822" color="bg-danger"][/related-posts]

Güney’in sanat yaşamı ve mücadelesi ele alındı

Etkinlikte yapılan konuşmalarda, Yılmaz Güney’in sanat anlayışı ve yaşamı ele alınırken, sanatçının toplumsal sorunları ve halkın yaşam mücadelesini eserlerine taşıdığı vurgulandı. Güney’in sinema alanındaki çalışmalarının yanı sıra sanat ve mücadele anlayışının da anlatıldığı programda, eserleriyle bıraktığı mirasa dikkat çekildi.

Konuşmalarda ayrıca Güney’in çocukluk ve gençlik yıllarının yanı sıra Türkiye’de yaşanan toplumsal ve siyasal gelişmelerin sanat yaşamı üzerindeki etkilerine değinildi.

Madımak katliamının 33. yılı da anıldı

Etkinlikte, Yılmaz Güney’in ölümünün 42. yılının yanı sıra Sivas Katliamı’nın 33. yılı da anıldı. Konuşmalarda, 2 Temmuz 1993’te Madımak Oteli’nde yaşamını yitiren 33 aydın, yazar ve sanatçı saygıyla anıldı.

Programda güncel gelişmelere de değinilirken, sanatçı ve sanat alanına yönelik baskılar konusunda değerlendirmeler yapıldı. Nazım Hikmet’in bir şiirinin de okunduğu etkinlikte, sanat ve toplum ilişkisi üzerinden değerlendirmeler paylaşıldı.

Program, Yılmaz Güney’in sanat ve mücadele yaşamının anılması ve sanatçının bıraktığı kültürel mirasa vurgu yapılmasıyla sona erdi.

Toplam 24 sayfadan oluşan ve çoğu özel haberler ile gündeme yönelik gazeteci ve yazar dostlarımızın köşe yazılarının yer aldığı bu sayımızla okurlarımıza "Merhaba" diyoruz.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Yeni sayımızdaki ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde, Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu? gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Yaklaşık 6 yıldır Almanya'nın başkenti Berlin'de yaşayan dünyaca ünlü yazar Aslı Erdoğan'ın yaşadığı ağır sağlık sorunlarının yanında, yasal statüsü ile ilgili kamuoyuna ilk kez Avrupa Postası aracılığı ile ulaşan, Avrupa ve Türkiye'de geniş yankı bulan haberimizin kısaltılmış şekline yer verdik.

Unutmadan geçemeyeceğimiz haberler arasında, 40 yıl önce Almanya'nın başkenti Berlin'de İdare Mahkemesi'nin altıncı katından atlayarak canına kıymak zorunda kalan Cemal Kemal Altun ile Türk sinemasının 'Çirkin Kral'ı Yılmaz Güney'in ölümünün 39. yılında yapılan anmalara yer verdik. Aynı şekilde 3 Kasım 1982 yılında Köln'de Türkiye Başkonsolosluğu'nu işgal edenler arasında bulunan Devrimci Sol taraftarı Haşım Ağırgöl'ün Leverkusen'deki anması ile 1988 yılında idam hükümlüsü Abdulkadir Konuk'un Çapa Tıp Fakültesi hastanesinden film gibi bir firarı sonrası, yaşadığı Almanya'da sessizlik içinde hayatını kaybetmesi ile ilgili haberler de geçmiş anıları yaşatmak için kayda değer önemdedir.

Bu sayımızda başta yazar dostlarımızın köşe yazıları olmak üzere, güncel Avrupa ve Almanya haberlerinin okurun dikkatini çekerek, birçok telefon ve mail aracılığı ile destek mesajlarını ilk haftada göndermesi bizleri daha da umutlandırdı.

Kısacası Ortadoğu'daki savaştan siyasete, ekonomiden spora ve magazinden bulmacaya kadar daha birçok haberle siz okurlarımıza yeniden 'Merhaba' diyoruz.

Yeni sayımızda ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Berlin İdari Mahkemesi'nin önünde gerçekleşen anma sırasında Cemal Kemal Altun adına yapılmış anıt heykelin önüne kırmızı karanfiller ve çiçekler bırakıldı.

Duygu dolu konuşmalarda Cemal Kemal Altun'un 30 Ağustos 1983 de Berlin İdare Mehkemesi binasının altıncı katından ölüme atlayarak hayatını kaybettiği, sorumlusunun da zamanın Federal Almanya Hükümeti ve İçişleri Bakanı F. Zimmermann olduğu belirtildi.

Türkiye'de 12 Eylül 1980 sonrası darbeci faşist generaller ile Almanya'daki Kohl hükümetinin ikili kirli ticari, askeri ve diplomatik ilişkileri sonucu Altun'un ölüme sürüklendiği belirtildi.  

Almanca ve Türkçe olarak "Ölümünün 40. yılında Kemal Altun'u unutmayacağız" ile "Özlemle anıyoruz" yazan pankart ve dövizlerin taşındığı anmaya, çevreden geçenlerin yoğun ilgisi oldu.

Anma sırasında aralarında Berlin Keuzkirche (Protestan Kilisesi) emekli Papazı Jürgen Quand, Cemal Kemal Altun Dayanışma Komitesi kurucularından gazeteci Adil Yiğit ve yazar Selçuk Şahin Polat ile Mülteci İnisiyatifi'nden Almaz Haile, birer konuşma yaptılar. 

Almanca ve Türkçe yapılan konuşmalarda "Cemal Kemal Altun'un katillerini dün gibi hatırlıyoruz!. Türkiye'de işkence altında alınan gerçek dışı bir ifade sonrası, iadesini isteyen zamanın darbeci faşist generalleri ile Almanya'da iltica dilekçesinin kabul edilmesine rağmen iade teröründe kararlı olan Federal İçişleri Bakanı Friedrich Zimmermann'dır" denildi.

Konuşmaların devamında, Hitler faşizminin yaşandığı bir ülkede Cemal Kemal Altun’u, zalim 12 Eylül cuntasına teslim etme kararını alan zamanın yöneticileri sert dille eleştirilerek, "Almanya'ya sığınan bir siyasi mültecinin ölümü kurtuluş olarak seçmesini anlamaktan uzak kalanları şiddetle kınıyoruz.

Ölümünün 40'ıncı yılında Cemal Kemal Altun'u sevgi ve özlemle anıyoruz! Cemal Kemal Altun ölmedi yaşıyor! Seni unutmayacağız!" ifadelerinden sonra hep bir ağızdan " Hoch die Internationale Solidarität" (Yaşasın Uluslararası Dayanışma) sloganı haykırıldı.Anma, Altun'un Mariendorf'daki mezarının ziyaret edilmesi ile son buldu. Alman basının anma öncesi ve sonrası siyasi mülteciler için sembol haline gelen Cemal Kemal Altun ile ilgili geniş haberler yapması dikkat çekti.

Anma ile ilgili Alman basınına yansıyan haberlerin bir bölümünün linkleri şu şekilde:

https://www.berliner-zeitung.de/mensch-metropole/gedenken-an-cemal-kemal-altun-die-asylpolitik-ist-unmenschlich-li.383860

https://www.jungewelt.de/artikel/458002.gedenken-todessprung.html

https://taz.de/Der-Fall-Altun/!5952693/

https://www.tagesspiegel.de/berlin/todessprung-aus-dem-gerichtsaal-6941098.html

https://www.nd-aktuell.de/artikel/1175888.kirchenasyl-der-beginn-der-kirchenasylbewegung.html

https://www.dw.com/de/kirchenasyl-als-zuhause-auf-zeit/a-66660945

https://www.jungewelt.de/artikel/457961.pro-asyl-erinnert-an-cemal-altuns-40-todestag.html

Karabayır, “Gebelikten itibaren bebeğin iki yaşına kadar olan dönem, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu ve bebeğin çevresel faktörlerden en fazla etkilendiği dönemdir. Bebeklerin bu dönemde en uygun şekilde beslenmesi gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) başta olmak üzere çocuk sağlığı ile uğraşan bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini, altıncı ayda uygun ve güvenli tamamlayıcı besinlere başlanarak emzirmenin en az 2 yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Bu nedenle doğumdan hemen sonra anne-bebek ten teması sağlanmalı ve ilk 1 saat içinde emzirme başlatılmalıdır” diye konuştu.

HAYATTA KALMA ŞANSI 6 KAT DAHA FAZLA!

Anne sütünün bebekler için ideal besin, temiz ve güvenli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Karabayır, şunları kaydetti:

“Anne sütü büyüme ve gelişmenin sağlanması, sağlığın korunması için gereken tüm enerji, besin öğeleri ve çocukluk çağı hastalıklarından koruyan antikorlar ve canlı hücreler içerir. Anne sütü orta kulak iltihabı, ishal, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları, bakteriyemi, menenjit, idrar yolu enfeksiyonu gibi hastalıkları önler ya da hafif geçirilmesini sağlar. Erken dönemde bebeğin yeterli kilo almasını sağlar ve beslenme bozukluğundan korur. Alerjik hastalıkların (astım, besin alerjisi, atopik dermatit gibi) daha geç yaşta ortaya çıkmasını ve daha hafif seyretmesini sağlar.

Dünya çapında, emzirme oranlarının artırılması ile 5 yaş altı çocuk ölümlerinde yüzde 13 azalma olacağı, yıllık 820 bin çocuk ölümünün önleneceği hesaplanmıştır. Anne sütü alan bebeklerin almayanlara göre hayatta kalma şansı en az 6 kat daha yüksektir. Yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre anne sütü ile beslenen bebeklerde ölüm oranı, anne sütü ile beslenmeyen bebeklere göre yüzde 33 daha azdır. Daha önce yapılmış bir çalışmada ise anne sütü ile beslemeye başlama ile yaşamın ilk yılında ölüm sıklığının yüzde 19 ila 26 azalma saptanmıştır. Bu durum anne sütü ile beslenen bebeklerde ani bebek ölümü nekrotizan enterokolit, ishal, zatürre, kulak enfeksiyonu gibi enfeksiyon hastalıkları ile alerji, diyabet, obezite gibi kronik hastalıkların daha az görülmesi ile ilişkilidir.”

Son olarak Rönesans döneminde yaşamış İtalyan hezârfen Leonardo da Vinci'nin Mona Lisa tablosu, yapay zeka tarafından yeniden çizildi.

Yapay zeka ile çizilen resimde geniş gözler, biraz makyaj ve büyük göğüs dekoltesi dikkat çekti.

Sosyal medyada viral olan çizim, bazı insanların da tepkisini çekti.

Resmin yaratıcısı Gianpaolo Rosa, "Leonardo Da Vinci'nin başyapıtını onurlandırmak" amacıyla yapıldığını iddia ettiği resimle ilgili tartışmalara değinirken, kadınların cinselleştirilmesinin "üzücü" ve "sorunlu" olduğunu, ancak resmin "sanatı ve kadınları nasıl algıladığımız" konusunda bir diyalog başlatmasını umduğunu belirtti.

Eski Almanya Şanşölyesi Willy Brandt'ın oğlu Prof. Peter Brandt'ın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, "Silahların olmadığı acil barış istiyoruz" talebini dile getirerek, üçlü koalisyon hükümetinin Ukrayna'ya askeri yardım paketlerini sert dille eleştirdiler. 

Hamburger Forum tarafından düzenlenen ve 2 binden fazla göstericinin katıldığı Ostermarsch gösterisi sırasında açılan bir pankart ile ABD ve AB ülkelerinin Venezuela ve Küba'ya karşı uyguladıkları ekonomik ve siyasi yaptırımlar da protesto edildi.

Paris Savcılığı tarafından yapılan açıklamada, saldırgan hakkındaki gözaltı kararı bir gün sonra kaldırılmışti. Paris Savcılığı, doktor raporu sonucu katilin sağlık durumunu gerekçe göstererek, Paris Emniyet Müdürlüğü Psikiyatri Hastanesi’ne kaldırıldığını bildirmişti.

Kürtlerden ve demokratik kamuoyundan gelen yoğun tepkiler sonrası üç Kürt'ün ölümüne yol açan Fransız katil yeniden gözaltına alınmıştı.

Ülke çapında protestolar devam ederken, İranlı öğrencilerin verdiği poz, sosyal medyada gündem oldu.

ÖĞRENCİLER HUMEYNİ'NİN PORTRESİNE ORTA PARMAK İŞARETİ YAPTILAR

Sokaklardaki gösteriler İran'da okullara yayıldı. Birçok kentte İranlı öğrenciler, sınıflarda bulunan Humeyni portresine karşılık başörtülerini çıkartarak orta parmak işareti yaptı

Sosyal medyada paylaşılan bir görüntü ise dünyanın gündemine oturdu.

Öğrenciler daha sonra okulun kontrolünü ele alarak “Diktatöre ölüm” sloganlarını attı. Olaya müdahale etmek isteyen okul müdürü, kız öğrencileri tarafından okuldan dışarıya itildi.

Ülke çapında devam eden protestolarda 130’den fazla kişinin hayatını kaybettiği düşünülüyor.

İsveç devlet televizyonu SVT’de, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan’la dalga geçilen Kürtçe yayın, sosyal medyada gündem oldu ve yoğun şekilde paylaşıldı.

Söz konusu yayında Erdoğan’ın, çeşitli konulardaki tutumlarıyla dalga geçildi. İşte onlardan bazıları:

“Erdoğan, nasıl oluyor da senin gibi bir Türk’ün saçı yok? Herkesin gidip saç ekimi yaptırdığı bir ülkeden geliyorsun. Git hemen saçını ektir ya da bir eşarp tak”

SVT’deki programda “Erdoğan, sen İsveç’ten rejim muhalefetleri ve aktivistleri istiyorsun. Yani sana uymayan ve nefret ettiğin şeyler. İnternet üzeri alışveriş yaptığında da böyle misin? Aman ne kadar çirkin bir şey, bir de beden yanlış. Ama yine de almak istiyorum. Erdoğan, sen kendini dönemin yeni Sultanı sanıyorsun” ifadelerine yer verildi.

Programın sonunda, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi bayrakları açılarak “Yaşasın demokrasi” sloganı atıldı.

Almanya Redaksiyon Ağı’na (RND) konuşan Haldenwang, “Bugünler, Rostock-Lichtenhagen’da yaşanan insanlık düşmanı iğrenç ayaklanmaların 30’uncu yıl dönümü. Aşırı sağcılık ve insana karşı nefret o tarihte kendini günlerce bir şiddet taşkınlığı şeklinde gösterdi” ifadelerini kullandı.

Erdoğan'ın hedef aldığı sosyalist belediye başkanı Fikri Sönmez, bu konuşmasında karaborsaya vurgu yaptı. 

Fatsa’da 1979 yılında yapılan seçimde belediye başkanı seçilen terzi Fikri’nin miting konuşmasındaki. "bu soygun ve sömürü düzeninin beyleri, ağababaları, faizcileri, karaborsacıları bizleri yıllar boyu kendilerine köle etmişlerdir." ifadeleri Türkiye'de fındıkta yaşanan sömürüyü hatırlattı.

TERZİ FİKRİ KİMDİR

Fikri Sönmez, bilinen ismiyle Terzi Fikri, 1938 yılında Ordu-Fatsa'nın Kabakdağı köyünde doğdu. 

1960'lı yılların ortalarında TİP'e üye oldu ve partide aktif olarak görev aldı. Dev-Genç saflarında 6. Filo'ya karşı düzenlenen gösterilere katıldı. 1970 ortalarında sol içinde ortaya çıkan yeni saflaşmalarda Mahir Çayan'ın görüşlerine katılarak THKP-C tarafında yer aldı.

1971-1972 yıllarında Mahir Çayan ve arkadaşlarının Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçışlarından sonra Karadeniz Bölgesi'ne geçmelerinde ve bu bölgedeki ilişkilerinde ve eylemlerinde onlara yardımcı olduğu gerekçesiyle THKP-C Davası'nın diğer sanıklarıyla birlikte 2 yıl kadar tutuklu olarak yargılandı ve 1974 affıyla tahliye oldu.14 Ekim 1979'de yapılan ara seçimler sonrası Devrimci Yol'un bağımsız adayı Fikri Sönmez Fatsa Belediye başkanı seçildi.

Belediye halk komiteleri şeklinde örgütlendi. Her yerde Direniş Komiteleri halkla birlikte karar veriyordu. 

Fatsa’da devrimci belediye başkanı Sönmez, Türkiye’nin hiç de alışık olmadığı bir belediyeciliği hayata geçiriyordu. Çorum’da ise faşist çeteler katliam yapıyordu. Zamanın Başbakanı Demirel, "Çorum’u bırak Fatsa’ya bak" diyerek Fatsa'ya kapsamlı bir askeri operosyonun işaretini vermişti. 8 Temmuz 1980'de askeri birlikler Fatsa ilçesine gönderildi ve 9 Temmuz 1980 tarihinde Kenan Evren ordu komutanlarıyla beraber "inceleme" yapmak için Fatsa'ya gitti. 11 Temmuz sabah erken saatlerinde asker ve polis 'nokta operasyonu' düzenlenmiş ve Fatsa Bağımsız Belediye Başkanı Fikri Sönmez ile beraber 300 kişi daha gözaltına alındı. 12 Temmuz'da sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş ve kaymakam görevden alındı. İddianameye göre direniş komitesi yaratmakla suçlanan Sönmez 18 Temmuz'da tutuklandı. Fatsa Belediye Başkanı 12 Eylül rejiminin işkencehanelerinde 4 Mayıs 1985 günü kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

12 Eylül darbesinde ağır bedeller ödeyen devrimcilerle ilgili kısa bir film. Herkesin izlemesi gereken bir film. Hepsi güzel ve yürekli insanlar. Özellikle günümüz gençlerinin bu insanları tanıması, bilmesi gerekir. Onlardan öğrenecekleri çok şey var.

Rusya – Ukrayna Savaşı başladığından beri yaptığı çıkışlar ile gündeme gelen Çeçen lider Ramazan Kadirov, bu defa bir kısa film yayınladı.

Savaşın başlangıcında Çeçen askerler ile adeta televizyon programı gibi “şov” yaparak videolar hazırlayan ve daha sonra resmi Telegram hesabındaki profil fotoğrafının yerine Vladimir Putin’in fotoğrafını koyan Kadirov, yayınladığı kısa filmde bizzat rol aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi oynayan oyuncu, ağlayarak Putin’den özür diledi. Daha sonra “koşulsuz şartsız teslimiyet” belgesine imza attı. O esnada omzuna bastıran elin, Çeçen Lider Ramazan Kadirov’a ait olduğu görüldü.

Kadirov, videoyu şu notla birlikte resmi Telegram hesabından paylaştı: “Luhansk’ı işgalcilerden kurtardık ve Zelenski koşulsuz şartsız teslim oldu. Sizden rica ediyorum, aman videoya saldırgan yorumlar yapmayın. Zaten zor durumda olan Zelenski kalpten gidebilir.”

Genco Erkal geçen hafta YouTube’a yüklediği “Marx’ın Dönüşü”nün ardından bu hafta da “Sivas 93”ü sanal ortamda izleyiciyle buluşturuyor. 

MÜZİĞİ FAZIL SAY'A AİT

Erkal “Sivas 93”ün YouTuba üzerinden erişime açıldığını perşembe akşamı yaptığı bir canlı yayınla duyurdu. Ardından Twitter üzerinden şunları yazdı: “Bugün (17 Nisan Cuma) 17.00’de “Sivas 93” YouTube’da yayına giriyor. 2007 yılında sahnelenen belgesel oyun, 1993 yılında Sivas’taki Madımak Oteli’nde yaşanan katliamı anlatıyor. Genco Erkal’ın yazıp yönettiği oyunun müziği Fazıl Say’a ait. On yıl önce kaydedilen film ilk kez bugün gösterime giriyor.”

2 TEMMUZ 1993'TE 33 AYDIN YAKILARAK ÖLDÜRÜLDÜ

Sivas’ta Madımak Oteli’nde 2 Temmuz 1993'te 33 aydının yakılarak öldürüldüğü, 2 otel çalışanın da dumandan etkilenerek yaşamını yitirdiği katliamın üzerinden 29 yıl geçti.

Hafızalara bir katliam tarihi olarak kazınan 2 Temmuz günü, Pir Sultan Abdal Şenliklerine katılmak için Sivas'a giden aydın ve sanatçılardan 33'ü ile iki otel görevlisi otelin yakılması sonucu hayatını kaybetti. Olaylarda iki saldırgan da öldü.

33 kişinin en yaşlısı 66 yaşındaki Asım Bezirci, en genci ise folklor gösterisi için Sivas'a giden 12 yaşındaki Koray Kaya'ydı. Hollanda vatandaşı Carina Cuanna Thedora Thuys katliamın tek yabancı kurbanıydı.

Katliamdan iki gün önce kentte bir bildiri dağıtılmıştı. Bildiride Aziz Nesin'in o sırada başyazarı olduğu Aydınlık gazetesinde yayımlanan Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" kitabından bahsedilmiş, Nesin hedef gösterilmişti.

Bildiride dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin'in şenliklere ev sahipliği yapması eleştirilmiş, Nesin için "Şehirde adeta Müslümanlarla alay edercesine gezebilmektedir" ifadesi kullanılmıştı.

2 Temmuz günü Cuma namazının ardından etkinliklerin yapıldığı kültür merkezinin önüne bir yürüyüş başladı. "Sivas laiklere mezar olacak" atılan sloganlardan biriydi. Saldırgan grubun bir kısmı yeni dikilen "Halk Ozanları" heykelini yıkıp, yerde sürüklerken; bir kısmı Valilik önünde Ahmet Karabilgin'i protesto etti.
Valinin katliam sonrası İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği rapora göre, saldırganların sayısı her saat sayısı artıyordu. Yine aynı rapora göre, akşam saat 18.00'de Madımak Oteli'nin önünde o ana kadar hiçbir aşamada dağıtılmamış 15 bin kişi vardı. Otel önündeki araçlar ve sürüklenen heykel ateşe verildi, otelin camları kırıldı.

Yaklaşık 2 saat sonra otel ateşe verildi, saldırgan kalabalık sloganlarına devam etti.

Madımak Oteli'nin önünden çekim yapan İhlas Haber Ajansı'nın görüntülerinde otelin etrafını kuşatanların sloganları yanında sözleri de duyuluyordu. Biri otelin birinci katına çıkan saldırgana "Lan yakın" diye seslenirken, bir diğeri ilk alevin görünmesiyle "Cehennem ateşi işte" diye sesleniyordu.

KATLİAMIN TELSİZ KONUŞMALARI

Katliam sonrasında ortaya çıkan polis telsiz konuşmalarının dökümü ise güvenlik tedbirlerindeki yetersizliği ortaya koydu. O anlar, dönemin Sivas Valisi ile Emniyet Müdürü’nün de yer aldığı konuşmalara şöyle yansıdı:

Saat 19:00: Merkez, heykeli yakıp sürükleyerek meydana götürüyorlar.

19:05: 33 10 merkez (Emniyet müdüründen) 3210 (valiye) Tugay’dan kuvvet gönderin, biz zor durumdayız.

19:05: Madımak Oteli’ne 5-10 kişilik kuvvet gönderdik.

19:05: 33.10'un (emniyet müdürünün) emirleri, cop kullanabilirsiniz.

19:05: 33:10-32:10( emniyet müdürü ve valiye) Otele 5 metre mesafede kaldı, topluluk kontrolden çıktı, acele kuvvet gönderin.

19:05: Merkez, işhanı çatısından aşağıya taş atıyorlar.

19:05: 33 10 Merkez, itfaiyeye söyleyin, buraya gelsin. Tazyikli su sıksın.

19:40: İtfaiye araçları buradan ayrıldı, bilginiz olsun.

19:45: Elektrikler kesildi.

19:45: Merkez, otelin içine girdiler.

19:45: Merkez, kalabalık kontrolden çıktı, otel önünde otolar yanıyor.

19:45: Merkez, itfaiye araçları arka tarafa gitti.

19:50: 32:10 merkez, (valiye) Asker yetişmezse burası harap olur.

19:50: 32:10 Dayan müdür Bey dayan, Tugay’dan asker gelecek. Şimdi buradan geçti, asker geliyor, bilginiz olsun.

19:50: Merkez itfaiye çalışamıyor, vatandaşlar müdahale ediyor. İtfaiye gidemeyeceğini söylüyor.

19:50: 33:10 Merkez, olaylar çığırından çıktı, müdahale edemiyoruz, yangın otelin içine dışına dağıldı.

19:50: Merkez, Madımak Oteli önünde ve içinde yangın var, içinde görevliler var, dışarı çıksınlar.

19:50: Merkez çıkamıyoruz dışarı, bilginiz olsun.

19:50: 33.20 merkez, Madımak Oteli’nde son durum nedir?

Valinin yaptığı son anonsa ise yanıt veren olmadı.