Suriye Dışişleri Bakanı Asaad el-Şaibani, Almanya’da yaşayan Suriyelilerin zorla geri gönderilmesine yönelik her türlü girişimi “kesin bir dille reddettiklerini” açıkladı.

El-Şaibani, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, yurt dışındaki Suriyelilerin bir “yük” olmadığını vurgulayarak, hükümetin uluslararası ortaklarla birlikte ülkenin altyapısını yeniden inşa etmek ve gönüllü, güvenli ve onurlu geri dönüş koşullarını oluşturmak için çalıştığını belirtti. Açıklamada, siyasi kararların tek ölçütünün “Suriye’nin ulusal çıkarları” olduğu ifade edildi.

Tartışma Berlin’deki görüşmenin ardından gündeme geldi

Tartışmalar, Suriye Geçici Cumhurbaşkanı eski cihatçı Ahmed el-Şaraa’nın Berlin ziyareti ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile yaptığı görüşmenin ardından gündeme geldi. İki liderin ortak basın toplantısında Merz’in dile getirdiği “önümüzdeki üç yıl içinde Almanya’daki Suriyelilerin yüzde 80’inin ülkelerine dönmesi” yönündeki ifade kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Merz’in açıklaması, birçok kişi tarafından Almanya hükümetinin resmi hedefi olarak algılandı. Ancak Başbakanlık daha sonra yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu oranın Şaraa tarafından dile getirildiğini, Alman hükümetinin ise bu ifadeyi “not ettiğini” ve sürecin zorluklarının farkında olduğunu belirtti.

Buna karşın Şaraa, Londra’da yaptığı açıklamada bu hedefin Merz tarafından dile getirildiğini öne sürdü. Şaraa, mültecilerin geri dönüşünün doğrudan Suriye’nin yeniden inşasıyla bağlantılı olduğunu vurgulayarak, insanların zorla geri gönderilmesinin yeni göç dalgalarına yol açabileceği uyarısında bulundu.

900 binden fazla Suriyeli Almanya’da yaşıyor

Güncel verilere göre Almanya’da yaklaşık 940 bin Suriyeli yaşıyor. Bu sayı üzerinden yapılan hesaplamalara göre, yüzde 80’lik bir geri dönüş hedefi üç yıl içinde 750 binden fazla kişinin ülkesine dönmesi anlamına geliyor.

Ancak bu hedefin mevcut koşullarda oldukça zor olduğu değerlendiriliyor. Nitekim 2025 yılında Almanya’dan gönüllü olarak ayrılan Suriyelilerin sayısı 10 binin altında kaldı. Güvenlik gerekçeleri nedeniyle zorunlu geri gönderme uygulamaları ise neredeyse hiç yapılmıyor; yalnızca sınırlı sayıda suçlu sınır dışı edildi.

Uzmanlar: “Gerçekçi değil”

Göç hukuku ve politikaları alanında uzmanlar, bu ölçekte bir geri dönüşün gerçekçi olmadığını belirtiyor. Her bir geri dönüşün hukuki olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, zorunlu geri gönderme kararlarının mahkemeye taşınabileceğini vurguluyor.

Öte yandan Suriye’de iç savaşın sona ermiş olmasına rağmen ülkedeki altyapı büyük ölçüde tahrip olmuş durumda. Birçok bölgede konut, sağlık ve eğitim hizmetleri yetersiz kalırken, güvenlik durumu da hâlâ kırılganlığını koruyor. Özellikle bazı bölgelerde azınlıklara yönelik saldırılar ve silahlı çatışmaların sürdüğü bildiriliyor.

Ekonomik etkiler ve siyasi tartışma

Almanya’daki Suriyeliler aynı zamanda iş gücü piyasasında önemli bir rol oynuyor. Yaklaşık 320 bin Suriyelinin çalıştığı, bunların büyük bölümünün sosyal güvenlik sistemine katkı sağladığı belirtiliyor. Ayrıca 2016’dan bu yana yaklaşık 250 bin Suriyeli Alman vatandaşlığına geçti.

Ekonomi çevreleri, kitlesel geri dönüşlerin iş gücü açığını daha da artırabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle sağlık, lojistik ve hizmet sektörlerinde Suriyeli çalışanların önemli bir yer tuttuğu ifade ediliyor.

Siyasi alanda ise tartışmalar sürüyor. Muhalefet partileri, yüksek geri dönüş hedeflerinin hem gerçekçi olmadığını hem de Almanya’da yaşayan yüz binlerce kişiye olumsuz mesaj verdiğini savunuyor. Hükümet kanadı ise iltica hakkını kaybedenlerin geri gönderilmesi konusunda kararlı olduklarını vurguluyor.

Pilotun akıbetine ilişkin farklı bilgiler bulunurken, bazı kaynaklar sağ olarak ele geçirilmiş olabileceğini ileri sürdü.

Tesnim’e konuşan kaynaklara dayandırılan haberde, ABD’nin pilotu tahliye etmek için girişimde bulunduğu da iddia edildi. Bu kapsamda, İran sınırına yakın bölgede ABD’ye ait helikopterlerin uçuş yaptığı öne sürüldü. İranlı kaynaklar ayrıca, bölgede pilotu aramak üzere ABD’ye ait savaş uçakları ve insansız hava araçlarının da faaliyet gösterdiğini ileri sürdü.

Öte yandan İran Devrim Muhafızları, düşürülen uçağın gelişmiş bir hava savunma sistemiyle vurulduğunu savundu. Açıklamada, bunun son dönemde düşürülen ikinci ABD uçağı olduğu iddia edildi. Ancak ABD tarafından bu iddialara ilişkin herhangi bir doğrulama yapılmadı.

İran basınında yayımlanan enkaz görüntülerini inceleyen bazı uzmanlar, düşen uçağın F-15E tipi olabileceğini belirtirken, bazı analizlerde F-35 ihtimali de dile getirildi. Uçağın İngiltere’deki Lakenheath Üssü’nden bölgeye sevk edildiği ve ABD Avrupa Komutanlığı’na bağlı bir filoya ait olduğu da iddialar arasında yer aldı.

ABD’ye ait savaş uçağının düşürüldüğüne ilişkin iddialar sürerken, uluslararası basında yer alan yeni bilgilere göre mürettebattan bir kişinin kurtarıldığı öne sürüldü. Amerikan medyası, CBS ve Axios’a konuşan kaynaklara dayandırılan haberlerde, özel kuvvetlerin operasyonuyla bir mürettebat üyesinin güvenli şekilde tahliye edildiği belirtildi. İkinci mürettebat üyesini arama çalışmalarının ise sürdüğü aktarıldı.

New York Times vr Wall Street Journal'ın aktardığı bilgilere göre düşürülen uçağın F-15E tipi olduğu ifade edilirken, bu modelde bir pilot ve bir silah sistemleri subayı bulunuyor. İran ise uçağın F-35 tipi olduğunu savunmaya devam ediyor.

Bölgede gerilim tırmanıyor

Öte yandan bölgede askeri gerilim giderek artıyor. ABD ve İsrail’in son haftalarda İran’daki askeri hedeflere yönelik saldırılar düzenlediği, buna karşılık İran’ın da bölgedeki unsurlara yönelik operasyonlarını sürdürdüğü belirtiliyor.

ABD istihbaratına dayandırılan değerlendirmelere göre, İran’ın füze rampalarının yaklaşık yarısı halen aktif durumda bulunuyor. Ayrıca ülkenin envanterinde binlerce kamikaze insansız hava aracının olduğu ifade ediliyor.

Körfez’de saldırılar ve risk büyüyor

Bölgedeki gelişmeler sadece İran’la sınırlı kalmadı. Kuveyt’te Mina el-Ahmadi petrol rafinerisinin insansız hava araçlarıyla hedef alındığı, tesisin bazı bölümlerinde yangın çıktığı bildirildi. Olayda can kaybı yaşanmadığı açıklandı.

Uluslararası hukuk uzmanlarından ABD'ye "savaş suçu" uyarısı

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları uluslararası hukuk açısından da tartışma yaratıyor. ABD’li 100’den fazla uluslararası hukuk uzmanı tarafından kaleme alınan bir açık mektupta, söz konusu saldırıların “olası savaş suçu” teşkil edebileceği uyarısı yapıldı. Mektupta, ABD yönetiminin açıklamaları ve askeri operasyonlarının uluslararası insancıl hukuk açısından ciddi endişeler doğurduğu ifade edildi.

Hürmüz Boğazı gündemde

Bölgedeki gelişmelerin ardından Hürmüz Boğazı’nın güvenliği de yeniden uluslararası gündemin merkezine yerleşti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, boğazdaki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla askeri önlemleri de içeren bir tasarıyı görüşmesi bekleniyor.

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ise, çatışmaların sona ermesi ve gerekli hukuki zeminin oluşması halinde Almanya’nın da bölgedeki deniz yollarının güvenliğine katkı sunabileceğini açıkladı.

Aralarında Human Rights Watch, Amnesty International, Caritas Europa, Oxfam ve Pax Christi International’ın da bulunduğu 26 insan hakları ve insani yardım kuruluşu, kabul edilen yasayla “bir kırmızı çizginin daha aşıldığını” belirtti. Örgütler, 2000 yılında imzalanan AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın özellikle ticaret boyutunun askıya alınması gerektiğini vurguladı.

Aşırı sağcı parti önerdi, Netanyahu destekledi

İsrail Meclisi (Knesset) tarafından kabul edilen düzenleme, “İsrail devletinin varlığına son verme amacıyla” kasıtlı olarak bir kişinin ölümüne neden olanlara idam veya müebbet hapis cezası verilmesini öngörüyor. Tasarı, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in partisinin girişimiyle gündeme gelirken, Başbakan Benjamin Netanyahu da yasayı destekledi.

Yasaya göre özellikle askeri mahkemelerde yargılanan sanıklar için idam cezası “standart” yaptırım haline gelirken, cezanın 90 gün içinde infaz edilmesi öngörülüyor. Affedilme ihtimali ise büyük ölçüde ortadan kaldırılıyor.

“Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılığın bir parçası”

Uzmanlar ve insan hakları kuruluşları, yasanın pratikte büyük ölçüde Filistinlileri etkileyeceğine dikkat çekiyor. İşgal altındaki Batı Şeria’da Filistinliler askeri mahkemelerde yargılanırken, İsrailli vatandaşlar sivil mahkemelere tabi tutuluyor. Bu durum, “ayrımcı uygulama” eleştirilerini beraberinde getiriyor.

Ortak açıklamada, söz konusu düzenlemenin “Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılığın bir parçası” olduğu vurgulanırken, askeri mahkemelerde mahkûmiyet oranlarının yüksekliğine de dikkat çekildi. Ayrıca yasanın adil yargılanma güvenceleri açısından uluslararası hukukla çeliştiği ifade edildi.

AB ve uluslararası tepkiler

AB Komisyonu ve Avrupa ülkeleri de karara “büyük endişe” ile yaklaştı. AB’nin idam cezasına karşı net tutumu hatırlatılırken, bu adımın “ciddi bir geri gidiş” olduğu değerlendirildi.

İsrail’in son yıllarda Batı Şeria’daki yerleşim politikaları, Doğu Kudüs’teki zorunlu tahliyeler ve gazetecilere yönelik saldırılar gibi uygulamalarının da daha önce AB tarafından eleştirildiği hatırlatıldı.

Müslüman ülkelerden sert kınama

Türkiye, Suudi Arabistan, Ürdün, Mısır, Katar, Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke, yayımladıkları ortak bildiriyle yasayı sert şekilde eleştirdi. Açıklamada, düzenlemenin özellikle Filistinlilere yönelik ayrımcı sonuçlar doğuracağı ve bölgesel gerilimi artıracağı uyarısı yapıldı.

İsrail içinde de tepkiler var

Yasa İsrail içinde de tartışma yarattı. Association for Civil Rights in Israel (ACRI) karara karşı Yüksek Mahkeme’ye başvuruda bulundu. Muhalefet partileri ve bazı hukukçular, düzenlemenin ülkeyi demokratik değerler açısından “aşırı bir noktaya” taşıdığı görüşünde.

İsrail’de idam cezası uzun süredir fiilen uygulanmıyordu. Ülkede son infaz, 1962 yılında Nazi suçlusu Adolf Eichmann’ın idam edilmesiyle gerçekleşmişti. Yeni yasa ile birlikte bu durumun değişebileceği ve uygulamanın yeniden gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

Nastic, Mohamed Ali’yi “felaket seçim sonuçları, zayıf kamuoyu etkisi ve sosyal medyada kötü görünüm” ile ilişkilendirmiş, ayrıca partinin barış politikası çizgisini yetersiz bulduğunu ifade etmişti.

Parti yönetiminden sert yanıt

BSW eş başkanları Amira Mohamed Ali ve Fabio De Masi ise yaptıkları ortak açıklamada Nastic’in iddialarını reddetti. Açıklamada, istifa mektubunun “kafa karıştırıcı” olduğu belirtilerek, bunun “siyasette bazı kişilerin iyi maaşlı bir milletvekilliğini koşulsuz hak gördüğünü” ortaya koyduğu savunuldu.

Parti yönetimi ayrıca, kendilerine yöneltilen eleştiriler arasında yer alan dış politika konularına da değindi. Mohamed Ali ve De Masi, “Bize şimdi Rusya Devlet Başkanı’na ve Ukrayna’daki savaşa karşı fazla eleştirel olduğumuz yönünde suçlama yöneltilmesi en azından ilginç. Genellikle siyasi rakiplerimiz bize tam tersini söylüyor” ifadelerini kullandı.

Karşılıklı suçlamalar

Parti yönetimi, Nastic’in Hamburg’daki parti örgütünü “zaman zaman kaosa sürüklediğini” öne sürerken, kamuoyunda da “somut siyasi çalışmalarıyla öne çıkmadığını” iddia etti. Ayrıca Nastic’in Die Linke’den ayrıldıktan sonra BSW’ye katıldığı, “şimdi ise görünüşe göre aşırı sağcı AfD’ye yöneldiği” ifade edildi. Nastic ise yaptığı açıklamada, basında yer alan bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, gelecekte de barış mücadelesine devam edeceğini söyledi.

Nastic’in, partide üyelik süreçlerinde “kara listeler” veya ideolojik sadakat testleri uygulandığı yönündeki iddialarının da gerçeği yansıtmadığı vurgulandı.

AfD’ye yönelik sözler tartışma yarattı

Nastic, istifa mektubunda partinin AfD ile olası iş birliklerine kapalı olmasını eleştirmiş ve özellikle Brandenburg ile Thüringen’de hükümet kurma süreçlerinde AfD ile görüşme yapılmamasını yanlış bulmuştu. Ayrıca AfD Eş Başkanı Tino Chrupalla’nın ABD askerlerinin Almanya’dan çekilmesi yönündeki çıkışını övgüyle anmıştı.

Öte yandan Nastic, yaptığı açıklamada şu aşamada herhangi bir partiye katılmayı düşünmediğini belirtti.

“Ağır darbe” değerlendirmesi

BSW yönetim kurulu üyesi Alexander Ulrich ise istifayı “ağır bir darbe” olarak nitelendirerek parti yönetimini eleştirmişti. Ulrich, özellikle son seçim sürecinde Nastic’e yönelik tutumun kabul edilemez olduğunu ifade etmişti.

Kurucu kadrodan ayrılık

Nastic, Sahra Wagenknecht ile birlikte Die Linke’den ayrıldıktan sonra 2024 yılında BSW’nin kuruluşunda yer alan isimler arasında bulunuyordu. 2025 federal seçimlerinde ise Hamburg’da partinin baş adayı olarak yarışmıştı.

Trump: "Tahran bir daha asla nükleer silaha sahip olamayacak”

ABD Başkanı, İran’da “rejim değişikliğinin zaten gerçekleştiğini” öne sürerek, ülkede artık “daha makul ve daha az radikal” bir yönetimin bulunduğunu iddia etti. Trump ayrıca, ABD’nin temel hedefinin İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek olduğunu belirterek, “Bu hedefe ulaştık. Tahran bir daha asla nükleer silaha sahip olamayacak” ifadelerini kullandı.

Trump, ABD’nin Hürmüz Boğazı ile ilgili bir sorumluluğu olmadığını da vurgulayarak, petrol ve doğal gaz almak isteyen ülkelerin bu geçişi kendi imkânlarıyla sağlaması gerektiğini söyledi.

Öte yandan ABD yönetimi, askeri operasyonların birkaç hafta içinde tamamlanabileceğini yinelerken, sürecin bir anlaşmaya bağlı olmadığını ifade etti. Trump, “Belki iki hafta, belki birkaç gün daha uzun sürebilir. Ama işi bitireceğiz” dedi. ABD Başkanı, İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını savunarak, “Eğer uzun süre nükleer silah geliştiremeyecek hale geldiklerini düşünürsek, çekileceğiz” şeklinde konuştu.

Bölgede gerilim sürerken, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları dikkat çekti. İran’ın insansız hava araçlarıyla Kuveyt Uluslararası Havalimanı çevresini hedef aldığı ve yakıt tanklarında yangına yol açtığı bildirildi. Ayrıca Bahreyn, Suudi Arabistan ve Katar çevresinde de çeşitli saldırı ve güvenlik olayları yaşandığı aktarıldı. Katar açıklarında bir tankerin “bilinmeyen bir mühimmatla” vurulduğu, ancak mürettebatın zarar görmediği belirtildi.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi: ABD'ye güvenimiz yok

İran cephesinden ise temkinli mesajlar geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile müzakerelere ilişkin henüz bir karar alınmadığını belirterek, “ABD ile görüşmelerin sonuç vereceğine dair hiçbir güvenimiz yok” dedi. İran tarafı, yalnızca bölgedeki tüm saldırıların tamamen durdurulması halinde bir çözümü değerlendireceklerini ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan ise savaşın sona ermesi için bazı şartlar öne sürdü. Pezeşkiyan, saldırıların tekrarlanmayacağına dair garanti verilmesi, maddi zararların karşılanması ve sorumluların belirlenmesi gerektiğini dile getirdi.

ABD Savaş Bakanı Hegseth: İran'da 11 binden fazla hedef vuruldu

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, önümüzdeki günlerin kritik olacağını belirtirken, kara birliklerinin kullanılması ihtimalini de tamamen dışlamadı. ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine ise Şubat ayından bu yana 11 binden fazla hedefin vurulduğunu açıkladı.

İngiltere de bölgedeki askeri varlığını artırdı. Savunma Bakanı John Healey, Birleşik Krallık’ın Körfez’e ek hava savunma sistemleri ve asker gönderdiğini duyurdu. Öte yandan Trump, Fransa’nın İsrail’e yönelik bazı askeri uçuşlara izin vermediğini öne sürerek Fransa’yı sert sözlerle eleştirdi.

Yaklaşık bir ayı geride bırakan çatışmalarda, ABD yönetimi askeri hedeflerine büyük ölçüde ulaşıldığını savunurken, sahadaki gerilim ve karşılıklı açıklamalar savaşın seyrine ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor.

Almanya’nın Suriyelilere kapılarını açtığını hatırlatan Şara, Alman halkına teşekkür ederek “Suriye’de iç savaş bitti, sıra geri dönüşte” dedi.

Almanya’da bir milyondan fazla Suriyelinin yaşadığını belirten Şara, aralarında doktor ve mühendislerin de bulunduğu bu kişilerin Almanya’ya önemli katkılar sunduğunu ifade etti. Şara, iyi derecede Almanca bilen ve Alman kültürünü tanıyan Suriyelilerin ülkelerine dönmelerini beklediklerini vurgulayarak, “Bu insanlar iki ülke arasında önemli bir köprü görevi üstleneceklerdir” diye konuştu.

Suriye’de savaş nedeniyle büyük bir yıkım yaşandığını dile getiren Şara, geri dönecek Suriyelilerin ülkenin yeniden inşasına ve altyapının kurulmasına katkı sağlayacağını söyledi. Tüm vatandaşların eşit haklara sahip olacağı bir düzen hedeflediklerini belirten Şara, azınlıkların haklarının da güvence altına alınacağını ifade etti.

Merz: Hedef geri dönüşlerin hızlandırılması

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise Almanya’da yaşayan Suriyelilerin büyük bölümünün ülkelerine dönmesini hedeflediklerini açıkladı. Merz, önümüzdeki yıllarda Almanya’daki 900 binden fazla Suriyelinin yaklaşık yüzde 80’inin geri dönmesini öngördüklerini söyledi.

Suriye ile iş birliğinin artırılacağını belirten Merz, geri dönüş sürecini hızlandırmak amacıyla ortak bir “görev gücü” kurulacağını ve kısa süre içinde Şam’a bir heyet gönderileceğini ifade etti. Ayrıca Federal İçişleri Bakanlığı ile Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı öncülüğünde Şam’da bir irtibat bürosu açılmasının planlandığını duyurdu.

Merz, Almanya’nın Suriye’nin yeniden yapılanmasına destek vereceğini belirterek yaklaşık 200 milyon euroluk bir yardımın, özellikle su altyapısı ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için kullanılacağını söyledi. “Güvenilir bir geri dönüş seçeneğine ihtiyacımız var” diyen Merz, Almanya’nın misafirperverliğini kötüye kullanan ve yasalara uymayan kişilerin de geri gönderileceğini ifade etti.

Ekonomik iş birliği ve yatırım çağrısı

Ziyaret kapsamında ekonomik ilişkiler de gündeme geldi. Alman yetkililer, enerji, inşaat, makine ve bilişim sektörlerinde Suriye ile iş birliği potansiyeline dikkat çekerken, Şara da Alman şirketlerini Suriye’ye yatırım yapmaya davet etti. Şara, ülkede yatırım ortamını iyileştirmek için yasal düzenlemeler yapıldığını belirtti.

Geri dönüş tartışmalı

Suriye iç savaşı sırasında 2015 ve 2016 yıllarında yüz binlerce Suriyeli Almanya’ya sığınmıştı. Ancak geri dönüş konusu, ülkedeki altyapı yıkımı, güvenlik sorunları ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sıkıntılar nedeniyle tartışmalı olmaya devam ediyor.

Merz, buna rağmen Suriye’deki koşulların “temel olarak iyileştiğini” savunarak koruma statülerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt’in de görüşmelerde gönüllü geri dönüş ve sınır dışı konularını ele aldığı belirtildi.

Ziyaret protestolarla karşılandı

Ahmed Şara’nın Berlin ziyareti Almanya’da tartışmalara yol açtı. Bazı sivil toplum kuruluşları, Şara’nın kabul edilmesinin Suriye’deki yönetimi meşrulaştırdığı eleştirisinde bulundu. Berlin’de ziyaret sırasında protesto gösterileri düzenlendi.

Suriye yönetimine, ülkedeki azınlıkları yeterince korumadığı yönünde suçlamalar yöneltilirken, Şara basın toplantısında tüm azınlıkların haklarının güvence altına alınacağını söyledi.

Ahmed Şara, Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından iktidara gelen ve geçmişte El Kaide bağlantılı El Nusra Cephesi ile ilişkilendirilen cihatçı yapılar içinde yer almış bir isim olarak uluslararası kamuoyunda tartışmalı bir figür olmaya devam ediyor.

CIA görevlileri Suriye İç Savaşı sürecinde HTŞ'li Şara'nın başına 10 Milyon dolar ödül koymuştu

AHRS, Birleşmiş Milletler’in güncel raporlarına göre ağır insan hakları ihlalleriyle ilişkilendirilen bir ismin Almanya tarafından resmi olarak ağırlanmasının kabul edilemez olduğunu belirtti. Uluslararası ceza hukuku çerçevesinde yapılan başvuruda, Ahmed el-Şaraa’nın Suriye’de işlenen insanlığa karşı suçlardan doğrudan sorumlu olduğuna dair bulgulara yer verildiği ifade edildi.

Açıklamada, söz konusu kişinin Almanya’ya girişinde diplomatik temaslarda bulunması yerine gözaltına alınarak yargı sürecine tabi tutulması gerektiği vurgulandı.

BM raporlarına dayanan iddialar

Başvurunun, özellikle 12 Mart 2026 tarihli BM Soruşturma Komisyonu raporu ile İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün belgelerine dayandığı belirtildi. Bu kaynaklarda Aralık 2024’ten itibaren el-Şaraa’nın sorumluluğu altında gerçekleştiği ifade edilen ihlaller şöyle sıralandı:

• Mart 2025’te Homs, Hama, Lazkiye ve Tartus’ta Alevi topluluğa yönelik saldırılarda 100’ü kadın olmak üzere 1400’den fazla kişinin öldürüldüğü, işkence ve sistematik mülk tahribatı yaşandığı,
• Temmuz 2025’te Süveyda’da Dürzi topluluğa yönelik saldırılarda 1500’den fazla kişinin hayatını kaybettiği ve bu eylemlerin BM tarafından savaş suçu olarak değerlendirildiği,
• Ocak 2026’da Halep’te Kürt sivillerin yoğun yaşadığı mahallelerin topçu ateşiyle hedef alındığı ve 100 bin ila 150 bin kişinin kısa sürede yerinden edildiği,
• Kadınlara yönelik kaçırma ve cinsel şiddetin sistematik biçimde uygulandığı,
• Keyfi tutuklamalar, zorla kaybetmeler, gözaltında işkence ve ölümler gibi sistematik ihlallerin rapor edildiği.

Açıklamada, bağımsız BM soruşturmalarının bu iddiaları doğruladığı ve bazı vakaların uluslararası hukukun ağır ihlalleri olarak sınıflandırıldığı ifade edildi. Ayrıca Uluslararası Af Örgütü’nün azınlıklara yönelik şiddetin bağımsız şekilde soruşturulması, sorumluların yargılanması ve güvenlik yapılarının reforme edilmesi yönündeki çağrılarına destek verildiği kaydedildi.

“Cezasızlığın siyasi düzeyde normalleşmesi”

AHRS, Ahmed el-Şaraa’nın resmi olarak kabul edilmesinin cezasızlığın siyasi düzeyde normalleştirilmesi anlamına geldiğini belirterek, Almanya’nın azınlıklara yönelik sistematik ihlallerden sorumlu olduğu iddia edilen bir aktörün meşrulaştırıldığı bir zemin haline gelmemesi gerektiğini vurguladı. Evrensel yargı yetkisi ilkesi gereğince Alman yargı makamlarının harekete geçmesi çağrısı yapıldı.

Geçmişi ve tartışmalı rolü

Açıklamada, el-Şaraa’nın geçmişte Irak’taki El-Kaide yapılanmasından El-Nusra Cephesi’nin kuruluşuna uzanan süreçte şiddet temelli bir çizgi izlediği ve bu nedenle ABD tarafından hakkında 10 milyon dolarlık ödül konulduğu hatırlatıldı.

Siyasi normalleşme eleştirisi

Şaraa’nın resmi törenle kabul edilmesinin, Suriye ile siyasi normalleşme sürecinin hızlandırılması ve buna paralel olarak Almanya’da sınır dışı politikalarının kolaylaştırılması yönünde bir adım olarak değerlendirildiği ifade edildi. AHRS, hesap verilebilirlik sağlanmadan sürdürülen bu yaklaşımın ağır insan hakları ihlallerinin göreceleştirilmesi riskini taşıdığı uyarısında bulundu.

“Suriye güvenli değil” vurgusu

Açıklamada, Suriye’de devam eden kaçırma, cinayet ve sistematik şiddet olaylarının ülkenin halen güvenli bir ortam sunmadığını gösterdiği belirtildi. El-Sukaylabiye’de Hristiyanlara yönelik son saldırıların da azınlıkların korunamadığını ortaya koyduğu ifade edildi.

AHRS, Suriye yönetiminin uluslararası alanda tanınmasının ancak insan haklarının korunması konusunda somut gelişmeler sağlanması şartına bağlı olması gerektiğini vurguladı.

Yetkililer, salgının yayılmasını önlemek amacıyla sıkı önlemler alındığını açıkladı. Buna göre, hastalığın görüldüğü işletmelerin çevresinde en az 3 kilometrelik koruma bölgesi ve 10 kilometreye kadar uzanan gözetim alanları oluşturuldu. Bu kapsamda kümes hayvanları için kapalı alan zorunluluğu getirilirken, hayvan, et ve yumurta taşınması da yasaklandı. Ayrıca kümes hayvanı pazarları ve fuarları da geçici olarak durduruldu.

Dahme-Spreewald bölgesinde ise bir işletmede altı ayrı kümeste daha hastalığın tespit edilmesi üzerine yaklaşık 240 bin hayvanın itlaf edildiği belirtildi. Son vakalarla birlikte eyalet genelinde öldürülen hayvan sayısı 2,1 milyonu aştı.

Yetkililer, Newcastle hastalığının kuşlar arasında son derece bulaşıcı olduğuna dikkat çekerek, virüsün özellikle enfekte hayvanların vücut salgıları ve dışkıları yoluyla hızla yayıldığını belirtiyor. Yumurtaların da virüs taşıyabileceği ifade ediliyor.

Almanya’da bu hastalığa karşı aşılama zorunlu olmasına rağmen, virüsün çiftliklere nasıl girdiği henüz netlik kazanmış değil. Yetkililer, benzer bir salgının bölgede en son yaklaşık 30 yıl önce görüldüğünü hatırlattı.

Alman Gümrük İdaresi’ne bağlı Yaptırımların Uygulanması Merkez Dairesi (ZfS), Doğru’nun eşine ait iki banka hesabının, yaptırımları aşmak amacıyla kullanıldığı şüphesiyle bloke edildiğini açıkladı. Commerzbank nezdindeki hesaplara yönelik karar kapsamında, mevcut bakiyeler ile gelecekte hesaba girecek tüm paralar üzerinde tasarruf yasaklandı.

Kararın, Yaptırımların Uygulanması Yasası (SanktDG) çerçevesinde alındığı belirtilirken, yetkililer söz konusu hesaplarda bulunan paranın fiilen Doğru’nun kontrolünde olduğunu savundu. Gerekçeler arasında, yaptırımlar sonrası iptal edilen araç sigortasının eş tarafından yeniden yaptırılması ve Doğru’ya ait hasarsızlık indiriminin kullanılması da yer aldı. Ayrıca, yaptırım kararının hemen ardından Doğru’nun hesabından eşinin hesabına para transferi yapıldığı ifade edildi.

BZ'in aktardığı habere göre yetkililer, aile içi ekonomik ilişkiler ve ortak yaşamı da dikkate alarak “kontrol” kavramını geniş yorumladı. ZfS, alınan tedbirin “orantılı” olduğunu savundu.

Ancak Doğru ailesine göre tablo ağır. Gazeteci Hüseyin Doğru, eşinin de finansal kaynaklara erişiminin engellenmesiyle ailenin tamamen çıkmaza sürüklendiğini belirtti. “Şu an üç çocuğumuzla birlikte sadece 104 euromuz var. Daha önce ben çocuklarıma bakamıyordum, şimdi ise kimse bakamıyor” dedi. Ailenin kira, gıda ve temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale geldiği ifade edildi.

Doğru, Alman makamlarını ailesini sistematik biçimde hedef almakla suçlayarak, “Önce beni, sonra eşimi hedef aldılar, şimdi çocuklarım etkileniyor” ifadelerini kullandı. Mevcut durumun yalnızca hukuki değil, aynı zamanda insani bir kriz yarattığını vurguladı.

Doğru'nun avukatı: “Benzeri görülmemiş bir baskı”

Gazetecinin avukatı Alexander Gorski ise eşe ait hesapların bloke edilmesini “benzeri görülmemiş bir baskı” olarak nitelendirdi. Gorski, yaptırımların kapsamının genişletilmesinin hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığını belirterek, Doğru’ya yönelik her türlü maddi desteğin dahi yaptırımların ihlali sayılabileceğine dikkat çekti. Gorski, bir komşunun yiyecek yardımı yapmasının bile teorik olarak suç kapsamına girebileceğini ifade ederek, bunun Avrupa’da basın özgürlüğü açısından tehlikeli bir emsal oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa Birliği, Doğru’yu “etnik, siyasi ve dini ayrışmayı körüklemek” ve “Rusya’nın istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine destek vermekle” suçlayarak yaptırım listesine aldı. Ancak bu iddialara ilişkin somut ve kamuya açık kanıtlar paylaşılmadı. Doğru ise suçlamaları reddederek, geçmişte Rusya bağlantılı bir medya kuruluşunda çalıştığını ancak Ukrayna savaşının ardından bu ilişkiyi sonlandırdığını belirtti.

Hukuki tartışmalar da sürüyor. Avrupa Parlamentosu’nda sunulan bir hukuk raporunda, bu tür yaptırımların yargı denetimi olmaksızın uygulanmasının temel haklara ciddi müdahale anlamına geldiği vurgulandı. Raporda, mal varlıklarının dondurulması ve ekonomik faaliyetlerin engellenmesi nedeniyle kişilerin fiilen “sivil ölüm” durumuna sürüklendiği değerlendirmesi yer aldı.

Öte yandan Doğru’nun bankacılık işlemlerine yönelik kısıtlamaların kaldırılması talebi de mahkeme tarafından reddedildi. Frankfurt am Main Sulh Mahkemesi, yalnızca temel ihtiyaçlar için sınırlı bir harcama imkânı tanındığını, bunun dışındaki ödemelerin yaptırımlar kapsamında değerlendirildiğini belirtti. Alman Merkez Bankası’nın aylık 506 euro harcama izni verdiği, ancak bunun beş kişilik bir aile için yeterli olmadığı ifade edildi.

Siyasi alanda da tartışmalar büyüyor. BSW’li siyasetçi ve eski Federal Meclis milletvekili Sevim Dağdelen, Doğru ve ailesi için acil destek çağrısında bulunarak, AB yaptırım rejimini “hukuka aykırı” ve “insanlık dışı” olarak nitelendirdi. Dağdelen, demokratik kesimleri yaptırımlara karşı ortak bir platform oluşturmaya davet etti.

Uzmanlara göre, yaptırımların kapsamı ve sınırlarının belirsizliği hem bireysel haklar hem de basın özgürlüğü açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor. Doğru ve ailesinin yaşadığı süreç ise bu tartışmanın en çarpıcı örneklerinden biri olarak gösteriliyor. (Kaynak: Berliner Zeitung)

2009 yılından bu yana “ruhsal rahatsızlık” gerekçesiyle raporlu olduğu belirtilen öğretmenin bu süre boyunca hiç görev yapmadığı, buna rağmen tam maaş almaya devam ettiği ifade edildi. Yıllık yaklaşık 72 bin euro gelir elde ettiği belirtilen öğretmenin, yıllar içinde raporlarını sürekli uzattığı kaydedildi.

Soruşturma kapsamında, öğretmenin gerçekte çalışamayacak durumda olmadığı halde kendisini görev yapamaz gösterdiği şüphesi üzerinde duruluyor. İddialara göre öğretmen, bu süreçte alternatif tıp alanında “heilpraktiker” olarak faaliyet yürüttü ve bir girişimcilik yarışmasına da katıldı.

Öte yandan öğretmen, kendisinden istenen psikiyatrik muayenenin “makul olmadığı” gerekçesiyle işverenine karşı dava açtı. Ancak Kuzey Ren-Vestfalya Yüksek İdare Mahkemesi bu başvuruyu reddetti. Karara göre öğretmenin sağlık kontrolüne gitmesi gerekiyor; aksi halde raporlu statüsü ve maaş hakkı iptal edilecek.

Savcılık, ceza soruşturmasının tüm 16 yıllık dönemi kapsamadığını, yalnızca son dört yılın incelendiğini belirtti. Daha eski dönemlere ilişkin iddiaların zaman aşımına uğramış olabileceği ifade edildi. Sürecin kesinleşmesine kadar masumiyet karinesinin geçerli olduğu vurgulandı.

Olay, hem kamuoyunda hem de siyasette geniş yankı uyandırdı. Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Okul Bakanı Dorothee Feller, söz konusu durumu “affedilemez ve boyutu itibarıyla anlaşılmaz” olarak nitelendirdi. Son dönemde eyalette benzer vakaların gündeme gelmesi, denetim mekanizmalarına yönelik eleştirileri de beraberinde getirdi.

İsrail ordusu saldırıyı üstlenerek, bunun “hedefli” bir operasyon olduğunu açıkladı. Ordu, Ali Şuayib’in Hizbullah’ın elit Radwan birliğinin üyesi olduğunu ve “gazeteci kılığında” faaliyet yürüttüğünü iddia etti. Şuayib’in, İsrail askerlerinin konuşlandığı noktalar hakkında bilgi aktardığı öne sürüldü. Bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanamazken, İsrail ordusu Fatma ve Muhammed Fetuni hakkında herhangi bir açıklama yapmadı.

Lübnan Enformasyon Bakanı Paul Morcos saldırıyı sert sözlerle kınayarak, gazetecilerin hedef alınmasını eleştirdi. Morcos, İsrail’in gazetecilere yönelik “tekrarlanan ve kasıtlı saldırılar” gerçekleştirdiğini vurguladı.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn da saldırıya tepki gösterdi. Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada Avn, İsrail’in uluslararası hukuk, uluslararası insancıl hukuk ve savaş hukukunun en temel kurallarını ihlal ettiğini belirterek, görevlerini yerine getiren sivil gazetecilerin hedef alınmasının “açık bir savaş suçu” olduğunu ifade etti. Avn, uluslararası toplumu yaşananları durdurmak için harekete geçmeye çağırdı.

Öte yandan, gazetecilere yönelik saldırılar uluslararası kuruluşların da tepkisini çekiyor. Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), İsrail ordusunu “gazetecileri terörist olarak suçlama yönünde uzun süredir devam eden ve belgelenmiş bir pratik izlemekle” eleştiriyor. İsrail ordusunun daha önce de Gazze’deki saldırılarda gazetecileri hedef aldığına dikkat çekiliyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasının ardından enerji ticareti için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda trafiğin durma noktasına gelmesi, petrol ve gaz piyasalarında arz ve fiyat baskısı oluşturmaya devam ediyor.

Savaş sonrası akaryakıt fiyatlarının artış gösterdiği İngiltere'de, benzinin litre fiyatı 1,5 sterlinin üzerine çıktı. Benzinin litre fiyatı savaş öncesi döneme göre yaklaşık yüzde 15 yükseldi. Dizelin litre fiyatı ise 1,77 sterlin seviyesine ulaştı.

Ulusal basına yansıyan haberlerde açıklamalarına yer verilen İngiltere'nin en büyük perakende zincirlerinden Asda İcra Kurulu Başkanı Allan Leighton, Asda'nın akaryakıt istasyonlarının "küçük bir bölümünde geçici kısıt" yaşandığını belirterek, fiyat dalgalanmaları nedeniyle "çok güçlü bir talep artışı" gördüklerini ifade etti.

Yakıt satış hacimlerinin önemli ölçüde arttığını kaydeden Leighton, "Açıkça talep arzın önüne geçti. Arz sıkışık ve hepimiz bu konuda yoğun çaba gösteriyoruz. Sorun geçici. Teslimat beklenen dönemlerde bazı aksaklıklar yaşanabilir ve bunun bir süre daha devam etmesini bekliyoruz" ifadelerini kullandı.

Hamburg Eğitim Senatörü Ksenija Bekeris, entegrasyon ve mesleki dil kurslarının göçmenlerin eğitim, iş ve toplumsal hayata katılımı açısından temel araçlar olduğunu belirterek, “Bu alandaki kesintiler entegrasyonu engeller. Federal hükümet sorumluluktan kaçmamalıdır” dedi.

Hamburg Ekonomi Senatörü Melanie Leonhard ise Almanya’nın demografik gelişimi nedeniyle iş gücüne ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak, entegrasyon kurslarının işgücü piyasasına katılım açısından kritik rol oynadığını ifade etti. Sağlık ve Sosyal İşler Senatörü Melanie Schlotzhauer da dilin toplumsal katılımın anahtarı olduğunu belirterek, kurslara erişimin kısıtlanmasının hem bireyler hem de toplum için ciddi sonuçlar doğuracağını söyledi.

Üç eyalet, Almanya Federal Konseyi'ne (Bundesrat) sundukları ortak öneriyle entegrasyon kurslarının yeniden başlatılmasını talep etti. Önergede, dil öğreniminin eğitim, istihdam ve demokratik katılım için temel olduğu vurgulanırken, mevcut kısıtlamaların motivasyon kaybına, iş bulma sürecinin gecikmesine ve kamu maliyetlerinin artmasına yol açabileceği ifade edildi.

BAMF’ın 9 Şubat 2026 tarihli yazısıyla yürürlüğe giren uygulamanın, özellikle iltica başvurusu sahipleri, geçici oturum statüsündekiler, Ukraynalı sığınmacılar ve AB vatandaşlarını etkilediği belirtildi. Bu gruplar, entegrasyon kurslarına katılanların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor.

Kararın etkileri sahada da hissediliyor. Hamburg’da çok sayıda eğitim kurumu ve kurs eğitmeni uygulamadan doğrudan etkilenirken, yalnızca halk eğitim merkezinde (VHS) yılın ilk iki ayında planlanan yedi kurs iptal edildi ve yaklaşık 120 kişi kurslara başlayamadı. Uzmanlar, mevcut durumun hem eğitim altyapısı hem de entegrasyon süreci açısından ciddi bir boşluk yaratacağı uyarısında bulunuyor.

“Gazetecilere özgürlük” başlığıyla yapılan çağrıda, “Halk bilsin diye yazıyoruz, halkla birlikte yürüyoruz” ifadelerine yer verildi. Gazeteciler, meslektaşlarının yalnız olmadığını göstermek ve basın özgürlüğüne sahip çıkmak amacıyla yurttaşları yürüyüşe davet etti.

Açıklamada, “Bugün Türkiye’de tehdit altında olan basın özgürlüğünün tek teminatı, halkın teslim olmayan iradesidir. Şimdi gazetecilere yalnız olmadıklarını göstermenin zamanıdır” denildi.

Yürüyüşün 29 Mart Pazar günü saat 14.00’te Kadıköy Mehmet Ayvalıtaş Parkı’nda başlayacağı belirtilirken, kamuoyuna şu çağrı yapıldı:

Halk bilsin diye yazıyoruz halkla birlikte türüyoruz!

Demokrasi ve basın özgürlüğü bir darbe daha aldı.

BirGün muhabiri İsmail Arı hukuk dışı bir sürecin sonunda tutuklandı. Şimdi o da Alican Uludağ, Merdan Yanardağ ve diğer tutuklu gazeteciler gibi cezaevinde...

Bugün Türkiye’de tehdit altında olan basın özgürlüğünün tek teminatı, halkın teslim olmayan iradesidir. Şimdi gazetecilere yalnız olmadıklarını göstermenin zamanıdır.

29 Mart Pazar günü Kadıköy'de demokrasiye ve basın özgürlüğüne sahip çıkmak, 'GAZETECİLERE ÖZGÜRLÜK' demek için yürüyoruz.

Sevgili halkımız, size sesleniyoruz.
Biz sizi hiç yalnız bırakmadık; siz de gazetecileri yalnız bırakmayın.

Başkent Berlin'deki görüşmenin içeriğine ilişkin detaylar henüz netleşmezken, temasların Suriye’nin yeniden inşası ve Almanya’daki Suriyeli mültecilerin geleceği üzerine yoğunlaşması bekleniyor.

Şara’nın geçmişi ve tartışmalar

Şara, Aralık 2024’te Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından geçiş dönemi cumhurbaşkanı olarak göreve getirilmişti. Batı ile ilişkileri normalleştirmeye çalışan Şara, geçmişte cihatçı gruplarla bağlantıları nedeniyle tartışmalı bir isim olmaya devam ediyor.

Daha önce Heyet Tahrir el-Şam (HTS) liderliğini yapan Şara’nın, 2016’ya kadar El Nusra Cephesi içinde yer aldığı ve El Kaide ile bağlantıları bulunduğu biliniyor. ABD tarafından bir dönem arananlar listesine alınan Şara’nın başına ödül konulmuş, ancak göreve gelmesinin ardından bu karar geri çekilmişti. Şara son dönemde ise geçmişinden uzaklaştığını ve daha ılımlı bir çizgi benimsediğini ifade ediyor.

Buna karşın, Suriye’deki insan hakları çevreleri tarafından Alevi ve Kürt katliamcısı olmakla suçlanan Şara yönetiminin Aleviler, Dürziler ve Kürtler gibi azınlıkları yeterince korumadığı yönünde eleştiriler sürüyor. Ocak ayında Halep’te Kürtlere yönelik sert müdahaleler de bu eleştirileri artırdı.

Berlin’de geniş güvenlik önlemleri

Berlin polisi, ziyaret öncesinde geniş çaplı güvenlik hazırlıklarına başladı. Yüzlerce polisin görev alacağı belirtilirken, özellikle ziyaret güzergâhı boyunca protestolar ve spontane gösterilerin gerçekleşebileceği değerlendiriliyor.

Almanya’da yaklaşık 60 bin Suriyelinin yaşadığı Berlin’de, daha önce planlanan ziyaret sırasında da binlerce kişinin protesto çağrısı yaptığı biliniyor. Bazı gruplar, Şara’nın ziyaretinin iptal edilmesini ve hakkında hukuki işlem başlatılmasını talep etmişti.

Ziyaret kapsamında başkentte yoğun güvenlik önlemleri alınacak. Özellikle hükümet bölgesi çevresinde yolların kapatılması, keskin nişancıların görevlendirilmesi ve patlayıcı arama köpeklerinin kullanılması planlanıyor. Bu nedenle Berlin’de trafik yoğunluğu ve toplu taşımada aksamalar yaşanabileceği belirtiliyor. Ziyaretin, aynı gün düzenlenecek yarı maratonla çakışması da kentteki yoğunluğu artıracak.

Güvenlik birimleri, Şara’nın tehdit seviyesinin orta düzeyde olduğunu değerlendirirken, yine de geniş çaplı önlem alınacağını vurguluyor. Polis yetkilileri, bu tür ziyaretlerin mevcut personel üzerinde ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Mülteci politikası ve geri dönüş tartışmaları

Şara’nın Berlin temaslarında, Suriye’nin yeniden inşasının yanı sıra Almanya’daki Suriyeli mültecilerin durumu da ana gündem maddelerinden biri olacak. Suriye’de iç savaşın sona ermesinin ardından Almanya’da mülteci politikalarına ilişkin tartışmalar yeniden alevlendi.

Özellikle iş gücüne entegre olan Suriyelilerin durumu ile suç işlemiş veya güvenlik riski taşıyan kişilerin geri gönderilmesi konusu öne çıkıyor. Almanya İçişleri Bakanlığı, geçtiğimiz yıl Suriye ile düzenli sınır dışı işlemlerini mümkün kılacak bir anlaşma yapmıştı. Ancak uygulamanın yavaş ilerlediği belirtiliyor.

Öte yandan, Avrupa Birliği İltica Ajansı verilerine göre Suriye’deki rejim değişikliğinin ardından Almanya’ya yönelen sığınmacı sayısında da belirgin bir düşüş yaşandı. 2024 yılında 151 bin Suriyeli iltica başvurusunda bulunurken, bu sayı 2025’te 42 bine geriledi.

Berlin için kritik sınav

Şara’nın ziyareti, hem Almanya’nın dış politikası hem de göç politikaları açısından önemli bir sınav olarak değerlendiriliyor.

Kabul edilen metin, üye ülkelerle yapılacak müzakereler için zemin oluşturuyor. Üye devletler de benzer şekilde AB dışındaki geri dönüş merkezleri fikrini destekliyor.

Aşırı sağcı partilerle iş birliği tartışma yarattı

Oylamanın en tartışmalı yönlerinden biri, CDU ve CSU’nun aşırı sağcı Alternative für Deutschland (AfD) ile birlikte hareket etmesi oldu. Alman basınında yer alan haberlere göre, bu iş birliği sadece oylamayla sınırlı kalmadı; milletvekilleri arasında mesajlaşma gruplarında koordinasyon sağlandığı ve yüz yüze görüşmeler yapıldığı ortaya çıktı.

Avrupa Parlamentosu’ndaki Avrupa Halk Partisi (EPP) Grup Başkanı Manfred Weber ise bu temaslardan haberdar olmadığını söyledi. Ancak Weber’in uzun süredir aşırı sağcı partilerle çoğunluk arayışında olması, Almanya’daki CDU/CSU-SPD koalisyonu açısından da eleştiri konusu olmaya devam ediyor. Weber, buna rağmen “aşırı sağ ile aramızdaki duvar önemlidir ve yerinde duruyor” açıklamasını yaptı.

Sınır dışı süreçlerinde yeni düzenlemeler

Yeni yasa tasarısı, yalnızca “geri dönüş merkezleri”ni değil, sınır dışı süreçlerinde daha sıkı kuralları da içeriyor. Buna göre, iltica başvurusu reddedilen kişilerin sınır dışı edilme sürecine aktif olarak katılması zorunlu hale getirilecek.

Bu yükümlülüğe uymayan göçmenler, sosyal yardımların kesilmesi veya seyahat belgelerine el konulması gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek. Ayrıca sınır dışı edilmesi gereken kişilerin, iş birliği yapmamaları durumunda 24 aya kadar gözaltında tutulabilmesi öngörülüyor. Güvenlik riski söz konusu olduğunda bu sürenin daha da uzatılabileceği belirtiliyor.

Üye ülkeler arasında anlaşmazlık sürüyor

Tasarıda dikkat çeken bir diğer düzenleme ise, üye ülkelerin birbirlerinin sınır dışı kararlarını tanımasını zorunlu hale getirmesi. Buna göre 2027’den itibaren bir AB ülkesinde alınan sınır dışı kararı, diğer ülkelerde de geçerli olacak. Ancak bu düzenleme, kamu düzenine aykırılık gerekçesiyle istisna tutulabilecek ve üye ülkeler arasında tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Avrupa Komisyonu tarafından geçen yıl önerilen yasa tasarısı, Avrupa Parlamentosu’nda aylarca uzlaşma sağlanamadığı için beklemede kalmıştı. Avrupa Halk Partisi, Sosyal Demokratlar ve Liberaller arasındaki görüş ayrılıkları özellikle “geri dönüş merkezleri” konusunda yoğunlaşmıştı. Sosyal demokratlar, bu modelin mevcut haliyle kabul edilemeyeceğini savunuyordu.

Parlamentoda bu üç grup normalde gayriresmî bir koalisyon içinde hareket ediyor ve çoğunluğu sağlıyor. Ancak bu oylamada sağ partilerle kurulan iş birliği, Avrupa siyasetinde dengelerin değiştiğine işaret eden yeni bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Mehmet TANLI / Gelsenkirchen

ATYG açıklamasında, buluşmaların amacının katılımcıları bir araya getirmek, yazın alanında birbirlerine destek olarak gelişmelerini sağlamak, motive etmek ve hem Avrupa’da hem de Türkiye’de okuyuculara değerli eserler sunmak olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca, Türkçe kitapların ülkelerin dillerine çevrilerek kültürlerarası anlayışa katkıda bulunmanın önemine de vurgu yapıldı.

Buluşmalar Dr. Aydın Sayılan tarafından düzenlendi. Dr. Sayılan, toplantıda “Gurbetteki Vatan – Benim Hayatım” adlı kitabını tanıttı ve kitabın yakında Almanca olarak yayımlanacağını duyurdu. Senede iki kez gerçekleştirilen seminerlerde yazar ve şairler, yeni yayımladıkları kitapları hakkında bilgi veriyor ve gelecek projelerini tanıtıyorlar.

Türkiye’den gelen Süleyman Cihangiroğlu, Aziz Nesin ve Nesin Vakfı hakkında kapsamlı bir sunum yaptı. Emekli öğretmen ve yazar Turan Akpınar ise, Türkiye’den Almanya’ya işçi göçünün 65. yılı kapsamında belge, yaşam öyküleri ve gazete haberlerine dayanan sunumuyla dinleyicilerin kendi deneyimlerini hatırlamasını sağladı.

Hollanda’dan katılan Ozan ve yazarlar Agop Yıldız ile Yaşar Çiçekdemir, Ömer Hayyam konulu sunumlarıyla Hayyam’ın yaşamı, matematik, astronomi, felsefe ve edebiyat alanındaki katkıları ile rubaileri hakkında katılımcıları bilgilendirdi.

Toplantıda ayrıca “Yaşlılık ve Yalnızlık” konuları, yazar Fikret Güneş tarafından edebiyattan örneklerle ele alındı. İklim ve çevre sorunları ise hayati önem taşıdığı için, Şair Kazım Güzel ve araştırmacı yazar, şair ve ATYG Eşbaşkanı Kemal Yalçın tarafından sunuldu.

Hollanda’dan davetli olarak katılan Nuri Gazibeyoğlu ise “Sabahattin Ali’den Günümüze Ezgilerle Mahpusluk Şiirleri” adlı sunumunu, ud ve cümbüş eşliğinde, Sadık Şahin ve İsmail Polat’ın darbuka ve bendir performansıyla etkileyici bir şekilde gerçekleştirdi.

Tüm katılımcılar, dostane atmosfer ve karşılıklı öğrenim imkânlarından memnun ayrılırken, ATYG Sonbahar Buluşması’nda tekrar bir araya gelme isteklerini de dile getirdiler.

Habere göre Olmert, bu tablo karşısında Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin müdahalesini talep ederek, “Filistinlileri ve biz İsraillileri, devlet destekli yerleşimci şiddetinden kurtarmak” gerektiğini ifade etti. Olmert, yazılı açıklamasında “Sadece susmamaya değil, Lahey’deki mahkemenin dikkatini bu konuya çekmeye ve yaptırım uygulayıp tutuklama emirleri çıkarmasını sağlamaya karar verdim” dedi.

Eski komutanlardan “Yahudi terörizmi” uyarısı

Haberde ayrıca, çok sayıda eski İsrailli güvenlik yetkilisinin de Batı Şeria’daki saldırılara karşı acil önlem çağrısı yaptığı aktarıldı. Eski komutanların mevcut Genelkurmay Başkanı’na yazdığı açık mektupta, “Yahudi terörizmine” karşı harekete geçilmemesinin İsrail için varoluşsal bir tehdit oluşturduğu uyarısında bulunuldu.

Komutanlar, Filistinlilere yönelik saldırıların neredeyse her gün gerçekleştiğini belirterek, “Bu artık birkaç yasa dışı eylem yapan marjinal grubun işi değil. Organize eylemler söz konusu ve zaman zaman üniformalı kişilerin de bu saldırılara katıldığı görülüyor” ifadelerini kullandı.

Şiddet son dönemde arttı

Yerleşimci şiddetinin özellikle son dönemde daha da arttığına dikkat çekildi. Habere göre, yalnızca bu ay içinde radikal yerleşimciler ve polis güçleri Batı Şeria’da 10 Filistinliyi öldürdü.

Cezasızlık tartışması

İnsan hakları örgütü Yesh Din verilerine dayandırılan kamu kayıtlarına göre, İsrail güvenlik güçlerinin Batı Şeria’da gerçekleştirdiği ve iddianameyle sonuçlanan son ölümcül saldırı 2019 yılında meydana geldi. İsrailli sivillerin gerçekleştirdiği ve yargıya taşınan son öldürme vakasının ise 2018 yılında olduğu belirtildi.

United Nations verilerine göre ise 2020 yılından bu yana İsrail güvenlik güçleri ve yerleşimciler Batı Şeria’da en az 1100 Filistinli sivili öldürdü. Bu vakaların hiçbirinde şimdiye kadar iddianame hazırlanmadığı ifade edildi.

Batı Şeria’daki artan şiddet ve cezasızlık tartışmaları, uluslararası hukuk ve hesap verebilirlik konularını yeniden gündeme taşıyor.

Aşağı Saksonya Eyalet örgütü, geçtiğimiz hafta yayımladığı açıklamada “etno-milliyetçilik ve politik Siyonizm”i Ortadoğu’da barışçıl birlikte yaşamın önündeki engeller olarak nitelendirdi.

Kararda ayrıca tartışmalı “Apartheid” kavramına da yer verilirken; İsrail’de yerleşim politikalarının sona erdirilmesi, Netanyahu hakkında çıkarılan uluslararası tutuklama kararının uygulanması ve siviller ile insan hakları savunucularıyla dayanışma gibi talepler sıralandı.

Açıklamada ayrıca, Filistin tarafına yönelik eleştiri de kısaca şu şekilde yer aldı: “Hem İsrail hükümeti hem de Hamas, karşı tarafın temsil ettiği halklara yönelik açık yok etme fantezileri taşımaktadır.”

Parti yönetiminden mesafe

Buna rağmen partinin üst düzey isimleri karara mesafeli yaklaştı. Parti genel sekreteri Jannis Ehling, açıklamayı “tek taraflı ve umutsuz derecede yüzeysel” olarak nitelendirdi. Başkent Berlin’de belediye başkan adayı olan Elif Eralp ise kararı “yanlış” olarak değerlendirdi. Parti eş başkanları Jan van Aken ve Ines Schwerdtner de metnin “açık bir dengesizlik” içerdiğini belirterek, haziran ayında yapılacak parti kongresinde “Yahudilerin bugünkü İsrail’de kendi kaderini tayin hakkına” vurgu yapan yeni bir metin hazırlığına başladı.

“Post-Siyonist” bir yaklaşım mı?

Tartışmalar sürerken, söz konusu kararın aslında klasik bir antisyonist çizgiden ziyade post-Siyonist bir yaklaşımı yansıttığı ifade ediliyor. Metinde, Siyonizmin tarihsel olarak tek tip bir ideoloji olmadığı, erken dönemlerinde ilerici ve özgürleştirici unsurlar da barındırdığı belirtilirken, günümüzdeki politik Siyonizmin ise ırkçılık, işgal politikası ve askeri şiddetle karakterize edildiği savunuluyor.

Bu yaklaşım, İsrailli barış aktivisti ve eski Dünya Siyonist Örgütü Başkanı Avraham Burg gibi isimlerin görüşleriyle de benzerlik taşıyor. Karar, farklı Siyonizm türleri arasında ayrım yaparak eleştirisini özellikle günümüzde İsrail’de egemen olan devlet ideolojisine yöneltiyor.

Tarihsel tartışma: Holocaust ve devlet modeli
Parti yönetiminin eleştirilerinde öne çıkan noktalardan biri, Siyonist hareketin Avrupa’daki antisemitizm ve pogromlara karşı bir yanıt olarak ortaya çıktığı gerçeği oldu. Ancak bu değerlendirmeye karşı çıkanlar, Holocaust deneyiminin tek mümkün sonucu olarak etnik-dini temelli bir devlet modelinin zorunlu olmadığını savunuyor.

Bu bağlamda filozof Hannah Arendt’in görüşlerine atıf yapılıyor. Arendt, 1940’ların sonlarında Yahudi bir yurt fikrini desteklemekle birlikte, etnik temelli bir ulus-devlet modeline karşı çıkmış ve bunun uzun vadede şiddet üretme riski taşıdığını savunmuştu.

“Yahudilerin kendi kaderini tayin hakkı” tartışması

Parti içindeki bir diğer tartışma başlığı ise “Yahudilerin kendi kaderini tayin hakkı” meselesi. Bu hakkın tartışılmaz olduğu görüşü dile getirilirken, eleştiriler daha çok Filistinlilerin haklarının genellikle bu çerçeveye bağlı ve ikincil biçimde ele alınmasına yöneliyor.

Bu durumun, çözüm perspektifini iki ayrı etnik-dini devlet modeline indirgediği ve sol bir siyaset açısından bunun yeterince eleştirel olmadığı ifade ediliyor.

Evrensel haklar vurgusu

Tartışmada öne çıkan bir diğer yaklaşım ise devletlerin varlık hakkı yerine evrensel insan haklarının merkeze alınması gerektiği yönünde. Buna göre Ürdün Nehri ile Akdeniz arasında yaşayan herkesin eşit haklara sahip olması, etnik ya da dini temelde ayrıcalıkların ortadan kaldırılması ve yerinden edilenlerin geri dönüş hakkının tanınması gerektiği savunuluyor.

Bu perspektif, laik ve ortak bir devlet modeli ya da daha geniş bölgesel çözümler gibi alternatifleri gündeme getiriyor. Ancak bu tür önerilerin mevcut koşullarda gerçekçi olmadığı da kabul ediliyor.

Almanya’daki tartışma ortamı ve baskılar

Almanya’daki tartışmaların özgür bir zeminde yürütülmediği de eleştiriler arasında yer alıyor. Aşağı Saksonya’daki kararın anayasa koruma kurumları tarafından incelenmesi, ülkede İsrail politikalarına yönelik eleştirilerin sınırları konusunda soru işaretleri doğuruyor.

Öte yandan, İsrail’in kuruluşunun Holocaust ile bağlantısı Almanya’da geniş ölçüde kabul görürken, Filistinlilerin yaşadığı kitlesel yerinden edilme ve savaş deneyimlerinin yeterince dile getirilmediği ifade ediliyor.

Sol Parti’nin yön arayışı

Analizde, Sol Parti’nin medya baskısı karşısında hızlı geri adım attığı ve daha güçlü bir enternasyonal perspektif geliştirmekte zorlandığı görüşü dile getiriliyor. Parti yönetiminin uzun süre Gazze’deki gelişmeler karşısında sessiz kalması da eleştiriliyor.

Sonuç olarak, tartışmanın merkezinde devletler ve kimlikler yerine sınıfsal perspektifin ve evrensel hakların yer alması gerektiği vurgulanıyor. Analize göre, solun temel çıkış noktası “herkes için eşit haklar” ilkesine dayanmalı.

Haber, Neues Deutschland gazetesinde Raul Zelik imzasıyla yayımlanan analizden derlenmiştir.

Silah seslerini duyan çevre sakinlerinin ihbarı üzerine olay yerine gelen polis ekipleri geniş çaplı güvenlik önlemi alırken, devreye sokulan polis helikopterine rağmen saldırgan ya da saldırganlar izini kaybettirdi.

Soruşturmayı yürüten ekipler, saldırının planlı ve hedef gözetilerek gerçekleştirildiği görüşünde. Bir soruşturmacı, “Burada profesyoneller iş başındaydı, eylem planlı ve hedefliydi” değerlendirmesinde bulundu. Aynı kaynak, lokal işletmecisinin asıl hedef olduğunu ifade etti.

Hayatını kaybedenlerin suç geçmişi ve bağlantıları araştırılıyor

Medya organlarında yer alan bilgilere göre, hayatını kaybeden iki kişinin de daha önce polis kayıtlarında yer aldığı belirtildi. Lokali işleten kişinin uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı olabileceği, diğer kişinin ise dolandırıcılık suçundan hapis cezası aldığı aktarıldı.

Ayrıca her iki ismin de Hells Angels ile bağlantıları olduğu iddia edildi. Soruşturmada, olayın suç örgütleri ve uyuşturucu ticaretiyle bağlantılı olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Basına yansıyan bilgilere göre, cinayetin arkasında büyük çaplı bir kokain anlaşmazlığı olabileceği de değerlendiriliyor.

Özel ekip kuruldu, tanıklar aranıyor

Olayın aydınlatılması için Hessen Eyalet Kriminal Dairesi (HLKA) tarafından “Taverne” adı verilen özel bir soruşturma birimi oluşturuldu. Yaklaşık 200 kişilik ekip, cinayetin tüm yönlerini araştırıyor.

Polis, olay öncesinde iki önemli tanığın bölgede bulunduğunu açıkladı. Buna göre saat 03.18 civarında, olay yerinin karşısındaki Frankfurter Straße’de iki kişinin görüldüğü belirtildi. Şüpheli olarak değerlendirilen bu kişilerin genç erkekler olduğu, bunlardan birinin kapüşonlu olduğu ifade edildi.

Yetkililer, olayla ilgili bilgisi olanların internet üzerinden veya telefon hattı aracılığıyla polise başvurmasını istedi.

Çifte cinayetin arka planına ilişkin soruşturma çok yönlü olarak sürerken, olayın nedeni henüz kesin olarak açıklığa kavuşmuş değil.

Toplam 24 sayfadan oluşan ve çoğu özel haberler ile gündeme yönelik gazeteci ve yazar dostlarımızın köşe yazılarının yer aldığı bu sayımızla okurlarımıza "Merhaba" diyoruz.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Yeni sayımızdaki ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde, Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu? gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Yaklaşık 6 yıldır Almanya'nın başkenti Berlin'de yaşayan dünyaca ünlü yazar Aslı Erdoğan'ın yaşadığı ağır sağlık sorunlarının yanında, yasal statüsü ile ilgili kamuoyuna ilk kez Avrupa Postası aracılığı ile ulaşan, Avrupa ve Türkiye'de geniş yankı bulan haberimizin kısaltılmış şekline yer verdik.

Unutmadan geçemeyeceğimiz haberler arasında, 40 yıl önce Almanya'nın başkenti Berlin'de İdare Mahkemesi'nin altıncı katından atlayarak canına kıymak zorunda kalan Cemal Kemal Altun ile Türk sinemasının 'Çirkin Kral'ı Yılmaz Güney'in ölümünün 39. yılında yapılan anmalara yer verdik. Aynı şekilde 3 Kasım 1982 yılında Köln'de Türkiye Başkonsolosluğu'nu işgal edenler arasında bulunan Devrimci Sol taraftarı Haşım Ağırgöl'ün Leverkusen'deki anması ile 1988 yılında idam hükümlüsü Abdulkadir Konuk'un Çapa Tıp Fakültesi hastanesinden film gibi bir firarı sonrası, yaşadığı Almanya'da sessizlik içinde hayatını kaybetmesi ile ilgili haberler de geçmiş anıları yaşatmak için kayda değer önemdedir.

Bu sayımızda başta yazar dostlarımızın köşe yazıları olmak üzere, güncel Avrupa ve Almanya haberlerinin okurun dikkatini çekerek, birçok telefon ve mail aracılığı ile destek mesajlarını ilk haftada göndermesi bizleri daha da umutlandırdı.

Kısacası Ortadoğu'daki savaştan siyasete, ekonomiden spora ve magazinden bulmacaya kadar daha birçok haberle siz okurlarımıza yeniden 'Merhaba' diyoruz.

Yeni sayımızda ''Ortadoğu barut kokuyor" başlıklı haberde Hamas-İsrail savaşı ile adı konulmasa da adeta 3'üncü dünya savaşına doğru mu gidildiğini sorduk. Savaşla birlikte Avrupa ülkelerinde ifade özgürlüğüne vurulan darbe ve Filistin'e destek içerikli gösterilerin yasaklanmasını haberleştirdik.

Frankfurt Kitap Fuarı'nı dikkate alarak kısa sürede hazırlanan bu sayımızda, Almanya'da tartışılan hızlı ve çifte vatandaşlıktan, günden güne yükselen aşırı sağcı ve ırkçı AfD'nin durumuna, ilticacılara verilmesi planlanan para yerine alışveriş kartlarına ve Schuffa'daki değişikliğe kadar birçok özel habere yer verdik.

Berlin İdari Mahkemesi'nin önünde gerçekleşen anma sırasında Cemal Kemal Altun adına yapılmış anıt heykelin önüne kırmızı karanfiller ve çiçekler bırakıldı.

Duygu dolu konuşmalarda Cemal Kemal Altun'un 30 Ağustos 1983 de Berlin İdare Mehkemesi binasının altıncı katından ölüme atlayarak hayatını kaybettiği, sorumlusunun da zamanın Federal Almanya Hükümeti ve İçişleri Bakanı F. Zimmermann olduğu belirtildi.

Türkiye'de 12 Eylül 1980 sonrası darbeci faşist generaller ile Almanya'daki Kohl hükümetinin ikili kirli ticari, askeri ve diplomatik ilişkileri sonucu Altun'un ölüme sürüklendiği belirtildi.  

Almanca ve Türkçe olarak "Ölümünün 40. yılında Kemal Altun'u unutmayacağız" ile "Özlemle anıyoruz" yazan pankart ve dövizlerin taşındığı anmaya, çevreden geçenlerin yoğun ilgisi oldu.

Anma sırasında aralarında Berlin Keuzkirche (Protestan Kilisesi) emekli Papazı Jürgen Quand, Cemal Kemal Altun Dayanışma Komitesi kurucularından gazeteci Adil Yiğit ve yazar Selçuk Şahin Polat ile Mülteci İnisiyatifi'nden Almaz Haile, birer konuşma yaptılar. 

Almanca ve Türkçe yapılan konuşmalarda "Cemal Kemal Altun'un katillerini dün gibi hatırlıyoruz!. Türkiye'de işkence altında alınan gerçek dışı bir ifade sonrası, iadesini isteyen zamanın darbeci faşist generalleri ile Almanya'da iltica dilekçesinin kabul edilmesine rağmen iade teröründe kararlı olan Federal İçişleri Bakanı Friedrich Zimmermann'dır" denildi.

Konuşmaların devamında, Hitler faşizminin yaşandığı bir ülkede Cemal Kemal Altun’u, zalim 12 Eylül cuntasına teslim etme kararını alan zamanın yöneticileri sert dille eleştirilerek, "Almanya'ya sığınan bir siyasi mültecinin ölümü kurtuluş olarak seçmesini anlamaktan uzak kalanları şiddetle kınıyoruz.

Ölümünün 40'ıncı yılında Cemal Kemal Altun'u sevgi ve özlemle anıyoruz! Cemal Kemal Altun ölmedi yaşıyor! Seni unutmayacağız!" ifadelerinden sonra hep bir ağızdan " Hoch die Internationale Solidarität" (Yaşasın Uluslararası Dayanışma) sloganı haykırıldı.Anma, Altun'un Mariendorf'daki mezarının ziyaret edilmesi ile son buldu. Alman basının anma öncesi ve sonrası siyasi mülteciler için sembol haline gelen Cemal Kemal Altun ile ilgili geniş haberler yapması dikkat çekti.

Anma ile ilgili Alman basınına yansıyan haberlerin bir bölümünün linkleri şu şekilde:

https://www.berliner-zeitung.de/mensch-metropole/gedenken-an-cemal-kemal-altun-die-asylpolitik-ist-unmenschlich-li.383860

https://www.jungewelt.de/artikel/458002.gedenken-todessprung.html

https://taz.de/Der-Fall-Altun/!5952693/

https://www.tagesspiegel.de/berlin/todessprung-aus-dem-gerichtsaal-6941098.html

https://www.nd-aktuell.de/artikel/1175888.kirchenasyl-der-beginn-der-kirchenasylbewegung.html

https://www.dw.com/de/kirchenasyl-als-zuhause-auf-zeit/a-66660945

https://www.jungewelt.de/artikel/457961.pro-asyl-erinnert-an-cemal-altuns-40-todestag.html

Karabayır, “Gebelikten itibaren bebeğin iki yaşına kadar olan dönem, büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu ve bebeğin çevresel faktörlerden en fazla etkilendiği dönemdir. Bebeklerin bu dönemde en uygun şekilde beslenmesi gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) başta olmak üzere çocuk sağlığı ile uğraşan bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini, altıncı ayda uygun ve güvenli tamamlayıcı besinlere başlanarak emzirmenin en az 2 yaşına kadar sürdürülmesini önermektedir. Bu nedenle doğumdan hemen sonra anne-bebek ten teması sağlanmalı ve ilk 1 saat içinde emzirme başlatılmalıdır” diye konuştu.

HAYATTA KALMA ŞANSI 6 KAT DAHA FAZLA!

Anne sütünün bebekler için ideal besin, temiz ve güvenli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Karabayır, şunları kaydetti:

“Anne sütü büyüme ve gelişmenin sağlanması, sağlığın korunması için gereken tüm enerji, besin öğeleri ve çocukluk çağı hastalıklarından koruyan antikorlar ve canlı hücreler içerir. Anne sütü orta kulak iltihabı, ishal, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonları, bakteriyemi, menenjit, idrar yolu enfeksiyonu gibi hastalıkları önler ya da hafif geçirilmesini sağlar. Erken dönemde bebeğin yeterli kilo almasını sağlar ve beslenme bozukluğundan korur. Alerjik hastalıkların (astım, besin alerjisi, atopik dermatit gibi) daha geç yaşta ortaya çıkmasını ve daha hafif seyretmesini sağlar.

Dünya çapında, emzirme oranlarının artırılması ile 5 yaş altı çocuk ölümlerinde yüzde 13 azalma olacağı, yıllık 820 bin çocuk ölümünün önleneceği hesaplanmıştır. Anne sütü alan bebeklerin almayanlara göre hayatta kalma şansı en az 6 kat daha yüksektir. Yakın zamanda yapılan bir çalışmaya göre anne sütü ile beslenen bebeklerde ölüm oranı, anne sütü ile beslenmeyen bebeklere göre yüzde 33 daha azdır. Daha önce yapılmış bir çalışmada ise anne sütü ile beslemeye başlama ile yaşamın ilk yılında ölüm sıklığının yüzde 19 ila 26 azalma saptanmıştır. Bu durum anne sütü ile beslenen bebeklerde ani bebek ölümü nekrotizan enterokolit, ishal, zatürre, kulak enfeksiyonu gibi enfeksiyon hastalıkları ile alerji, diyabet, obezite gibi kronik hastalıkların daha az görülmesi ile ilişkilidir.”

Son olarak Rönesans döneminde yaşamış İtalyan hezârfen Leonardo da Vinci'nin Mona Lisa tablosu, yapay zeka tarafından yeniden çizildi.

Yapay zeka ile çizilen resimde geniş gözler, biraz makyaj ve büyük göğüs dekoltesi dikkat çekti.

Sosyal medyada viral olan çizim, bazı insanların da tepkisini çekti.

Resmin yaratıcısı Gianpaolo Rosa, "Leonardo Da Vinci'nin başyapıtını onurlandırmak" amacıyla yapıldığını iddia ettiği resimle ilgili tartışmalara değinirken, kadınların cinselleştirilmesinin "üzücü" ve "sorunlu" olduğunu, ancak resmin "sanatı ve kadınları nasıl algıladığımız" konusunda bir diyalog başlatmasını umduğunu belirtti.

Eski Almanya Şanşölyesi Willy Brandt'ın oğlu Prof. Peter Brandt'ın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, "Silahların olmadığı acil barış istiyoruz" talebini dile getirerek, üçlü koalisyon hükümetinin Ukrayna'ya askeri yardım paketlerini sert dille eleştirdiler. 

Hamburger Forum tarafından düzenlenen ve 2 binden fazla göstericinin katıldığı Ostermarsch gösterisi sırasında açılan bir pankart ile ABD ve AB ülkelerinin Venezuela ve Küba'ya karşı uyguladıkları ekonomik ve siyasi yaptırımlar da protesto edildi.

Paris Savcılığı tarafından yapılan açıklamada, saldırgan hakkındaki gözaltı kararı bir gün sonra kaldırılmışti. Paris Savcılığı, doktor raporu sonucu katilin sağlık durumunu gerekçe göstererek, Paris Emniyet Müdürlüğü Psikiyatri Hastanesi’ne kaldırıldığını bildirmişti.

Kürtlerden ve demokratik kamuoyundan gelen yoğun tepkiler sonrası üç Kürt'ün ölümüne yol açan Fransız katil yeniden gözaltına alınmıştı.

Ülke çapında protestolar devam ederken, İranlı öğrencilerin verdiği poz, sosyal medyada gündem oldu.

ÖĞRENCİLER HUMEYNİ'NİN PORTRESİNE ORTA PARMAK İŞARETİ YAPTILAR

Sokaklardaki gösteriler İran'da okullara yayıldı. Birçok kentte İranlı öğrenciler, sınıflarda bulunan Humeyni portresine karşılık başörtülerini çıkartarak orta parmak işareti yaptı

Sosyal medyada paylaşılan bir görüntü ise dünyanın gündemine oturdu.

Öğrenciler daha sonra okulun kontrolünü ele alarak “Diktatöre ölüm” sloganlarını attı. Olaya müdahale etmek isteyen okul müdürü, kız öğrencileri tarafından okuldan dışarıya itildi.

Ülke çapında devam eden protestolarda 130’den fazla kişinin hayatını kaybettiği düşünülüyor.

İsveç devlet televizyonu SVT’de, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan’la dalga geçilen Kürtçe yayın, sosyal medyada gündem oldu ve yoğun şekilde paylaşıldı.

Söz konusu yayında Erdoğan’ın, çeşitli konulardaki tutumlarıyla dalga geçildi. İşte onlardan bazıları:

“Erdoğan, nasıl oluyor da senin gibi bir Türk’ün saçı yok? Herkesin gidip saç ekimi yaptırdığı bir ülkeden geliyorsun. Git hemen saçını ektir ya da bir eşarp tak”

SVT’deki programda “Erdoğan, sen İsveç’ten rejim muhalefetleri ve aktivistleri istiyorsun. Yani sana uymayan ve nefret ettiğin şeyler. İnternet üzeri alışveriş yaptığında da böyle misin? Aman ne kadar çirkin bir şey, bir de beden yanlış. Ama yine de almak istiyorum. Erdoğan, sen kendini dönemin yeni Sultanı sanıyorsun” ifadelerine yer verildi.

Programın sonunda, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi bayrakları açılarak “Yaşasın demokrasi” sloganı atıldı.

Almanya Redaksiyon Ağı’na (RND) konuşan Haldenwang, “Bugünler, Rostock-Lichtenhagen’da yaşanan insanlık düşmanı iğrenç ayaklanmaların 30’uncu yıl dönümü. Aşırı sağcılık ve insana karşı nefret o tarihte kendini günlerce bir şiddet taşkınlığı şeklinde gösterdi” ifadelerini kullandı.

Erdoğan'ın hedef aldığı sosyalist belediye başkanı Fikri Sönmez, bu konuşmasında karaborsaya vurgu yaptı. 

Fatsa’da 1979 yılında yapılan seçimde belediye başkanı seçilen terzi Fikri’nin miting konuşmasındaki. "bu soygun ve sömürü düzeninin beyleri, ağababaları, faizcileri, karaborsacıları bizleri yıllar boyu kendilerine köle etmişlerdir." ifadeleri Türkiye'de fındıkta yaşanan sömürüyü hatırlattı.

TERZİ FİKRİ KİMDİR

Fikri Sönmez, bilinen ismiyle Terzi Fikri, 1938 yılında Ordu-Fatsa'nın Kabakdağı köyünde doğdu. 

1960'lı yılların ortalarında TİP'e üye oldu ve partide aktif olarak görev aldı. Dev-Genç saflarında 6. Filo'ya karşı düzenlenen gösterilere katıldı. 1970 ortalarında sol içinde ortaya çıkan yeni saflaşmalarda Mahir Çayan'ın görüşlerine katılarak THKP-C tarafında yer aldı.

1971-1972 yıllarında Mahir Çayan ve arkadaşlarının Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçışlarından sonra Karadeniz Bölgesi'ne geçmelerinde ve bu bölgedeki ilişkilerinde ve eylemlerinde onlara yardımcı olduğu gerekçesiyle THKP-C Davası'nın diğer sanıklarıyla birlikte 2 yıl kadar tutuklu olarak yargılandı ve 1974 affıyla tahliye oldu.14 Ekim 1979'de yapılan ara seçimler sonrası Devrimci Yol'un bağımsız adayı Fikri Sönmez Fatsa Belediye başkanı seçildi.

Belediye halk komiteleri şeklinde örgütlendi. Her yerde Direniş Komiteleri halkla birlikte karar veriyordu. 

Fatsa’da devrimci belediye başkanı Sönmez, Türkiye’nin hiç de alışık olmadığı bir belediyeciliği hayata geçiriyordu. Çorum’da ise faşist çeteler katliam yapıyordu. Zamanın Başbakanı Demirel, "Çorum’u bırak Fatsa’ya bak" diyerek Fatsa'ya kapsamlı bir askeri operosyonun işaretini vermişti. 8 Temmuz 1980'de askeri birlikler Fatsa ilçesine gönderildi ve 9 Temmuz 1980 tarihinde Kenan Evren ordu komutanlarıyla beraber "inceleme" yapmak için Fatsa'ya gitti. 11 Temmuz sabah erken saatlerinde asker ve polis 'nokta operasyonu' düzenlenmiş ve Fatsa Bağımsız Belediye Başkanı Fikri Sönmez ile beraber 300 kişi daha gözaltına alındı. 12 Temmuz'da sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş ve kaymakam görevden alındı. İddianameye göre direniş komitesi yaratmakla suçlanan Sönmez 18 Temmuz'da tutuklandı. Fatsa Belediye Başkanı 12 Eylül rejiminin işkencehanelerinde 4 Mayıs 1985 günü kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

12 Eylül darbesinde ağır bedeller ödeyen devrimcilerle ilgili kısa bir film. Herkesin izlemesi gereken bir film. Hepsi güzel ve yürekli insanlar. Özellikle günümüz gençlerinin bu insanları tanıması, bilmesi gerekir. Onlardan öğrenecekleri çok şey var.

Rusya – Ukrayna Savaşı başladığından beri yaptığı çıkışlar ile gündeme gelen Çeçen lider Ramazan Kadirov, bu defa bir kısa film yayınladı.

Savaşın başlangıcında Çeçen askerler ile adeta televizyon programı gibi “şov” yaparak videolar hazırlayan ve daha sonra resmi Telegram hesabındaki profil fotoğrafının yerine Vladimir Putin’in fotoğrafını koyan Kadirov, yayınladığı kısa filmde bizzat rol aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi oynayan oyuncu, ağlayarak Putin’den özür diledi. Daha sonra “koşulsuz şartsız teslimiyet” belgesine imza attı. O esnada omzuna bastıran elin, Çeçen Lider Ramazan Kadirov’a ait olduğu görüldü.

Kadirov, videoyu şu notla birlikte resmi Telegram hesabından paylaştı: “Luhansk’ı işgalcilerden kurtardık ve Zelenski koşulsuz şartsız teslim oldu. Sizden rica ediyorum, aman videoya saldırgan yorumlar yapmayın. Zaten zor durumda olan Zelenski kalpten gidebilir.”

Genco Erkal geçen hafta YouTube’a yüklediği “Marx’ın Dönüşü”nün ardından bu hafta da “Sivas 93”ü sanal ortamda izleyiciyle buluşturuyor. 

MÜZİĞİ FAZIL SAY'A AİT

Erkal “Sivas 93”ün YouTuba üzerinden erişime açıldığını perşembe akşamı yaptığı bir canlı yayınla duyurdu. Ardından Twitter üzerinden şunları yazdı: “Bugün (17 Nisan Cuma) 17.00’de “Sivas 93” YouTube’da yayına giriyor. 2007 yılında sahnelenen belgesel oyun, 1993 yılında Sivas’taki Madımak Oteli’nde yaşanan katliamı anlatıyor. Genco Erkal’ın yazıp yönettiği oyunun müziği Fazıl Say’a ait. On yıl önce kaydedilen film ilk kez bugün gösterime giriyor.”

2 TEMMUZ 1993'TE 33 AYDIN YAKILARAK ÖLDÜRÜLDÜ

Sivas’ta Madımak Oteli’nde 2 Temmuz 1993'te 33 aydının yakılarak öldürüldüğü, 2 otel çalışanın da dumandan etkilenerek yaşamını yitirdiği katliamın üzerinden 29 yıl geçti.

Hafızalara bir katliam tarihi olarak kazınan 2 Temmuz günü, Pir Sultan Abdal Şenliklerine katılmak için Sivas'a giden aydın ve sanatçılardan 33'ü ile iki otel görevlisi otelin yakılması sonucu hayatını kaybetti. Olaylarda iki saldırgan da öldü.

33 kişinin en yaşlısı 66 yaşındaki Asım Bezirci, en genci ise folklor gösterisi için Sivas'a giden 12 yaşındaki Koray Kaya'ydı. Hollanda vatandaşı Carina Cuanna Thedora Thuys katliamın tek yabancı kurbanıydı.

Katliamdan iki gün önce kentte bir bildiri dağıtılmıştı. Bildiride Aziz Nesin'in o sırada başyazarı olduğu Aydınlık gazetesinde yayımlanan Salman Rüşdi'nin "Şeytan Ayetleri" kitabından bahsedilmiş, Nesin hedef gösterilmişti.

Bildiride dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin'in şenliklere ev sahipliği yapması eleştirilmiş, Nesin için "Şehirde adeta Müslümanlarla alay edercesine gezebilmektedir" ifadesi kullanılmıştı.

2 Temmuz günü Cuma namazının ardından etkinliklerin yapıldığı kültür merkezinin önüne bir yürüyüş başladı. "Sivas laiklere mezar olacak" atılan sloganlardan biriydi. Saldırgan grubun bir kısmı yeni dikilen "Halk Ozanları" heykelini yıkıp, yerde sürüklerken; bir kısmı Valilik önünde Ahmet Karabilgin'i protesto etti.
Valinin katliam sonrası İçişleri Bakanlığı'na gönderdiği rapora göre, saldırganların sayısı her saat sayısı artıyordu. Yine aynı rapora göre, akşam saat 18.00'de Madımak Oteli'nin önünde o ana kadar hiçbir aşamada dağıtılmamış 15 bin kişi vardı. Otel önündeki araçlar ve sürüklenen heykel ateşe verildi, otelin camları kırıldı.

Yaklaşık 2 saat sonra otel ateşe verildi, saldırgan kalabalık sloganlarına devam etti.

Madımak Oteli'nin önünden çekim yapan İhlas Haber Ajansı'nın görüntülerinde otelin etrafını kuşatanların sloganları yanında sözleri de duyuluyordu. Biri otelin birinci katına çıkan saldırgana "Lan yakın" diye seslenirken, bir diğeri ilk alevin görünmesiyle "Cehennem ateşi işte" diye sesleniyordu.

KATLİAMIN TELSİZ KONUŞMALARI

Katliam sonrasında ortaya çıkan polis telsiz konuşmalarının dökümü ise güvenlik tedbirlerindeki yetersizliği ortaya koydu. O anlar, dönemin Sivas Valisi ile Emniyet Müdürü’nün de yer aldığı konuşmalara şöyle yansıdı:

Saat 19:00: Merkez, heykeli yakıp sürükleyerek meydana götürüyorlar.

19:05: 33 10 merkez (Emniyet müdüründen) 3210 (valiye) Tugay’dan kuvvet gönderin, biz zor durumdayız.

19:05: Madımak Oteli’ne 5-10 kişilik kuvvet gönderdik.

19:05: 33.10'un (emniyet müdürünün) emirleri, cop kullanabilirsiniz.

19:05: 33:10-32:10( emniyet müdürü ve valiye) Otele 5 metre mesafede kaldı, topluluk kontrolden çıktı, acele kuvvet gönderin.

19:05: Merkez, işhanı çatısından aşağıya taş atıyorlar.

19:05: 33 10 Merkez, itfaiyeye söyleyin, buraya gelsin. Tazyikli su sıksın.

19:40: İtfaiye araçları buradan ayrıldı, bilginiz olsun.

19:45: Elektrikler kesildi.

19:45: Merkez, otelin içine girdiler.

19:45: Merkez, kalabalık kontrolden çıktı, otel önünde otolar yanıyor.

19:45: Merkez, itfaiye araçları arka tarafa gitti.

19:50: 32:10 merkez, (valiye) Asker yetişmezse burası harap olur.

19:50: 32:10 Dayan müdür Bey dayan, Tugay’dan asker gelecek. Şimdi buradan geçti, asker geliyor, bilginiz olsun.

19:50: Merkez itfaiye çalışamıyor, vatandaşlar müdahale ediyor. İtfaiye gidemeyeceğini söylüyor.

19:50: 33:10 Merkez, olaylar çığırından çıktı, müdahale edemiyoruz, yangın otelin içine dışına dağıldı.

19:50: Merkez, Madımak Oteli önünde ve içinde yangın var, içinde görevliler var, dışarı çıksınlar.

19:50: Merkez çıkamıyoruz dışarı, bilginiz olsun.

19:50: 33.20 merkez, Madımak Oteli’nde son durum nedir?

Valinin yaptığı son anonsa ise yanıt veren olmadı.

Akit TV ekranlarında program yapan Yusuf Kaplan da skandal sözlere imza attı. Laikliği savunanlara hakaretler yağdıran Kaplan, "Laiklerin kafası basmıyor, beyinsiz adamlar" ifadelerini kullandı.