Ticaret açığı 360 milyar avroya ulaştı

AB ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda giderek daha sorunlu bir hâl aldı. AB, Çin’i uzun süredir devlet destekleri ve sübvansiyonlar yoluyla kendi şirketlerine haksız avantaj sağlamakla suçluyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son beş yılda Çin’den AB’ye yapılan ithalatın yüzde 45 arttığını belirterek, geçen yıl Çin ile ticarette 360 milyar avroluk rekor düzeyde açık verildiğini açıkladı. İlk dört ayda açığın yaklaşık yüzde 10 daha büyüdüğü ifade edildi.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise günlük ticaret açığının yaklaşık 1 milyar avroya ulaştığına dikkat çekerek, “Bu durum sürdürülebilir değildir” dedi.

Çin’in yükselen rekabet gücü Avrupa’yı zorluyor

AB çevrelerinde giderek daha fazla dile getirilen görüşe göre Çin artık yalnızca düşük maliyetli üretim merkezi değil. Çinli şirketler otomobil, batarya, rüzgâr türbini, ısı pompası, demiryolu teknolojileri ve birçok sanayi alanında Avrupa’nın geleneksel üstünlüğüne meydan okuyor.

Çin’in devlet destekleri, ucuz krediler ve çeşitli teşviklerle şirketlerini desteklediği; bunun da küresel rekabette ciddi dengesizlikler yarattığı belirtiliyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, küresel ticaretteki rekabet bozulmalarına dikkat çekerek, “Pazarları sübvansiyonlarla dolduran uygulamaları kabul etmek istemiyoruz” dedi.

“Kopuş değil, risk azaltma”

AB liderleri, Çin’e karşı ABD tarzı kapsamlı bir ekonomik kopuş politikasını benimsemiyor. Zirvede öne çıkan yaklaşım “de-risking” olarak adlandırılan risk azaltma stratejisi oldu.

Bu çerçevede Avrupa Komisyonu’ndan, şirketlerin belirli ülkelere bağımlılığını azaltacak yeni bir “çeşitlendirme aracı” hazırlaması istendi. Söz konusu mekanizmanın doğrudan herhangi bir ülkeyi hedef almayacağı, ancak kritik sektörlerde tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesini teşvik edeceği belirtildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen, Avrupa şirketlerinin bu konuda bugüne kadar yeterince hızlı hareket etmediğini belirterek, yeni aracın işletmeleri daha hızlı adım atmaya yönlendirmeyi amaçladığını söyledi.

Yeni koruma önlemleri masada

AB, son dönemde Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmiş ve aşırı devlet desteği aldığı değerlendirilen şirketlerin kamu ihalelerine katılımını sınırlandıran bazı düzenlemeleri yürürlüğe koymuştu.

Ancak birçok üye ülke, mevcut önlemlerin yeterli olup olmadığının yeniden değerlendirilmesini istiyor. Zirvede Avrupa Komisyonu’ndan mevcut koruma araçlarını gözden geçirmesi ve gerekirse yeni savunma mekanizmaları geliştirmesi talep edildi.

AB kaynaklarına göre, “Made in Europe” kriterlerinin güçlendirilmesi, stratejik sektörlerin desteklenmesi ve olası Çin karşı önlemlerine karşı dayanışma fonlarının oluşturulması da tartışılan seçenekler arasında yer alıyor.

Diyalog sürecek

Bazı üye ülkeler daha sert bir Çin politikası talep ederken, çoğunluk ekonomik ilişkilerin tamamen koparılmasına karşı çıkıyor. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Çin ile çatışmadan kaçınılması gerektiğini belirterek, “Pragmatik olmalı ve köprüler kurmalıyız” dedi.

AB liderleri sonuç bildirgesinde, Birliğin ekonomik ve güvenlik çıkarlarını korurken önemli ticaret ortaklarıyla yapıcı diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Yeni bütçe hazırlıkları da gündemdeydi

Zirvede ayrıca AB’nin 2028–2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçevesi de ele alındı. Avrupa Komisyonu’nun mevcut 1,2 trilyon avroluk bütçeyi yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarmayı önerdiği belirtildi.

Yeni bütçede Avrupa’nın rekabet gücünün artırılması, savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve tarım ile bölgesel kalkınmanın desteklenmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Ancak bütçenin büyüklüğü ve finansmanı konusunda üye ülkeler arasında zorlu müzakerelerin yaşanması bekleniyor.

Soruşturmanın merkezinde WhatsApp erişimi bulunuyor

AB Komisyonu’nun yürüttüğü rekabet soruşturması, Meta'nın Ekim 2025’te aldığı bir karara dayanıyor. Şirket, genel amaçlı yapay zeka asistanları geliştiren üçüncü taraf firmaların WhatsApp üzerinden hizmet sunmasını engellemişti.

Komisyonun ilk değerlendirmesine göre Meta, Avrupa’daki tüketici iletişim uygulamaları pazarındaki hakim konumunu kullanarak rakip yapay zeka hizmetlerinin WhatsApp’a erişimini sınırlandırdı. Bu uygulama sonucunda kullanıcılar yalnızca Meta'nın kendi yapay zeka hizmeti olan Meta AI’a erişebilir hale geldi.

AB Komisyonu, daha sonra Meta'nın üçüncü taraf yapay zeka hizmetlerine yeniden erişim izni verdiğini ancak bunun karşılığında talep edilen ücretlerin fiilen erişim engeli oluşturduğunu değerlendirdi.

Bu nedenle Meta’dan, 15 Ekim 2025 öncesinde geçerli olan koşullara dönmesi ve rakip yapay zeka asistanlarına ücretsiz erişim sağlaması istendi.

Yapay zeka pazarında rekabet endişesi

AB Komisyonu, Meta’nın uygulamalarının hızla büyüyen yapay zeka asistanları pazarında rekabete ciddi zarar verebileceğini belirtiyor.

AB Rekabet Komiseri Teresa Ribera, WhatsApp’ın Avrupa’daki yapay zeka şirketleri için önemli bir tüketici erişim noktası olduğunu vurgulayarak, kullanıcıların hangi yapay zeka asistanını kullanacaklarına kendilerinin karar verebilmesi gerektiğini söyledi.

Komisyon, özellikle küçük ve yeni teknoloji şirketlerinin pazara giriş imkanlarının korunmasının önem taşıdığı görüşünde. Brüksel, Meta’nın uygulamalarının uzun vadede rakip yapay zeka geliştiricilerini piyasadan dışlayabileceğinden endişe ediyor.

WhatsApp artık sadece bir mesajlaşma uygulaması değil

WhatsApp, uzun yıllar boyunca bireysel kullanıcıların mesajlaşma uygulaması olarak bilinse de son dönemde işletmeler için önemli bir iletişim ve satış kanalı haline geldi.

Şirketler müşteri hizmetlerini WhatsApp üzerinden yürütüyor, kullanıcılar uygulama aracılığıyla sipariş verebiliyor ve çeşitli hizmetlere erişebiliyor. Bu süreçlerin önemli bir bölümünde yapay zeka destekli sohbet botları görev yapıyor.

Meta, rakip yapay zeka şirketlerinin de genel amaçlı sohbet botlarını WhatsApp üzerinden kullanıcılara sunmaya başlamasının ardından erişim politikalarını değiştirmişti.

Meta karara itiraz edecek

Meta, AB Komisyonu'nun kararına karşı yargı yoluna başvuracağını açıkladı.

Şirket daha önce yaptığı açıklamalarda, yapay zeka hizmetlerinin uygulama mağazaları, internet siteleri, işletim sistemleri ve farklı dijital platformlar üzerinden kullanıcılara ulaşabildiğini savunmuştu. Meta, WhatsApp Business API'nin yapay zeka hizmetleri için vazgeçilmez bir dağıtım kanalı olduğu görüşüne katılmadığını belirtiyor.

Meta hakkında başka soruşturmalar da sürüyor

Meta, Avrupa Birliği’nde yalnızca rekabet soruşturmasıyla karşı karşıya değil. Şirket hakkında AB'nin dijital hizmetler ve dijital piyasalar düzenlemeleri kapsamında başka incelemeler de yürütülüyor.

AB Komisyonu, Facebook ve Instagram platformlarının çocuk kullanıcıları çevrim içi risklerden yeterince koruyup korumadığını da araştırıyor. Ön incelemelerde, platformların kendi kullanım koşullarında yer alan 13 yaş sınırını yeterince etkin biçimde uygulamadığı yönünde bulgular elde edildiği belirtiliyor.

Komisyonun devam eden soruşturmalar sonucunda rekabet veya dijital kuralların ihlal edildiğine karar vermesi halinde Meta, ek yaptırımlar ve yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalabilecek.

Olayın, Hamburg şehir merkezindeki Caffamacherreihe’de bulunan 14 No’lu Polis Merkezi’nde meydana geldiği belirtildi. Yaklaşık 240 polisin görev yaptığı karakolda 85 civarında kadın polis memurunun çalıştığı ifade edildi.

Gizli kamerayı kadın polis fark etti

Alman basınında yer alan haberlere göre, 28 yaşındaki polis memuru Mihail L.’nin kadınlara ait duş alanına küçük bir casus kamera yerleştirdiği açıklandı. Kameranın, bir kadın polis tarafından tesadüfen fark edildiği ve durumun hemen amirlere bildirildiği aktarıldı.

Habere göre olay sonrası soruşturmacılar ikinci bir kamera yerleştirerek şüpheliyi takip etti. Kısa süre sonra duş alanındaki kamerayı kontrol etmeye gelen polis memurunun suçüstü yakalandığı belirtildi.

Evi arandı, elektronik cihazlarına el konuldu

Soruşturma kapsamında şüpheli polisin görev yaptığı birim ve evi arandı. Polis ekiplerinin bilgisayarlar, veri depolama cihazları ve çeşitli elektronik ekipmanlara el koyduğu bildirildi.

Hamburg İçişleri Kurumu Sözcüsü Daniel Schaefer, olayın İç Soruşturmalar Birimi (DIE) tarafından yürütüldüğünü açıkladı.

Hamburg Polisi Sözcüsü Sebastian Born ise polis memurunun görevden uzaklaştırıldığını belirterek, “Polis Başkanı tarafından memurun görev yapması ikinci bir emre kadar yasaklanmıştır” dedi.

Şüpheli polisin hizmet silahı ve polis kimliği de geri alındı. Hakkında ayrıca disiplin soruşturması başlatıldı.

Görüntülerin internette paylaşılıp paylaşılmadığı araştırılıyor

Eyalet Kriminal Dairesi’ne (LKA) bağlı uzman ekiplerin, ele geçirilen dijital materyalleri incelemeye başladığı bildirildi. Soruşturmada, gizlice çekildiği iddia edilen görüntülerin internette yayımlanıp yayımlanmadığı ya da satılıp satılmadığı da araştırılıyor.

Şüphelinin kadın meslektaşlarını ne kadar süredir gizlice görüntülediğinin ise henüz netlik kazanmadı.

Alman basınında yer alan bilgilere göre, 28 yaşındaki polis memurunun kısa süre önce ebeveyn izninden dönerek yeniden göreve başladığı ifade edildi.

Partiler tarafından yapılan ve aynı ifadeleri içeren açıklamalarda, “X son yıllarda kaosa sürüklendi. Siyasi tartışmalar, insanlara ulaşan ve onları bilgilendiren bir alışverişten beslenir. X ise giderek dezenformasyonu teşvik ediyor” denildi. “#WirVerlassenX” etiketiyle paylaşılan mesajlarda, bu nedenle hesapların artık kullanılmayacağı duyuruldu.

Koordineli adım, uzun hazırlık

Kararın, Yeşiller Partisi Genel Sekreteri Pegah Edalatian’ın girişimiyle başlatılan ve haftalar süren bir hazırlık sürecinin ardından alındığı belirtildi. Edalatian, X’in “dezenformasyon için bir giriş kapısı ve agresif bir tartışma alanı” haline geldiğini ifade etti.

Parti yönetimleri, üyelerine platformdan ayrılmalarını tavsiye ederken, bu konuda nihai kararın bireylere bırakıldığını vurguladı. Sol Parti de benzer şekilde bağlayıcı bir talimat yerine teşvik edici bir tutum benimsedi.

Siyasetçiler de ayrılıyor

Kararın ardından Sol Parti Eş Başkanı Jan van Aken ile Yeşiller’in eş genel başkanları Franziska Brantner ve Felix Banaszak’ın yanı sıra, Yeşiller Meclis Grup Başkanları Katharina Dröge ve Britta Hasselmann gibi isimler de kişisel hesaplarını kapatacaklarını açıkladı. Bazı siyasetçilerin ise daha önce platformdan ayrıldığı belirtildi.

Parti hesaplarının tamamen silinmek yerine şimdilik pasif hale getirileceği bildirildi.

Musk dönemi tartışmaları artırdı

X, Elon Musk’ın 2022 yılında platformu yaklaşık 44 milyar dolara satın almasının ardından sık sık eleştirilerin hedefi oldu. Musk’ın, ifade özgürlüğünü artırma gerekçesiyle dezenformasyona karşı bazı denetim mekanizmalarını geri çektiği belirtiliyor. Ayrıca Musk’ın sağ popülist hareketlere verdiği destek, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri ve zaman zaman Alman siyasetçilere yönelik sert açıklamaları da tartışma yarattı.

Uzmanlar, bu süreçte platformda nefret söylemi, antisemitizm ve aşırı sağ içeriklerin görünürlüğünün arttığına dikkat çekiyor.

Siyasette görüş ayrılığı

SPD, Yeşiller ve Sol Parti’nin toplu çekilme kararına karşın Almanya’da tüm siyasi aktörler aynı görüşte değil. Federal hükümet daha önce platformdan ayrılma çağrılarını reddederken, Başbakan Friedrich Merz ve çok sayıda bakanlık X’i kullanmayı sürdürüyor.

Ana muhalefetteki ırkçı AfD ise üç partinin kararını eleştirerek, bu adımın siyasi tartışmaları zayıflatacağını savundu.

Alternatif platformlara yönelim

Partiler, dijital iletişim için Instagram ve Bluesky gibi alternatif platformlara yönelmeyi planladıklarını açıkladı. Kararın, Almanya’da ve uluslararası alanda X’e yönelik artan eleştirilerin son halkası olduğu değerlendiriliyor.

Habere göre, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından kısa süre sonra Ukraynalı bir gizli operasyon ekibi, ABD’li yetkililerle bir araya gelerek boru hatlarını havaya uçurma planını detaylarıyla anlattı. “Operation Diameter” (Çap Operasyonu) kod adı verilen plan kapsamında sabotajın teknik ayrıntıları, kullanılacak güzergâhlar, gemiler, patlayıcılar ve uygun dalgıçların seçimi gibi konular haftalar süren görüşmelerde ele alındı.

Der Spiegel’in aktardığına göre, ABD’li yetkililer başlangıçta fikre açık yaklaştı ve planlama sürecine olumlu geri bildirim verdi. Ukraynalı yetkililer, ABD’nin operasyona mali destek sağlayabileceği ya da en azından finansman konusunda yardımcı olabileceği izlenimine kapıldı.

ABD yaz aylarında geri adım attı

Ancak Haziran 2022’de ABD’nin plandan uzaklaştığı öne sürüldü. Hollanda Askerî İstihbarat Servisi’nin (MIVD) hazırlıklardan haberdar olduğu ve hem CIA’yı hem de Almanya Federal İstihbarat Teşkilatı’nı (BND) uyardığı belirtildi. Bunun üzerine ABD’nin Ukraynalı yetkilileri, hatta doğrudan Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’ni operasyona karşı uyardığı ifade edildi.

Habere göre bu uyarılara rağmen sabotaj planı durdurulamadı.

Zelenskiy’in bilgisi yoktu iddiası

Der Spiegel’e konuşan kaynaklara göre, operasyon için nihai onay dönemin Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujniy tarafından verildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in ise operasyondan haberdar olmadığı öne sürüldü.

ABD’nin finansman sağlamaktan vazgeçmesinin ardından operasyonun maliyetini bir Ukraynalı özel kişinin üstlendiği belirtildi. Yaklaşık 300 bin doların ekipman, patlayıcı ve sabotajda kullanıldığı belirtilen “Andromeda” adlı yelkenlinin kiralanması için harcandığı aktarıldı.

Patlamalar Eylül 2022’de gerçekleşti

7 Eylül 2022’de Almanya’nın Warnemünde kentinden yola çıkan yedi kişilik ekibin, Baltık Denizi’nde boru hatlarına patlayıcı yerleştirdiği iddia edildi. 26 Eylül 2022’de meydana gelen patlamalar sonucu Kuzey Akım hatlarının üçü kullanılamaz hale geldi.

Alman soruşturma makamları, sabotajın arkasında Ukraynalı bir grubun bulunduğu ihtimali üzerinde duruyor. Almanya’da Ukraynalı Serhij K.’nin sabotajı koordine ettiği şüphesiyle Hamburg’da tutuklu bulunduğu bildirildi. Ayrıca Ukraynalı eski komando eğitmeni Volodimir Z. hakkında Avrupa çapında yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.

CIA iddiaları reddetti

Der Spiegel’in sorularını yanıtlayan bir CIA sözcüsü, söz konusu iddiaları “tamamen ve bütünüyle yanlış” olarak nitelendirdi ancak ayrıntılı bir gerekçe sunmadı.

Kuzey Akım hattı yıllardır tartışma konusuydu

Kuzey Akım boru hatları, Rus gazını doğrudan Almanya’ya taşıması nedeniyle uzun yıllar siyasi tartışmaların odağında yer aldı. ABD ve birçok Avrupa Birliği ülkesi projeye karşı çıkmış; bunun Ukrayna’yı transit gelirlerinden mahrum bırakacağı ve Almanya’yı Rusya’ya enerji açısından bağımlı hale getireceği uyarısında bulunmuştu.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından bu bağımlılık tartışmaları yeniden gündeme gelmişti.

Alevi Kültür Merkezi salonunda gerçekleştirilen etkinliğe çok sayıda kişi katıldı. Proje hakkında bilgilendirme yapılmasının ardından katılımcılar birlikte filmi izledi. Gösterim sonrasında mimar Hüsniye Şenol ve tesisat ustası Cemal Duyan’ın katılımıyla, ısı pompası kullanımı, binalarda yalıtım ve kış aylarında doğru ısınma yöntemleri üzerine bilgilendirme yapıldı.

Mimar Hüsniye Şenol konuşmasında, küresel ısınmanın etkisiyle dünyanın birçok yerinde ciddi sorunların yaşanmaya başladığına dikkat çekerek, “Sürdürülebilir bir yaşam için hepimizin yapabileceği şeyler var. Hem Almanya’da hem de geldiğimiz Dersim’de temiz bir doğa ve çevre için biz de elimizden geleni yapalım” dedi.

Toplantı sırasında katılımcılar, ısı pompası sistemiyle ilgili çeşitli sorular yöneltti.

Film sosyal medyada izlenebilir

Son yıllarda kullanımı giderek artan ısı pompasının (Wärmepumpe) ele alındığı filmde, soğuk kış aylarında küresel ısınmaya yol açmadan çok daha düşük maliyetle ısınmanın mümkün olduğu vurgulanıyor. Filmde, uzmanlar ve ısı pompası kullanan kişiler sistemin nasıl çalıştığını aktarırken, kurulum sürecine dair bilgiler de paylaşıyor.

Belgesel film, Migranatur projesinin sosyal medya hesapları üzerinden izlenebiliyor.

Yapay zeka (KI) alanında uzman Claudia Hilker, Almanya’nın yeni KI dönüşümüne uyum konusunda Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal hükûmeti sert şekilde eleştirdi. Hilker, ülkenin hem teknolojik uygulama hem de siyasi destek açısından uluslararası rakiplerin gerisinde kaldığını belirtti.

Hilker, Almanya’nın demografik değişimle aynı anda gelen KI devrimine hazırlıksız yakalandığını vurguladı. 2035 yılına kadar yaklaşık 7 milyon çalışanın emekli olmasının beklenmesiyle ortaya çıkacak istihdam açığının klasik yöntemlerle kapatılamayacağını savundu.

KI ve otomasyonun bu boşluğu kapatabilecek verimlilik ve rekabet gücü destekleyicileri olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

Hilker ayrıca, klasik ofis işleri, muhasebe ve standart bilgi işleme gibi görevlerin KI teknolojileri tarafından hızla devralınabileceğini ifade ederek, bu tür “rutin” işleri yapan çalışanların baskı altında kalacağını belirtti. Ancak Hilker, insan emeğinin tamamen ortadan kalkacağına dair korkuların fazla abartıldığını, özellikle empati, etik ve karmaşık karar alma gerektiren alanlarda insanların yerini KI’nin alamayacağını aktardı.

Bu dönüşüm sürecinde yeni mesleklerin ortaya çıktığını belirten Hilker, “KI yöneticisi”, “veri mimarı”, “prompt tasarımcısı” (Prompt tasarımcı, yapay zekâ sistemlerinden hedefe uygun ve yüksek kaliteli çıktı alınmasını sağlayan uzman olarak tanımlanıyor) gibi yeni rollerin önem kazandığını ve bu alandaki eğitim ve uzmanlaşmanın kritik olduğunu söyledi.

Hilker, Almanya’daki şirketlerin KI yatırımı ve uygulama düzeyine de değinerek, büyük şirketlerin öne çıkmasına karşın küçük ve orta ölçekli işletmelerin çoğunun hâlâ KI kullanımını benimseyemediğini kaydetti.

Alman Kİ uzmanı işletmelerin yarısının finansal olarak KI yatırımına hazır olmadığını, geri kalanların da yarısının bu dönüşümü kaçırdığını savundu.

Politik sorumluluk konusunda Hilker, hükûmetin bürokrasi azaltımı ve eğitim teşviklerinde daha aktif olması gerektiğini söyledi. Özellikle mevcut yetişkin eğitim programlarının ve yeniden beceri kazanım fırsatlarının yeterince bilinir olmadığını ve daha etkin uygulanması gerektiğini vurguladı.

Hilker’e göre Almanya, ABD ve Dubai gibi ülkelerin oldukça gerisinde kalıyor; girişimciler, hızla uygulama ve yönetmelik avantajı sunan bu pazarlara yöneliyor. Merz hükûmetini daha hızlı, esnek ve bürokrasiye takılmadan hareket etmeye çağırdı.

Antisemitik içerikli paylaşım “like”ı Rauch’un yeniden seçilmesini engelledi

Rauch’un seçim sürecinde karşı karşıya kaldığı en büyük kriz, Mayıs 2024’te X platformunda attığı bir “beğeni” oldu.

Rauch, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun üzerinde gamalı haç işaretleri bulunan bir görselle paylaşılan Filistin yanlısı içerikli bir gönderiyi beğenmişti. Bu beğeni kamuoyunda ve üniversite içinde sert tepkilere yol açmış, bir grup senato üyesi Rauch’un istifasını talep etmişti.

Rauch, SPIEGEL’e verdiği röportajda “Bu like elbette bir hataydı ve bunu hemen ifade ettim” diyerek özür dilemişti. Ancak tartışma, üniversitede hem yönetim hem de öğrenci camiası içinde derin bir gerilime neden oldu.

Fatma Deniz ikinci turda açık farkla kazandı

Seçim sürecine beş adayla gidilmiş, ancak ilk turun ardından düşük oy alan üç aday yarıştan çekilmişti. İlk turda da en yüksek oyu alan Deniz, ikinci turda farkı daha da açarak net bir başarı elde etti.

1983 doğumlu ve Türkiye’de yetişen Deniz, TU Münih’teki eğitiminin ardından Berlin Teknik Üniversitesi’nde doktora yaptı. 2020’den bu yana TU Berlin’de profesör olarak görev yapan Deniz, 2023’ten itibaren dijitalleşme ve sürdürülebilirlikten sorumlu başkan yardımcısıydı.

Deniz, seçim sonrası yaptığı açıklamada,“Gösterilen güvene teşekkür ediyorum. Amacım, bilimsel mükemmelliği destekleyen, sürdürülebilir, güvenilir ve hizmet odaklı bir TU Berlin yaratmak.” ifadelerini kullandı.

Yeni başkandan: Dijitalleşme, verimlilik ve sanayi iş birlikleri

Fatma Deniz’in programı, üniversite içinde “teknokratik ve ekonomik olarak daha güçlü yönelim” olarak değerlendiriliyor. Deniz’in öncelikleri arasında: Dijitalleşmenin hızlandırılması, öğretim programlarında tekrarların azaltılması, sanayi ile daha sıkı iş birlikleri, yeni gelir kaynaklarının oluşturulması, kadınların akademide güçlendirilmesi gibi başlıklar yer alıyor.

Berlin Senatosu’nun üniversite bütçelerinde yaptığı kesintiler nedeniyle TU Berlin’in ciddi tasarruf baskısı altında olduğu dikkate alındığında, Deniz’i zorlu bir dönem bekliyor.

Rauch’un döneminde siyasi tartışmalar ön plandaydı

2022’de göreve gelen Geraldine Rauch, üniversiteyi “toplumsal dönüşümün aktif bir aktörü” hâline getirme hedefiyle öne çıkmıştı. Ancak antisemitizm tartışmaları, öğrenci protestoları ve yönetim içindeki gerginlikler onu yeniden seçilebilir olmaktan uzaklaştırdı.

Öğrenci grupları tarafından antisemitizme karşı yapılan eylemler, üniversitede haftalar süren tartışmalara yol açmıştı.

Türkiye kökenli bir akademisyenin tarihi başarısı

Fatma Deniz’in seçilmesi, hem teknik üniversitelerde kadın başkanların hâlâ istisna olduğu Almanya’da hem de göçmen kökenli akademisyenlerin üst yönetim pozisyonlarındaki temsili açısından “tarihi bir adım” olarak yorumlanıyor.

Özellikle üniversite çevrelerinde, bu seçimin yalnızca bir isim değişikliğinden ibaret olmadığı, aynı zamanda üniversitenin yönetim anlayışında “ideolojik bir kırılmayı” temsil ettiği değerlendiriliyor.

Klingbeil’in ziyareti, Alman hükümetinde dikkat çeken bir güç boşluğunun ardından gerçekleşiyor. Geçen ay Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (CDU), Çin tarafının kendisiyle görüşecek üst düzey yetkili bulamaması nedeniyle Pekin ziyaretini iptal etmek zorunda kalmıştı.

Ayrıca Şansölye Friedrich Merz’in de ilk Çin ziyaretinin 2026’ya ertelenmesi, iki ülke arasındaki gerginliğin büyüdüğünün bir göstergesi olmuştu.

Bu şartlarda, Klingbeil “krizi yumuşatmakla” görevli ilk üst düzey Alman yönetici olarak Pekin'e gitti.

Çifte kimlikle Pekin’de: Hem Maliye Bakanı hem SPD Genel Başkanı

Klingbeil ziyaretini iki ayrı sıfatla yürütüyor: Almanya Maliye Bakanı olarak Çin hükümetiyle mali diyalog gerçekleştirmek, SPD Genel Başkanı olarak Çin Komünist Partisi (ÇKP) yöneticileriyle partiler arası siyasi temaslarda bulunmak.

Bu yönüyle ziyaret, yalnız diplomatik değil, aynı zamanda ideolojik ve siyasi boyutlar taşıyor.

“Çin hakkında konuşmak yerine Çin’le konuşmalıyız”

Klingbeil, ziyaret öncesi yaptığı açıklamada Berlin’in pozisyonunu şu sözlerle özetledi: “Çin hakkında konuşmak yerine Çin’le konuşmalıyız.”

Almanya’nın özellikle çipler ve kritik hammaddeler konusundaki Çin ihracat kısıtlamalarından olumsuz etkilendiğini belirten Klingbeil, bu konuları doğrudan muhataplarına ileteceğini söyledi.

Ukrayna-Rusya savaşı da gündemde

Alman Bakan, Rusya’nın Ukrayna işgalinin de masada olacağını belirterek: “Bu savaşı bitirmek söz konusu olduğunda Çin belirleyici bir role sahip.” ifadelerini kullandı.

Çin ziyaretinde olağanüstü güvenlik: Anti-spiyonaj telefonu

Alman güvenlik birimleri Klingbeil’in seyahatini “yüksek risk” kategorisinde değerlendirdi. Bakan ve tüm delegasyonu, Çin’de üç gün boyunca yalnızca özel olarak hazırlanmış bir anti-spiyonaj telefonu kullanıyor. Klingbeil’in kişisel ve resmi telefonları uçakta kilitli şekilde tutuluyor. Otel odasında güvenlik gerekçesiyle gizli görüşme yapılmıyor. Tüm elektronik cihazlar sürekli gözetim altında tutuluyor.

Klingbeil, Çin’e daha önce 8 kez gitmiş deneyimli bir ziyaretçi olsa da, bu seyahat en sıkı güvenlik önlemleriyle gerçekleştiriliyor.

Pekin’de üst düzey kabul: Klingbeil, Vize-Premier He Lifeng ile 6 saat görüştü

Çin tarafı, Wadephul krizinin ardından Klingbeil’e üst düzey bir jest yaptı: Finans Bakanı yerine daha yetkili olan Vize-Premier He Lifeng görüşmeye katıldı.

He Lifeng, yakın geçmişte ABD ile önemli bir gümrük ve hammadde anlaşması müzakere eden güçlü bir isim. İki lider, toplamda 6 saati aşan görüşmeler yaptı

Görüşmelerde birçok konuda açık konuşuldu. Çin tarafı, Almanya’nın Huawei’yi 5G ve 6G altyapısından çıkarmasına tepki gösterirken; Klingbeil, Berlin’in “vatandaşlarının verilerini koruma sorumluluğu” olduğunu söyledi.

Almanya güvence istedi: “Tedarik zincirleri garanti altına alınmalı”

Klingbeil, Alman şirketlerinin yaşadığı hammadde ve çip sıkıntısını gündeme getirerek Çin’den net taahhüt talep etti.

Görüşme sonrası yaptığı açıklamada: “Güvenilir tedarik zincirleri konusunda çözümler üretileceğine dair kesin söz aldık.” dedi.

CDU ile SPD arasında Çin gerilimi: “Konuşmak yerine konuşmamak” eleştirisi

Ziyaret, Berlin’de iç politikada da yankı uyandırdı. Klingbeil’in "Çin’le konuşmak gerekir" sözleri, geçen ay Çin tarafından “istenmeyen kişi” muamelesi gören CDU’lu Dışişleri Bakanı Wadephul’a dolaylı bir gönderme olarak yorumlandı.

Ayrıca SPD ile CDU’nun son günlerde emeklilik politikası üzerine yaşadığı kriz de bu ziyarete gölge düşürdü.

Bugün partiler arası temaslar: SPD–ÇKP görüşmesi

Ziyaretin ikinci gününde Klingbeil, 1984’te Willy Brandt ile Deng Xiaoping tarafından başlatılan SPD–ÇKP parti diyaloğunu sürdürecek.

Bu format, Almanya ile Çin arasında Soğuk Savaş’tan miras kalan en eski siyasi iletişim kanallarından biri.

Sonuç: Çin’le diyalog yeniden kuruluyor ama çözümsüz sorular duruyor

Klingbeil’in ziyaretinin tonu Çin tarafından olumlu karşılansa da, iki ülke arasında temel anlaşmazlıklar hâlâ çözülmüş değil: 5G ve Huawei krizi. Çip ve hammadde ihracat kısıtlamaları. Taiwan gerilimi. İnsan hakları ve güvenlik politikaları.

Ancak Pekin’in Klingbeil’i üst düzeyde kabul etmesi, ilişkilerdeki diplomatik buzların kısmen çözüldüğünü gösteriyor.

Downdetector verilerine göre, Cloudflare hizmetinde kullanıcılar gerçek zamanlı olarak sorunlarını bildiriyor. Buna göre son dakikalarda çok sayıda kullanıcı internet sitelerine sağlıklı erişim sağlayamıyor.

CLOUDFLARE, İNTERNET SİTELERİ ÇÖKTÜ MÜ?

Cloudflare'nin yayımladığı internet gerçek zamanlı raporlarına göre, ABD menşeili Cloudflare hizmetinde erişim problemi yaşanıyor.

Sorunun ne zaman çözüleceği ise henüz bilinmiyor. Sorunun kaynağına yönelik henüz resmi bir açıklama gelmedi.

X ÇÖKTÜ MÜ?

Elon Musk'ın sahibi olduğu X (Twitter) sosyal medya uygulamasında da yine benzer sorunlar yaşanıyor.

Milyonlarca kullanıcı küresel olarak X uygulamasına erişim yaşayamıyor.

Cloudflare, sorunun farkında olduklarını ve bir an önce çözmek için çalıştıklarını duyurdu.

Şirketten yapılan ilk açıklamada, "Birden fazla müşterimizi etkileme potansiyeli olan bir sorun tespit edilmiş olup, konu araştırılmaktadır. Detaylar netleştikçe kamuoyuyla paylaşılacaktır" denildi.

AMAZON, OPEN AI, SPOTIFY DA ETKİLENENLER ARASINDA

18 Kasım sabahından itibaren sosyal medya platformu X'e erişimle ilgili 4.500'e yakın bildirim yapıldı.

Kesintileri takip eden Downdetector'a göre Google, Facebook, X, OpenAI, Spotify ve Amazon Web Services gibi çok sayıda popüler internet servisi de sorundan etkilendi.

Aufgrund seines Erfolgs wurde Koyun in den Medien häufig als „Technologie-König“ bezeichnet. In der Türkei hatte er die städtische App „İstanbul Senin“ (İstanbul gehört dir) entwickelt.

Verdacht der Datenweitergabe

Neben einem laufenden Spionageverfahren gegen Ekrem İmamoğlu und weitere Beteiligte wird Koyun und seinem Team vorgeworfen, Daten von Bürgerinnen und Bürgern sowie Abonnenten der Stadt-App unrechtmäßig weitergegeben zu haben.

Im Zusammenhang mit diesen Vorwürfen wurden auch Abdullah Uygun, Softwareentwickler bei Kobil MyCity Platform Teknoloji AŞ, sowie Ayhan Güvenli, Softwareleiter bei Kobil Teknoloji AŞ, festgenommen.

Der 65-jährige Koyun, der in Deutschland lebt, war zuletzt am 10. Oktober bei einer Veranstaltung in Mannheim aufgetreten. Damals sagte er:

„Es gibt angeblich Ermittlungen in der Türkei. Ich habe mit schmutzigen Geschäften nichts zu tun. Wir sind Geschäftsleute, wir haben unsere Arbeit gemacht und eine großartige Anwendung entwickelt. Nächste Woche reise ich in die Türkei.“

Kurz darauf wurde er in Istanbul festgenommen. Nach der Befragung durch die Staatsanwaltschaft wurden Koyun und seine beiden Manager jedoch vorläufig freigelassen, während das Verfahren weitergeführt wird.

BİLGİLERİN SIZDIRILMASI İDDİASI

Ekrem İmamoğlu ve diğerlerine karşı açılan casusluk davası haricinde, İstanbul halkı ile abonelerin bilgilerinin sızdırılması iddiaları nedeniyle Koyun’la birlikte, İstanbul’daki Kobil Teknoloji AŞ adlı şirketinde görev yapan Kobil Mycity Platform Teknoloji AŞ'de yazılım geliştirme uzmanı Abdullah Uygun, Kobil Teknoloji AŞ'de yazılım müdürü Ayhan Güvenli de gözaltına alındı.

Sözcü'den Ali Gülen'in bildirdiğine göre; Almanya'da yaşayan 65 yaşındaki İsmet Koyun, en son 10 Ekim'de Mannheim'da bir etkinliğe katılmıştı ve "Türkiye'de bazı soruşturmalar varmış. Benim kirli işlerle işim olmaz. Biz işadamıyız. İşimizi yaptık, en güzel uygulamayı çıkarttık. Önümüzdeki hafta Türkiye'ye gideceğim" demişti. Koyun'un İstanbul'da evinden gözaltına alındığı öğrenildi.

Ancak savcılık sorgularınım ardından İsmet Koyun ve iki müdürü serbest bırakılırken, dava sürecinin devam edeceği öğrenildi.

Meta, kararın "zor ama gerekli" olduğunu belirtti ve AB’nin yeni yürürlüğe girecek Siyasi Reklamlarda Şeffaflık Yasası (TTPA) kapsamındaki bazı kuralları uygulanamaz bulduğunu ifade etti. Instagram, Facebook, Threads ve Whatsapp'ın sahibi olan şirket, yayımladığı bir açıklamada, AB'nin getirdiği yeni yükümlülüklerin "uygulanamaz düzeyde karmaşık" olduğunu belirtti.

Yeni yasa neler getiriyor?

2024 yılında kabul edilen ve Ekim 2025’te tamamen yürürlüğe girecek olan AB düzenlemesi, platformlara siyasi reklamları açıkça etiketleme, reklamın finansman kaynağını belirtme ve kullanıcı profillemesinde kişisel verilerin (etnik köken, din, cinsel yönelim) kullanımını yasaklama gibi yükümlülükler getiriyor. Ayrıca çocukların verilerinin reklamcılık amacıyla kullanılmasına da yasak getirildi.

Bu adımlar, 2018’deki Cambridge Analytica skandalı sonrası hız kazandı. Skandalda, milyonlarca Facebook kullanıcısının verileri izinsiz toplanarak 2016 ABD seçimleri ve Brexit referandumunda siyasi hedefleme için kullanılmıştı.

Zuckerberg’ten AB’ye "sansür" eleştirisi

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, AB’nin teknoloji şirketlerine yönelik düzenlemelerine daha önce sert tepki göstermişti. Ocak ayında yaptığı bir açıklamada, Brüksel’i “sansür” uygulamakla suçlamıştı.

AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında, Meta gibi dijital devlerin reklam algoritmalarını açıklaması ve reklam veren bilgilerini şeffaf bir şekilde bir veri tabanına kaydetmesi gerekiyor.

Meta’nın sahibi olduğu Facebook ve Instagram’ın AB'deki kullanıcı sayıları da oldukça yüksek:

• Facebook: 261 milyon aylık aktif kullanıcı

• Instagram: 272 milyon aylık aktif kullanıcı

ÖNCEKİ KOALİSYON HÜKÜMETİ ENGELLEMİŞTİ

Karar, SPD ve Yeşiller’in oluşturduğu önceki hükümetin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart'ta tutuklanması nedeniyle engellediği satış sürecinin ardından geldi. Yeni hükümet ise Türkiye’nin hukuk devleti karnesindeki endişeleri geri plana alarak satışa onay verdi.

Kararın arkasında, İngiltere ile yürütülen jeostratejik işbirliği ve Eurofighter’ın üretiminde rol alan ülkelerin ihracat için ortak onay zorunluluğu olduğu belirtiliyor. Geçtiğimiz hafta Londra’da İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile bir dostluk anlaşması imzalayan Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, savaş uçaklarının Türkiye’ye satışı konusunu masaya yatırdığı ifade ediliyor.

Silahlanma Kontrol uzmanı Ulrich Kühn, “Merz, Londra ziyaretinde İngiltere’nin Türkiye’ye satış talebini geri çeviremedi,” dedi.

40 SAVAŞ UÇAĞI İÇİN TEKLİF

Mart ayında İngiltere, Ankara’ya 40 Eurofighter için fiyat teklifi sundu ancak mali detaylar açıklanmadı. Karşılaştırma için, Almanya 2020’de 38 Eurofighter’ı yaklaşık 5,5 milyar Euro’ya almıştı.

YUNANİSTAN’A DA BİLGİ VERİLDİ

Karar, sanayi politikası açısından da Eurofighter’ın sipariş listelerini canlandırmak için önemli bir adım olarak görülüyor. Uzman Kühn, “Eurofighter 20 yıl önce en iyi uçaklardan biriydi ama artık en modern uçak değil,” diyerek satış motivasyonunu yorumladı.

Satış, Türkiye ile Yunanistan arasındaki hassas dengeyi de etkileyebilir. Fransa’nın son dönemde Yunanistan’a Rafale uçakları satmasının ardından Ankara, filosunu yenilemek istiyordu. İki ülke NATO üyesi olsa da, Kıbrıs meselesi ve Doğu Akdeniz’deki gaz arama çalışmaları nedeniyle gerginlik devam ediyor.

Sözcü Kornelius, Türkiye’nin yanı sıra Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis’in de bilgilendirildiğini belirterek, “Bu silah sistemlerinin bölgede ve NATO içinde istikrara katkı sağlaması beklentimizi Türkiye’ye ilettik,” dedi.

Uzman Kühn, savaş uçaklarının ileride Kürtlere karşı kullanılabileceği ihtimalini dışlamadıklarını belirterek, “Bu büyük ve belirsiz bir soru işareti olarak duruyor,” dedi.

YEŞİLLER’DEN SERT TEPKİ

Karara yönelik en sert tepki Yeşiller’den geldi. Parti Grup Başkan Yardımcısı Agnieszka Brugger, “Türkiye’de son yıllarda hem iç hem dış politikada saldırgan tutumlar gördük; Suriye’de, Kürtlere karşı, muhaliflere yönelik baskılarda… Buna rağmen Alman hükümetinden Erdoğan’a yönelik eleştirel bir duruş duymuyoruz. Bu satış kararıyla birleşince yanlış bir mesaj veriliyor,” dedi.

Öte yandan SPD, tutuklu İmamoğlu için daha önce baskı yaparken, savaş uçağı ihracatı onayı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. İmamoğlu ise cezaevindeyken yaptığı açıklamada, satışın tutukluluğuna bağlanmaması gerektiğini belirtmişti.

Bu satış kararı, Almanya’nın Türkiye’deki demokratik standartlara baskı aracı olabilecek bir kozunu kaybedip kaybetmediği tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Toplantıda bir gazetecinin, “Önceki Federal Hükümet, yani SPD ve Yeşiller’den oluşan geçici hükümet, özellikle sayın İmamoğlu’nun Türkiye’de tutuklanmasının ardından Eurofighter uçaklarına ilişkin bir kararı ertelemişti. Sizce, Türkiye’deki insan hakları durumu ya da İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla ilgili olarak ne değişti de şimdi, sizin de dediğiniz gibi, bir ön karar alındı veya bu satış için yol açıldı?” sorusuna Kornelius şu yanıtı verdi:

“Ayrıntılara girmeden şunu belirtmek isterim ki, sayın İmamoğlu bizzat cezaevinden bu uçakların satışı lehine görüş bildirmiştir.”

Almanya Federal Hükümeti’nin 23 Temmuz'da düzenlediği basın toplantısında konuşan Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Türkiye’ye Eurofighter satışı konusundaki gelişmelere ilişkin soruları yanıtladı.

İMAMOĞLU NE SÖYLEMİŞTİ?

Ekrem İmamoğlu, 21 Nisan tarihinde yaptığı açıklamada, Eurofighter savaş uçağı ile ilgili Almanya'ya çağrıda bulunmuştu.

İmamoğlu, açıklamasında, "Türkiye Erdoğan’dan ibaret değildir, Türkiye Erdoğan’dan büyüktür. Hükümetler gelip geçicidir. Türkiye’nin ulusal çıkarları Erdoğan’dan da İmamoğlu’ndan da daha değerlidir. Bu kararınızı geri almanızı istirham ediyorum. Erdoğan iktidarının sonu göründü. Türkiye’nin yeni iktidarı, Avrupa Birliğiyle ve Almanya dahil bütün müttefiklerimizle, karşılıklı menfaatlerimiz, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına dayalı demokrasi ilkeleri çerçevesinde çalışacaktır. Bizim iktidarımızda Türkiye’nin AB’ye tam üye olacağına dair en ufak bir şüphemiz yoktur." demişti.

Ancak uzmanlar, yapay zekalarla etkileşimde bulunurken kişisel güvenliği riske atabilecek bazı bilgilerin kesinlikle paylaşılmaması gerektiği konusunda uyarıyor.

İşte ChatGPT’ye asla söylememeniz gereken hassas bilgiler:

Pasaport numarası, T.C. kimlik numarası, vergi numarası, ikamet adresi gibi bilgiler asla yapay zekaya verilmemelidir. Bu veriler, kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinde kimlik hırsızlığına kadar uzanan ciddi sonuçlar doğurabilir.

“Şu an neredeyim?”, “Evim şurada” gibi ifadeler, farkında olmadan dijital iz bırakmanıza neden olabilir. Konum verileri, sizi takip edebilecek kötü niyetli kişi veya yazılımların işini kolaylaştırır.

Aileniz, çocuklarınız, ev adresiniz, sosyal etkinlikleriniz gibi bilgiler masum görünebilir ama dijital ortamda bu tür veriler mahremiyetinize zarar verebilir. Özellikle kimlik belirleme ve izleme risklerini artırır.

ChatGPT’ye telefon numaranızı veya e-posta adresinizi vermek, sizi istenmeyen reklamlara, kimlik avı saldırılarına ve veri sızıntılarına açık hale getirebilir. Unutmayın, bu tür bilgiler kötü niyetli kişiler tarafından sizin dijital hareketlerinizi izlemek için de kullanılabilir.

Kullandığınız sosyal medya hesaplarının ya da dijital platformların şifrelerini ChatGPT ile paylaşmak en büyük güvenlik hatalarından biridir. Bu tür veriler, saldırganlar tarafından ele geçirilerek hesaplarınızın kontrolünü kaybetmenize neden olabilir.

Kart numaraları, banka hesap bilgileri, IBAN ya da ödeme geçmişi gibi finansal veriler asla yazılı ya da sözlü olarak ChatGPT ile paylaşılmamalıdır. Olası bir veri ihlali durumunda dolandırıcılık riski oldukça yüksektir.

ChatGPT’ye şirket içi belgeler, proje planları, müşteri veritabanları ya da iç yazışmalar gibi hassas kurumsal veriler yüklenmemeli.

Samsung’un, bir mühendisin yapay zekaya gizli kaynak kodu sızdırmasının ardından ChatGPT kullanımını yasaklaması bu konuda çarpıcı bir örnek.

Yapay zekaya sağlık sorunlarıyla ilgili sorular yöneltilse de, bu cevapların bir doktor tavsiyesi yerine geçmediği unutulmamalı.

ChatGPT doğru bilgi verebilir gibi görünse de, tıbbi yanlış yönlendirmeler ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle sağlıkla ilgili konularda mutlaka profesyonel destek alınmalı. (Kaynak: Cumhuriyet)

Eyaletin Kültür ve Maliye Bakanlıklarından yapılan ortak açıklamada, 2005 yılında kullanılan personel yönetim sistemindeki bir yazılım hatası nedeniyle yüzlerce öğretmen pozisyonunun doldurulmadığı belirtildi.

“Haber bomba gibi düştü, ama umutlar kısa sürdü”

Karlsruhe bölgesinde yaşayan, ismini gizli tutmak isteyen bir lise öğretmenliği stajyeri, haberin kendileri için “bomba gibi” olduğunu söylüyor. 30’lu yaşların başındaki bu genç öğretmen şimdiye kadar kadro bulamamış. İlk başta büyük bir heyecan yaşadığını belirten stajyer, sonrasında hayal kırıklığı yaşadığını ifade ediyor: Açık kadrolar daha çok liseleri değil, diğer okul türlerini kapsıyor. Hastalık temsilciliği gibi geçici pozisyon bulma imkânı bulunsa da “liseden kadrolu bir iş bulma umudu neredeyse yok” diyor.

Baden-Württeberg Kültür Bakanı Theresa Schopper (Yeşiller), konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Şok ve üzüntü içindeyiz" dedi. SWR kanalına konuşan Schopper, "Şimdi tüm gücümüzle bu sorunu çözmeye odaklandık. Bu hatanın nasıl bu kadar uzun süre fark edilmediğini araştıracağız" ifadelerini kullandı.

Schopper, yaz tatiline üç hafta kala, boş kadroların hızla doldurulması için çalışma başlatıldığını söyledi. "Yeterli sayıda başvuru var. Şimdi bürokratik süreçleri hızlandırarak bu pozisyonları en kısa sürede dolduracağız" dedi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, “Çin dahil yabancı mühendislerin Savunma Bakanlığı sistemlerine erişmesine izin verilmemeli” dedi. Microsoft Sözcüsü Frank Shaw ise gelen tepkilerin ardından Çin merkezli mühendislerden artık destek alınmayacağını açıkladı.

İddialar, bağımsız araştırmacı gazetecilik organizasyonu ProPublica’nın Microsoft’un Savunma Bakanlığı sistemlerinde Çinli mühendislerden yardım aldığını ve hassas verilerin riske atıldığını öne sürdüğü haber sonrası gündeme gelmişti. Cumhuriyetçi Senatör Tom Cotton da konuyla ilgili açıklama talep etmişti.

ABD SAVUNMA BAKANI HEGSETH'TEN AÇIKLAMA

ABD Savunma Bakanı Hegseth, X sosyal medya hesabından, Microsoft'un, Bakanlıktaki bilgisayar sistemleri konusunda Çinli mühendislerden yardım aldığı yönünde çıkan haberlere ilişkin açıklama yaptı.

Bu durumun en kısa sürede araştırılacağını belirten Hegseth, "Çin de dahil olmak üzere yabancı ülkelerden hiçbir mühendisin Savunma Bakanlığı sistemlerine erişilmesine izin verilmemeli" ifadesini kullandı.

Microsoft Sözcüsü Frank Shaw ise X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, söz konusu iddialara yanıt verdi.

Konuya ilişkin endişelerin ardından Microsoft'un değişikliğe gittiğini belirten Shaw, teknik destek için Çin merkezli mühendislerden artık yardım alınmayacağını kaydetti.

Shaw, "ABD hükümetine mümkün olan en güvenli hizmetleri sunmaya kararlıyız" ifadesini kullandı.

Block’un CEO’su ve Twitter’ın kurucu ortağı Jack Dorsey, tamamen Bluetooth üzerinden çalışan yeni, merkeziyetsiz bir uçtan uca mesajlaşma uygulaması olan Bitchat’in beta sürümünü tanıttı.

Nasıl çalışıyor?
Dorsey’nin Whitepaper’ında anlattığına göre Bitchat, Bluetooth Düşük Enerji (BLE) mesh ağlarını kullanıyor. Bu sayede internet altyapısına bağlı kalmadan geçici ve şifreli iletişim sağlanabiliyor, böylece ağ kesintilerine ve sansüre karşı dayanıklılık kazanıyor.

En dikkat çekici özelliklerinden biri ise internet bağlantısına ihtiyaç duymadan, tamamen çevrimdışı mesajlaşma imkanı sunması. Uygulama, Bluetooth Düşük Enerji (BLE) teknolojisi ile çalışıyor ve cihazlar arasında doğrudan bağlantı kurarak bir örgü ağı (mesh network) oluşturuyor. Bu ağ üzerinden mesajlar, geçici olarak şifrelenmiş şekilde bir cihazdan diğerine aktarılıyor.

Tamamen merkeziyetsiz ve özel
Whitepaper’a göre ağ tamamen merkeziyetsiz olacak ve kullanıcı kaydı için sunucu, hesap, e-posta adresi veya telefon numarası gerekmeyecek.

Bitchat, mesajları cihaz belleğinde tutan, merkezi veritabanı kullanmayan “geçici mesajlaşma” sunuyor. Ayrıca uçtan uca şifreleme, ek bir güvenlik katmanı sağlıyor.

Günümüzde popüler mesajlaşma uygulamaları (WhatsApp ve Messenger gibi) Meta gibi sosyal medya devleri tarafından işletiliyor ve merkezi, kâr amaçlı yapılar oldukları için kişisel verileri ve mesajları ürün olarak kullanıyorlar.

Mesh ağlarda mesaj iletimi
Mesh ağlar, mesajların birçok düğüm üzerinden otomatik olarak iletilmesini sağlıyor. Odalarda grup isimleriyle sohbetler başlatılabiliyor ve isteğe bağlı şifre koruması eklenebiliyor. “Store-and-forward” sistemi, çevrimdışı olan eşler için mesajların belirli sürelerle saklanmasını sağlıyor.

Bluetooth ile mesaj iletimi nasıl oluyor?
Her cihaz hem istemci hem çevre birimi olarak işlev görerek kendi kendini organize eden bir ağ oluşturuyor ve mesajlar cihazlar arasında sıçrayarak uzak eşlere ulaşabiliyor. Sistem, 30 metrelik Bluetooth menzili ile farklı kümeleri birbirine bağlayan köprü düğümler kullanıyor. Mesajlar özel, oda içi veya yayın olup olmalarına göre şifreleniyor, büyük mesajlar ise 500 baytlık parçalara bölünerek gönderiliyor.

Gelecekte mesajlaşmanın WiFi üzerinden de yapılması planlanıyor, bu sayede büyük mesajlar için bant genişliği artırılacak.

Birçok kullanım alanı
Sistem, internet altyapısının bulunmadığı, güvensiz veya kesintiye uğradığı durumlarda konferanslar, protestolar, afet bölgeleri gibi senaryolar için kullanılabiliyor.

Whitepaper’da şu ifadeler yer aldı:

“Bluetooth mesh ağları, uçtan uca şifreleme ve gizlilik dostu protokolleri birleştirerek Bitchat, internet erişimi olsun ya da olmasın, insanların bir araya geldiği her yerde güvenilir bir iletişim imkanı sunuyor.”

Dorsey’in mesajlaşma tecrübesi
Jack Dorsey, mesajlaşma protokolleri konusunda yabancı biri değil. Twitter’ın CEO’luğunu yapan Dorsey, 2019’da merkeziyetsiz sosyal mesajlaşma platformu Bluesky’ı kurmuş, ancak Mayıs 2024’te hiçbir açıklama yapmadan Bluesky yönetiminden ayrılmıştı.

Söz konusu ankete 1 milyon 249 bine yakın kişi katılırken, ABD'de yaklaşık her 3 kişiden 2'si, üçüncü bir siyasi partiye ihtiyaç duyulduğu görüşünde buluştu.

Anket sonuçlarını değerlendiren Musk, "Yeni bir siyasi parti istiyorsunuz ve onu elde edeceksiniz!" değerlendirmesinde bulundu.

Musk, paylaşımın devamında, "Ülkemizi israf ve yolsuzlukla iflas ettirmeye gelince, demokraside değil, tek partili bir sistemde yaşıyoruz. Bugün, Amerika Partisi size özgürlüğünüzü geri vermek için kuruldu" ifadelerine yer verdi.

Dün X hesabından yaptığı paylaşımda "4 Temmuz Bağımsızlık Günü" olduğuna dikkati çeken Musk, "Bağımsızlık Günü, iki partili (bazıları tek partili der) sistemden bağımsızlık isteyip istemediğinizi sormak için mükemmel bir zamandır" ifadesini kullanmıştı.

İran devlet televizyonuna konuşan İranlı güvenlik kaynakları, İsrail'e ait stratejik ve hassas bilgiler içeren binlerce belgeyi, özellikle nükleer projeler ve tesislere dair dokümanları ele geçirdiklerini duyurdu.

Operasyonun bir süre önce başarıyla tamamlandığı, ancak belgelerin hacminin çok büyük olması nedeniyle tüm dokümanların güvenli bölgelere ulaştırılmasının zaman aldığı aktarıldı.

Belgelerin tamamının İran’a getirilmesinin ardından kamuoyuna bilgi verildiği ifade edildi. Kaynaklar ayrıca, ele geçirilen belgelerin içerik bakımından son derece kapsamlı olduğunu, fotoğraf ve video materyallerine yönelik analiz çalışmalarının da sürdüğünü kaydetti.

İSRAİL, İKİ KİŞİYİ GÖZALTINA ALMIŞTI

Öte yandan, İsrail iç istihbarat servisi Shin Bet ve İsrail polisi 17 gün önce yaptıkları ortak açıklamada, 24 yaşındaki Roy Mizrahi ve Almog Atias’ın İran bağlantılı güvenlik suçları şüphesiyle gözaltına alındığını duyurmuştu. Söz konusu gözaltı işleminin, belgelerin İsrail dışına çıkarılmasının ardından gerçekleştiği tahmin ediliyor.