ABD’de teknoloji devi Meta’ya yönelik çocuk güvenliği davasında şirketin başını ağrıtacak yeni bir karar çıktı. New Mexico eyalet mahkemesi, Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’nın genç kullanıcıların ruh sağlığına zarar veren uygulamalara ve güvenlik açıklarına göz yumduğu gerekçesiyle 567 milyon dolar ödemesine karar verdi.

Yargıç Bryan Biedscheid’in jürisiz davanın ikinci aşamasında verdiği karar, Meta’nın yalnızca yüksek miktarda bir tazminat ödemesini değil, aynı zamanda platformlarında çocukların güvenliğini artıracak kapsamlı değişiklikler yapmasını da öngörüyor.

Toplam yükümlülük 942 milyon dolara ulaştı

Son karar, aynı dava kapsamında mart ayında verilen 375 milyon dolarlık cezanın üzerine geldi. Böylece Meta’nın New Mexico’daki bu davadan kaynaklanan toplam mali yükümlülüğü 942 milyon dolara ulaştı.

Davada savcılar, Meta’nın genç kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmak amacıyla bağımlılık yaratabilecek özellikler kullandığını ve şirketin yaş doğrulama ile gizlilik önlemlerinin çocukları korumakta yetersiz kaldığını savundu.

Savcılığa göre bu eksiklikler, çocukların zararlı içeriklere ulaşmasının yanı sıra cinsel istismar ve çevrim içi güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalmasına da zemin hazırladı.

420 milyon dolar gençlerin tedavisine ayrılacak

Mahkemenin kararı doğrultusunda 567 milyon dolarlık cezanın 420 milyon doları gençlere yönelik tedavi hizmetlerinin finansmanında kullanılacak.

Geri kalan tutarın ise önümüzdeki beş yıl içinde farkındalık ve önleme programları, tarama hizmetleri ve çocukların çevrim içi güvenliğine yönelik diğer çalışmalar için harcanması planlanıyor.

Kararın dikkat çeken bir diğer boyutu ise Meta’nın platformlarında yapmak zorunda kalacağı değişiklikler oldu.

Facebook ve Instagram’ın çalışma biçimi değişecek

Mahkeme, Meta’nın çocuk ve genç kullanıcıları korumaya yönelik güvenlik önlemlerini güçlendirmesini istedi. Şirketten özellikle bağımlılık yaratabilecek özellikleri sınırlandırması ve yaş doğrulama sistemlerini geliştirmesi bekleniyor.

Bunun yanı sıra çocukların cinsel istismardan korunması amacıyla daha sıkı denetim mekanizmaları ve varsayılan gizlilik ayarlarının devreye alınması kararlaştırıldı.

Facebook ve Instagram’ın genç kullanıcılarına sunduğu güvenlik araçları konusunda da daha şeffaf olması gerekecek. Platformlarda, güvenlik özelliklerinin nasıl kullanılacağını, uygunsuz yorum ve davranışlara karşı hangi araçların bulunduğunu anlatan bilgilendirme ekranları ve uyarıların daha düzenli şekilde gösterilmesi zorunlu olacak.

Bu değişikliklerin uygulanması ise New Mexico eyalet makamlarının denetimine tabi tutulacak.

İlk aşamada jüri Meta’yı sorumlu bulmuştu

Davada mart ayında görülen ilk aşamada jüri, Meta’nın çocukların ruh sağlığına yönelik riskleri bildiği halde yeterli önlem almadığı ve platformlarındaki çocukların cinsel istismarına ilişkin bilgileri gizlediği sonucuna vararak şirketi 375 milyon dolar ödemeye mahkûm etmişti.

Ardından davanın yaklaşık üç hafta süren ikinci aşamasında, Meta’nın platformlarının New Mexico yasaları kapsamında bir “kamusal rahatsızlık” oluşturup oluşturmadığı ve şirkete hangi ek yaptırımların uygulanacağı ele alındı.

Bu aşamada savcılar, Meta’nın yalnızca para cezasıyla karşı karşıya kalmasının yeterli olmayacağını belirterek platformların işleyişinde temel değişiklikler yapılmasını talep etti.

Meta kararı temyize götürecek

Meta ise mahkemenin kararını kabul etmiyor. Şirket, kararı temyiz edeceğini açıklarken platformlarında zararlı içerikleri tespit etmek ve kaldırmak için çalışmalar yürüttüğünü savundu.

Meta tarafından yapılan açıklamada, şirketin gençleri çevrim içi ortamda koruma konusundaki yaklaşımına güvendiği belirtilerek, kendilerine yöneltilen iddiaların gerçekleri yanlış yansıttığı ifade edildi.

Kararın kesinleşmesi halinde New Mexico’daki dava, Meta’nın çocuk ve genç kullanıcıların güvenliği konusunda karşı karşıya kaldığı en ağır hukuki yaptırımlardan biri olarak öne çıkacak. 942 milyon dolarlık toplam mali yükümlülüğün yanı sıra Facebook ve Instagram’ın çocuklara yönelik güvenlik politikalarında zorunlu değişiklikler yapılması, davayı yalnızca bir para cezası olmaktan çıkararak Meta’nın platform tasarımına doğrudan müdahale edilen önemli bir hukuk mücadelesine dönüştürüyor.

Kavukçuoğlu, Google DeepMind'ın Kıdemli Başkan Yardımcısı (Senior Vice President) olarak şirketin yapay zekâ model geliştirme faaliyetlerine liderlik edecek.

Google'ın çatı şirketi Alphabet'in Üst Yöneticisi (CEO) Sundar Pichai, yaptığı açıklamada, Google DeepMind'ın kurucularından Demis Hassabis'in bundan sonra Alphabet'in Baş Bilim İnsanı ve Google DeepMind Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapacağını duyurdu.

Pichai, Hassabis'in özellikle yapay genel zekâ (AGI) ve bilimsel keşiflere odaklanacağını, aynı zamanda biyoteknoloji şirketi Isomorphic Labs'in liderliğini de sürdüreceğini belirtti.

Koray Kavukçuoğlu en kritik görevlerden birine getirildi

Yapılan görev değişikliği kapsamında Google DeepMind'ın Teknoloji Direktörü (CTO) ve Baş Yapay Zekâ Mimarı olan Türk mühendis Koray Kavukçuoğlu, şirketin Kıdemli Başkan Yardımcılığı görevine yükseltildi.

Bu görev kapsamında Kavukçuoğlu; yeni nesil yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi, temel yapay zekâ araştırmaları, Google’ın üretken yapay zekâ tabanlı sohbet botu ve dijital asistanı Gemini ile geliştirici ekiplerinden sorumlu olacak.

Google CEO'su Sundar Pichai, Kavukçuoğlu için yaptığı değerlendirmede, "Koray 13 yıldır Google DeepMind'da görev yapıyor ve alanında dünya çapında tanınan bir uzman. Derin öğrenme ekibimizi kurdu, WaveNet ve DQN gibi çığır açan projelere öncülük etti. Google DeepMind emin ellerde." ifadelerini kullandı.

Google kritik bir dönemeçte

Yönetim değişikliği, Google'ın yapay zekâ yarışında yoğun baskı altında bulunduğu bir dönemde gerçekleşti.

Google’ın geliştirdiği yapay zekâ modeli ve sohbet asistanı Gemini'nin yeni sürümünün planlanandan geç yayımlanması, Google'ın OpenAI ve Anthropic karşısında rekabet gücünü kaybettiği yönündeki tartışmaları artırdı.

Öte yandan Gemini ekibinden bazı önemli araştırmacıların şirketten ayrılarak kendi girişimlerini kurması da Google açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Şirket, son dönemde veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısına on milyarlarca dolarlık yatırım yaparken, yatırımcılar bu harcamaların ticari karşılığının ne zaman alınacağı konusunda soru işaretleri taşıyor.

Hassabis araştırmalara odaklanacak

2024 Nobel Kimya Ödülü sahibi Demis Hassabis, yeni görevinde yapay genel zekâ (Artificial General Intelligence-AGI) araştırmalarına ağırlık vereceğini açıkladı.

Bilgisayarların insan seviyesinde düşünme ve öğrenme kapasitesine ulaşmasını hedefleyen AGI'nin artık "ulaşılabilir bir hedef" haline geldiğini belirten Hassabis, bundan sonraki çalışmalarını bu alana yoğunlaştıracağını ifade etti.

Google, 2023 yılında DeepMind ile Google Brain ekiplerini tek çatı altında birleştirerek yapay zekâ çalışmalarını hızlandırmış, bu yapılanmanın başına da Hassabis'i getirmişti.

Koray Kavukçuoğlu kimdir?

ODTÜ Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümü mezunu olan Koray Kavukçuoğlu, yüksek lisansını da aynı üniversitede tamamladı. Daha sonra New York Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi alanında yüksek lisans ve doktora yaptı.

Roketsan, Siemens ve NEC Laboratories'de görev aldıktan sonra 2012 yılında Google DeepMind'a katılan Kavukçuoğlu, şirketin derin öğrenme ekibini kurdu ve WaveNet, DQN ile AlphaGo gibi yapay zekâ tarihine geçen projelerde önemli rol üstlendi.

Ocak 2024'te Google DeepMind'ın Teknoloji Direktörü (CTO), Haziran 2025'te ise Google tarihinde ilk kez oluşturulan Baş Yapay Zekâ Mimarı (Chief AI Architect) görevine getirilen Kavukçuoğlu, artık şirketin en üst düzey yöneticileri arasında yer alarak Google'ın yapay zekâ stratejisinin şekillendirilmesinde belirleyici isimlerden biri olacak.

Kulak kanalını tamamen kapatmayan yapısı sayesinde kullanıcılar müzik dinlerken veya telefon görüşmesi yaparken çevredeki sesleri de duyabiliyor. Özellikle şehir yaşamında trafik, toplu taşıma anonsları ya da çevredeki kişilerle iletişim açısından bu tasarım önemli bir avantaj sağlıyor.

Huawei'nin geliştirdiği yeni Airy C-Bridge tasarımı, önceki nesle göre daha yumuşak bir yapıya sahip. Yaklaşık 5,1 gram ağırlığındaki kulaklıklar, uzun süreli kullanımda kulak üzerinde baskı hissini en aza indirmeyi amaçlıyor. Açık tasarım sayesinde gözlük kullananlar için de rahatsızlık oluşturmayan ergonomik bir kullanım sunuluyor.

Tasarımda şıklık ön planda

FreeClip serisinin ayırt edici küpeyi andıran tasarım anlayışı yeni modelde de korunuyor. Uzay Gümüşü ve Derin Deniz Mavisi renk seçenekleriyle sunulan kulaklık, spor ve günlük giyim tarzına uyum sağlayan modern bir görünüm sunuyor.

Şarj kutusu da önceki modele göre yenilenmiş. NCVM kaplama kullanılan kutu daha premium bir his verirken, büyütülen iç hacmi sayesinde kullanım kolaylığı sağlıyor.

Ses kalitesi ve akıllı teknolojiler geliştirildi

Açık kulak tasarımına sahip kulaklıklarda en çok tartışılan konulardan biri ses performansı oluyor. FreeClip 2 S, 10,8 mm çift diyaframlı sürücü sistemiyle daha güçlü baslar ve daha dengeli bir ses karakteri sunmayı hedefliyor. Müzik dinlemenin yanı sıra podcast, film ve video içeriklerinde de konuşmaların net biçimde aktarılması amaçlanıyor.

Huawei'nin geliştirdiği ters ses alanı teknolojisi sayesinde ses sızıntısının da önemli ölçüde azaltıldığı belirtiliyor. Böylece sessiz ortamlarda çevredeki kişilerin rahatsız olmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Modelin öne çıkan yeniliklerinden biri de Adaptif Açık Kulak Dinleme özelliği. Sistem, bulunduğu ortamdaki gürültü seviyesini algılayarak ses düzeyini otomatik şekilde ayarlayabiliyor. Kullanıcılar ayrıca Huawei Audio Connect uygulaması üzerinden farklı hassasiyet seviyeleri arasında seçim yapabiliyor.

Görüşme performansı ve bağlantı özellikleri

Telefon görüşmelerinde de önemli geliştirmeler sunan FreeClip 2 S, yeni nesil NPU işlemcisi, çift mikrofon sistemi, kemik iletim sensörü ve yapay zekâ destekli gürültü azaltma teknolojisiyle kalabalık ve gürültülü ortamlarda daha net ses iletimi sağlamayı hedefliyor. Rüzgârlı havalarda da önceki nesle kıyasla daha başarılı bir mikrofon performansı sunduğu ifade ediliyor.

Dokunmatik kaydırma hareketleriyle ses kontrolü yapılabilirken, baş hareketleriyle çağrı yanıtlama veya reddetme gibi işlevler de günlük kullanım kolaylığı sağlayan özellikler arasında yer alıyor. Çift cihaz bağlantısı sayesinde bilgisayar ve telefon arasında otomatik geçiş yapılabilmesi de dikkat çeken yeniliklerden biri.

Pil ömrü ve dayanıklılık

FreeClip 2 S, tek şarjla 9 saate, şarj kutusuyla birlikte ise 38 saate kadar kullanım süresi sunuyor. Yaklaşık 10 dakikalık hızlı şarjla 3 saate kadar kullanım sağlanabiliyor. IP57 sertifikası sayesinde suya ve toza karşı dayanıklılık sunan model, spor ve açık hava kullanımı için de uygun bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Günlük kullanıma odaklanan bir model

Daha yumuşak tasarımı, gelişmiş görüşme performansı, adaptif ses sistemi, yeni kontrol seçenekleri ve yazılım güncellemeleriyle sunulan uzamsal ses desteği sayesinde HUAWEI FreeClip 2 S, açık kulak kategorisinde günlük kullanım deneyimini geliştirmeyi hedefleyen modeller arasında yer alıyor. Özellikle çevresiyle bağlantısını koparmadan müzik dinlemek veya telefon görüşmesi yapmak isteyen kullanıcılar için dikkat çekici bir alternatif sunuyor.

Avrupa’nın en büyük teknoloji buluşmalarından biri olarak kabul edilen organizasyon, politikacıları, teknoloji devlerini, girişimcileri ve yatırımcıları aynı platformda buluşturdu.

Berlin: Avrupa’nın inovasyon merkezi

Açılışta konuşan Berlin Eyaleti Ekonomi Senatörü Franziska Giffey, kentin 6 binden fazla start-up ve 100 binden fazla çalışanla Avrupa’nın önemli teknoloji merkezlerinden biri olduğunu söyledi.

Giffey, “Avrupa’nın geleceği inovasyon, güvenlik ve egemen teknoloji üzerine kurulmalı” ifadelerini kullandı.

GITEX: Küresel teknoloji ekosistemi Berlin’de buluştu

GITEX CEO’su Trixie LohMirmand ise etkinliğin dünya genelindeki teknoloji ekosistemini bir araya getirdiğini belirterek, Avrupa’nın rekabet gücünü artırmayı hedeflediklerini söyledi.

Etkinlik, kıtanın gelecekteki dijital rekabet gücünü şekillendirecek stratejik başlıkların tartışıldığı bir merkez haline geldi.

Yapay zekâ sahaya indi: Gelecek teknolojileri canlı gösteriliyor

Etkinliği ziyaret eden binlerce katılımcı, yapay zekânın geleceğini yalnızca teorik sunumlarda değil, doğrudan uygulamada görme fırsatı buldu.

Sürücüsüz araçların şehir trafiğinde test edildiği, rüzgâr türbinlerinin içine girerek arıza tespiti yapan robotların sergilendiği ve siber güvenlik açıklarını gerçek zamanlı olarak tespit edip kapatan yapay zekâ sistemlerinin canlı olarak gösterildiği fuar, büyük ilgi topladı.

800’den fazla şirket ve 600 yatırımcı aynı platformda

Organizatör inD tarafından düzenlenen GITEX AI EUROPE 2026, 800’den fazla şirket ve girişime ev sahipliği yapıyor. Etkinlikte ayrıca toplam varlığı 1 trilyon doları aşan 600 yatırımcı ve 280 uluslararası konuşmacı yer alıyor.

80’den fazla ülkeden gelen katılımcılar; yapay zekâ, bulut teknolojileri, siber güvenlik, dijital altyapı ve ileri teknoloji yatırımları alanlarında yeni iş birlikleri kurmak için Berlin’de bir araya geldi.

Avrupa’nın dijital egemenlik hedefi masada

Konferans programında Avrupa’nın yapay zekâ alanında rekabet gücünü artırması için gerekli altyapı yatırımları, veri merkezleri kapasitesi, enerji ihtiyacı ve yatırım ekosistemi gibi kritik başlıklar ele alındı.

Uzmanlar, Avrupa’nın güçlü araştırma kapasitesine rağmen, yapay zekâ yatırımlarını ölçeklendirme ve küresel teknoloji şirketleri çıkarma konusunda önemli bir rekabet baskısı altında olduğuna dikkat çekti.

Türkiye’den girişimciler de fuarda yer aldı

Etkinliğe Türkiye’den de çok sayıda girişimci ve teknoloji şirketinin katıldığı, Berlin’de düzenlenen organizasyon kapsamında Avrupa’nın yapay zekâ ekosistemiyle yeni iş birlikleri geliştirmek üzere temaslarda bulunulduğu belirtildi.

Berlin'den sonra gözler İstanbul'da

Fuara İstanbul'dan katılan Türk girişimcilerin verdiği bilgilere göre, Berlin'de ikinci kez düzenlenen GITEX AI EUROPE'un ardından organizasyonun rotası bu kez Türkiye'ye çevriliyor. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KAOUN International arasında imzalanan iş birliği anlaşmasıyla GITEX AI Türkiye resmiyet kazandı. 9-10 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlenecek organizasyonun, Türkiye ve Avrasya'nın yapay zekâ, yatırım ve teknoloji ekosistemini buluşturan en büyük uluslararası platformlardan biri olması hedefleniyor.

Geleceğin teknolojileri sahada

GITEX AI EUROPE 2026, yalnızca bir konferans değil; aynı zamanda yapay zekânın endüstriyel dönüşümünü gözler önüne seren bir vitrin olarak öne çıktı. Etkinlik, Avrupa’nın teknoloji yarışında sadece fikir üretme değil, bu fikirleri küresel ölçekte ticarileştirme hedefini de ortaya koydu.

İlk adım geçen yıl atıldı

GITEX Europe, Berlin'de ilk kez 21-23 Mayıs 2025 tarihleri arasında düzenlendi. İlk organizasyona 100'den fazla ülkeden ziyaretçiler, 1.400'ün üzerinde katılımcı firma ve 600'den fazla girişim katıldı. Yapay zekâ, kuantum bilişim, siber güvenlik, robotik ve uluslararası teknoloji iş birliklerinin öne çıktığı fuar, Avrupa'nın dijital dönüşüm vizyonuna önemli katkı sağlamıştı.

Bu yıl ise organizasyon, 80'i aşkın ülkeden teknoloji şirketleri, yatırımcılar, girişimciler ve kamu temsilcilerini yeniden Berlin'de buluşturarak Avrupa'nın yapay zekâ alanındaki küresel rekabet hedeflerine odaklanıyor.

Fotoğraflar: Mustafa Temel

Avrupa Birliği'nde şeffaflık tartışmalarını yeniden başlatan gelişmede, Avrupa Ombudsmanı Teresa Anjinho, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen hakkında resmi inceleme başlattı. Soruşturmanın merkezinde, basında "Washington Grubu" olarak anılan ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bazı Avrupalı liderlerin yer aldığı iddia edilen gizli mesajlaşma grubu bulunuyor.

Alman basınında yer alan haberlere göre grupta Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın da yer aldığı öne sürülüyor.

Yazışmaların açıklanması talebi reddedildi

Gizli grubun varlığı ilk kez yılın başında kamuoyuna yansıdı. Daha sonra Hollanda merkezli araştırmacı gazetecilik kuruluşu Follow the Money (FTM), yazışmaların açıklanması için Avrupa Komisyonu'na bilgi edinme başvurusunda bulundu.

Ancak Komisyon, söz konusu mesajların yayımlanmasının Avrupa Birliği'nin birlik dışındaki ülkelerle ilişkilerine zarar verebileceğini savunarak talebi reddetti. Bu karar, AB kurumlarının şeffaflık yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği konusunda yeni bir tartışma başlattı.

Soruşturmanın odağında şeffaflık var

Avrupa Ombudsmanı'nın yürüttüğü inceleme, liderler arasındaki yazışmaların içeriğinden ziyade, Avrupa Komisyonu'nun bu mesajları kamuoyuna açıklamayı reddetmesinin AB'nin şeffaflık kurallarına uygun olup olmadığını araştıracak.

Ombudsman Teresa Anjinho'nun geçen hafta Komisyon'a resmi bildirim göndererek soruşturmayı başlattığı, ayrıca temmuz ayı ortasına kadar Komisyon temsilcileriyle bir görüşme yapmayı planladığı bildirildi.

Trump stratejileri de konuşuldu iddiası

Basında yer alan bilgilere göre, söz konusu mesajlaşma grubunda Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği ve ABD Başkanı Donald Trump'a yönelik izlenecek siyasi stratejiler gibi konular da ele alındı. Ancak bu iddiaların içeriği henüz resmi olarak doğrulanmış değil.

Aylar sürmesi beklenen soruşturmanın sonucunda Avrupa Komisyonu'nun bilgiye erişim ve şeffaflık kurallarını ihlal edip etmediğine ilişkin değerlendirme yapılacak. Süreç, Avrupa Birliği kurumlarında karar alma mekanizmalarının ne ölçüde kamu denetimine açık olduğu yönündeki tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.

Ticaret açığı 360 milyar avroya ulaştı

AB ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler son yıllarda giderek daha sorunlu bir hâl aldı. AB, Çin’i uzun süredir devlet destekleri ve sübvansiyonlar yoluyla kendi şirketlerine haksız avantaj sağlamakla suçluyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son beş yılda Çin’den AB’ye yapılan ithalatın yüzde 45 arttığını belirterek, geçen yıl Çin ile ticarette 360 milyar avroluk rekor düzeyde açık verildiğini açıkladı. İlk dört ayda açığın yaklaşık yüzde 10 daha büyüdüğü ifade edildi.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ise günlük ticaret açığının yaklaşık 1 milyar avroya ulaştığına dikkat çekerek, “Bu durum sürdürülebilir değildir” dedi.

Çin’in yükselen rekabet gücü Avrupa’yı zorluyor

AB çevrelerinde giderek daha fazla dile getirilen görüşe göre Çin artık yalnızca düşük maliyetli üretim merkezi değil. Çinli şirketler otomobil, batarya, rüzgâr türbini, ısı pompası, demiryolu teknolojileri ve birçok sanayi alanında Avrupa’nın geleneksel üstünlüğüne meydan okuyor.

Çin’in devlet destekleri, ucuz krediler ve çeşitli teşviklerle şirketlerini desteklediği; bunun da küresel rekabette ciddi dengesizlikler yarattığı belirtiliyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, küresel ticaretteki rekabet bozulmalarına dikkat çekerek, “Pazarları sübvansiyonlarla dolduran uygulamaları kabul etmek istemiyoruz” dedi.

“Kopuş değil, risk azaltma”

AB liderleri, Çin’e karşı ABD tarzı kapsamlı bir ekonomik kopuş politikasını benimsemiyor. Zirvede öne çıkan yaklaşım “de-risking” olarak adlandırılan risk azaltma stratejisi oldu.

Bu çerçevede Avrupa Komisyonu’ndan, şirketlerin belirli ülkelere bağımlılığını azaltacak yeni bir “çeşitlendirme aracı” hazırlaması istendi. Söz konusu mekanizmanın doğrudan herhangi bir ülkeyi hedef almayacağı, ancak kritik sektörlerde tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesini teşvik edeceği belirtildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen, Avrupa şirketlerinin bu konuda bugüne kadar yeterince hızlı hareket etmediğini belirterek, yeni aracın işletmeleri daha hızlı adım atmaya yönlendirmeyi amaçladığını söyledi.

Yeni koruma önlemleri masada

AB, son dönemde Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmiş ve aşırı devlet desteği aldığı değerlendirilen şirketlerin kamu ihalelerine katılımını sınırlandıran bazı düzenlemeleri yürürlüğe koymuştu.

Ancak birçok üye ülke, mevcut önlemlerin yeterli olup olmadığının yeniden değerlendirilmesini istiyor. Zirvede Avrupa Komisyonu’ndan mevcut koruma araçlarını gözden geçirmesi ve gerekirse yeni savunma mekanizmaları geliştirmesi talep edildi.

AB kaynaklarına göre, “Made in Europe” kriterlerinin güçlendirilmesi, stratejik sektörlerin desteklenmesi ve olası Çin karşı önlemlerine karşı dayanışma fonlarının oluşturulması da tartışılan seçenekler arasında yer alıyor.

Diyalog sürecek

Bazı üye ülkeler daha sert bir Çin politikası talep ederken, çoğunluk ekonomik ilişkilerin tamamen koparılmasına karşı çıkıyor. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Çin ile çatışmadan kaçınılması gerektiğini belirterek, “Pragmatik olmalı ve köprüler kurmalıyız” dedi.

AB liderleri sonuç bildirgesinde, Birliğin ekonomik ve güvenlik çıkarlarını korurken önemli ticaret ortaklarıyla yapıcı diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Yeni bütçe hazırlıkları da gündemdeydi

Zirvede ayrıca AB’nin 2028–2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçevesi de ele alındı. Avrupa Komisyonu’nun mevcut 1,2 trilyon avroluk bütçeyi yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarmayı önerdiği belirtildi.

Yeni bütçede Avrupa’nın rekabet gücünün artırılması, savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve tarım ile bölgesel kalkınmanın desteklenmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Ancak bütçenin büyüklüğü ve finansmanı konusunda üye ülkeler arasında zorlu müzakerelerin yaşanması bekleniyor.

Soruşturmanın merkezinde WhatsApp erişimi bulunuyor

AB Komisyonu’nun yürüttüğü rekabet soruşturması, Meta'nın Ekim 2025’te aldığı bir karara dayanıyor. Şirket, genel amaçlı yapay zeka asistanları geliştiren üçüncü taraf firmaların WhatsApp üzerinden hizmet sunmasını engellemişti.

Komisyonun ilk değerlendirmesine göre Meta, Avrupa’daki tüketici iletişim uygulamaları pazarındaki hakim konumunu kullanarak rakip yapay zeka hizmetlerinin WhatsApp’a erişimini sınırlandırdı. Bu uygulama sonucunda kullanıcılar yalnızca Meta'nın kendi yapay zeka hizmeti olan Meta AI’a erişebilir hale geldi.

AB Komisyonu, daha sonra Meta'nın üçüncü taraf yapay zeka hizmetlerine yeniden erişim izni verdiğini ancak bunun karşılığında talep edilen ücretlerin fiilen erişim engeli oluşturduğunu değerlendirdi.

Bu nedenle Meta’dan, 15 Ekim 2025 öncesinde geçerli olan koşullara dönmesi ve rakip yapay zeka asistanlarına ücretsiz erişim sağlaması istendi.

Yapay zeka pazarında rekabet endişesi

AB Komisyonu, Meta’nın uygulamalarının hızla büyüyen yapay zeka asistanları pazarında rekabete ciddi zarar verebileceğini belirtiyor.

AB Rekabet Komiseri Teresa Ribera, WhatsApp’ın Avrupa’daki yapay zeka şirketleri için önemli bir tüketici erişim noktası olduğunu vurgulayarak, kullanıcıların hangi yapay zeka asistanını kullanacaklarına kendilerinin karar verebilmesi gerektiğini söyledi.

Komisyon, özellikle küçük ve yeni teknoloji şirketlerinin pazara giriş imkanlarının korunmasının önem taşıdığı görüşünde. Brüksel, Meta’nın uygulamalarının uzun vadede rakip yapay zeka geliştiricilerini piyasadan dışlayabileceğinden endişe ediyor.

WhatsApp artık sadece bir mesajlaşma uygulaması değil

WhatsApp, uzun yıllar boyunca bireysel kullanıcıların mesajlaşma uygulaması olarak bilinse de son dönemde işletmeler için önemli bir iletişim ve satış kanalı haline geldi.

Şirketler müşteri hizmetlerini WhatsApp üzerinden yürütüyor, kullanıcılar uygulama aracılığıyla sipariş verebiliyor ve çeşitli hizmetlere erişebiliyor. Bu süreçlerin önemli bir bölümünde yapay zeka destekli sohbet botları görev yapıyor.

Meta, rakip yapay zeka şirketlerinin de genel amaçlı sohbet botlarını WhatsApp üzerinden kullanıcılara sunmaya başlamasının ardından erişim politikalarını değiştirmişti.

Meta karara itiraz edecek

Meta, AB Komisyonu'nun kararına karşı yargı yoluna başvuracağını açıkladı.

Şirket daha önce yaptığı açıklamalarda, yapay zeka hizmetlerinin uygulama mağazaları, internet siteleri, işletim sistemleri ve farklı dijital platformlar üzerinden kullanıcılara ulaşabildiğini savunmuştu. Meta, WhatsApp Business API'nin yapay zeka hizmetleri için vazgeçilmez bir dağıtım kanalı olduğu görüşüne katılmadığını belirtiyor.

Meta hakkında başka soruşturmalar da sürüyor

Meta, Avrupa Birliği’nde yalnızca rekabet soruşturmasıyla karşı karşıya değil. Şirket hakkında AB'nin dijital hizmetler ve dijital piyasalar düzenlemeleri kapsamında başka incelemeler de yürütülüyor.

AB Komisyonu, Facebook ve Instagram platformlarının çocuk kullanıcıları çevrim içi risklerden yeterince koruyup korumadığını da araştırıyor. Ön incelemelerde, platformların kendi kullanım koşullarında yer alan 13 yaş sınırını yeterince etkin biçimde uygulamadığı yönünde bulgular elde edildiği belirtiliyor.

Komisyonun devam eden soruşturmalar sonucunda rekabet veya dijital kuralların ihlal edildiğine karar vermesi halinde Meta, ek yaptırımlar ve yüksek para cezalarıyla karşı karşıya kalabilecek.

Olayın, Hamburg şehir merkezindeki Caffamacherreihe’de bulunan 14 No’lu Polis Merkezi’nde meydana geldiği belirtildi. Yaklaşık 240 polisin görev yaptığı karakolda 85 civarında kadın polis memurunun çalıştığı ifade edildi.

Gizli kamerayı kadın polis fark etti

Alman basınında yer alan haberlere göre, 28 yaşındaki polis memuru Mihail L.’nin kadınlara ait duş alanına küçük bir casus kamera yerleştirdiği açıklandı. Kameranın, bir kadın polis tarafından tesadüfen fark edildiği ve durumun hemen amirlere bildirildiği aktarıldı.

Habere göre olay sonrası soruşturmacılar ikinci bir kamera yerleştirerek şüpheliyi takip etti. Kısa süre sonra duş alanındaki kamerayı kontrol etmeye gelen polis memurunun suçüstü yakalandığı belirtildi.

Evi arandı, elektronik cihazlarına el konuldu

Soruşturma kapsamında şüpheli polisin görev yaptığı birim ve evi arandı. Polis ekiplerinin bilgisayarlar, veri depolama cihazları ve çeşitli elektronik ekipmanlara el koyduğu bildirildi.

Hamburg İçişleri Kurumu Sözcüsü Daniel Schaefer, olayın İç Soruşturmalar Birimi (DIE) tarafından yürütüldüğünü açıkladı.

Hamburg Polisi Sözcüsü Sebastian Born ise polis memurunun görevden uzaklaştırıldığını belirterek, “Polis Başkanı tarafından memurun görev yapması ikinci bir emre kadar yasaklanmıştır” dedi.

Şüpheli polisin hizmet silahı ve polis kimliği de geri alındı. Hakkında ayrıca disiplin soruşturması başlatıldı.

Görüntülerin internette paylaşılıp paylaşılmadığı araştırılıyor

Eyalet Kriminal Dairesi’ne (LKA) bağlı uzman ekiplerin, ele geçirilen dijital materyalleri incelemeye başladığı bildirildi. Soruşturmada, gizlice çekildiği iddia edilen görüntülerin internette yayımlanıp yayımlanmadığı ya da satılıp satılmadığı da araştırılıyor.

Şüphelinin kadın meslektaşlarını ne kadar süredir gizlice görüntülediğinin ise henüz netlik kazanmadı.

Alman basınında yer alan bilgilere göre, 28 yaşındaki polis memurunun kısa süre önce ebeveyn izninden dönerek yeniden göreve başladığı ifade edildi.

Partiler tarafından yapılan ve aynı ifadeleri içeren açıklamalarda, “X son yıllarda kaosa sürüklendi. Siyasi tartışmalar, insanlara ulaşan ve onları bilgilendiren bir alışverişten beslenir. X ise giderek dezenformasyonu teşvik ediyor” denildi. “#WirVerlassenX” etiketiyle paylaşılan mesajlarda, bu nedenle hesapların artık kullanılmayacağı duyuruldu.

Koordineli adım, uzun hazırlık

Kararın, Yeşiller Partisi Genel Sekreteri Pegah Edalatian’ın girişimiyle başlatılan ve haftalar süren bir hazırlık sürecinin ardından alındığı belirtildi. Edalatian, X’in “dezenformasyon için bir giriş kapısı ve agresif bir tartışma alanı” haline geldiğini ifade etti.

Parti yönetimleri, üyelerine platformdan ayrılmalarını tavsiye ederken, bu konuda nihai kararın bireylere bırakıldığını vurguladı. Sol Parti de benzer şekilde bağlayıcı bir talimat yerine teşvik edici bir tutum benimsedi.

Siyasetçiler de ayrılıyor

Kararın ardından Sol Parti Eş Başkanı Jan van Aken ile Yeşiller’in eş genel başkanları Franziska Brantner ve Felix Banaszak’ın yanı sıra, Yeşiller Meclis Grup Başkanları Katharina Dröge ve Britta Hasselmann gibi isimler de kişisel hesaplarını kapatacaklarını açıkladı. Bazı siyasetçilerin ise daha önce platformdan ayrıldığı belirtildi.

Parti hesaplarının tamamen silinmek yerine şimdilik pasif hale getirileceği bildirildi.

Musk dönemi tartışmaları artırdı

X, Elon Musk’ın 2022 yılında platformu yaklaşık 44 milyar dolara satın almasının ardından sık sık eleştirilerin hedefi oldu. Musk’ın, ifade özgürlüğünü artırma gerekçesiyle dezenformasyona karşı bazı denetim mekanizmalarını geri çektiği belirtiliyor. Ayrıca Musk’ın sağ popülist hareketlere verdiği destek, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri ve zaman zaman Alman siyasetçilere yönelik sert açıklamaları da tartışma yarattı.

Uzmanlar, bu süreçte platformda nefret söylemi, antisemitizm ve aşırı sağ içeriklerin görünürlüğünün arttığına dikkat çekiyor.

Siyasette görüş ayrılığı

SPD, Yeşiller ve Sol Parti’nin toplu çekilme kararına karşın Almanya’da tüm siyasi aktörler aynı görüşte değil. Federal hükümet daha önce platformdan ayrılma çağrılarını reddederken, Başbakan Friedrich Merz ve çok sayıda bakanlık X’i kullanmayı sürdürüyor.

Ana muhalefetteki ırkçı AfD ise üç partinin kararını eleştirerek, bu adımın siyasi tartışmaları zayıflatacağını savundu.

Alternatif platformlara yönelim

Partiler, dijital iletişim için Instagram ve Bluesky gibi alternatif platformlara yönelmeyi planladıklarını açıkladı. Kararın, Almanya’da ve uluslararası alanda X’e yönelik artan eleştirilerin son halkası olduğu değerlendiriliyor.

Habere göre, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından kısa süre sonra Ukraynalı bir gizli operasyon ekibi, ABD’li yetkililerle bir araya gelerek boru hatlarını havaya uçurma planını detaylarıyla anlattı. “Operation Diameter” (Çap Operasyonu) kod adı verilen plan kapsamında sabotajın teknik ayrıntıları, kullanılacak güzergâhlar, gemiler, patlayıcılar ve uygun dalgıçların seçimi gibi konular haftalar süren görüşmelerde ele alındı.

Der Spiegel’in aktardığına göre, ABD’li yetkililer başlangıçta fikre açık yaklaştı ve planlama sürecine olumlu geri bildirim verdi. Ukraynalı yetkililer, ABD’nin operasyona mali destek sağlayabileceği ya da en azından finansman konusunda yardımcı olabileceği izlenimine kapıldı.

ABD yaz aylarında geri adım attı

Ancak Haziran 2022’de ABD’nin plandan uzaklaştığı öne sürüldü. Hollanda Askerî İstihbarat Servisi’nin (MIVD) hazırlıklardan haberdar olduğu ve hem CIA’yı hem de Almanya Federal İstihbarat Teşkilatı’nı (BND) uyardığı belirtildi. Bunun üzerine ABD’nin Ukraynalı yetkilileri, hatta doğrudan Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi’ni operasyona karşı uyardığı ifade edildi.

Habere göre bu uyarılara rağmen sabotaj planı durdurulamadı.

Zelenskiy’in bilgisi yoktu iddiası

Der Spiegel’e konuşan kaynaklara göre, operasyon için nihai onay dönemin Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy Zalujniy tarafından verildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in ise operasyondan haberdar olmadığı öne sürüldü.

ABD’nin finansman sağlamaktan vazgeçmesinin ardından operasyonun maliyetini bir Ukraynalı özel kişinin üstlendiği belirtildi. Yaklaşık 300 bin doların ekipman, patlayıcı ve sabotajda kullanıldığı belirtilen “Andromeda” adlı yelkenlinin kiralanması için harcandığı aktarıldı.

Patlamalar Eylül 2022’de gerçekleşti

7 Eylül 2022’de Almanya’nın Warnemünde kentinden yola çıkan yedi kişilik ekibin, Baltık Denizi’nde boru hatlarına patlayıcı yerleştirdiği iddia edildi. 26 Eylül 2022’de meydana gelen patlamalar sonucu Kuzey Akım hatlarının üçü kullanılamaz hale geldi.

Alman soruşturma makamları, sabotajın arkasında Ukraynalı bir grubun bulunduğu ihtimali üzerinde duruyor. Almanya’da Ukraynalı Serhij K.’nin sabotajı koordine ettiği şüphesiyle Hamburg’da tutuklu bulunduğu bildirildi. Ayrıca Ukraynalı eski komando eğitmeni Volodimir Z. hakkında Avrupa çapında yakalama kararı çıkarıldığı belirtildi.

CIA iddiaları reddetti

Der Spiegel’in sorularını yanıtlayan bir CIA sözcüsü, söz konusu iddiaları “tamamen ve bütünüyle yanlış” olarak nitelendirdi ancak ayrıntılı bir gerekçe sunmadı.

Kuzey Akım hattı yıllardır tartışma konusuydu

Kuzey Akım boru hatları, Rus gazını doğrudan Almanya’ya taşıması nedeniyle uzun yıllar siyasi tartışmaların odağında yer aldı. ABD ve birçok Avrupa Birliği ülkesi projeye karşı çıkmış; bunun Ukrayna’yı transit gelirlerinden mahrum bırakacağı ve Almanya’yı Rusya’ya enerji açısından bağımlı hale getireceği uyarısında bulunmuştu.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından bu bağımlılık tartışmaları yeniden gündeme gelmişti.

Alevi Kültür Merkezi salonunda gerçekleştirilen etkinliğe çok sayıda kişi katıldı. Proje hakkında bilgilendirme yapılmasının ardından katılımcılar birlikte filmi izledi. Gösterim sonrasında mimar Hüsniye Şenol ve tesisat ustası Cemal Duyan’ın katılımıyla, ısı pompası kullanımı, binalarda yalıtım ve kış aylarında doğru ısınma yöntemleri üzerine bilgilendirme yapıldı.

Mimar Hüsniye Şenol konuşmasında, küresel ısınmanın etkisiyle dünyanın birçok yerinde ciddi sorunların yaşanmaya başladığına dikkat çekerek, “Sürdürülebilir bir yaşam için hepimizin yapabileceği şeyler var. Hem Almanya’da hem de geldiğimiz Dersim’de temiz bir doğa ve çevre için biz de elimizden geleni yapalım” dedi.

Toplantı sırasında katılımcılar, ısı pompası sistemiyle ilgili çeşitli sorular yöneltti.

Film sosyal medyada izlenebilir

Son yıllarda kullanımı giderek artan ısı pompasının (Wärmepumpe) ele alındığı filmde, soğuk kış aylarında küresel ısınmaya yol açmadan çok daha düşük maliyetle ısınmanın mümkün olduğu vurgulanıyor. Filmde, uzmanlar ve ısı pompası kullanan kişiler sistemin nasıl çalıştığını aktarırken, kurulum sürecine dair bilgiler de paylaşıyor.

Belgesel film, Migranatur projesinin sosyal medya hesapları üzerinden izlenebiliyor.

Yapay zeka (KI) alanında uzman Claudia Hilker, Almanya’nın yeni KI dönüşümüne uyum konusunda Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal hükûmeti sert şekilde eleştirdi. Hilker, ülkenin hem teknolojik uygulama hem de siyasi destek açısından uluslararası rakiplerin gerisinde kaldığını belirtti.

Hilker, Almanya’nın demografik değişimle aynı anda gelen KI devrimine hazırlıksız yakalandığını vurguladı. 2035 yılına kadar yaklaşık 7 milyon çalışanın emekli olmasının beklenmesiyle ortaya çıkacak istihdam açığının klasik yöntemlerle kapatılamayacağını savundu.

KI ve otomasyonun bu boşluğu kapatabilecek verimlilik ve rekabet gücü destekleyicileri olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

Hilker ayrıca, klasik ofis işleri, muhasebe ve standart bilgi işleme gibi görevlerin KI teknolojileri tarafından hızla devralınabileceğini ifade ederek, bu tür “rutin” işleri yapan çalışanların baskı altında kalacağını belirtti. Ancak Hilker, insan emeğinin tamamen ortadan kalkacağına dair korkuların fazla abartıldığını, özellikle empati, etik ve karmaşık karar alma gerektiren alanlarda insanların yerini KI’nin alamayacağını aktardı.

Bu dönüşüm sürecinde yeni mesleklerin ortaya çıktığını belirten Hilker, “KI yöneticisi”, “veri mimarı”, “prompt tasarımcısı” (Prompt tasarımcı, yapay zekâ sistemlerinden hedefe uygun ve yüksek kaliteli çıktı alınmasını sağlayan uzman olarak tanımlanıyor) gibi yeni rollerin önem kazandığını ve bu alandaki eğitim ve uzmanlaşmanın kritik olduğunu söyledi.

Hilker, Almanya’daki şirketlerin KI yatırımı ve uygulama düzeyine de değinerek, büyük şirketlerin öne çıkmasına karşın küçük ve orta ölçekli işletmelerin çoğunun hâlâ KI kullanımını benimseyemediğini kaydetti.

Alman Kİ uzmanı işletmelerin yarısının finansal olarak KI yatırımına hazır olmadığını, geri kalanların da yarısının bu dönüşümü kaçırdığını savundu.

Politik sorumluluk konusunda Hilker, hükûmetin bürokrasi azaltımı ve eğitim teşviklerinde daha aktif olması gerektiğini söyledi. Özellikle mevcut yetişkin eğitim programlarının ve yeniden beceri kazanım fırsatlarının yeterince bilinir olmadığını ve daha etkin uygulanması gerektiğini vurguladı.

Hilker’e göre Almanya, ABD ve Dubai gibi ülkelerin oldukça gerisinde kalıyor; girişimciler, hızla uygulama ve yönetmelik avantajı sunan bu pazarlara yöneliyor. Merz hükûmetini daha hızlı, esnek ve bürokrasiye takılmadan hareket etmeye çağırdı.

Antisemitik içerikli paylaşım “like”ı Rauch’un yeniden seçilmesini engelledi

Rauch’un seçim sürecinde karşı karşıya kaldığı en büyük kriz, Mayıs 2024’te X platformunda attığı bir “beğeni” oldu.

Rauch, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun üzerinde gamalı haç işaretleri bulunan bir görselle paylaşılan Filistin yanlısı içerikli bir gönderiyi beğenmişti. Bu beğeni kamuoyunda ve üniversite içinde sert tepkilere yol açmış, bir grup senato üyesi Rauch’un istifasını talep etmişti.

Rauch, SPIEGEL’e verdiği röportajda “Bu like elbette bir hataydı ve bunu hemen ifade ettim” diyerek özür dilemişti. Ancak tartışma, üniversitede hem yönetim hem de öğrenci camiası içinde derin bir gerilime neden oldu.

Fatma Deniz ikinci turda açık farkla kazandı

Seçim sürecine beş adayla gidilmiş, ancak ilk turun ardından düşük oy alan üç aday yarıştan çekilmişti. İlk turda da en yüksek oyu alan Deniz, ikinci turda farkı daha da açarak net bir başarı elde etti.

1983 doğumlu ve Türkiye’de yetişen Deniz, TU Münih’teki eğitiminin ardından Berlin Teknik Üniversitesi’nde doktora yaptı. 2020’den bu yana TU Berlin’de profesör olarak görev yapan Deniz, 2023’ten itibaren dijitalleşme ve sürdürülebilirlikten sorumlu başkan yardımcısıydı.

Deniz, seçim sonrası yaptığı açıklamada,“Gösterilen güvene teşekkür ediyorum. Amacım, bilimsel mükemmelliği destekleyen, sürdürülebilir, güvenilir ve hizmet odaklı bir TU Berlin yaratmak.” ifadelerini kullandı.

Yeni başkandan: Dijitalleşme, verimlilik ve sanayi iş birlikleri

Fatma Deniz’in programı, üniversite içinde “teknokratik ve ekonomik olarak daha güçlü yönelim” olarak değerlendiriliyor. Deniz’in öncelikleri arasında: Dijitalleşmenin hızlandırılması, öğretim programlarında tekrarların azaltılması, sanayi ile daha sıkı iş birlikleri, yeni gelir kaynaklarının oluşturulması, kadınların akademide güçlendirilmesi gibi başlıklar yer alıyor.

Berlin Senatosu’nun üniversite bütçelerinde yaptığı kesintiler nedeniyle TU Berlin’in ciddi tasarruf baskısı altında olduğu dikkate alındığında, Deniz’i zorlu bir dönem bekliyor.

Rauch’un döneminde siyasi tartışmalar ön plandaydı

2022’de göreve gelen Geraldine Rauch, üniversiteyi “toplumsal dönüşümün aktif bir aktörü” hâline getirme hedefiyle öne çıkmıştı. Ancak antisemitizm tartışmaları, öğrenci protestoları ve yönetim içindeki gerginlikler onu yeniden seçilebilir olmaktan uzaklaştırdı.

Öğrenci grupları tarafından antisemitizme karşı yapılan eylemler, üniversitede haftalar süren tartışmalara yol açmıştı.

Türkiye kökenli bir akademisyenin tarihi başarısı

Fatma Deniz’in seçilmesi, hem teknik üniversitelerde kadın başkanların hâlâ istisna olduğu Almanya’da hem de göçmen kökenli akademisyenlerin üst yönetim pozisyonlarındaki temsili açısından “tarihi bir adım” olarak yorumlanıyor.

Özellikle üniversite çevrelerinde, bu seçimin yalnızca bir isim değişikliğinden ibaret olmadığı, aynı zamanda üniversitenin yönetim anlayışında “ideolojik bir kırılmayı” temsil ettiği değerlendiriliyor.

Klingbeil’in ziyareti, Alman hükümetinde dikkat çeken bir güç boşluğunun ardından gerçekleşiyor. Geçen ay Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (CDU), Çin tarafının kendisiyle görüşecek üst düzey yetkili bulamaması nedeniyle Pekin ziyaretini iptal etmek zorunda kalmıştı.

Ayrıca Şansölye Friedrich Merz’in de ilk Çin ziyaretinin 2026’ya ertelenmesi, iki ülke arasındaki gerginliğin büyüdüğünün bir göstergesi olmuştu.

Bu şartlarda, Klingbeil “krizi yumuşatmakla” görevli ilk üst düzey Alman yönetici olarak Pekin'e gitti.

Çifte kimlikle Pekin’de: Hem Maliye Bakanı hem SPD Genel Başkanı

Klingbeil ziyaretini iki ayrı sıfatla yürütüyor: Almanya Maliye Bakanı olarak Çin hükümetiyle mali diyalog gerçekleştirmek, SPD Genel Başkanı olarak Çin Komünist Partisi (ÇKP) yöneticileriyle partiler arası siyasi temaslarda bulunmak.

Bu yönüyle ziyaret, yalnız diplomatik değil, aynı zamanda ideolojik ve siyasi boyutlar taşıyor.

“Çin hakkında konuşmak yerine Çin’le konuşmalıyız”

Klingbeil, ziyaret öncesi yaptığı açıklamada Berlin’in pozisyonunu şu sözlerle özetledi: “Çin hakkında konuşmak yerine Çin’le konuşmalıyız.”

Almanya’nın özellikle çipler ve kritik hammaddeler konusundaki Çin ihracat kısıtlamalarından olumsuz etkilendiğini belirten Klingbeil, bu konuları doğrudan muhataplarına ileteceğini söyledi.

Ukrayna-Rusya savaşı da gündemde

Alman Bakan, Rusya’nın Ukrayna işgalinin de masada olacağını belirterek: “Bu savaşı bitirmek söz konusu olduğunda Çin belirleyici bir role sahip.” ifadelerini kullandı.

Çin ziyaretinde olağanüstü güvenlik: Anti-spiyonaj telefonu

Alman güvenlik birimleri Klingbeil’in seyahatini “yüksek risk” kategorisinde değerlendirdi. Bakan ve tüm delegasyonu, Çin’de üç gün boyunca yalnızca özel olarak hazırlanmış bir anti-spiyonaj telefonu kullanıyor. Klingbeil’in kişisel ve resmi telefonları uçakta kilitli şekilde tutuluyor. Otel odasında güvenlik gerekçesiyle gizli görüşme yapılmıyor. Tüm elektronik cihazlar sürekli gözetim altında tutuluyor.

Klingbeil, Çin’e daha önce 8 kez gitmiş deneyimli bir ziyaretçi olsa da, bu seyahat en sıkı güvenlik önlemleriyle gerçekleştiriliyor.

Pekin’de üst düzey kabul: Klingbeil, Vize-Premier He Lifeng ile 6 saat görüştü

Çin tarafı, Wadephul krizinin ardından Klingbeil’e üst düzey bir jest yaptı: Finans Bakanı yerine daha yetkili olan Vize-Premier He Lifeng görüşmeye katıldı.

He Lifeng, yakın geçmişte ABD ile önemli bir gümrük ve hammadde anlaşması müzakere eden güçlü bir isim. İki lider, toplamda 6 saati aşan görüşmeler yaptı

Görüşmelerde birçok konuda açık konuşuldu. Çin tarafı, Almanya’nın Huawei’yi 5G ve 6G altyapısından çıkarmasına tepki gösterirken; Klingbeil, Berlin’in “vatandaşlarının verilerini koruma sorumluluğu” olduğunu söyledi.

Almanya güvence istedi: “Tedarik zincirleri garanti altına alınmalı”

Klingbeil, Alman şirketlerinin yaşadığı hammadde ve çip sıkıntısını gündeme getirerek Çin’den net taahhüt talep etti.

Görüşme sonrası yaptığı açıklamada: “Güvenilir tedarik zincirleri konusunda çözümler üretileceğine dair kesin söz aldık.” dedi.

CDU ile SPD arasında Çin gerilimi: “Konuşmak yerine konuşmamak” eleştirisi

Ziyaret, Berlin’de iç politikada da yankı uyandırdı. Klingbeil’in "Çin’le konuşmak gerekir" sözleri, geçen ay Çin tarafından “istenmeyen kişi” muamelesi gören CDU’lu Dışişleri Bakanı Wadephul’a dolaylı bir gönderme olarak yorumlandı.

Ayrıca SPD ile CDU’nun son günlerde emeklilik politikası üzerine yaşadığı kriz de bu ziyarete gölge düşürdü.

Bugün partiler arası temaslar: SPD–ÇKP görüşmesi

Ziyaretin ikinci gününde Klingbeil, 1984’te Willy Brandt ile Deng Xiaoping tarafından başlatılan SPD–ÇKP parti diyaloğunu sürdürecek.

Bu format, Almanya ile Çin arasında Soğuk Savaş’tan miras kalan en eski siyasi iletişim kanallarından biri.

Sonuç: Çin’le diyalog yeniden kuruluyor ama çözümsüz sorular duruyor

Klingbeil’in ziyaretinin tonu Çin tarafından olumlu karşılansa da, iki ülke arasında temel anlaşmazlıklar hâlâ çözülmüş değil: 5G ve Huawei krizi. Çip ve hammadde ihracat kısıtlamaları. Taiwan gerilimi. İnsan hakları ve güvenlik politikaları.

Ancak Pekin’in Klingbeil’i üst düzeyde kabul etmesi, ilişkilerdeki diplomatik buzların kısmen çözüldüğünü gösteriyor.

Downdetector verilerine göre, Cloudflare hizmetinde kullanıcılar gerçek zamanlı olarak sorunlarını bildiriyor. Buna göre son dakikalarda çok sayıda kullanıcı internet sitelerine sağlıklı erişim sağlayamıyor.

CLOUDFLARE, İNTERNET SİTELERİ ÇÖKTÜ MÜ?

Cloudflare'nin yayımladığı internet gerçek zamanlı raporlarına göre, ABD menşeili Cloudflare hizmetinde erişim problemi yaşanıyor.

Sorunun ne zaman çözüleceği ise henüz bilinmiyor. Sorunun kaynağına yönelik henüz resmi bir açıklama gelmedi.

X ÇÖKTÜ MÜ?

Elon Musk'ın sahibi olduğu X (Twitter) sosyal medya uygulamasında da yine benzer sorunlar yaşanıyor.

Milyonlarca kullanıcı küresel olarak X uygulamasına erişim yaşayamıyor.

Cloudflare, sorunun farkında olduklarını ve bir an önce çözmek için çalıştıklarını duyurdu.

Şirketten yapılan ilk açıklamada, "Birden fazla müşterimizi etkileme potansiyeli olan bir sorun tespit edilmiş olup, konu araştırılmaktadır. Detaylar netleştikçe kamuoyuyla paylaşılacaktır" denildi.

AMAZON, OPEN AI, SPOTIFY DA ETKİLENENLER ARASINDA

18 Kasım sabahından itibaren sosyal medya platformu X'e erişimle ilgili 4.500'e yakın bildirim yapıldı.

Kesintileri takip eden Downdetector'a göre Google, Facebook, X, OpenAI, Spotify ve Amazon Web Services gibi çok sayıda popüler internet servisi de sorundan etkilendi.

Aufgrund seines Erfolgs wurde Koyun in den Medien häufig als „Technologie-König“ bezeichnet. In der Türkei hatte er die städtische App „İstanbul Senin“ (İstanbul gehört dir) entwickelt.

Verdacht der Datenweitergabe

Neben einem laufenden Spionageverfahren gegen Ekrem İmamoğlu und weitere Beteiligte wird Koyun und seinem Team vorgeworfen, Daten von Bürgerinnen und Bürgern sowie Abonnenten der Stadt-App unrechtmäßig weitergegeben zu haben.

Im Zusammenhang mit diesen Vorwürfen wurden auch Abdullah Uygun, Softwareentwickler bei Kobil MyCity Platform Teknoloji AŞ, sowie Ayhan Güvenli, Softwareleiter bei Kobil Teknoloji AŞ, festgenommen.

Der 65-jährige Koyun, der in Deutschland lebt, war zuletzt am 10. Oktober bei einer Veranstaltung in Mannheim aufgetreten. Damals sagte er:

„Es gibt angeblich Ermittlungen in der Türkei. Ich habe mit schmutzigen Geschäften nichts zu tun. Wir sind Geschäftsleute, wir haben unsere Arbeit gemacht und eine großartige Anwendung entwickelt. Nächste Woche reise ich in die Türkei.“

Kurz darauf wurde er in Istanbul festgenommen. Nach der Befragung durch die Staatsanwaltschaft wurden Koyun und seine beiden Manager jedoch vorläufig freigelassen, während das Verfahren weitergeführt wird.

BİLGİLERİN SIZDIRILMASI İDDİASI

Ekrem İmamoğlu ve diğerlerine karşı açılan casusluk davası haricinde, İstanbul halkı ile abonelerin bilgilerinin sızdırılması iddiaları nedeniyle Koyun’la birlikte, İstanbul’daki Kobil Teknoloji AŞ adlı şirketinde görev yapan Kobil Mycity Platform Teknoloji AŞ'de yazılım geliştirme uzmanı Abdullah Uygun, Kobil Teknoloji AŞ'de yazılım müdürü Ayhan Güvenli de gözaltına alındı.

Sözcü'den Ali Gülen'in bildirdiğine göre; Almanya'da yaşayan 65 yaşındaki İsmet Koyun, en son 10 Ekim'de Mannheim'da bir etkinliğe katılmıştı ve "Türkiye'de bazı soruşturmalar varmış. Benim kirli işlerle işim olmaz. Biz işadamıyız. İşimizi yaptık, en güzel uygulamayı çıkarttık. Önümüzdeki hafta Türkiye'ye gideceğim" demişti. Koyun'un İstanbul'da evinden gözaltına alındığı öğrenildi.

Ancak savcılık sorgularınım ardından İsmet Koyun ve iki müdürü serbest bırakılırken, dava sürecinin devam edeceği öğrenildi.

Meta, kararın "zor ama gerekli" olduğunu belirtti ve AB’nin yeni yürürlüğe girecek Siyasi Reklamlarda Şeffaflık Yasası (TTPA) kapsamındaki bazı kuralları uygulanamaz bulduğunu ifade etti. Instagram, Facebook, Threads ve Whatsapp'ın sahibi olan şirket, yayımladığı bir açıklamada, AB'nin getirdiği yeni yükümlülüklerin "uygulanamaz düzeyde karmaşık" olduğunu belirtti.

Yeni yasa neler getiriyor?

2024 yılında kabul edilen ve Ekim 2025’te tamamen yürürlüğe girecek olan AB düzenlemesi, platformlara siyasi reklamları açıkça etiketleme, reklamın finansman kaynağını belirtme ve kullanıcı profillemesinde kişisel verilerin (etnik köken, din, cinsel yönelim) kullanımını yasaklama gibi yükümlülükler getiriyor. Ayrıca çocukların verilerinin reklamcılık amacıyla kullanılmasına da yasak getirildi.

Bu adımlar, 2018’deki Cambridge Analytica skandalı sonrası hız kazandı. Skandalda, milyonlarca Facebook kullanıcısının verileri izinsiz toplanarak 2016 ABD seçimleri ve Brexit referandumunda siyasi hedefleme için kullanılmıştı.

Zuckerberg’ten AB’ye "sansür" eleştirisi

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, AB’nin teknoloji şirketlerine yönelik düzenlemelerine daha önce sert tepki göstermişti. Ocak ayında yaptığı bir açıklamada, Brüksel’i “sansür” uygulamakla suçlamıştı.

AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında, Meta gibi dijital devlerin reklam algoritmalarını açıklaması ve reklam veren bilgilerini şeffaf bir şekilde bir veri tabanına kaydetmesi gerekiyor.

Meta’nın sahibi olduğu Facebook ve Instagram’ın AB'deki kullanıcı sayıları da oldukça yüksek:

• Facebook: 261 milyon aylık aktif kullanıcı

• Instagram: 272 milyon aylık aktif kullanıcı

ÖNCEKİ KOALİSYON HÜKÜMETİ ENGELLEMİŞTİ

Karar, SPD ve Yeşiller’in oluşturduğu önceki hükümetin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart'ta tutuklanması nedeniyle engellediği satış sürecinin ardından geldi. Yeni hükümet ise Türkiye’nin hukuk devleti karnesindeki endişeleri geri plana alarak satışa onay verdi.

Kararın arkasında, İngiltere ile yürütülen jeostratejik işbirliği ve Eurofighter’ın üretiminde rol alan ülkelerin ihracat için ortak onay zorunluluğu olduğu belirtiliyor. Geçtiğimiz hafta Londra’da İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile bir dostluk anlaşması imzalayan Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, savaş uçaklarının Türkiye’ye satışı konusunu masaya yatırdığı ifade ediliyor.

Silahlanma Kontrol uzmanı Ulrich Kühn, “Merz, Londra ziyaretinde İngiltere’nin Türkiye’ye satış talebini geri çeviremedi,” dedi.

40 SAVAŞ UÇAĞI İÇİN TEKLİF

Mart ayında İngiltere, Ankara’ya 40 Eurofighter için fiyat teklifi sundu ancak mali detaylar açıklanmadı. Karşılaştırma için, Almanya 2020’de 38 Eurofighter’ı yaklaşık 5,5 milyar Euro’ya almıştı.

YUNANİSTAN’A DA BİLGİ VERİLDİ

Karar, sanayi politikası açısından da Eurofighter’ın sipariş listelerini canlandırmak için önemli bir adım olarak görülüyor. Uzman Kühn, “Eurofighter 20 yıl önce en iyi uçaklardan biriydi ama artık en modern uçak değil,” diyerek satış motivasyonunu yorumladı.

Satış, Türkiye ile Yunanistan arasındaki hassas dengeyi de etkileyebilir. Fransa’nın son dönemde Yunanistan’a Rafale uçakları satmasının ardından Ankara, filosunu yenilemek istiyordu. İki ülke NATO üyesi olsa da, Kıbrıs meselesi ve Doğu Akdeniz’deki gaz arama çalışmaları nedeniyle gerginlik devam ediyor.

Sözcü Kornelius, Türkiye’nin yanı sıra Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis’in de bilgilendirildiğini belirterek, “Bu silah sistemlerinin bölgede ve NATO içinde istikrara katkı sağlaması beklentimizi Türkiye’ye ilettik,” dedi.

Uzman Kühn, savaş uçaklarının ileride Kürtlere karşı kullanılabileceği ihtimalini dışlamadıklarını belirterek, “Bu büyük ve belirsiz bir soru işareti olarak duruyor,” dedi.

YEŞİLLER’DEN SERT TEPKİ

Karara yönelik en sert tepki Yeşiller’den geldi. Parti Grup Başkan Yardımcısı Agnieszka Brugger, “Türkiye’de son yıllarda hem iç hem dış politikada saldırgan tutumlar gördük; Suriye’de, Kürtlere karşı, muhaliflere yönelik baskılarda… Buna rağmen Alman hükümetinden Erdoğan’a yönelik eleştirel bir duruş duymuyoruz. Bu satış kararıyla birleşince yanlış bir mesaj veriliyor,” dedi.

Öte yandan SPD, tutuklu İmamoğlu için daha önce baskı yaparken, savaş uçağı ihracatı onayı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. İmamoğlu ise cezaevindeyken yaptığı açıklamada, satışın tutukluluğuna bağlanmaması gerektiğini belirtmişti.

Bu satış kararı, Almanya’nın Türkiye’deki demokratik standartlara baskı aracı olabilecek bir kozunu kaybedip kaybetmediği tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Toplantıda bir gazetecinin, “Önceki Federal Hükümet, yani SPD ve Yeşiller’den oluşan geçici hükümet, özellikle sayın İmamoğlu’nun Türkiye’de tutuklanmasının ardından Eurofighter uçaklarına ilişkin bir kararı ertelemişti. Sizce, Türkiye’deki insan hakları durumu ya da İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla ilgili olarak ne değişti de şimdi, sizin de dediğiniz gibi, bir ön karar alındı veya bu satış için yol açıldı?” sorusuna Kornelius şu yanıtı verdi:

“Ayrıntılara girmeden şunu belirtmek isterim ki, sayın İmamoğlu bizzat cezaevinden bu uçakların satışı lehine görüş bildirmiştir.”

Almanya Federal Hükümeti’nin 23 Temmuz'da düzenlediği basın toplantısında konuşan Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Türkiye’ye Eurofighter satışı konusundaki gelişmelere ilişkin soruları yanıtladı.

İMAMOĞLU NE SÖYLEMİŞTİ?

Ekrem İmamoğlu, 21 Nisan tarihinde yaptığı açıklamada, Eurofighter savaş uçağı ile ilgili Almanya'ya çağrıda bulunmuştu.

İmamoğlu, açıklamasında, "Türkiye Erdoğan’dan ibaret değildir, Türkiye Erdoğan’dan büyüktür. Hükümetler gelip geçicidir. Türkiye’nin ulusal çıkarları Erdoğan’dan da İmamoğlu’ndan da daha değerlidir. Bu kararınızı geri almanızı istirham ediyorum. Erdoğan iktidarının sonu göründü. Türkiye’nin yeni iktidarı, Avrupa Birliğiyle ve Almanya dahil bütün müttefiklerimizle, karşılıklı menfaatlerimiz, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına dayalı demokrasi ilkeleri çerçevesinde çalışacaktır. Bizim iktidarımızda Türkiye’nin AB’ye tam üye olacağına dair en ufak bir şüphemiz yoktur." demişti.

Ancak uzmanlar, yapay zekalarla etkileşimde bulunurken kişisel güvenliği riske atabilecek bazı bilgilerin kesinlikle paylaşılmaması gerektiği konusunda uyarıyor.

İşte ChatGPT’ye asla söylememeniz gereken hassas bilgiler:

Pasaport numarası, T.C. kimlik numarası, vergi numarası, ikamet adresi gibi bilgiler asla yapay zekaya verilmemelidir. Bu veriler, kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinde kimlik hırsızlığına kadar uzanan ciddi sonuçlar doğurabilir.

“Şu an neredeyim?”, “Evim şurada” gibi ifadeler, farkında olmadan dijital iz bırakmanıza neden olabilir. Konum verileri, sizi takip edebilecek kötü niyetli kişi veya yazılımların işini kolaylaştırır.

Aileniz, çocuklarınız, ev adresiniz, sosyal etkinlikleriniz gibi bilgiler masum görünebilir ama dijital ortamda bu tür veriler mahremiyetinize zarar verebilir. Özellikle kimlik belirleme ve izleme risklerini artırır.

ChatGPT’ye telefon numaranızı veya e-posta adresinizi vermek, sizi istenmeyen reklamlara, kimlik avı saldırılarına ve veri sızıntılarına açık hale getirebilir. Unutmayın, bu tür bilgiler kötü niyetli kişiler tarafından sizin dijital hareketlerinizi izlemek için de kullanılabilir.

Kullandığınız sosyal medya hesaplarının ya da dijital platformların şifrelerini ChatGPT ile paylaşmak en büyük güvenlik hatalarından biridir. Bu tür veriler, saldırganlar tarafından ele geçirilerek hesaplarınızın kontrolünü kaybetmenize neden olabilir.

Kart numaraları, banka hesap bilgileri, IBAN ya da ödeme geçmişi gibi finansal veriler asla yazılı ya da sözlü olarak ChatGPT ile paylaşılmamalıdır. Olası bir veri ihlali durumunda dolandırıcılık riski oldukça yüksektir.

ChatGPT’ye şirket içi belgeler, proje planları, müşteri veritabanları ya da iç yazışmalar gibi hassas kurumsal veriler yüklenmemeli.

Samsung’un, bir mühendisin yapay zekaya gizli kaynak kodu sızdırmasının ardından ChatGPT kullanımını yasaklaması bu konuda çarpıcı bir örnek.

Yapay zekaya sağlık sorunlarıyla ilgili sorular yöneltilse de, bu cevapların bir doktor tavsiyesi yerine geçmediği unutulmamalı.

ChatGPT doğru bilgi verebilir gibi görünse de, tıbbi yanlış yönlendirmeler ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle sağlıkla ilgili konularda mutlaka profesyonel destek alınmalı. (Kaynak: Cumhuriyet)