ABD’de teknoloji devi Meta’ya yönelik çocuk güvenliği davasında şirketin başını ağrıtacak yeni bir karar çıktı. New Mexico eyalet mahkemesi, Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’nın genç kullanıcıların ruh sağlığına zarar veren uygulamalara ve güvenlik açıklarına göz yumduğu gerekçesiyle 567 milyon dolar ödemesine karar verdi.

Yargıç Bryan Biedscheid’in jürisiz davanın ikinci aşamasında verdiği karar, Meta’nın yalnızca yüksek miktarda bir tazminat ödemesini değil, aynı zamanda platformlarında çocukların güvenliğini artıracak kapsamlı değişiklikler yapmasını da öngörüyor.

Toplam yükümlülük 942 milyon dolara ulaştı

Son karar, aynı dava kapsamında mart ayında verilen 375 milyon dolarlık cezanın üzerine geldi. Böylece Meta’nın New Mexico’daki bu davadan kaynaklanan toplam mali yükümlülüğü 942 milyon dolara ulaştı.

Davada savcılar, Meta’nın genç kullanıcıları platformlarda daha uzun süre tutmak amacıyla bağımlılık yaratabilecek özellikler kullandığını ve şirketin yaş doğrulama ile gizlilik önlemlerinin çocukları korumakta yetersiz kaldığını savundu.

Savcılığa göre bu eksiklikler, çocukların zararlı içeriklere ulaşmasının yanı sıra cinsel istismar ve çevrim içi güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalmasına da zemin hazırladı.

420 milyon dolar gençlerin tedavisine ayrılacak

Mahkemenin kararı doğrultusunda 567 milyon dolarlık cezanın 420 milyon doları gençlere yönelik tedavi hizmetlerinin finansmanında kullanılacak.

Geri kalan tutarın ise önümüzdeki beş yıl içinde farkındalık ve önleme programları, tarama hizmetleri ve çocukların çevrim içi güvenliğine yönelik diğer çalışmalar için harcanması planlanıyor.

Kararın dikkat çeken bir diğer boyutu ise Meta’nın platformlarında yapmak zorunda kalacağı değişiklikler oldu.

Facebook ve Instagram’ın çalışma biçimi değişecek

Mahkeme, Meta’nın çocuk ve genç kullanıcıları korumaya yönelik güvenlik önlemlerini güçlendirmesini istedi. Şirketten özellikle bağımlılık yaratabilecek özellikleri sınırlandırması ve yaş doğrulama sistemlerini geliştirmesi bekleniyor.

Bunun yanı sıra çocukların cinsel istismardan korunması amacıyla daha sıkı denetim mekanizmaları ve varsayılan gizlilik ayarlarının devreye alınması kararlaştırıldı.

Facebook ve Instagram’ın genç kullanıcılarına sunduğu güvenlik araçları konusunda da daha şeffaf olması gerekecek. Platformlarda, güvenlik özelliklerinin nasıl kullanılacağını, uygunsuz yorum ve davranışlara karşı hangi araçların bulunduğunu anlatan bilgilendirme ekranları ve uyarıların daha düzenli şekilde gösterilmesi zorunlu olacak.

Bu değişikliklerin uygulanması ise New Mexico eyalet makamlarının denetimine tabi tutulacak.

İlk aşamada jüri Meta’yı sorumlu bulmuştu

Davada mart ayında görülen ilk aşamada jüri, Meta’nın çocukların ruh sağlığına yönelik riskleri bildiği halde yeterli önlem almadığı ve platformlarındaki çocukların cinsel istismarına ilişkin bilgileri gizlediği sonucuna vararak şirketi 375 milyon dolar ödemeye mahkûm etmişti.

Ardından davanın yaklaşık üç hafta süren ikinci aşamasında, Meta’nın platformlarının New Mexico yasaları kapsamında bir “kamusal rahatsızlık” oluşturup oluşturmadığı ve şirkete hangi ek yaptırımların uygulanacağı ele alındı.

Bu aşamada savcılar, Meta’nın yalnızca para cezasıyla karşı karşıya kalmasının yeterli olmayacağını belirterek platformların işleyişinde temel değişiklikler yapılmasını talep etti.

Meta kararı temyize götürecek

Meta ise mahkemenin kararını kabul etmiyor. Şirket, kararı temyiz edeceğini açıklarken platformlarında zararlı içerikleri tespit etmek ve kaldırmak için çalışmalar yürüttüğünü savundu.

Meta tarafından yapılan açıklamada, şirketin gençleri çevrim içi ortamda koruma konusundaki yaklaşımına güvendiği belirtilerek, kendilerine yöneltilen iddiaların gerçekleri yanlış yansıttığı ifade edildi.

Kararın kesinleşmesi halinde New Mexico’daki dava, Meta’nın çocuk ve genç kullanıcıların güvenliği konusunda karşı karşıya kaldığı en ağır hukuki yaptırımlardan biri olarak öne çıkacak. 942 milyon dolarlık toplam mali yükümlülüğün yanı sıra Facebook ve Instagram’ın çocuklara yönelik güvenlik politikalarında zorunlu değişiklikler yapılması, davayı yalnızca bir para cezası olmaktan çıkararak Meta’nın platform tasarımına doğrudan müdahale edilen önemli bir hukuk mücadelesine dönüştürüyor.

Yalçınkaya, yaklaşık iki yıldır iki çocuğuyla birlikte İsviçre'nin Zürih kentindeki Rückkehrzentrum Oberhalden Finkenried adlı geri gönderme merkezinde kalıyordu. Beş yaşında ve 15 aylık iki çocuğu bulunan Yalçınkaya'nın küçük çocuğu İsviçre'de dünyaya geldi. Yalçınkaya, İsviçre makamlarının kararıyla Türkiye'ye gönderildi.

Avukatı tutuklanma riskine karşı uyarmıştı

İsviçre'deki avukatı Murat Özten, Yalçınkaya hakkında Türkiye'de devam eden soruşturma ve davalar bulunduğunu belirterek, ülkeye gönderilmesi halinde tutuklanma riskinin yüksek olduğu konusunda İsviçre makamlarını önceden uyarmıştı. Yalçınkaya'nın Türkiye'ye gönderilmesinin ardından, avukatının uyardığı üzere tutuklandı.

15 aylık bebeğiyle cezaevine gönderildi

Yalçınkaya, tutuklanmasının ardından 15 aylık bebeğiyle birlikte Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'na gönderildi.

Bahar Yalçınkaya'nın İsviçre'deki geri gönderme merkezinden çıkarılışı da tartışma yarattı. Merkezde birlikte kaldığı bir kişinin aktardığına göre polis ekipleri Yalçınkaya'yı kaldığı odadan zorla çıkardı ve çocuklarının gözü önünde elleri arkadan kelepçelendi.

Avukatı Özten, müdahale biçiminin hukuki ve insani açıdan kabul edilemez olduğunu belirterek İsviçre göç makamlarına yazılı başvuruda bulunduğunu, ancak haberin hazırlandığı sırada başvurusuna yanıt alamadığını açıkladı.

Sınır dışı kararında risk değerlendirmesi tartışılıyor

Bahar Yalçınkaya'nın Türkiye'ye gönderilmesinin hemen ardından tutuklanması, İsviçre makamlarının sınır dışı kararını verirken Türkiye'deki hukuki durumunu ve tutuklanma riskini yeterince değerlendirip değerlendirmediği sorusunu gündeme getirdi.

Almanya Federal Başsavcılığı soruşturmayı devralarak olayın Almanya'nın ulaşım ve lojistik altyapısına yönelik ciddi bir saldırı girişimi olabileceği değerlendirmesinde bulundu. Ancak şu ana kadar olayın arkasında Rusya'nın bulunduğuna ilişkin kesin bir kanıt açıklanmadı.

[related-posts id="117614" color="bg-danger"][/related-posts]

Havalimanında patlayıcı yüklü İHA bulundu

İHA, 5 Ağustos gecesi Leipzig/Halle Havalimanı'nın kargo bölümünün güvenlik alanında, Ukrayna'ya ait bir nakliye uçağının yakınında bulundu. Alman makamlarına göre İHA'nın üzerinde profesyonel patlayıcı ve fünye yer alıyordu. Patlayıcı madde, Federal Polis ekiplerinin müdahalesiyle etkisiz hale getirildi.

Olay nedeniyle havalimanındaki uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu, bazı uçaklar başka havalimanlarına yönlendirildi. Ayrıca inişini iptal etmek zorunda kalan bir kargo uçağının havada başka bir İHA ile çarpıştığı ve uçakta hafif hasar meydana geldiği bildirildi.

Federal Başsavcılık soruşturmayı devraldı

Almanya Federal Başsavcılığı, olayın önemine işaret ederek soruşturmayı 6 Ağustos'ta devraldı. Savcılık, İHA ile havalimanında patlama meydana getirilmesinin amaçlandığına dair yeterli kanıt bulunduğunu ve olayın "patlayıcı maddeyle patlama gerçekleştirmeye teşebbüs" ile hava trafiğine tehlikeli müdahale şüphesi kapsamında incelendiğini açıkladı.

Başsavcılık, olayı Almanya'nın ulaşım ve lojistik altyapısına yönelik "ciddi bir saldırı" olarak değerlendirdi ve eylemin ülkenin iç ve dış güvenliğini etkileyebilecek nitelikte olduğunu belirtti. Soruşturmanın yürütülmesi Federal Kriminal Dairesi'ne (BKA) verildi.

Rusya: "Aceleyla hazırlanmış bir provokasyon"

Rusya'nın Berlin Büyükelçiliği ise olayla herhangi bir bağlantısı bulunduğu yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti. Büyükelçilik, Almanya'da "Rusya karşıtı yeni bir histeri dalgası" yaşandığını açıklayarak, olayı Rusya'ya yönelik "aceleyle hazırlanmış bir provokasyon" olarak nitelendirdi.

Büyükelçilik açıklamasında, olayın Ukrayna ve Avrupa'daki bazı siyasi çevrelerin çıkarlarına hizmet ettiğini ileri sürdü. Ayrıca Almanya'nın karşı karşıya olduğu asıl tehlikenin Moskova'dan geldiği iddia edilen hibrit saldırılar değil, Rusya ile olası bir savaş senaryosunu gündeme getiren siyasetçiler olduğuna dikkat çekti.

Rusya'nın Berlin Büyükelçiliği, olayın nasıl gerçekleştiğine ilişkin kendi yorumunu da paylaşarak, patlayıcı yüklü olduğu belirtilen İHA'nın tesadüfen fark edildiğini ve etkisiz hale getirildiğini belirtti.

CDU'lu siyasetçi: Rusya'nın açıklamaları inandırıcı değil

Federal Meclis İstihbarat Servislerini Denetleme Komisyonu Başkanı Marc Henrichmann ise Rusya'nın açıklamalarını inandırıcı bulmadığını söyledi. CDU'lu siyasetçi, Moskova'nın Ukrayna'daki savaş nedeniyle "kuralları olmayan bir oyun" oynadığını savundu.

Henrichmann, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşta sıkışmasının ardından baskıyı Batı'ya, NATO ve Avrupa Birliği ülkelerine doğru genişletmesinin beklenebileceğini ifade etti.

Rusya şüphesi var, ancak kesin kanıt yok

Olayın hedefinde Ukrayna'ya yönelik Batılı silah ve mühimmat sevkiyatlarında kullanılan Antonov An-124 tipi bir nakliye uçağının bulunması, Rusya'nın olası bir fail olarak gündeme gelmesine neden oldu. Ancak uzmanlar, İHA'nın Rus istihbarat servisleriyle bağlantılı olduğuna dair şu aşamada kesin bir kanıt bulunmadığına dikkat çekiyor.

Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt de olayın "çok profesyonel failler" tarafından gerçekleştirilmiş olabileceğini belirtirken, yabancı güçlerin olası rolünü dışlamadı ancak herhangi bir ülkeyi doğrudan suçlamadı.

Madrid yönetimi, cumartesi gününden itibaren İtalya'dan gelen yolculara liman ve havalimanlarında kimlik kontrolü uygulanacağını açıkladı.

İtalya geri adım atmadı

İspanya hükümeti, İtalya'nın Ceuta'daki göç krizi sonrasında İspanya'dan gelen yolculara yönelik başlattığı sınır kontrollerini kaldırmasını istemiş, aksi halde karşı önlemler alınacağını duyurmuştu.

Ancak İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Madrid'in ültimatomunu reddederek ülkesinin ulusal güvenlik ve sınır politikaları konusunda dışarıdan gelen baskıları kabul etmeyeceğini açıkladı.

Meloni, kontrollerin en az 15 Ağustos'a kadar, güvenlik ve terör risklerinin tamamen ortadan kalktığından emin olununcaya kadar ise gerekirse daha uzun süre devam edeceğini söyledi.

İspanya'dan karşı adım

Bunun üzerine İspanya, cumartesi gece yarısından itibaren İtalya'dan hava ve deniz yoluyla gelen yolcular için rastgele sınır kontrolleri uygulamaya başlayacağını açıkladı.

7 Eylül'e kadar uygulanması planlanan kontroller kapsamında yolcuların kimlikleri, vatandaşlık bilgileri ile üçüncü ülke vatandaşlarının vize veya oturma izinleri denetlenecek.

Madrid yönetimi, İtalya'nın düzensiz göç baskısı altında olduğu gerekçesini öne sürdü.

"Avrupa'nın birliğine vurulan darbe"

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, İtalya'nın uygulamasını ‘Avrupa birliğine vurulmuş ağır bir darbe’ olarak eleştirdi.

Madrid yönetimi, iki ülke arasında kara sınırı bulunmamasına rağmen uygulanan kontrollerin haksız, ayrımcı ve Avrupa Birliği'nin serbest dolaşım ilkesiyle bağdaşmadığını savunuyor.

Krizin merkezinde Ceuta var

İki ülke arasındaki gerilim, geçen hafta İspanya'nın Fas sınırındaki Ceuta özerk kentine yaklaşık 72 bin düzensiz göçmenin ulaşmasının ardından başladı.

İspanyol hükümetine göre olaylar sırasında yaklaşık 80 kişi hayatını kaybetti. Fas makamları ölü sayısını 11 olarak açıklarken, insan hakları örgütleri toplam can kaybının 140'ı aştığını öne sürüyor.

Göçmenlerin büyük bölümü daha sonra Fas'a geri dönerken, Ceuta'da yaklaşık 2 bin kişinin, çoğunluğu çocuk ve gençlerden oluşan bir grubun kaldığı belirtiliyor. Yardım kuruluşları, bu kişilerin su, gıda ve güvenli barınma imkânlarına erişimde ciddi sıkıntılar yaşadığını bildiriyor.

"Siyasi mesaj" eleştirisi

İtalya'nın sınır kontrolleri muhalefet ve bazı uzmanlar tarafından iç politikaya yönelik sembolik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Eleştirilerde, Başbakan Giorgia Meloni hükümetinin 2022 seçimlerinde düzensiz göçü azaltma vaadiyle iktidara geldiği, son dönemde ise göç karşıtı söylemleriyle öne çıkan eski general Roberto Vannacci'nin kurduğu Futuro Nazionale partisinin baskısını hissettiği belirtiliyor.

Öte yandan uzmanlar, Ceuta'da bulunan göçmenlerin Schengen Bölgesi'nde veya Avrupa ana karasında bulunmadığını, ayrıca İtalya'ya geçmeyi planladıklarına ilişkin herhangi bir bulgu olmadığını vurgulayarak, Roma'nın uyguladığı kontrollerin güvenlikten çok siyasi nitelik taşıdığı görüşünü dile getiriyor.

Özel, Türkiye'nin NATO açısından artan stratejik öneminin, ülkedeki demokrasi ve hukuk devleti alanındaki sorunların görmezden gelinmesine gerekçe olmaması gerektiğini vurguladı.

Avrupa'nın uzun yıllardır Türkiye'yi ağırlıklı olarak göç, güvenlik ve jeopolitik ekseninde değerlendirdiğini belirten Özel, bugün asıl tartışılması gereken konunun, seçimlerin yapıldığı ancak siyasi rekabetin giderek daraldığı bir ülkede demokrasinin ayakta kalıp kalamayacağı olduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yalnızca demokratik gerilemeye yol açmadığını, muhalefetin kâğıt üzerinde varlığını sürdürdüğü ancak iktidara gelmesinin fiilen engellendiği yeni bir siyasi düzen kurmaya çalıştığını savunan Özel, bunun Türkiye'nin geleceği açısından kritik bir dönemeç olduğunu belirtti.

2024 yerel seçimlerini hatırlattı

Özel, 2024 yerel seçimlerinde eski partisi CHP'nin Türkiye'nin birinci partisi olduğunu ve iktidarın 2002'den bu yana ilk kez ülke genelinde seçim kaybettiğini hatırlattı.

Bu sonucun ardından muhalefete yönelik yargı süreçlerinin hız kazandığını öne süren Özel, muhalefet belediyelerinin soruşturmalarla hedef alındığını, 30'dan fazla belediye başkanının gözaltına alındığını veya tutuklandığını ifade etti. Tartışmalı bir mahkeme kararıyla CHP Genel Başkanlığı görevinden uzaklaştırıldığını belirten Özel, bunun ardından 24 Temmuz'da 91 milletvekiliyle birlikte YENİ Parti'yi kurduklarını kaydetti.

"Stratejik önem, demokrasi eksikliğini örtmemeli"

Türkiye'nin NATO içindeki stratejik konumunun Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle her zamankinden daha önemli hale geldiğini belirten Özel, buna karşın hukukun üstünlüğü ve demokratik kurumların zayıflamasının ülkenin güvenilirliğini ve öngörülebilirliğini olumsuz etkilediğini söyledi.

Avrupa'nın Türkiye'nin askerî önemini ön plana çıkarırken demokrasi alanındaki gerilemeyi ikinci plana ittiğini savunan Özel, bunun hem Türkiye hem de Avrupa açısından uzun vadeli riskler doğuracağını ifade etti.

"Türkiye'nin geleceğine Türk milleti karar verir"

YENİ Parti olarak Türkiye'nin yönünün demokrasiden yana olması gerektiğini savunduklarını belirten Özel, Avrupa'yı ortak değerler temelinde şekillenmiş bir siyasi topluluk olarak gördüklerini ifade etti.

Özel, yazısını şu çağrıyla tamamladı:

"Türkiye'nin demokratik geleceğine elbette Türk milleti karar verecektir. Biz müttefiklerimizden Türkiye'nin siyasetini belirlemelerini istemiyoruz. Beklentimiz çok daha basit: Demokratik gerilemenin hiçbir stratejik sonuç doğurmadığını varsaymaktan vazgeçmeleri. Çünkü Avrupa'nın geleceği, Türkiye'de demokrasinin geleceğinden ayrı düşünülemez."

Anket sonucunda 251 puan alan İngiliz dış istihbarat servisi MI6, açık ara ilk sırada yer aldı. Katılımcılar, MI6'in özellikle muhbir ağı oluşturma, uzun vadeli operasyonlar yürütme ve Rusya, Çin, İran ile Türkiye gibi ülkelerde yönetici elitlere sızma konusundaki başarısına dikkat çekti.

Sıralamada Fransa'nın dış istihbarat servisi DGSE ikinci olurken, Hollanda'nın AIVD, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Almanya Federal İstihbarat Servisi (BND) ilk beşi tamamladı.

Araştırmada, DGSE'nin özellikle terörle mücadele ve operasyonel kabiliyeti öne çıkarılırken, MI6'in ise uzun vadeli insan istihbaratı (HUMINT) faaliyetleri ve uluslararası operasyonlardaki etkinliği nedeniyle rakiplerinden ayrıldığı vurgulandı.

L'Express, Avrupa'daki istihbarat teşkilatlarını ilk kez bu kapsamda sıraladığını belirtirken, değerlendirmelerin gizli operasyonların doğası gereği kamuoyuna yansımayan performanslara ilişkin profesyonel görüşlere dayandığını ifade etti.

Almanya'nın en önemli kargo merkezlerinden biri olan Leipzig/Halle Havalimanı'nda gece saatlerinde pist üzerinde patlayıcı düzenek taşıyan bir drone tespit edildi. Saksonya Eyalet Kriminal Dairesi'nin (LKA) verdiği bilgiye göre, drone Güney Pisti'nde, Ukrayna'ya ait Antonov AN-124 tipi ağır nakliye uçağının yakınında bulundu.

Federal Polis'e bağlı bomba imha uzmanları, drone üzerindeki patlayıcı düzeneği etkisiz hale getirirken, daha sonra bomba kontrollü şekilde imha edildi.

Federal Savcılık devreye girdi

Olayın ülke güvenliği açısından taşıdığı önem nedeniyle soruşturmayı Almanya Federal Savcılığı devraldı.

Savcılık, olayla ilgili "patlayıcıyla infilak oluşturma girişimi" ve "hava ulaşımını tehlikeye sokma" suçlamaları kapsamında soruşturma yürütüldüğünü açıkladı.

Yetkililer, drone üzerine profesyonel patlayıcı ile ateşleme mekanizması yerleştirildiğini belirtti. Ayrıca havalimanının yakınında bulunan bir kargo uçağının havadayken ikinci bir drone ile temas etmiş olabileceği ihtimali de araştırılıyor.

Patlayıcı askeri nitelikte

Alman güvenlik kaynaklarına göre, düzende kullanılan patlayıcının Semtex ve PETN olduğu doğrulandı.

Semtex, askeri özellik taşıyan yüksek etkili plastik patlayıcılar arasında yer alıyor. Soğuk Savaş döneminde çeşitli terör saldırılarında kullanılan bu patlayıcı, 1988 yılında 270 kişinin yaşamını yitirdiği Lockerbie uçak saldırısında da kullanılmıştı.

Basında yer alan bilgilere göre patlayıcı, metal bir kutunun içine yerleştirilmiş, alt kısmına ise ateşleme düzeneği monte edilmişti. Drone'un ayrıca yük bırakma sistemi ile iki SIM kart taşıdığı ve bunların uzaktan kontrol amacıyla kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.

Facia son anda önlendi

Alman basınına yansıyan bilgilere göre, patlayıcı yüklü drone saatlerce fark edilmeden Ukrayna kargo uçaklarının yakınında kaldı.

Olayı fark eden bir havalimanı çalışanı, drone'u ayağıyla iterek etkisiz hale getirdi. Uzmanlara göre çalışan büyük bir tehlikeyi farkında olmadan önledi. Patlamanın yaşanmamasının ise ateşleme mekanizmasındaki teknik arızadan kaynaklandığı belirtiliyor.

"Yeni bir hibrit saldırı senaryosu"

Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, olay yerinde yaptığı açıklamada bunun sıradan bir güvenlik ihlali olmadığını söyledi.

Dobrindt, olayın "hibrit saldırı girişimi" niteliği taşıdığını belirterek, kullanılan patlayıcı, teknik donanım ve planlamanın son derece profesyonel olduğunu ifade etti.

"Bu amatörce hazırlanmış bir düzenek değil. Almanya yeni bir hibrit tehdit seviyesiyle karşı karşıya" diyen Dobrindt, yabancı devlet bağlantısının da ihtimaller arasında değerlendirildiğini kaydetti.

Ukrayna'nın şüphesi Rusya

Almanya'daki Ukrayna Büyükelçisi Oleksii Makeiev ise saldırının arkasında Rusya'nın olabileceğini öne sürdü.

Makeiev, "Bunu Rusya'dan başka kimin yapmış olabileceğini düşünmek zor" ifadelerini kullanırken, Alman makamlarının soruşturmayı tüm yönleriyle sürdürmesini beklediklerini söyledi.

Uçakta mühimmat bulunmadığı açıklandı

İlk haberlerde Ukrayna kargo uçağında mühimmat bulunduğu öne sürülse de Almanya İçişleri Bakanlığı bu iddiaları yalanladı.

Hükümet kaynakları, olay sırasında havalimanındaki Antonov kargo uçaklarında herhangi bir mühimmat taşınmadığını açıkladı.

İkinci drone aranıyor

Soruşturma kapsamında ikinci bir drone ihtimali de araştırılıyor.

İddialara göre Hannover'e iniş yapan bir kargo uçağında hafif hasar tespit edildi. Yetkililer, bu hasarın ikinci bir drone ile temas sonucu oluşmuş olabileceğini değerlendiriyor.

Stratejik havalimanı

Leipzig/Halle Havalimanı, Avrupa'nın en büyük kargo merkezlerinden biri olmasının yanı sıra DHL'in küresel lojistik üssü olarak faaliyet gösteriyor. Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından Ukrayna'ya ait Antonov AN-124 tipi ağır nakliye uçakları da bu havalimanını yoğun şekilde kullanıyor.

Havalimanı aynı zamanda NATO ve Avrupa'nın askeri ile insani lojistik operasyonları açısından da kritik öneme sahip bulunuyor.

Drone vakalarında dikkat çeken artış

Almanya Hava Trafik Kontrol Kurumu'nun verilerine göre, 2026 yılının ilk altı ayında ülkedeki 15 uluslararası havalimanında toplam 166 drone görüldü. Bu sayı geçen yılın aynı dönemindeki 101 vakaya göre önemli ölçüde arttı.

En fazla ihbar Berlin Brandenburg (BER) Havalimanı'nda yapılırken, onu Frankfurt Havalimanı izledi. Yetkililer, kritik altyapılara yönelik drone tehditlerinin giderek arttığı uyarısında bulunuyor.

Münih Yüksek Eyalet Mahkemesi, 25 yaşındaki Farhad N.’yi iki kez cinayet ve 23 kez cinayete teşebbüs suçlarından müebbet hapis cezasına çarptırdı.

Mahkeme ayrıca sanık hakkında “suçun özel ağırlığı” bulunduğuna karar verdi. Bu karar, Almanya’da müebbet hapis cezası alan kişilerin genellialmkle 15 yıl sonra değerlendirmeye alınabilen şartlı tahliye ihtimalini önemli ölçüde zorlaştırıyor.

“İnsanları öldürmek istedi”

Mahkeme Başkanı Michael Höhne, kararın gerekçesinde Farhad N.’nin saldırıyı bilinçli ve planlı şekilde gerçekleştirdiğini söyledi. Höhne, sanığın amacının “mümkün olduğu kadar çok gösteri katılımcısını öldürmek ve yaralamak” olduğunu belirtti.

Saldırının gerçekleştiği alanı “12 metre genişliğinde ve 23 metre uzunluğunda tek bir enkaz alanı” olarak tanımlayan Höhne, daha fazla kişinin hayatını kaybetmemesinin büyük ölçüde tesadüflere bağlı olduğunu ifade etti.

Mahkemeye göre sanık, 13 Şubat 2025’te Münih Merkez Tren Garı yakınlarındaki Seidlstraße-Karlstraße kavşağında düzenlenen Ver.di yürüyüşüne arkadan hızla girerek kalabalığın üzerine aracını sürdü.

Yaklaşık 40 kilometre hızla ilerleyen araç, aralarında çocuklu ailelerin de bulunduğu kalabalığın içine daldı. Saldırıda 37 yaşındaki Amel S. ve iki yaşındaki kızı Hafsa hayatını kaybetti. Çok sayıda kişi ağır olmak üzere 40’tan fazla kişi yaralandı.

Mahkeme: Saldırının arkasında aşırı dini düşünceler vardı

Mahkeme, saldırının arkasındaki motivasyonun aşırı dini ve siyasi düşünceler olduğunu değerlendirdi.

Hakim Höhne, Afganistan kökenli sanığın, İslam ülkelerindeki gelişmelere tepki olarak Almanya’da rastgele seçtiği insanlara saldırmak istediğini belirterek, “Allah’a, kendisine ve ailesine karşı iyi bir Müslüman olduğunu kanıtlamak istediği” yönünde değerlendirme yaptı.

Mahkeme ayrıca sanığın saldırı öncesinde radikal içeriklere yöneldiğini, sosyal medya üzerinden bazı aşırı görüşleri paylaştığını ve zamanla daha hoşgörüsüz hale geldiğini ifade etti.

Savunma psikiyatri talep etmişti

Sanığın avukatları ise müvekkillerinin şizofreni belirtileri gösterdiğini savunarak, 15 yıl hapis cezası ve psikiyatri kliniğinde tedavi edilmesini talep etmişti.

Savunma makamı, saldırının psikolojik sorunların etkisiyle gerçekleştiğini ileri sürdü. Ancak mahkeme, psikiyatri uzmanının değerlendirmelerine dayanarak sanığın ceza sorumluluğunu azaltacak düzeyde bir hastalık bulunmadığı sonucuna vardı.

Hakim Höhne, saldırının sanığın “özgür iradesiyle aldığı bir karar” olduğunu söyledi.

Saldırı sonrası tutuklandı

Farhad N., saldırının ardından olay yerinde yakalandı. İlk sorgusunda eylemi “Allah adına” gerçekleştirdiğini söylediği aktarıldı.

Dava boyunca sanık, saldırının gerekçesi konusunda ayrıntılı bir açıklama yapmadı. 34 duruşma süren yargılama sırasında mağdurların ve yakınlarının anlatımlarına da tepki vermedi.

Hayatını kaybeden anne ve kızın ailesi ise duruşmaları takip etmedi. Aile, avukatları aracılığıyla yaptığı açıklamada, hafızalarında “anlamsız bir saldırının failini değil, anne ve kızı” yaşatmak istediklerini belirtti.

Aachen Cumhuriyet Savcılığı'nın açıklamasına göre, 23 yaşındaki iki zanlının Boyraz'ı evinin önünde çok sayıda kurşun sıkarak öldürdüğü, 26 yaşındaki bir şüphelinin ise cinayeti para karşılığında azmettirdiği değerlendiriliyor. Gözaltına alınan üç şüpheli de çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Savcılığa göre iki zanlı cinayeti işledi, üçüncü şüpheli ise saldırıyı para karşılığında organize etti. Soruşturma, suçların para karşılığında üçüncü kişiler tarafından işlendiği "Crime as a Service" modeli kapsamında yürütülüyor.

Ömer Boyraz, 11 Mayıs akşamı saat 20.00 sıralarında Wassenberg'deki evinin önünde aracının içinde silahlı saldırıya uğramıştı. Olay yerine gelen bir Alman askeri ilk müdahaleyi yaparken, sağlık ekipleri ve ambulans helikopter sevk edilmişti. Ancak ağır yaralanan Boyraz kurtarılamayarak olay yerinde hayatını kaybetmişti.

[related-posts id="117221" color="bg-danger"][/related-posts]

Saldırının ardından kaçan zanlıların izine uzun süre ulaşılamamış, polis şüphelileri yakalayabilmek için kamuoyuyla robot resimlerini paylaşmıştı. Tanıkların ifadelerine göre saldırganlar, olay yerinden gri renkli bir Mitsubishi Eclipse Cross marka araçla kaçtı. Araçta, daha önce Kuzey Ren-Vestfalya'nın Wassenberg kentinde çalınan HS-H 1930 plakası kullanılmıştı.

Soruşturmayı derinleştiren ekipler, güvenlik kamerası kayıtları ile teknik ve fiziki takip çalışmaları sonucunda şüphelilerin kimliklerini tespit ederek operasyon düzenledi.

Bild'in aktardığı habere göre, motosiklet kulübü üyesi olduğu belirtilen Ömer Boyraz'ın Hells Angels üyesi olduğu öne sürülüyor. Cinayetin ilk aşamada rakip motosiklet çeteleriyle bağlantılı olabileceği değerlendirilirken, ölümle sonuçlanan olayın Hollanda'da yaşayan bir aileyle yaşanan yaklaşık 100 bin avroluk alacak-verecek anlaşmazlığından kaynaklanmış olabileceği öne sürüldü. Ancak savcılık, cinayetin kesin nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Hells Angels, 1948 yılında ABD'de kurulan ve birçok ülkede faaliyet gösteren uluslararası bir motosiklet kulübü olarak biliniyor. Kulüp, çeşitli ülkelerde zaman zaman organize suç, uyuşturucu ticareti, silahlı şiddet ve haraç gibi suçlamalarla gündeme gelirken, üyeleri haklarındaki tüm suçlamaları reddediyor. Almanya'da ise Hells Angels'ın bazı yerel yapılanmaları, organize suç ve şiddet olaylarıyla bağlantılı oldukları iddiaları nedeniyle güvenlik birimlerinin yakın takibi altında bulunuyor.

AB İçişlerinden Sorumlu Komiser Magnus Brunner, Ceuta'da yaşanan kitlesel göç hareketinin Avrupa'nın dış sınır güvenliği açısından önemli bir sınav olduğunu belirterek, Avrupa'nın bu sınavı "şimdilik başarıyla geçtiğini" söyledi.

Brunner, "27 üye ülkenin tamamı İspanya ile tam dayanışma içinde olduğunu ortaya koydu." dedi.

Komisyona göre, Ceuta'ya ulaşan düzensiz göçmenlerin hiçbirinin İspanya ana karasına, dolayısıyla Schengen Bölgesi'ne geçememesi, Avrupa'nın dış sınırlarının korunduğunu gösterdi.

Brunner'den İspanya'nın göç politikasına eleştiri

Brunner, İspanya'nın bir milyondan fazla düzensiz göçmenin oturumunu yasallaştırmasıyla Ceuta'daki gelişmeler arasında doğrudan bir bağlantı bulunduğuna ilişkin herhangi bir kanıt olmadığını söyledi.

Bununla birlikte, Avrupa Birliği'nin son dönemde daha sıkı göç kuralları üzerinde uzlaştığını hatırlatan Brunner, bu tür düzenlemelerin "Avrupa'nın geri kalanı açısından iyi bir mesaj vermediğini" ifade etti.

İspanya: Schengen etkilenmedi

İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska ise toplantının ardından yaptığı açıklamada, ülkesinin kriz sürecini başarıyla yönettiğini belirtti.

Grande-Marlaska, "Schengen Bölgesi hiçbir şekilde etkilenmedi. Ne ikincil göç hareketleri yaşandı ne de böyle bir ihtimal ortaya çıktı." dedi.

İspanyol bakana göre, Ceuta'ya ulaşan yaklaşık 72 bin kişiden 70 bini yeniden Fas'a gönderildi. Geriye kalan kişilerin dosyalarının ise incelenmeye devam edildiği, ülkede kalma hakkı bulunmayanların da geri gönderileceği belirtildi.

Grande-Marlaska, AB içişleri bakanlarının toplantısını "son derece memnuniyet verici" olarak nitelendirerek, İspanya'nın düzensiz göçle mücadelesinin geniş destek gördüğünü söyledi.

Fransa'dan İspanya'ya destek

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez de toplantının ardından yaptığı açıklamada, tüm bakanların İspanya ile dayanışma içinde olduğunu ve Madrid yönetiminin kriz yönetimini takdir ettiğini söyledi.

Nuñez, İspanyol makamlarının toplantıda şu ana kadar 75 göçmenin hayatını kaybettiği bilgisini paylaştığını, ancak ölü sayısının henüz kesinleşmediğini ve artabileceğini belirtti.

Fransa ayrıca, düzensiz göçmenlerin Fransa ve İngiltere'ye geçişini önlemek amacıyla İspanya sınırındaki kontrollerini artıracağını duyurdu.

İnsan kaçakçılarına karşı ortak mücadele

Toplantıda, insan kaçakçılığı şebekelerine karşı mücadelenin güçlendirilmesi, geri gönderme süreçlerinin hızlandırılması ve Avrupa Birliği'nin dış sınırlarının daha etkin korunması konusunda ortak karar alındı.

Üye ülkeler ayrıca göç hareketlerinin daha erken tespit edilebilmesi amacıyla sosyal medya platformlarının da takip edileceği erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi üzerinde uzlaştı.

Yetkililer, TikTok başta olmak üzere sosyal medya platformlarında yayılan "Ceuta sınırı açık" yönündeki yanlış bilgilerin binlerce kişinin harekete geçmesinde etkili olduğuna dikkat çekti.

Dezenformasyon uyarısı

Toplantının gündemindeki başlıklardan biri de yabancı ülkelerin olası dezenformasyon faaliyetleri oldu.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, bazı yabancı aktörlerin yanlış bilgiler yayarak Avrupa Birliği içinde ayrılık yaratmaya ve üye ülkeler arasında güvensizlik oluşturmaya çalıştıkları yönünde endişeler bulunduğunu söyledi.

AB Göç Paktı'na güçlü destek

İçişleri bakanları, kısa süre önce yürürlüğe giren AB İltica ve Göç Paktı'na bağlılıklarını da yineledi.

Bakanlar, düzensiz göçün ancak ortak Avrupa politikalarıyla yönetilebileceğini belirterek, dış sınırların korunmasının tüm üye ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

İrlanda Adalet ve İçişleri Bakanı Jim O'Callaghan da, "Avrupa Birliği birlik içindedir ve İspanya'yı desteklemeye hazırdır. Dış sınırlarımızın korunması ortak sorumluluğumuzdur." ifadelerini kullandı.

Frontex tartışması sürüyor

Ceuta krizi, Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı (Frontex) yetkilerinin artırılması tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa Halk Partisi (EPP) Başkanı Manfred Weber, olağanüstü durumlarda dış sınırların yönetiminin doğrudan Frontex tarafından üstlenilmesi gerektiğini savunurken, Avrupa Parlamentosu Sosyal Demokrat Grubu milletvekili René Repasi ise Frontex'in yeterli demokratik denetime tabi olmadığını belirterek bu öneriye karşı çıktı.

Uzmanlar: Avrupa ortak hareket etmeli

Göç uzmanı Gerald Knaus ise Ceuta krizinin İspanya'nın göç politikalarından kaynaklandığı yönündeki iddiaların somut verilere dayanmadığını söyledi.

Knaus'a göre Avrupa'nın birbirini suçlamak yerine üçüncü ülkelerle iş birliğini güçlendirmesi ve düzensiz göçün nedenlerine yönelik ortak çözümler üretmesi gerekiyor.

Frontex verilerine göre ise Avrupa Birliği'nin dış sınırlarındaki düzensiz geçişler yılın ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 azalarak yaklaşık 49 bine geriledi.

Kaynaklar: Bild, ZDF, dpa, AFP.

Fatih ÇİMEN / OBERHAUSEN

Program, AABF İnanç Kurulu Başkanı Dede Hasan Ali İçlek'in yürüttüğü erkânla başladı.

Hasan Ali İçlek: "Mücadelesi gönüllerde yaşamaya devam edecek"

Dede Hasan Ali İçlek, Türkçe ve Zazaca yaptığı konuşmada, Hüseyin Kenan Aydın'ın yalnızca siyasi kimliğiyle değil, insani duruşu ve toplumsal mücadelesiyle de hafızalarda yaşamaya devam edeceğini vurguladı.

İçlek konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Önemli bir dostumuzu, önemli bir değerimizi, önemli bir kardeşimizi kaybetmenin acısı içerisindeyiz. İnsan bedeninin toprağa sır edildiği andan itibaren asıl önemli olan, gönüllerde kazandığı yerin yaşamaya devam etmesidir. Hüseyin Kenan Aydın, Dersim'in evlatları, kayıpları, şehitleri, inancı ve ikrarı için yıllarını verdi. Ruhu bedeninden ayrılmış olabilir; ancak anıları, mücadelesi ve insanlığı gönüllerimizde yaşamaya devam edecektir."

Ahmet Canpolat: "Mesele onun yerini doldurmak değil, ideallerini yaşatmaktır"

Dersim Kültür ve Tarih Merkezi Başkan Yardımcısı Ahmet Canpolat, konuşmasında Hüseyin Kenan Aydın ile yıllara dayanan ortak çalışmalarını anlattı.

Canpolat, "Dersim 1937–38 Tanıkları Projesi" kapsamında yaklaşık 400 sözlü tarih mülakatı gerçekleştirdiklerini belirterek, bu çalışmaların akademik zemine taşınmasında Hüseyin Kenan Aydın'ın belirleyici bir rol üstlendiğini söyledi.

"Bu mülakatların bilimsel yöntemlerle dünyaya tanıtılması gerekiyordu. İlk akademik çalışmayı Hüseyin Kenan Aydın ile birlikte yürüttük. Bugün mesele onun yerini doldurmak değil; onun ideallerini başarıyla geleceğe taşımaktır."

Canpolat, Hüseyin Kenan Aydın'ı tek bir cümleyle anlatmasının istenmesi hâlinde, "Halka adanmış bir ömür." diyeceğini belirtti.

Uzun yıllar yol arkadaşlığı yaptıklarını ifade eden Canpolat, onun yalnızca bilgi ve birikimiyle değil, alçakgönüllülüğü ve insanlara yaklaşımıyla da örnek olduğunu vurgulayarak şöyle konuştu:

"Hayatım boyunca kimsenin gönlünü kırmadığını gördüğüm iki insan tanıdım. Bunlardan biri Seyit Rıza'nın torunu Rüstem Polat, diğeri ise Hüseyin Kenan Aydın'dı."

Konuşmasında Aydın'ın genç yaşlardan itibaren emek mücadelesine katıldığını da hatırlatan Canpolat, 21 yaşında sendikal mücadeleye başladığını, işçi hakları için verdiği mücadelenin onu Almanya'nın en büyük sendikalarından IG Metall bünyesinde önemli projelere taşıdığını söyledi.

[related-posts id="117351" color="bg-danger"][/related-posts]

IG Metall: "İşçi haklarının yılmaz savunucusuydu"

IG Metall adına konuşan Nihat Öztürk, Hüseyin Kenan Aydın'ın hem yakın çalışma arkadaşı hem de dostu olduğunu belirterek, onun emek mücadelesine yaptığı katkıları anlattı.

Öztürk konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Bugün dostum ve çalışma arkadaşım Hüseyin Aydın'ın vefatının kırkıncı gününde hem IG Metall adına hem de kendi adıma ona veda etmek kolay değil."

1986 yılında Alman Sendikalar Birliği Eğitim Merkezi, Hans Böckler Vakfı ve Dortmund Sosyal Akademisi'nin ortak projesinde tanıştıklarını belirten Öztürk, Hüseyin Kenan Aydın'ın daha o yıllarda çalışkanlığı, toplumsal duyarlılığı ve öğrenme isteğiyle dikkat çektiğini söyledi.

"Haksızlığın karşısında, mazlumun yanında duran bir insandı. Çalışma hayatı boyunca işçilerin haklarını korumak için büyük emek verdi."

Aynur Aydın: "46 yıllık hayat arkadaşımı kaybettim"

Programın en duygusal konuşmalarından birini yapan Aynur Aydın, 46 yıllık hayat arkadaşını kaybetmenin tarifsiz acısını yaşadığını söyledi.

"Siz onu sendikacı, siyasetçi, milletvekili ve Dersim sevdalısı olarak tanıyorsunuz. Ben ise 46 yıl hayatı paylaştığım insanı kaybettim. Birlikte büyüdük, birlikte çoğaldık. Acımız büyük; bu yaranın kabuk bağlaması uzun zaman alacak."

Aynur Aydın ayrıca, "Dersim 1937–38 Tanıkları Projesi"nin Alman Federal Meclisi'nde gündeme taşınmasının kendileri için büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirterek,

"O gün o onuru birlikte yaşadık. Bundan dolayı büyük mutluluk duyuyorum." dedi.

Dersim'in hafızasını geleceğe taşıdı

Siyasi yaşamının yanı sıra akademik ve kültürel çalışmalarıyla da öne çıkan Hüseyin Kenan Aydın, özellikle Dersim'in tarihsel hafızasının korunmasına yönelik projelerde önemli sorumluluklar üstlendi.

Ruhr Üniversitesi Bochum (RUB) ile ortak yürütülen "Dersim 1937–38 Tanıkları Projesi"nin koordinatörlüğünü üstlenen Aydın, yüzlerce tanıklığın kayıt altına alınmasına öncülük ederek sözlü tarih çalışmalarına kalıcı katkılar sundu.

[related-posts id="115904" color="bg-danger"][/related-posts]

Aydın ayrıca, Berlin Parlamentosu'nda düzenlenen 4 Mayıs Dersim anmalarında aktif görev aldı; Dersim'in tarihini ve hakikatini uluslararası platformlara taşımak amacıyla yürütülen çalışmalarda önemli rol oynadı. Son olarak, 21–22 Mayıs 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen Dersim Arşivi Açılış Programı'nın hazırlanmasında da öncü isimlerden biri olarak görev yaptı.

Hayatını demokrasiye, emek mücadelesine ve Dersim'in tarihsel hafızasının korunmasına adayan Hüseyin Kenan Aydın, geride yalnızca siyasi bir miras değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara aktarılacak güçlü bir toplumsal hafıza bıraktı.

Fas: Yanlış bilgiler göç dalgasını tetikledi

Fas İçişleri Bakanlığı, ilk resmi açıklamasında kitlesel sınır geçişlerinin organize bir operasyon olmadığını savundu. Açıklamada, TikTok başta olmak üzere sosyal medya platformlarında yayılan yanlış bilgilerin, insan kaçakçılarının faaliyetlerinin ve İspanya'da verilen bir mahkeme kararının yanlış yorumlanmasının göç hareketini tetiklediği öne sürüldü.

Rabat yönetimi, göçmenlere "Sebte'ye ulaşırsanız geri gönderilmeyeceksiniz" yönünde yanlış bilgiler yayıldığını belirtirken, düzensiz göçle mücadelede İspanya'nın güvenilir ortağı olmayı sürdüreceğini de vurguladı.

İspanya da aynı gerekçeye işaret etti

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez de olayların ardından yaptığı açıklamada, insan kaçakçılarının sosyal medya üzerinden sınırların açıldığı yönünde söylentiler yaydığını söylemişti.

[related-posts id="117590" color="bg-danger"][/related-posts]

İspanyol hükümetine göre, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin denizden kurtarılan göçmenlerin otomatik olarak geri gönderilemeyeceğine ilişkin kararı, kaçakçı şebekeleri tarafından kasıtlı biçimde çarpıtıldı. Bu yanlış bilgilendirmenin özellikle gençler arasında kısa sürede yayıldığı ifade edildi.

Göçmenler: "TikTok'ta gördük"

Sebte'ye (Ceuta) ulaşan çok sayıda göçmen de Avrupa basınına yaptıkları açıklamalarda, kararlarını TikTok ve diğer sosyal medya platformlarında izledikleri videoların etkilediğini anlattı.

Göçmenlerin büyük bölümü, sınırın açıldığı ve İspanya'ya ulaşanların geri gönderilmeyeceği yönündeki paylaşımlara inanarak yola çıktıklarını söyledi.

En büyük tartışma: Fas güvenlik güçleri neden müdahale etmedi?

Krizin en tartışmalı yönü ise Fas güvenlik güçlerinin ilk saatlerdeki tutumu oldu.

İspanyol gazetesi El País, sınırdaki güvenlik önlemlerinin olaylardan önce azaltıldığını, kitlesel geçiş sırasında ise Fas tarafındaki güvenlik güçlerinin uzun süre müdahalede bulunmadığını yazdı.

Sebte'ye (Ceuta) ulaşan bazı göçmenler de Avrupa basınına yaptıkları açıklamalarda, Fas polisinin kendilerini durdurmadığını, hatta bazı noktalarda İspanya yönüne gitmeleri için teşvik ettiğini ileri sürdü.

Bazı göçmenler, polislerin kendilerine "Playa, playa" (Plaja gidin) diye bağırdığını, bazılarının ise cop kullanarak İspanya tarafına doğru yönlendirdiğini iddia etti.

Bu iddialar bağımsız biçimde doğrulanmış değil. Ancak yaşananlar, Fas'ın göçü siyasi baskı aracı olarak kullanıp kullanmadığı yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

2021 krizi yeniden hatırlandı

Uzmanlar, yaşananların 2021 yılında yaklaşık 10 bin kişinin Sebte'ye (Ceuta) geçtiği krizi hatırlattığına dikkat çekiyor.

O dönemde de İspanya ile Fas arasında Batı Sahra nedeniyle diplomatik kriz yaşanmış, Rabat'ın sınır kontrollerini gevşettiği iddiaları gündeme gelmişti.

Bu kez de bazı gözlemciler, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in kısa süre önce Cezayir ile ilişkileri normalleştirmesinin Fas yönetiminde rahatsızlık yarattığını öne sürüyor. Ancak Madrid yönetimi böyle bir bağlantıyı reddediyor.

[related-posts id="117588" color="bg-danger"][/related-posts]

Can kaybı konusunda çelişkili rakamlar

Can kaybına ilişkin açıklamalar da iki ülke arasında farklılık gösteriyor.

Fas makamları ölü sayısını 11 olarak açıklarken, İspanya makamları ise Sebte'ye (Ceuta) ulaşmaya çalışırken yaşamını yitiren göçmen sayısının en az 72 olduğunu duyurdu.

İspanyol yetkililer, çok sayıda kişinin denizde boğulduğunu, bazılarının ise dalgakıran ve sınır bariyerlerini aşmaya çalışırken yaşanan izdihamda hayatını kaybettiğini bildirdi.

Göçmenlerin büyük bölümü geri döndü

İspanya İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, Sebte'ye (Ceuta) ulaşan göçmenlerin neredeyse tamamı yeniden Fas'a döndü.

İspanyol basınına göre, Avrupa'ya geçiş umudunun gerçekleşmemesi, barınacak yer ve yiyecek bulamamaları nedeniyle binlerce kişi gönüllü olarak geri dönüş yaptı.

Buna rağmen binlerce kişinin hâlâ Sebte'de bulunduğu ve barınma ile hukuki işlemler konusunda ciddi sorunların devam ettiği belirtiliyor.

AB'de yeni göç tartışması

Sebte krizi (Ceuta), Avrupa Birliği içinde de yeni bir siyasi tartışma başlattı.

Bazı Avrupa ülkeleri Madrid yönetiminin göç politikasını eleştirirken, diğer ülkeler ise asıl sorunun Avrupa'nın dış sınırlarının korunması olduğunu savunuyor.

Kriz, göç yönetimi, Schengen sistemi ve Avrupa dayanışmasının geleceği konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirirken, gözler AB'nin önümüzdeki günlerde alacağı ortak kararlara çevrildi.

Kaynaklar: Der Spiegel, Die Welt, El País, dpa.

Almanya: "Bu tam anlamıyla bir stres testiydi"

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Sebte'de (Ceuta) yaşananları Avrupa için "tam anlamıyla bir stres testi" olarak nitelendirdi.

Wadephul, Avrupa Komisyonu'na dış sınırların korunmasına en yüksek önceliği vermesi çağrısında bulunarak, "Sebte'de (Ceuta) son günlerde yaşananlar mutlak bir stres testiydi ve bunun üstesinden geldik. Ancak bu kriz Avrupa'nın ne kadar kırılgan olduğunu da ortaya koydu" ifadelerini kullandı.

CDU'lu bakan, Schengen'deki serbest dolaşımın korunabilmesi için AB dış sınırlarının daha etkin korunması gerektiğini vurguladı.

[related-posts id="117588" color="bg-danger"][/related-posts]

"Yanlış bilgiler onlarca insanın ölümüne yol açtı"

Wadephul, insan kaçakçılarının sosyal medya üzerinden yaydığı yanlış bilgilerin krizin büyümesinde etkili olduğunu belirtti.

"İnsan hayatını tehlikeye atan dezenformasyonla birlikte mücadele etmeliyiz. Ne yazık ki bu yanlış bilgiler Sebte'de onlarca kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu." diyen Alman Bakan, düzensiz göçle mücadelenin Avrupa dışındaki ortak ülkelerle iş birliği olmadan başarıya ulaşamayacağını söyledi.

Fas ile İspanya'nın krizi kısa sürede kontrol altına almasını memnuniyetle karşıladığını da dile getirdi.

AB içişleri bakanları olağanüstü toplanıyor

Sebte krizinin ardından 22 AB üyesi ülkenin talebi üzerine Avrupa Birliği içişleri bakanları salı günü olağanüstü video konferans düzenleyecek.

Toplantıda dış sınır güvenliği, düzensiz göç, insan kaçakçılığıyla mücadele ve göçün siyasi baskı aracı olarak kullanılmasının önlenmesi ele alınacak.

Kriz sırasında Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin de aralarında bulunduğu 22 lider, Avrupa Komisyonu'na gönderilen ortak mektupta düzensiz kitlesel sınır geçişlerine karşı ortak Avrupa politikası oluşturulması çağrısında bulunmuştu.

[related-posts id="117585" color="bg-danger"][/related-posts]

Sebte'de neden bu kadar büyük bir göç dalgası yaşandı?

Uzmanlar, son günlerde yaşanan kitlesel göç hareketinin kesin nedeninin henüz netleşmediğini belirtiyor.

İspanyol hükümetine göre insan kaçakçıları, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin Sebte (Ceuta) ve Melilla'daki geri itme uygulamalarını sınırlayan kararını yanlış yorumlayarak sosyal medyada "İspanya sınırlarını açtı" yönünde söylentiler yaydı.

Başbakan Pedro Sánchez de bu yanlış bilgilerin insan kaçakçılığı şebekeleri aracılığıyla kısa sürede yayıldığını ve kitlesel göç hareketini tetiklediğini savundu.

Ancak Faslı sivil toplum temsilcileri, göçmenlerin büyük bölümünün söz konusu mahkeme kararından haberdar olmadığını öne sürüyor.

"Fas göçü siyasi baskı aracı olarak kullanmış olabilir"

Göç uzmanları ise bir başka ihtimale dikkat çekiyor.

2021 yılında da Fas ile İspanya arasında Batı Sahra krizi yaşanırken yaklaşık 10 bin kişi iki gün içinde Sebte'ye geçmişti. O dönemde birçok uluslararası araştırma kuruluşu, Rabat yönetiminin sınır kontrollerini gevşeterek göçü siyasi baskı aracı olarak kullandığını değerlendirmişti.

Avrupa İstikrar Girişimi Başkanı Gerald Knaus da son dönemde İspanya'nın Cezayir ile ilişkilerini geliştirme çabalarının Fas'ta rahatsızlık yaratmış olabileceğini belirtiyor. Ancak Knaus, bu konuda somut kanıt bulunmadığını özellikle vurguluyor.

İspanya asker gönderdi

Göç akınının ardından Sebte'deki kabul merkezleri kapasitesinin üzerine çıktı.

Bunun üzerine Madrid yönetimi bölgeye asker ve özel polis birlikleri sevk etti. Askerlerin sınır güvenliğinde görev yapan Guardia Civil'e destek vereceği açıklandı.

Sebte Bölgesel Yönetimi Başkanı Juan Jesús Vivas ise kentte "tam anlamıyla insani ve sosyal acil durum" yaşandığını söyledi.

Göçmenlerin büyük bölümü geri döndü

İspanya İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre Sebte'ye geçen göçmenlerin büyük bölümü kısa süre içinde gönüllü olarak Fas'a döndü.

İspanyol basınına göre birçok kişi bölgede barınacak yer ve yiyecek bulamadığı, ayrıca İspanya ana karasına geçme ihtimalinin bulunmadığını öğrendiği için geri dönüş yolunu seçti.

İspanya hükümeti, şu ana kadar gelenlerin neredeyse tamamının yeniden Fas'a geçtiğini açıkladı.

Schengen tartışması sürüyor

Kriz Avrupa'da Schengen sistemini de yeniden tartışmaya açtı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya'nın dış sınırları korumakta yetersiz kaldığını savunarak Schengen uygulamasının askıya alınmasını gündeme getirmişti.

Benzer açıklamalar İsveç, Finlandiya ve bazı diğer Avrupa ülkelerinden de gelirken, Brüksel ise tek taraflı sınır kontrollerinin Schengen sistemine zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.

Öte yandan uzmanlar, Sebte'nin Schengen kapsamında özel statüye sahip olduğunu ve buradan İspanya ana karasına geçişlerin zaten sıkı kontroller altında gerçekleştiğini hatırlatıyor.

67 kişi hayatını kaybetti

İspanya hükümetinin son verilerine göre Sebte'ye ulaşmaya çalışırken hayatını kaybedenlerin sayısı 67'ye yükseldi.

Yetkililer, ölümlerin büyük bölümünün denizde boğulma nedeniyle meydana geldiğini, bazı kişilerin ise sınır geçişi sırasında yaşanan izdihamda yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Sebte'de son yılların en büyük düzensiz göç hareketi yaşanırken, Avrupa Birliği şimdi hem insani boyutu hem de sınır güvenliği açısından krizin uzun vadeli sonuçlarını değerlendirmeye hazırlanıyor.

İspanya İçişleri Bakanlığı'na göre sınırı geçen yaklaşık 50 bin kişiden 48 binden fazlası geri döndü.

Sánchez'ten Avrupa'ya sert mesaj

Krizin ardından İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, bazı Avrupa ülkelerinin Madrid yönetimine yönelttiği eleştirilere sert tepki gösterdi.

Avrupa Birliği kurumlarına gönderdiği mektupta, bazı üye ülkelerin tutumunu "bencil", "ayrıştırıcı" ve "hukuka aykırı" olarak nitelendiren Sánchez, Avrupa'nın göç krizine ortak hareket ederek çözüm üretmesi gerektiğini savundu.

İspanyol lider, AB üyesi 27 ülkenin içişleri bakanlarının olağanüstü video konferansla toplanmasını talep etti. Diplomatik kaynaklara göre bu çağrıya 22 üye ülke destek verdi.

Sánchez, "Uluslararası konjonktürde Avrupa Birliği'nin önyargılar, yanlış bilgiler ve siyasi hesaplarla hareket etme lüksü yok." değerlendirmesinde bulundu.

Meloni'nin çıkışı tartışmaları büyüttü

Sebte'deki göç akını Avrupa'da sert siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yaşananları "şoke edici" olarak nitelendirirken, İspanya ile Schengen uygulamasının askıya alınmasının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Roma yönetimi bunun ardından hava ve deniz ulaşımında İspanya'ya yönelik sınır kontrollerini geçici olarak yeniden başlattı.

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise yaşananların İspanya'nın göç politikasındaki başarısızlığın sonucu olduğunu savundu.

İtalya'nın yanı sıra Danimarka, İsveç, Finlandiya, Çekya ve Avusturya'dan da İspanya'ya yönelik eleştiriler geldi.

Madrid: Schengen'den çıkarılmamız mümkün değil

İspanya hükümeti ise Schengen tartışmalarına sert karşılık verdi.

Dışişleri Bakanı José Manuel Albares, Sebte'den İspanya ana karasına ve Schengen bölgesine kontrolsüz geçişin mümkün olmadığını belirterek, "Neredeyse Sebte'ye gelen herkes yeniden Fas'a döndü." dedi.

Hukukçular da mevcut Avrupa Birliği mevzuatı uyarınca herhangi bir üye ülkenin Schengen sisteminden bu şekilde çıkarılmasının hukuken mümkün olmadığına dikkat çekiyor.

AB Göç Komiseri Magnus Brunner ise "Tek bir kişi bile Avrupa ana karasına geçmedi." açıklamasını yaptı.

[related-posts id="117585" color="bg-success"][/related-posts]

İspanya sınırı güçlendiriyor

Madrid yönetimi yeni düzensiz geçişleri önlemek amacıyla Sebte'deki güvenlik önlemlerini artırdı.

İçişleri Bakanlığı, Tarajal dalgakıranı boyunca deniz üzerine 500 metre uzunluğunda yüzer bariyer kurulmasına başlandığını açıkladı.

30 ila 70 santimetre su yüzeyinin üzerine çıkacak, yaklaşık bir metre derinliğe uzanacak bariyerin, son günlerde göçmenlerin kullandığı en önemli geçiş noktalarından birini kapatması hedefleniyor.

İspanya ayrıca 2021'den bu yana ilk kez Sebte'de sınır güvenliğine destek vermek amacıyla asker konuşlandırırken, bölgeye 60 asker ile 200 özel harekât polisi sevk edildi.

Fas'ın rolü yeniden tartışılıyor

Göç dalgasının nasıl bu kadar kısa sürede büyüdüğü konusunda farklı değerlendirmeler yapılıyor.

İspanyol hükümeti, insan kaçakçılarının sınırın açıldığı yönünde yanlış bilgiler yaydığını savunurken, bazı uzmanlar ise Fas'ın sınır kontrollerini gevşetmiş olabileceği görüşünü dile getiriyor.

Uzmanlar, 2021 yılında da Rabat ile Madrid arasında Batı Sahra nedeniyle yaşanan diplomatik kriz sırasında binlerce kişinin Sebte'ye geçmesine izin verildiğini hatırlatıyor.

Avrupa İstikrar Girişimi Başkanı Gerald Knaus da yaklaşık 50 bin kişinin bir gün içinde Sebte'ye (Ceuta) ulaşmasını "tamamen olağanüstü" olarak nitelendirirken, geçmişte yaşanan benzer krizlerde belirleyici unsurun Rabat yönetiminin siyasi tercihleri olduğuna dikkat çekti.

İspanya'da siyasi tartışmalar büyüyor

Sebte krizi İspanya iç siyasetinde de tansiyonu yükseltti.

Muhafazakâr Halk Partisi (PP), hükümeti sınır güvenliğinde yetersiz kalmakla suçlarken, Başbakan Sánchez'in kısa süre önce yaklaşık 500 bin belgesiz göçmene yasal statü tanınmasını öngören düzenlemesinin göç hareketlerini teşvik ettiği iddiasını gündeme getirdi.

Hükümet ise yaşanan olağanüstü göç hareketinin düzensiz göç politikalarıyla değil, insan kaçakçılarının yaydığı dezenformasyon ve Fas sınırındaki gelişmelerle bağlantılı olduğunu savunuyor.

Göç girişimi sırasında en az 18 kişinin hayatını kaybettiği, cansız bedenlerinin kıyıya vurduğu bildirildi. Kitlesel göç krizinin nasıl bu kadar kısa sürede büyüdüğü henüz netlik kazanmazken, Fas makamları olaylarla ilgili kamuoyuna açıklama yapmadı.

AB: İspanya yalnız bırakılmayacak

Kriz üzerine Avrupa Birliği yönetimi İspanya'ya destek mesajı verdi. AB Göçten Sorumlu Komiseri Magnus Brunner, Birliğin Frontex başta olmak üzere çeşitli mekanizmalar aracılığıyla Madrid'e ilave destek sağlamaya hazır olduğunu açıkladı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Ceuta'dan gelen görüntüleri "kabul edilemez" olarak nitelendirerek, Avrupa Birliği'ne girişlerin kurallar çerçevesinde gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı. Von der Leyen, insan kaçakçılığı ağlarının çökertilmesi ve tehlikeli deniz geçişlerinin engellenmesi çağrısında bulundu.

Merz: Dış sınırlar korunmalı

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de gelişmeler üzerine yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin dış sınırlarının korunmasının yasa dışı göçle mücadelede temel unsur olduğunu söyledi.

Merz, İspanya'nın Ceuta'daki durumu hızla kontrol altına almasını beklediklerini belirterek, düzensiz göçmenlerin Avrupa kıtasına geçişine izin verilmemesini desteklediğini ifade etti. Berlin ayrıca Fas'tan, yasa dışı yollarla gelen kişileri geri kabul etmesini istedi.

Meloni’den Schengen çıkışı

Krizin ardından en dikkat çekici açıklamalardan biri İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'den geldi.

Ceuta'daki görüntüleri "şoke edici" olarak değerlendiren Meloni, düzensiz göçün Avrupa'nın güvenliği açısından somut bir tehdit oluşturduğunu savundu. İtalya'nın gerekli tüm kurumları harekete geçirdiğini belirten Meloni, olağanüstü tedbirler kapsamında İspanya ile Schengen uygulamasının askıya alınmasının da değerlendirildiğini açıkladı.

Her ne kadar İtalya ile İspanya arasında kara sınırı bulunmasa da, Meloni'nin açıklaması Avrupa'da Schengen sisteminin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Fransa sınır kontrollerini artırıyor

Fransa da gelişmeler üzerine İspanya sınırındaki kontrolleri sıkılaştırma kararı aldı.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, İspanya sınırında denetimlerin derhal artırılması talimatını verdiğini duyurdu. Nuñez, göçmenlerin Fransa topraklarına yönelmesi halinde ek tedbirlerin devreye alınacağını belirtti.

ABD’de siyasi tartışmanın konusu oldu

Ceuta'daki gelişmeler ABD'de de iç siyasetin gündemine taşındı.

Başkan Donald Trump'ın yardımcıları Stephen Miller ve Steven Cheung, sosyal medya paylaşımlarında yaşananları eski Başkan Joe Biden'ın göç politikalarını eleştirmek için kullandı. Cumhuriyetçi yönetim, Ceuta örneğini sert sınır güvenliği politikalarının gerekliliğine örnek olarak gösterdi.

Uzmanlar: Göç krizinin nedeni belirsiz

Uzmanlara göre göç dalgasının tam olarak neyin tetiklediği henüz bilinmiyor.

İspanya Yüksek Mahkemesi'nin denizde yakalanan düzensiz göçmenlerin doğrudan Fas'a geri gönderilemeyeceğine ilişkin son kararı ile sosyal medyada yayılan "sınır açıldı" söylentilerinin göç hareketliliğini teşvik etmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Ancak birçok uzman, asıl belirleyici unsurun Fas'ın sınır kontrol politikası olduğuna dikkat çekiyor.

Avrupalı göç uzmanları, yaşananların ilk bakışta göründüğü kadar büyük bir Avrupa göç dalgasına dönüşmeyebileceği görüşünde.

Avrupa İstikrar Girişimi Başkanı Gerald Knaus, Ceuta ve Melilla'nın özel bir sınır rejimine sahip olduğunu hatırlatarak, bu bölgelere ulaşan kişilerin otomatik olarak Avrupa'nın serbest dolaşım alanına giremediğini vurguladı.

Ceuta'dan İspanya ana karasına geçebilmek için ikinci bir sınır kontrolünden geçilmesi gerektiğini belirten Knaus, ETIAS dahil çeşitli güvenlik kontrollerinin uygulandığını ifade etti.

Knaus ayrıca İspanya'nın son yıllardaki düzensiz göç rakamlarının İtalya ve Yunanistan gibi ülkelere kıyasla daha düşük seviyelerde seyrettiğini, Akdeniz genelinde de düzensiz göçün gerileme eğiliminde olduğunu söyledi.

Bossing: İspanya ile Fas arasında yürütülrcek görüşmeler önemi

Göç araştırmacısı Raphael Bossing de krizin büyük ölçüde Fas'ın sınır politikalarıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.

Bossing'e göre benzer olaylar geçmişte de yaşandı ve belirleyici unsur her zaman Rabat yönetiminin sınır kontrollerini sıkılaştırıp sıkılaştırmaması oldu. Uzman, İspanya ile Fas arasında yürütülecek diplomatik görüşmelerin kısa süre içinde tansiyonu düşürebileceğini öngörüyor.

2021’de de benzer kriz yaşanmıştı

Ceuta, Mayıs 2021'de de benzer bir göç akınına sahne olmuştu. O dönemde yaklaşık 9 bin kişi kısa süre içinde sınırı aşmıştı.

Kriz, İspanya'nın Batı Sahra'daki Polisario Cephesi lideri Brahim Ghali'yi tedavi amacıyla ülkeye kabul etmesinin ardından patlak vermiş, iki ülke arasında diplomatik gerilim yaşanmıştı.

Arap dünyası uzmanı Haizam Amirah Fernández'e göre Fas yönetimi zaman zaman göç hareketlerini diplomatik baskı aracı olarak kullanıyor. Fernández, insan hareketliliğinin çoğu zaman Rabat'ın karşılanmayan siyasi beklentilerine mesaj verme amacı taşıdığını ifade ediyor.

Almanya'da da siyasi tartışma başladı

Ceuta'daki gelişmeler Almanya'da da siyasi gündemin üst sıralarına çıktı.

CDU'lu milletvekili Günter Krings, Avrupa Birliği'nin Fas ile acil temas kurması gerektiğini savunurken, aşırı sağcı AfD'nin Eş Başkanı Alice Weidel ise göçmenlerin asıl hedefinin Almanya olabileceğini öne sürdü.

Buna karşın uzmanlar, Ceuta'nın özel statüsü nedeniyle buraya ulaşan göçmenlerin Avrupa'nın diğer ülkelerine serbest şekilde geçemeyeceğini, mevcut krizin esasen İspanya ile Fas arasındaki ilişkilerden kaynaklanan bölgesel bir sorun niteliği taşıdığını değerlendiriyor.

Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki adalarında ve özellikle Girit'te ekipler, son derece zorlu hava koşullarında yangınları kontrol altına almaya çalışıyor. Haberlerde, kasırga şiddetindeki kuzey rüzgarlarının alevleri sürekli yeniden büyüttüğü ve söndürme çalışmalarını büyük ölçüde zorlaştırdığı belirtildi.

Girit'in Preveli bölgesi yakınlarında çıkan yeni yangın nedeniyle yoğun dumanın sahil kesimini kaplaması üzerine sahil güvenlik ekipleri yaklaşık 50 kişiyi güvenli bölgelere tahliye etti. Yetkililer, iki gündür aralıksız görev yapan itfaiye ekiplerinin büyük bölümünün fiziksel olarak tükenme noktasına geldiğini bildirirken, şiddetli rüzgar nedeniyle yangın söndürme uçakları ve helikopterlerin de sınırlı şekilde kullanılabildiği ifade edildi.

Aynı dönemde Andros, Kalimnos ve Paros adalarında da yeni yangınlar çıktı. Meteoroloji uzmanları bölgede görülen olağanüstü hava koşullarının kasırga kuvvetindeki rüzgarlarla yangınların hızla yayılmasına neden olduğunu belirtiyor. Yetkililer, hava koşullarının akşam saatlerinden itibaren kısmen düzelmesini bekliyor. Çarşamba günü yaşanan yangınlarda üç itfaiyecinin hayatını kaybettiği, dört görevlinin ise yaralandığı bildirildi.

Türkiye'de 169 Yangına Müdahale Edildi

Türkiye'de yangınlarla mücadelenin yoğun şekilde sürdüğünü aktaran haberlere göre, Çarşamba gününden itibaren ülke genelinde çıkan 169 yangına müdahale edildi, bunlardan 163'ü Perşembe akşamı itibarıyla kontrol altına alındı.

Antalya'nın Kaş ilçesinde etkili olan fırtına söndürme çalışmalarını güçleştirirken, havadan ve karadan yürütülen yoğun müdahale sayesinde yangının yayılması engellendi. Benzer şekilde Isparta'daki yangının da kontrol altına alındığı belirtildi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın verdiği bilgilere yer veren Alman medyası, yangınlarla mücadelede ülke genelinde 21 uçak, 69 helikopter, yaklaşık 500 arazöz ve 3 bin 500'den fazla personelin görev yaptığını aktardı.

Türkiye Yangınla Mücadelede Drone Teknolojisini Genişletiyor

Haberde, Türkiye'nin orman yangınlarını erken tespit etmek ve müdahaleyi hızlandırmak amacıyla insansız hava araçlarından daha fazla yararlandığına da dikkat çekildi.

Isı kameralarıyla donatılan dronların yoğun duman altında dahi yangının en sıcak noktalarını belirleyebildiği, elde edilen görüntüler sayesinde alevlerin yayılma yönü ile yerleşim alanlarına ulaşma süresinin önceden tahmin edilebildiği ifade edildi.

Adana'da ise aktif olarak yangın söndürme çalışmalarında kullanılabilecek şekilde geliştirilen bir drone sisteminin devreye alındığı belirtildi. Bu sistemin zorlu arazilere koruyucu ekipman ve ilk yardım malzemesi taşıyarak itfaiye ekiplerinin güvenliğini artırmasının hedeflendiği kaydedildi.

Fransa ve İspanya'da Tehlike Azaldı

Haberlere göre Güney Avrupa'nın diğer bölgelerinde ise tablo daha olumlu. Fransa'nın Atlantik kıyılarında tahliye edilen 224 bin kişiden 144 bini evlerine dönerken, yetkililer en kritik dönemin geride kaldığını açıkladı. Bordeaux çevresinde yalnızca iki aktif yangın noktasının kaldığı, ülkenin diğer bölgelerindeki yangınların ise büyük ölçüde kontrol altına alındığı bildirildi.

İspanya'da da Madrid, Ávila ve Toledo çevresindeki yangınların büyük oranda söndürüldüğü, tahliyelerin ve sokağa çıkma kısıtlamalarının önemli ölçüde kaldırıldığı aktarıldı. Valencia'nın kuzeyindeki Castellón bölgesinde devam eden büyük orman yangınının ise artık ilerlemediği açıklandı.

Uzmanlar: Yangınların Büyük Bölümü İnsan Kaynaklı

Uzmanlara göre orman yangınlarının büyük kısmı insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Söndürülmeyen kamp ateşleri, ormana atılan sigara izmaritleri, kontrolsüz mangallar ve kasıtlı çıkarılan yangınlar en yaygın nedenler arasında gösteriliyor.

Doğal nedenlerle çıkan yangınların ise daha çok yıldırım düşmesi sonucu meydana geldiği, bazı bölgelerde volkanik faaliyetlerin de yangınlara yol açabildiği belirtiliyor. Uzmanlar, yangınların büyümesinde sıcak hava, kuraklık, kuvvetli rüzgar, bitki örtüsü ve arazi yapısının belirleyici rol oynadığına dikkat çekiyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, Etimesgut Belediyesi'nde bazı ihalelerde usulsüzlük yapıldığı, sahte belgeler düzenlendiği, otopark kiralama işlemleri ile imar ve ruhsat süreçlerinde haksız menfaat sağlandığı iddiaları üzerine operasyon düzenlendi. Soruşturma kapsamında Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu'nun da aralarında bulunduğu 52 kişi gözaltına alındı.

Operasyon kapsamında çok sayıda adrese eş zamanlı baskın düzenlenirken, soruşturmanın ihale usulsüzlüğü, resmi belgede sahtecilik ve çeşitli yolsuzluk iddiaları kapsamında yürütüldüğü belirtildi.

Avrupa basını manşetlerine taşıdı

Beşikçioğlu'nun gözaltına alınması Avrupa medyasında da geniş yankı uyandırdı. Alman basınında yer alan haberlerde, operasyonun CHP'li belediyelere yönelik son adım olduğu vurgulanırken, gözaltına alınan isimler arasında kamuoyunun yakından tanıdığı eski oyuncu Erdal Beşikçioğlu'nun bulunmasına özellikle dikkat çekildi.

Birçok gazete, Beşikçioğlu'nun televizyon tarihinin en bilinen polisiye dizilerinden biri olan Behzat Ç. dizisinde canlandırdığı komiser karakteriyle tanındığını hatırlattı. Haberlerde, 2024 yerel seçimlerinde CHP'nin adayı olarak Etimesgut Belediye Başkanlığı'nı kazanan Beşikçioğlu'nun, oyunculuk kariyerinin ardından siyasete atıldığı bilgisine de yer verildi.

Avrupa basınındaki değerlendirmelerde ayrıca, son dönemde Türkiye'de CHP'li belediyelere yönelik operasyonların arttığına işaret edilerek, çok sayıda belediye başkanı hakkında soruşturma yürütüldüğü ve bazı belediye başkanlarının tutuklandığı hatırlatıldı.

Belediyeden ilk açıklama

Operasyonun ardından Etimesgut Belediyesi'nde açıklama yapan Belediye Başkan Yardımcısı Ebru Keyvan, soruşturmanın ayrıntılarına ilişkin henüz resmi bilgiye sahip olmadıklarını söyledi.

Hukuk birimi ve avukatlarla sürekli iletişim halinde olduklarını belirten Keyvan, süreci yakından takip ettiklerini ifade etti.

Belediye hizmetlerinin kesintisiz sürdüğünü vurgulayan Keyvan, "Biz görevimizin başındayız. Başkanımızın arkasındayız. Türkiye'nin içinden geçtiği bu sürecin hukuk içinde sonuçlanacağına inanıyoruz. Çalışmalarımızı aynı kararlılıkla sürdüreceğiz." dedi.

Keyvan ayrıca, Beşikçioğlu'nun göreve gelmesinin ardından Etimesgut'ta önemli çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, belediye yönetiminin hizmetlerine devam edeceğini söyledi.

Soruşturma sürüyor

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 52 kişinin emniyetteki işlemleri sürerken, savcılığın ihale süreçleri, imar uygulamaları, otopark kiralamaları ve resmi belgelerde usulsüzlük yapıldığı iddialarına ilişkin soruşturmayı derinleştirdiği öğrenildi.

Brexit’e karşı çıkan ve 2016 referandumu öncesinde Avrupa Birliği’nden ayrılmanın İngiltere’yi zayıflatacağını savunan Burnham’ın önündeki en kritik soru ise şu: İngiltere’yi yeniden Avrupa’ya yaklaştıracak bir politika izleyebilecek mi?

Yeni Başbakan, kısa vadede AB’ye yeniden katılma hedefi ortaya koymasa da ekonomi, sanayi, teknoloji ve güvenlik alanlarında Avrupa ile daha yakın işbirliğine kapı aralayabilecek bir çizgi izleyebilir. Avrupa başkentlerinden gelen ilk mesajlar da Burnham döneminde Londra-Brüksel ilişkilerinde yeni bir sayfa açılması beklentisini yansıtıyor.

Brexit karşıtı geçmişiyle biliniyor

Andy Burnham, 2016’daki Brexit referandumu öncesinde Avrupa Birliği’nden ayrılmaya karşı çıkan siyasetçiler arasında yer alıyordu. Dönemin İşçi Partisi’nde gölge içişleri bakanlığı görevini yürüten Burnham, Brexit’in İngiltere’nin uluslararası konumunu zayıflatacağını ve ülke içinde yeni bölünmelere yol açacağını savunmuştu.

Burnham, o dönemde Brexit’in ülkeye vereceği zararın büyük olacağını belirterek, Avrupa’dan kopuşun İngiltere’yi ekonomik ve siyasi açıdan daha kırılgan hale getireceği uyarısında bulunmuştu.

Şimdi ise Brexit’in ardından başbakanlık koltuğuna oturan Burnham için en büyük soru şu: İngiltere’yi yeniden Avrupa Birliği’ne yaklaştıracak bir yol izleyebilecek mi?

AB ile ilişkilerde yeni sayfa mı?

Burnham, Avrupa Birliği’ne yeniden katılma konusunu kısa vadeli bir hedef olarak gündemine almış değil. Ancak uzmanlara göre, ekonomik, sanayi ve teknoloji alanlarında daha fazla işbirliğini savunan yaklaşımı Londra ile Brüksel arasında yeni bir yakınlaşmanın önünü açabilir.

Avrupa’dan gelen ilk mesajlar da olumlu oldu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İngiltere ile ilişkilerin güçlendirilmesi konusunda yeni hükümetle çalışmaya hazır olduklarını belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz de AB ile İngiltere arasında daha yakın bir ortaklık kurulması gerektiği mesajını verdi.

Ancak uzmanlara göre Burnham’ın önceliği Avrupa değil, ülke içindeki sorunlar olacak. Özellikle yüksek yaşam maliyetleri, ekonomik durgunluk ve kamu hizmetlerindeki sorunlar, yeni hükümetin ilk sınavları arasında yer alıyor.

Downing Street’in istikrarsız dönemi

Brexit referandumunun yapıldığı 2016’dan bu yana İngiltere siyasi açıdan çalkantılı bir dönem geçirdi.

David Cameron, Brexit referandumunu kaybetmesinin ardından görevinden ayrıldı. Theresa May, Brexit anlaşmasını parlamentodan geçirmekte başarısız oldu. Boris Johnson döneminde kabul edilen ayrılık anlaşması tartışmalara yol açarken, Liz Truss yalnızca yaklaşık 50 gün başbakanlık koltuğunda kalabildi. Rishi Sunak ise Brexit sonrası sorunlarla mücadele etmeye çalıştı.

Son 10 yılda hiçbir İngiliz başbakanı tam bir seçim dönemini tamamlayamadı.

Burnham şimdi bu siyasi mirasın yanı sıra Brexit’in ekonomik ve toplumsal sonuçlarıyla da mücadele etmek zorunda.

İngiltere’nin Avrupa’ya dönüş ihtimali

Uzmanlar, Burnham’ın hemen AB’ye dönüş gibi radikal bir adım atmasının beklenmediğini belirtiyor. Bunun yerine savunma, ticaret, enerji, gıda güvenliği ve gençlerin hareketliliği gibi alanlarda Avrupa ile ilişkilerin güçlendirilmesi daha olası görülüyor.

Brexit sonrası özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, gümrük işlemleri, ek maliyetler ve ticari engeller nedeniyle zorlandı. Bazı ekonomistler, İngiltere ekonomisinin Brexit nedeniyle potansiyelinin altında kaldığını savunuyor.

AB ile daha kolay ticaret yapmanın ve bazı ortak pazarlara yeniden yaklaşmanın İngiliz ekonomisine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.

Ancak siyasi riskler devam ediyor

Burnham’ın önündeki en büyük engellerden biri ise Brexit konusundaki toplumsal hassasiyet. İngiltere’de Avrupa Birliği meselesi hâlâ siyasi açıdan son derece tartışmalı.

Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch, Avrupa karşıtı çizgisini sürdürürken, Brexit’in mimarlarından biri olan Reform UK lideri Nigel Farage da yeniden güçlü bir siyasi aktör olma ihtimalini koruyor.

Uzmanlara göre Burnham, iç politikada başarılı olması halinde 2029 seçimlerinden sonra Avrupa ile daha büyük bir yakınlaşma adımı atabilir. Ancak bunun için hem kamu desteğini kazanması hem de Brexit konusunda bölünmüş toplumu ikna etmesi gerekiyor.

Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde geçen çarşamba günü başlayan orman yangını kısa sürede büyüyerek Bordeaux kenti yakınlarına kadar ulaştı. Yüz binlerce kişi güvenli bölgelere tahliye edilirken, yaklaşık 42 bin hektarlık alan kül oldu.

İspanya'da ise Madrid'in batısındaki Ávila ile Madrid ve Toledo çevresinde devam eden yangınlarda şimdiye kadar yaklaşık 80 bin hektar orman ve çalılık alan yok oldu.

Portekiz'in Braga, Bragança ve Santarém bölgelerinde de çok sayıda orman yangınıyla mücadele sürüyor.

Felaketin zemini kış aylarında hazırlandı

Uzmanlara göre yangınların bu kadar hızlı büyümesinin temel nedenlerinden biri yılın başındaki yoğun yağışlar oldu.

Ocak ve şubat aylarında Fransa ile İspanya'yı etkileyen kuvvetli fırtınalar ve sağanaklar, bitki örtüsünün olağanüstü şekilde gelişmesini sağladı. İsviçre Kar ve Çığ Araştırmaları Enstitüsü'nden (SLF) iklim bilimci Julia Miller, bu dönemde hızla büyüyen otlar, çalılar ve orman altı bitki örtüsünün yaz aylarındaki aşırı sıcaklarda tamamen kuruduğunu belirtiyor.

Böylece en küçük bir kıvılcım bile büyük yangınların kısa sürede kontrolden çıkmasına neden olabiliyor.

Avrupa Komisyonu'nun Orman Yangını Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre, İspanya'da bu yıl şimdiye kadar yanan alan normal bir yıl ortalamasının iki katını, Fransa'da ise beş katını geçti.

"Ateş bulutu" yangını kendi kendine büyütüyor

Yangınları olağanüstü tehlikeli hale getiren en önemli etkenlerden biri ise bilimsel adı Pyrocumulonimbus olan "ateş bulutu" oluşumu.

Devasa yangınların oluşturduğu aşırı sıcak hava; duman, kül ve su buharıyla birlikte kilometrelerce yükselerek kendi hava sistemini oluşturuyor. Atmosferin üst katmanlarında soğuk hava ile karşılaşan bu sıcak hava kütlesi güçlü rüzgârlar meydana getiriyor ve yangını daha da büyütüyor.

Zaman zaman bulutlardan yıldırım da oluşabiliyor. NASA bu doğa olayını "ateş püsküren ejderha" olarak tanımlıyor.

Bugüne kadar daha çok Avustralya, Kanada ve büyük volkanik patlamalar sırasında görülen bu olay, Fransa'da ilk kez kaydedildi.

Fransız itfaiyesi sözcüsü Eric Brocardi'ye göre bu tür yangınlar neredeyse kontrol altına alınamıyor. Çünkü rüzgâr sürekli yön değiştiriyor ve yangın aynı anda farklı noktalarda yeni cepheler oluşturuyor.

Uzmanlara göre böyle bir durumda yangını durdurabilecek iki doğal etken bulunuyor: Günlerce sürecek şiddetli yağış ya da yangının deniz gibi doğal bir engelle karşılaşması.

İklim değişikliği riski kuzeye taşıyor

Bilim insanları, büyük orman yangınlarının artık yalnızca Akdeniz ülkelerinin sorunu olmadığı konusunda uyarıyor.

Aralık ayında yayımlanan uluslararası bir araştırmaya göre iklim değişikliği nedeniyle sıcak ve kurak iklim kuşağı giderek Avrupa'nın kuzeyine doğru ilerliyor. Bu durum, kuru bitki örtüsünü artırarak büyük yangın riskini Orta Avrupa'ya kadar taşıyor.

European Geoscience Union (EGU) tarafından yayımlanan bir başka araştırma da özellikle Almanya'daki Main, Tuna ve Elbe havzalarında yangın riskinin yüzyıl boyunca belirgin şekilde artacağını ortaya koyuyor. Çalışmaya göre özellikle Bavyera'nın doğusundaki ormanlık bölgelerde yüksek yangın riski yüzyılın sonuna doğru olağan hale gelebilir.

Almanya rekor sıcaklıklar yaşadı

Haziran ayı sonunda Almanya'da üst üste sıcaklık rekorları kırıldı.

Alman Meteoroloji Dairesi'nin verilerine göre 28 Haziran'da ülkede ilk kez 41,7 derece ölçüldü. Uzmanlar, aşırı sıcaklarla birlikte toprağın hızla kurumasının yangın riskini ciddi biçimde artırdığına dikkat çekiyor.

Kuraklığın arkasında sadece yağışların azalması yok

World Weather Attribution (WWA) araştırma grubunun analizine göre kuraklığın nedeni yalnızca yağışların azalması değil; aşırı sıcaklar ve artan buharlaşma da toprağı ve bitki örtüsünü kurutarak yangın riskini artırıyor.

Küresel ısınma nedeniyle artan sıcaklıklar, buharlaşmayı önemli ölçüde hızlandırıyor. Bu nedenle geçmişte kuraklığa yol açmayacak yağış eksiklikleri bugün ciddi kuraklık koşullarına dönüşebiliyor.

Sanayi öncesi döneme göre Dünya'nın ortalama sıcaklığı yaklaşık 1,4 derece arttı. Bilim insanları, küresel sıcaklık artışının 2,8 dereceye ulaşması halinde bugünkü aşırı kuraklık koşullarının iki kat daha sık görülebileceği ve mega yangınların düzenli hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.

Uzmanlardan yeni mücadele çağrısı

Avrupa Birliği Ulusal Bilimler Akademileri Danışma Konseyi (EASAC), yalnızca yangın söndürmeye odaklanmanın yeterli olmadığını belirtiyor.

Uzmanlara göre ormanların düzenli bakımı, çalılık alanların temizlenmesi ve arazi planlamasının iyileştirilmesi büyük yangınların önlenmesinde kritik önem taşıyor.

İspanya'da ormancılık uzmanları ise kırsal bölgelerin boşalmasıyla birlikte tarım arazilerinin terk edildiğini, otlakların kullanılmaması nedeniyle çalılık alanların hızla arttığını belirtiyor. Biriken kuru bitki örtüsü de büyük yangınlar için adeta hazır yakıt görevi görüyor.

Kaynak: Alman Haber Ajansı (dpa), AFP, Avrupa Komisyonu'nun EFFIS verileri ve ilgili bilimsel araştırmalar.

Diplomatik gerilim, BM Genel Kurulu'nda Volker Türk'ün dört yıllık görev süresinin uzatılmasına ilişkin yapılan oylamanın ardından başladı.

Filistin ve İran'da İsrail ile ABD'nin uluslararası hukuku ihlal ettiğini sık sık dile getiren Türk, BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada 144 "evet", 10 "hayır" ve 13 "çekimser" oy alarak görevine yeniden seçildi.

ABD, Kuzey Kore, Rusya, Nikaragua ve Mali ile birlikte Türk'ün görev süresinin uzatılmasına karşı oy kullanan 10 ülkeden biri oldu.

Fransa'dan sert çıkış

Oylamanın ardından Fransa'nın Cenevre'deki BM Daimi Temsilciliği, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Washington'u sert sözlerle eleştirdi.

Açıklamada, "ABD bir zamanlar insan haklarının feneriydi. Artık öyle değil. Bugün Kuzey Kore, Nikaragua, Mali ve Rusya ile aynı safta yalnız kaldı. Dünya artık onu dinlemiyor." ifadelerine yer verildi.

Bu açıklama Washington'da büyük tepkiye yol açtı.

ABD: "İkiyüzlü gösteriş"

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz da Fransa'yı, ABD, İngiltere ve İsrail gibi "özgür ve egemen demokrasilere ders vermeye çalışırken dünyanın en zalim rejimlerine yakın duran" bir insan hakları yüksek komiserini desteklemekle suçladı.

BM Güvenlik Konseyi'ndeki oturumun ardından konuşan ABD'nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Dan Negrea ise Fransa'nın açıklamalarını "ikiyüzlü gösteriş" olarak nitelendirdi.

Negrea, "Bu konseyde ahlaki üstünlük taslayan ve herkese ders vermeye çalışan bir üye var. Üstelik bunu uluslararası barış ve güvenlikle ilgisi olmayan insan hakları gibi konularda da yapıyor." ifadelerini kullandı.

ABD'li diplomat, Fransa "tepeden bakan ve saygısız üslubunu" değiştirmediği sürece Amerikan heyetinin Fransa'nın konuşmaları sırasında salonu terk etmeye devam edeceğini söyledi.

Fransa sessiz kaldı

Fransa'nın BM Daimi Temsilcisi Jérôme Bonnafont ise Güvenlik Konseyi'ndeki konuşmasında ABD'nin protestosuna değinmedi.

Bonnafont, Fransa'nın BM'nin bağımsızlığını ve hareket kabiliyetini korumak için çalışmayı sürdüreceğini vurguladı.

Trump yönetimi BM ile karşı karşıya

Donald Trump yönetimi, 2025 yılından bu yana BM organlarına sağladığı mali katkıları önemli ölçüde azaltırken, birçok BM kuruluşundan da çekilmişti. Washington yönetimi ayrıca Volker Türk'ün görev süresinin uzatılması halinde BM'deki varlığını yeniden değerlendirebileceği uyarısında bulunmuştu.

ABD ile Fransa arasında son dönemde NATO savunma harcamaları, ticaret politikaları, Trump'ın Danimarka'ya bağlı Grönland'a ilişkin açıklamaları ve İran konusunda izlenen politikalar nedeniyle de görüş ayrılıkları yaşanıyordu.