Öne Çıkanlar - ve yaşındaki için ile

Gezi davası kararları Batı'yla ilişkileri nasıl etkileyecek?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına karşın, 2013'te Gezi protestolarını finanse etmekle ve hükümeti ortadan kaldırmaya çalışmakla suçlanan Kavala ve diğer yedi sanık hakkında verilen ağır hapis cezalarının, Ankara'nın Batı başkentleriyle bundan sonraki ilişkilerinde önemli etkileri olacağı değerlendiriliyor.

Prosedüre göre AİHM, Kavala dosyasını baştan incelemeyecek ve sadece kararın uygulanmasında ihlal olup olmadığını raporlaştıracak. AİHM'in "İhlal var" demesi durumunda Bakanlar Komitesi, Türkiye'ye uygulanacak yaptırımı kararlaştıracak.

Gezi Parkı davası kararlarının özellikle üç önemli uluslararası merkezle ilişkilerde olumsuz yansımaları olacağı öngörülüyor: Brüksel merkezli Avrupa Birliği (AB), Strasbourg merkezli Avrupa Konseyi ve Amerika Birleşik Devletleri. Bu üç merkezden ve diğer Avrupalı başkentlerden yapılan tüm açıklamalarda, Türkiye'nin AİHM kararlarını uygulaması, hukukun üstünlüğü ve temel hakların özgürce kullandırılması çağrısı öne çıktı.

AB'nin Kavala kararına ilişkin süreci Türkiye ile ilişkilerde yeni bir gerilim yaratmadan, ancak üstünü de örtemeyecek bir şekilde yürütme hedefinde olduğu kaydediliyor.

AB açısından Kavala kararının en önemli etkisi, Türkiye'nin uzun süredir beklentileri arasında olan vize serbestisi ve gümrük birliğinin güncellenmesine dönük süreçlerin daha da ötelenmesi olacak.

Avrupalı diplomatik kaynaklar, AİHM kararlarının uygulanmasının AB'nin müzakere sürecindeki aday ülkelerin yerine getirmesi gereken ölçütlerden olduğunu anımsatarak, bu kriterin vize serbestinin sağlanması ve ileride gümrük birliği müzakereleri açısından da olmazsa olmaz koşul olduğunu kaydettiler.

BBC Türkçe'nin aktardığı habere göre, Türkiye'nin 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası insan hakları ve demokrasi sicilinin giderek bozulduğunu ve bunun sonucunda tam üyelik müzakerelerinin fiilen askıya alındığını anımsatan kaynaklar, Kavala kararıyla Ankara'nın bu süreci geri çevirmek gibi bir niyetinin olmadığının ortaya çıktığını değerlendirdiler.

Türkiye, eski Adalet Bakanı Abdulhamit Gül döneminde arka arkaya yargı paketleri çıkartmış, ulusal insan hakları eylem planı açıklamış, ancak bunları somut adımlara çevirip uygulamaya sokamamıştı. AB, 2021 Türkiye Raporu'nda özellikle Kavala davasına dikkat çekip, AİHM'in 2020'de kesinleştirdiği kararı çerçevesinde tutuklu işadamının serbest bırakılması çağrısında bulunmuştu.

Kavala'ya müebbet hapis cezası verilmesine Brüksel adına tepki veren AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, AİHM kararlarına uymanın zorunluluk olduğunu, Türk yargısının bunu göz ardı ederek uluslararası ve Avrupa yargı standartlarına uyumu açısından kaygılara neden olduğunu kaydetmişti.

Avrupalı kaynaklar, Kavala kararının spesifik öneminin yanı sıra Türk hükümetinin insan hakları ve demokrasi konularında 2013'den bu yana gösterdiği gerilemeyi terse çevirme konusunda istekli olmadığını göstermesi ve bunun da yaklaşan seçimler öncesine denk gelmesi açısından önemine işaret ediyorlar.

KARARIN ZAMANLAMASI DA ÖNEMLİ

Mahkemenin Kavala kararı, Türkiye'nin Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline karşı çıkması, boğazları kapatarak Rus gemilerinin Karadeniz'e geçişini önlemesi ve savaşın tarafları arasında arabuluculuk yaparak bir an önce ateşkes sağlanması gibi önemli bir rolü oynadığı bir dönemde gelmesi açısından da dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna savaşında oynadığı rol takdir gören Türkiye'ye AB'nin daha somut adımlarla yaklaşması gerektiğini, tam üyelik müzakerelerinin yanı sıra vize serbestisi ve gümrük birliği konularında adım atılmasının önemli olacağını kayda geçirmişti.

Avrupalı diplomatik kaynaklar ise Kavala kararının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dile getirdiği başlıkların gündeme getirilmesini engelleyeceğini, ne üye ülkelerin ne de Avrupa Parlamentosu'nun olumlu bir tutum sergilemesinin olanaklı olmadığını kaydediyorlar.

Aynı kaynaklar, Ukrayna gündemli diyaloğun süreceğini bunun hem AB hem Ukrayna hem de üye ülkelerin çıkarına olduğunu, ancak buradaki diyaloğun Türkiye'nin AB'den beklentilerine tahvil edilmesinin beklenmemesi gerektiğini öngörüyorlar.

BRÜKSEL, STRASBOURG'U İZLEYECEK

Bundan sonraki süreçte takip edeceği merkez ise Avrupa Konseyi'nin bulunduğu Strasbourg olacak. Avrupa Konseyi'nin siyasi organı niteliğinde olan Bakanlar Komitesi, 2 Şubat'ta 47 ülkenin üçte iki çoğunluğuyla AİHM'in Kavala kararını uygulamayan Türkiye aleyhine "ihlal prosedürü" başlatmıştı.

Komite, oylama sonucunda, Türkiye'nin Kavala kararını uygulayıp uygulamadığını sormak üzere dosyayı yeniden AİHM'e göndermişti.

AİHM'in yaklaşık altı aylık bir süre içinde teknik çalışmasını tamamlaması ve yanıtını Bakanlar Komitesi'ne göndermesi bekleniyor.

Prosedüre göre AİHM, Kavala dosyasını baştan incelemeyecek ve sadece kararın uygulanmasında ihlal olup olmadığını raporlaştıracak. AİHM'in "İhlal var" demesi durumunda Bakanlar Komitesi, Türkiye'ye uygulanacak yaptırımı kararlaştıracak.

47 üyeli Avrupa Konseyi'de 27 AB ülkesi bulunuyor. Birçok AB üyesi olmayan Avrupalı başkent de oylamalarda AB ülkeleriyle hareket ediyor.

İhlal prosedürü oylamasında AB üyesi olmasına karşın ret oyu veren tek ülke Macaristan olmuştu. Ancak 32 ülkenin oyu sonucunda Türkiye aleyhine süreç başlamıştı.

Avrupalı diplomatik kaynaklar, Brüksel'in Strasbourg'daki gelişmeleri yakından takip edeceğini, Avrupa Konseyi'nde çizilen yol haritasına uygun şekilde tavır alacaklarını kaydediyorlar.

Yaptırımlar dahilinde Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ne üyeliğinin geçici olarak düşürülmesi veya oy hakkının askıya alınması gibi önlemlerin konuşulduğu değerlendiriliyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner67

banner68

banner69

banner71

banner84

banner62

banner85

banner73

banner57

banner11

banner56

banner51

banner58

banner61

banner82

banner27

banner12

banner81